Lelo tozali kosolola na mobundi moko ya politiki oyo asili kosala makambo minene na Allemagne.
Okoki koloba ete apesaka bato makasi – mingi mingi mpo bábima na balabala. Azali mpe mokomi mpe moto ya mombongo.
Abotamaki na Frankfurt am Main , afandaki na Russie mibu 22 kasi azongaki na Allemagne na 2014 mpo na bantina ya politiki.
Azali moko ya babongisi ya batamboli ya botɛmɛli na Allemagne mobimba, oyo ebongisami na
lisanga "Deutschland steht auf" (Allemagne etɛlɛmi).
Moko ya makambo oyo azali kosenga mbala na mbala kuna ezali likambo ya kozwa mokumba
ya bato ya politiki. Tokolobela yango lelo.
Boyeyi malamu, Stephanie Tsomakaeva.
Mbote, nasepeli mingi kozala awa. Matondi.
Iyo, tosepeli mingi. Liboso ya nyonso, na moboko:
Na bomoi ya mosala ya mokolo na mokolo, ezalaka likambo ya kawaida ete basali bafuta mpo na mbeba nyonso oyo basalaki.
Bato ya politiki bazali na immunité politique.
Yango elingi koloba ete bato ya politiki bazali na mokumba te mpo na mbeba mpe makama?
Iyo, basengeli kozwa mokumba.
Mokakatano kaka ezali ete, mbala mingi, mibeko ezalaka te oyo ekoki kotinda bango bázwa mokumba mpo na
makambo tolingi – elingi koloba, bikateli ya politiki.
Libateli ebatelaka kaka mpo bálongola yango te na ndenge ya mbalakaka.
Oyo ezali lisolo ya istware oyo ebimaki na katikati ya ekeke ya 19 mpo na kobatela bato ya mibeko liboso ya bokonzi ya mokonzi,
na mokuse – mpo ete mokonzi akoka te kokanga ba députés, kokanga bango na boloko mpo na ntango
mokuse, mpe sima ya wana kotika bango nsima ya voti.
Mpe yango ezali kaka solo tii lelo; ezali na ntina mpenza ete bapolisi bakoki te kaka kokamata
mwa ba députés ya AfD mpo na kotuna bango mituna.
Mpe bongo voti esili mpe esili.
Bon, solo, tolingi yango mpe te lelo. Na likambo oyo, immunité ezali likanisi ya mayele mpenza.
Mokakatano kaka ezali ete, ndenge nalobaki, mibeko oyo bapolisi balingaki mpo na kotambwisa makambo oyo
ezali mpenza te lelo. Mpe esengeli biso moko totya yango.
Iyo, bon, yango elingi koloba ete mibeko oyo etikali kaka uta na eleko ya mbongwana, ntango bazalaki kolongwa na
bokonzi ya libota moko mpo na kokende na demokrasi, etikali lokola mwa biteni, soki tokoki koloba bongo.
Mpe na suka, esengeli kobatela bato ya politiki mpo bakangama te.
Ya solo.
Mandá mosusu. Okomaki buku na likambo ya kozongisa makambo na politiki.
Banda wana, ekomi koyebana mingi na bato.
Kuna bakomaka mpe na ntina ya indemnité politique.
Wana ezali liloba oyo bato mingi bayebi te. Okoki kolimbola yango?
Iyo, yango nde likambo ya mibale.
Oyo ezali bonsomi ya koloba ya ba députés, oyo bapesami nzela ya koloba likambo nyonso
kuna mpe bakoki te kosambisama mpo na yango.
Toyebi likambo oyo malamu. Bato mosusu ya opposition basila kobongisa ba peignoirs na bango, na cas soki
bafingi ministre moko to bato mosusu makasi koleka.
Lokola alobaki makanisi na ye, asengeli komizela ete bakomona ye mpasi.
Député azali na ndingisa ya kosala bongo na Parlement. Soki ntembe ezali, bazali na ndingisa ya kofinga baninga
na bango. Bazali na ndingisa ya kofunda baninga na bango.
Kaka mibeko ya mosala ya Parlement nde etalisaka soki yango ekomema na libiangi ya kimya to te.
Ndakisa moko eyebani mingi ezali ya Lars Hünich, oyo, na parlement ya etuka ya Brandenburg, abengaki basusu bato
ya mabe nsima ya komite ya ankɛtɛ likolo ya coronavirus.
Soki tosalaki yango lokola bana mboka, mbala mosusu balingaki kofunda biso mpo na yango.
Immunité na ye lokola depité, ebatelaka ye mpo bafunda ye te mpo na makambo ya kozongisa lokumu.
Bongo solo – ewuti na eleko moko – ezali lisolo ya ntina mingi.
Mokakatano kaka ezali ete, bakoki ntango nyonso kolongola immunité mpo na makambo ya mabe.
Ya solo, mpo likambo oyo esalema, esengeli ete eteni moko ya mobeko eloba ete likambo moko ezali etumbu,
na ndakisa, ete kobebisa mbongo ya mpako ezali etumbu.
Kasi biso tozali na yango te. Ezali te.
Boye, kobombana na kofuta mpako ezali mbeba, kasi kobebisa mbongo ya mpako ezali mbeba te.
Ya solo mpenza. Mpe yango wana, ata soki libateli na bango elongolami, na mawa, ezali
na eloko te oyo bakoki kopesa bango etumbu.
Na makanisi na yo, esengeli kozala na liste ya makambo mabe oyo bapolitiki basengeli te kosala?
Iyo, nakanisi ete ekozala malamu koleka soki totiye ba paragraphes misato.
Bongo, yango nde likambo ya liboso oyo tolobelaki mwa moke liboso – kobebisa mbongo ya mpako.
Yango nde babengaka kosalela mabe mbongo ya budget.
Nakobakisa eteni 266 – eteni ya mibeko oyo eyebani mpo na kanyaka ya mosolo – mpo na kokotisa mpe kanyaka ya mosolo ya budget.
Mpe Andreas Scheuer azali ndakisa ya malamu mpenza ya likambo oyo.
Azwi ndingisa ya miliárde mibale na budje – atyaki sinyatire na kontra ya miliárde misato.
Wana ekozala likambo ya solo ya kobɔtɔla mosolo.
Likambo ya mibale, oyo ezali mpe na ntina mingi, ezali botomboli mibeko. Moko ya misala ya ntina ya leta ezali
ya kondimisa ete makambo oyo bato ya parlement bakatisi, ekambama na bakonzi ya boyangeli.
Yango elingi koloba ete kozanga kosambisa mabe esengeli mpe etumbu.
Bongo, soki Ministre ya Intérieur akokisi te kotala ete mibeko ezali kotosama, esengeli bafunda ye mpo
na makama oyo ekobima mpe yango esengeli ezala mbeba.
Nalingi kopesa likanisi ya Article 138 ya Code Pénal, oyo elobi ete kozanga kolandela bakoni mpo na mbeba ezali mpe etumbu.
Mpe likambo ya misato?
Likambo ya misato etali bandelo na ntomo ya moboko.
Mpo "kokanga makoki ya moboko" ezali, na moboko, "kokanga bonsomi ya moto". Mpe yango
mpe esengeli kozala etumbu na nse ya mobeko.
Mpe bongo mpo na komitɛlɛmɛla?
Nalingi koloba, okoki kosala mibeko mpo na eloko nyonso.
Soki osengi yango te mpe otali yango nsima te, ekozala lisusu na motuya te.
Iyo, yango mpenza nde mokakatano, elingi koloba kozanga kosambisa mbeba.
Mpe solo, tozali na likambo moko ya ntina na oyo etali bato ya politiki, mpamba te baprokilere ya lelo batambwisamaka na malako
kowuta na Ministre ya Intérieur, Ministre ya Justice – bolimbisi – bongo Ministre ya Justice
azali na mosala moko esangisi makambo mibale.
Azali député, azali ngambo ya bokambi, mpe azali ngambo ya bosambisi.
Na yango, na ntango oyo, bokabwani ya makasi ezali te na Allemagne.
Mpe wana nde esika osengeli mpenza kobanda.
Tokozala na mposa ya bokonzi na biso moko. Nakolobela mpo na tribinale mosusu mpo na kopesa etumbu na bato ya politiki.
Na boyangeli ya bato bango moko, esika toponaka bazuzi na biso moko.
Esengelaki te kozala ebele, mpamba te ezali ebele te. Tozali kolobela nini?
Mbala mosusu, bato soki 200 000 na koleka nde bazali na likambo oyo.
Bongo bakonzi nyonso ya bibongiseli, baguvernema nyonso ya bituka, mpe mbala mosusu ba maires.
Na niveau ya bakonzi ya mboka, bazali na mokumba monene, yango ekeseni mwa moke.
Kasi ba députés nyonso, na mobimba, bazali bato ebele te.
Yango elingi koloba ete soki tribinale moke ezalaki oyo biso bato ya mboka tokokaki kopona mbala moko, mpe oyo ekokambama yango
moko, bongo biso mpe tolingaki kozala na likoki ya kosala ete etosama na bakonzi na biso moko ya
mibeko ya leta, oyo bakozala na nse ya mitindo te.
Mpenza mpenza, ndenge nini moto akoki kolakisa tribinale ya boye?
Iyo, solo, ezali pɛtɛɛ bongo te. Kasi ekoki mpe kosalema na nzela ya referendum na kobongola mobeko-likonzi ya mboka.
Na yango, tokokaki te kotia yango na mbala moko na niveau ya federal, kasi tokokaki kotia yango na niveau ya etuka.
Na bitúká ya fédéral 16, esengelaki kosala yango mbala 16, kasi elingaki kokoka.
Iyo. Tókende liboso lisusu.
Na ba manifestations, masɛki etali bato ya politiki epalanganaka, lokola: "Moto nyonso oyo andimaka ete bakonzi
oyo baponami bazali komonisa bato, andimaka mpe ete ba papillon ya ndimo bakangaka ba ndimo."
Yango elingi koloba ete bato ya mpamba bamiyoki ete politiki ekosi bango.
Tomonaki yango lisusu awa na maponami ya suka. Bilaka liboso ya maponami, mpe kosalela yango sima, oyo ezalaki mpenza ekeseni.
Boyangeli mabe oyo na politiki, oyo sikoyo ekómi pene na kobebisa biloko nyonso, ebandaki mpenza ndenge nini?
Bon, ezali mpo bato bakobaka kondima na likanisi ya kala ya "bango kuna likolo, biso awa na nse".
Yango wana, tolikya ete soki moto mosusu akomi na kiti ya bokonzi, likambo moko ekobongwana na lolenge moko boye.
Mokakatano ezali ete tondimelaka kiti ya bokonzi. Yango wana, kiti ya bokonzi nde mokakatano.
Nandimi ete mbongwana oyo ezali kosalema sikoyo ekomema kaka te na bokonzi ya katikati oyo ekómi makasi koleka mpe na leta ya
totalitaire, kasi mpe na mouvement ya kokende na ngambo mosusu.
Yango nde tozali kosala mpo na yango na nzela ya bibongiseli oyo bokonzi na yango ezali epai ya bato nyonso mpe
komipesa makasi, elingi koloba, kosala makambo biso moko.
Ba oyo bazali na bokonzi basalaka kaka oyo balingi mpo ete biso topesi bango nzela, mpo ete tosɛngaka bango
bolimboli te, mpo ete biso moko tosalaka yango te, mpo ete tofandaka kaka na sofa mpe tolembaka.
Mpe kaka soki totiki bondimi ya bilima, tozuwi makambo na maboko na biso mpe tosengi bango bázwa mokumba, mpe lisusu
biso moko tosali yango soki tozali na ntembe, tokanisi mpo na biso moko, tolongi koloba, wana ekobongwana.
Kasi na tango ya oyo babengi pandemi ya coronavirus, bato ebele bakutanaki na likambo oyo: balingaki eloko mosusu, kasi na suka
bapolisi bakangaki bango, batalaki bandako na bango, mpe bazalani na bango bapesaki
sango mabe na bango. Likambo yango elongaki te.
Bongo bakanisaki ete bazalaki na nguya, mpe bamekaki eteni ya nzete ya ebende.
Iyo, baoyo bazali liboso bazalaka na mpasi mingi koleka, yango ezali solo. Biso nyonso tomonaki
yango na nzoto na biso moko na lolenge moko boye.
Kasi, ezali solo ete botɛmɛli ya minene esukaki na kolongola mobeko ya mangwele, oyo ya solo
elingaki kotiyama soki botɛmɛli wana esalemaki te.
Bongo ezalaki bato na balabala nde balobaki: Te, te na biso.
Tokokende esika mosusu, mpo tokokende kotambola na pokwa.
Mpe tokolakisa bino ete na suka bokozala na bapolisi ekoki te mpo na kokanga biso nyonso.
Yango esalaki ete ba députés na suka baloba: Te, sikoyo tosengeli kozwa ekateli kolanda mposa ya bato.
Elembo ya malamu ete, na suka, esengeli kaka tósala yango. Esengeli tósuka na kofanda na sofa.
Iyo. Omonaka ndenge nini lisano ya politiki ezali kozonga sima na likambo ya immunité politique? Na maloba
mosusu, ndenge nini tokoki mpenza kotia mokumba ya politiki?
Iyo, boni, nakanisi te ete kozonga sima ekosalisa biso sikoyo.
Bongo, solo, moto akoki kozongisa lisusu Eténi 266, mobeko etali kobomba mosolo ya kompani, mpo na moto nyonso.
Nandimi ete yango ebongwanaki na 1997 na ekateli ya Bugwellen .
Banda wana, makambo na politiki ezali se kobeba.
Tozalaki kokanisa ete mbala na mbala bazalaki kozonga sima, kozwa mikumba mpe kozala na eyano.
Yango ezalaki mpo ete soki ozalaki na nyongo ya koleka mark 50 000, bakokaki kotinda yo na boloko mpo na mibu misato.
Mpe yango etalaki moto nyonso. Bakisa mpe likambo ya valize na Kohl.
Yango nde ntina oyo elongolamaki na ntango wana.
Ata ndenge nini, nakanisi ete ekozala malamu koleka kobongisa système na mikolo ezali koya mpe
kotia mibeko ya sikisiki mpo na bato ya politiki.
Mbula eleki, biso tosanganaki na baavoka mosusu mibale mpo na kokanisa ndenge nini tokokaki mpenza kokoma mobeko.
Mpe na kosala bongo, tomoni ete bato ya politiki pene na bisika nyonso bazwi bonsomi na ndenge ebele.
Mpe na yango, bakomaki na likanisi ete ekozala malamu koleka ete bato bázala na lotomo ya veto.
Yango wana, kopesa bato nzela ya koloba, na nzela ya ba référendums, soki mobeko moko esengeli kotiyama to te.
Mpe soki bato ya politiki batié yango ata bongo, na nsima tósangisa mokumba mpe
tósala yango na lolenge oyo ekosepelisa biso.
Mpo, lokola nalobaki, mbongwana, kozongisa sima, nakanisi tokomi na esika oyo mibeko ekómi ebele
mingi boye ete tokoki lisusu koyeba yango nyonso te.
Bongo mbala mosusu mokolo moko AI moko ya mayele mingi mpenza ekoya mpe ekosalisa biso.
Kasi na ntango oyo, ezali mpenza mobulu moko monene, esika bamimonisi polele na bokeseni ya mitindo ebele.
Bongo esengelaki tóbongola makambo ebele mpenza, kino ekomaki lokola buku ya mobeko ya sika mobimba.
Bongo na suka, yango elingi koloba mibeko ebele koleka?
Te, ata moke te. Bongo, nzela ya kobongisa mokakatano oyo nyonso ezali ete tótia likambo moko oyo bato mingi bazali kotɛmɛla.
Yango wana ezali likambo oyo tokoki kosala na nzela ya ba référendums na niveau ya ba états, epai wapi mibeko nyonso oyo
endimami na ba parlements epesamaka eleko ya sanza misato ya kopema, na eleko wana bato bakoki koyangana
mpo na kozwa ekateli lisusu likolo ya mobeko yango moko.
Mpe wana ekozala botɛmɛli ya bato ebele. Na nsima, bato bakozwa ekateli: ɛɛ to te.
Bongo, ye nde akozala na liloba ya suka. Mpe yango ekosunga mingi.
Mpe na boumeli ya sanza wana misato, tokokaki kotia mokumba ya politiki mpe kobongisa yango ndenge tolingaki ezala.
Mpe politicien nyonso oyo akondima mpe aloba, "Te, tosengeli kobongola eloko moko awa na lombangu mpenza, tokoki te kozela
sanza misato kino bato bakozwa ekateli na lolenge moko boye, tokosala yango sik'oyo," akoki bongo kosalela
138a, 266a, elingi koloba, ba paragraphes oyo tolingi kozala na yango, akoki bongo kosalela yango kuna.
Boni, referendum mpo na kobanda botɛmɛli ya bato ekoki kobandisama na moto nyonso?
Iyo, likambo oyo ekoki kobandama kaka na moto moko. Bamalako bazali na ndingisa te ya kosala yango.
Yango elingi koloba ete, mpo na botɛmɛli moko oyo eyebani mingi oyo tolingi kotia na mosala na Allemagne mobimba, tokosengela
na bato 16 mpo na kosala yango na bitúká 16 ya federal.
Eza kaka malamu kozala na molandi, mpo bozala mibale mpe bosalisana na lolenge moko.
Bongo, solo, na lisanga mobimba ya basungi na bitúká 16 ya federal, na ba référendums 16 mpe, na lolenge
oyo, kobongola mobeko-likonzi mpo ete na suka tozuwa bokonzi ya bato ya kozwa bikateli ya suka.
Osengeli koyekola liloba wana. Ezali na ntina mingi mpenza.
Ete na suka, soki tosilisi kosala yango, tokokoka mpenza kopona lisusu na nzela ya referendum na likambo nyonso mpe mibeko nyonso
oyo bato ya politiki bakozwa na Parlement, soki ntembe ezali.
Yango ekoki mpenza kosangisa bato nyonso. Bakisa mpe ba Verts, oyo bazali kobanga ete AfD ekamata
bokonzi mpe na sima ebimisa mibeko oyo bazali kobanga.
To mpe basungi ya AfD oyo bazali kobanga ete Ba Verts bakozwa bokonzi mpe bakobimisa mibeko oyo bango balingi te.
Bakokaki bongo kosangisa lisungi na kati ya bato mpe kobimisa botɛmɛli ya bato. Yango wana,
lisusu, bopona ee to te na mobeko moko na moko.
Mpe tozali na kondima ete oyo ekopesa biso nzela ya kosala elongo na bato ebele, mpo, lokola nalobaki, Parti
Vert esengeli kozala na mposa na likambo oyo ndenge moko na AfD to parti mosusu nyonso.
Likambo oyo etali te Parti Vert to AfD; kasi ezali kaka ete, na bituluku nyonso ya politiki, na suka suka ezali likambo ya
kosepelisa ete biso moko tokoki kopona soki tolingi makambo oyo bato ya politiki bazwi mokano, mpe tozali na nse ya
bokonzi na bango te, lokola tomonaki na tango ya crise ya coronavirus, na ndakisa. Yango nde ntina ya lisolo oyo mobimba.
Kasi sikoyo lokola bato ya politiki basili komilongola na mokumba, bakondima ata mobeko ya boye?
Te, tokoki kotia yango na mosala kaka na nzela ya referendum.
Mpe yango ekoki kosalema sikoyo na ezalela ya politiki na Allemagne?
Na niveau ya mboka mobimba, ɛɛ.
Mpe soki yango etali mibeko 16 ya ba états, elingi koloba mibeko ya coronavirus, soki tokanisi, ezalaki
mobeko ya federal te, ezalaki kaka mibeko ya ba états. Mpe na bongo tokokaki kopekisa yango.
Likambo mosusu oyo tosololaki naino te ezali bituluku ya bato ya makasi ya ba industries mpe ya
mombongo, oyo bazali na bopusi ya monene mpenza na politiki.
Iyo, moto akoki koloba ete na suka suka bango mpe bazali na liloba na Eropa mpe na
Amerika. Ndenge nini tokoki kokitisa bopusi oyo?
Iyo, boni, ekoki kozala mpasi mpenza kokanga bopusi yango.
Baninga mosusu bazali kolala te. Mpe bazali na mbongo mingi mpe na bokonzi mingi.
Na likambo oyo, motuna nde ezali: Ndenge nini tokoki komibongisa na lolenge mosusu, na boyokani?
Ndenge nini tokoki kokómisa modèle oyo eleki malamu na bomoi?
Ndenge nini tokoki kosala ete bato bámipesa mingi koleka, bázala na molende mingi koleka mpe bámesepela mingi koleka ntango
tokoliaka na lolenge mosusu, tosalaka politiki na lolenge mosusu mpe tozwaka bikateli na lolenge
mosusu? Mpe, na suka ya nyonso, biso nde tozali ebele.
Bongo, bituluku moke ya bato ya bopusi, bato moke ya nguya, mpe bato moke oyo bazali na mbongo ebele, bazali na
mposa na biso kaka te mpo na kosalela bango mbongo, kasi mpe mpo na kosunga bikateli na bango.
Ya solo, bazali na mbongo ebele. Kasi na suka ya nyonso, esengeli biso tolukela nzela mosusu.
Esengeli tóloba ndenge nini makambo ekoki kosalema malamu koleka mpe tózala ndakisa.
Mpe baoyo bazali kolakisa nzela, ɛɛ, ezali solo. Mbala mingi ezalaka mpasi mpo na bango.
Kasi na chance, ezali na bato ya mpiko oyo basalaka kaka bongo.
Iyo, ezali solo. Ezali malamu mingi ete bosalaka mpe bongo na lingomba na bino.
Mpe ndenge nini bato bakoki kosunga likambo na bino? Bato oyo basepeli bakoki kokutana na bino wapi?
Iyo, buku ezali. Nakosepela mingi soki moto moko asombi yango mpe atangi yango, to ata apesi yango na politicien lokola kado.
Bongo mbala mosusu, somba yango kaka mpe tindela candidat oyo aponami sika, mpo atanga yango.
Ekoki mpe kozala ete, na suka, ba députés mwa moke bakoloba: Oyo ezali malamu mingi, tokotia yango na mosala.
Mpe lokola kokata eteni na bango moko, soki tokoki koloba bongo. Ezali mpe na bato oyo bamimonaka na mokumba.
Iyo, tozali na misala ebele sik'oyo.
Bongo, moko ya misala minene ezali wabeo.de. Yango ezali bokengi na biso ya maponami.
Mpe yango nde, na moboko, bokonzi ya komitombola, elingi koloba makoki ya kolandela misala ya eteni ya boyangeli.
Mpe ya solo, biloko nyonso na likambo oyo, epai moto akɔtaka na politiki mpe alandaka nini bato oyo toponi bazali
kosala, ezali lolenge moko ya lisungi mpo na mosala na biso.
Mama Tsomakaeva, matondi mpo na interview oyo. Matondi mingi mpenza mpe bolamu nyonso na mosala na yo.
Ndenge moko, matondi mingi mpo na mosala na bino. Tosepelaka mingi na ba media alternatifs mpe
tosungaka yango ntango nyonso esika nyonso tokoki.
br] Iyo, matondi mingi!