Денес разговараме со политички активист кој веќе постигна многу во Германија.
Можете да кажете дека таа ги мотивира луѓето – имено да излезат на улиците. Таа е исто така авторка и претприемачка.
Родена во Франкфурт на Мајна , таа живееше во Русија 22 години, но се врати во Германија во 2014 година по политички причини.
Таа е коорганизаторка на демонстрациите низ цела Германија, организирани од сојузот
"Deutschland steht auf" (Германија се крева).
Едно од барањата што таа таму постојано го поставува е одговорноста на политичарите. Денес ќе разговараме за тоа.
Добредојдовте, Стефани Цомакаева.
Здраво, прекрасно е да се биде тука. Ви благодарам.
Да, многу сме задоволни. Прво и основно, во принцип:
Во секојдневниот работен живот, вообичаено е вработените да одговараат за секоја штета што ја предизвикуваат.
Политичарите уживаат политички имунитет.
Дали тоа значи дека политичарите не се одговорни за престапи и штети?
Да, тие мора да бидат одговорни.
Единствениот проблем е што генерално не постојат закони кои би регулирале за што би сакале тие
да бидат одговорни – имено за политички одлуки.
Имунитетот ги штити само од ад хок одземање.
Ова е историска приказна што се разви во средината на 19-тиот век за да се заштити законодавната власт од извршната, со кратки црти
– за кралот да не може да ги одземе пратениците, да ги затвори на кратко и потоа
повторно да ги ослободи откако гласањето ќе заврши.
И тоа сè уште важи денес; сосема е логично дека полицијата не може едноставно да одведе неколку пратеници од AfD на сослушување.
И потоа гласањето завршува и тоа е сѐ.
Па, секако, ни тоа не го сакаме ни денес. Во тој поглед, имунитетот е многу разумен концепт.
Единствениот проблем е што спроведувањето на законот што го сакаме едноставно нема никакви закони кои би го
регулирале ова денес, како што реков. И треба да ги воведеме.
Да, добро, тоа значи дека овие закони сè уште се остатоци од транзицискиот период од
монархија кон демократија, остатоци, така да се каже.
И на крајот, тоа треба да ги заштити политичарите од апсење.
Точно.
Друг термин. Вие напишавте книга на тема политичка одговорност.
Оттогаш, тоа стана сè повеќе јавна тајна.
Таму тие исто така пишуваат за политичка отштета.
Тоа е термин со кој многу луѓе не се запознаени. Можете ли да го објасните?
Да, тоа е втората работа.
Ова е слободата на говор на пратениците, кои таму смеат да кажат што било и не можат да бидат гонети за тоа.
Ние сме запознаени со ова. Некои членови на опозицијата веќе ги имаат подготвени бањарките во случај да
навредат некој од министрите или други премногу остро.
Бидејќи го изрази своето мислење, мора да очекува да биде прогонуван.
Пратеник во парламентот има право да го прави тоа во парламентот. Во случај на сомнеж, тие имаат право да се навредуваат
меѓусебно. Тие имаат право да се обвинуваат меѓусебно.
Само правилникот за работа во Парламентот одредува дали ова ќе резултира со повик за ред или не.
Познат пример е Ларс Хуних, кој во државното собрание на Бранденбург, по Комисијата за истрага
на коронавирусот, ги нарече другите сторители.
Ако тоа го бевме направиле како граѓани, веројатно ќе бевме пријавени за тоа.
Неговата имунитет како пратеник го штити од гонење за клевета.
Всушност – потекнува од истиот период – тоа е многу значајна приказна.
Единствениот проблем е што имунитетот секогаш може да се укине за кривични постапки.
Секако, за да се случи ова, мора да постои одредба во законот некаде што наведува дека нешто е казниво, на
пример дека расипништвото со даночни пари е казниво.
Но ние тоа го немаме. Тоа не постои.
Значи, избегнувањето на даноци е кривично дело, но расипништвото со даноците не е.
Точно. И затоа, дури и да се укине имунитетот, за жал нема за што да бидат казнети.
Според ваше мислење, дали постои потреба од каталог на престапи кои политичарите не смеат да ги сторат?
Да, мислам дека најмногу би имало смисла да воведеме три параграфа.
И тоа е првото нешто за кое штотуку зборувавме – расипништвото на даночните пари. Тоа е она што се нарекува буџетска злоупотреба.
Би го проширил член 266 – класичниот член за проневера – за да вклучи и буџетска проневера.
А Андреас Шеуер е совршен пример за ова.
Тој доби одобрување за два милијарди од буџетот – потпиша договор за три милијарди.
Тоа би бил класичен случај на проневера.
Втората точка, која е исто така многу важна, е спроведувањето на законите. Една од главните задачи на државата е
да обезбеди дека она што пратениците го одлучиле потоа ќе биде спроведено од извршната власт.
Ова значи дека непостапувањето по кривични дела треба да биде казниво.
Значи, ако министерот за внатрешни работи не успее да обезбеди почитување на законите, тогаш треба да сноси одговорност
за последиците и тоа треба да се смета за кривично дело.
Би предложил член 138 од Кривичниот законик, кој вели дека неподнесувањето на
обвинение за кривични дела е исто така казниво.
И третата точка?
Третиот пункт се однесува на ограничувањата на основните права.
Бидејќи "ограничување на основните права" во суштина е "ограничување на личната слобода". И
тоа исто така треба да биде казниво по закон.
А што е со асертивноста?
Мислам, можеш да донесеш закони за сè.
Ако не го побарате и не го проверите потоа, повторно нема никаква вредност.
Да, токму тоа е проблемот, имено неспособноста да се гонат кривичните дела.
И секако имаме посебна ситуација со политичарите, бидејќи обвинителите денес се обврзани со упатства од министерот за
внатрешни работи, од министерот за правда – извинете – така што министерот за правда има еден вид хибридна функција.
Тој е член на парламентот, тој е извршната власт и тој е судството.
Значи, во моментов во Германија нема насилно разделување.
И токму таму треба навистина да започнете.
Ќе ни треба сопствена јурисдикција. Јас би се залагал за сопствен суд за политичка одговорност.
Во самоуправа, каде што ги избираме нашите сопствени судии.
Не би требало да има многу, бидејќи и онака нема многу. За што зборуваме?
Можеби најмногу околу 200.000 луѓе се погодени од ова.
Значи, сите раководители на институции, сите државни влади, а можеби и градоначалниците.
На ниво на локалната власт, тие се одговорни во значителна мера, што е малку поинаку.
Но сите пратеници вкупно не се многу луѓе.
Тоа значи дека ако постоеше мал суд кој ние како граѓани би можеле директно да го избереме, а кој би се
самоуправувал, тогаш би имале можност да го спроведеме ова преку нашите јавни обвинители, кои не би биле подложни на упатства.
Конкретно, како се воведува таков суд?
Да, секако, не е толку едноставно. Но тоа исто така може да се направи преку референдум со измена на државниот устав.
Значи, не можевме веднаш да го воведеме на федерално ниво, но можевме да го воведеме на државно ниво.
Во 16 сојузни држави, ова би морало да се направи 16 пати, но би било можно.
Да. Ајде да одиме чекор понатаму.
На демонстрациите циркулираат шеги за политичари, како: "Секој што верува дека избраните претставници го
претставуваат народот, исто така верува дека лимонските пеперутки ги превиткуваат лимони."
Ова значи дека обичниот човек на улицата се чувствува измамен од политиката.
Го видовме тоа повторно овде на последните избори. Изборни ветувања пред изборите, спроведување потоа целосно спротивно.
Како всушност настана ова лошо управување во политиката, кое сега граничи со уништување?
Па, тоа е затоа што луѓето сè уште веруваат во старата суеверје "тие горе, ние долу".
Затоа се надеваме дека кога некој друг ќе дојде на престолот, нешто ќе се промени некако.
Проблемот е што веруваме во престолот. Значи, престолот е проблемот.
Верувам дека трансформацијата што во моментов се одвива не само што ќе доведе до поголема централизација и
по-тоталитарна држава, туку и до движење во спротивна насока.
Токму кон тоа се стремиме со децентрализирани организации и самооспособување, односно самите да ги правиме работите.
Оние на власт можат да прават што сакаат само затоа што ние им дозволуваме, затоа што не ги држиме одговорни, затоа што не
го правиме тоа самите, затоа што седиме на кауч и се жалиме.
И штом ќе ги отфрлиме суеверјата, ќе преземеме контрола и ќе ги држиме одговорни, а исто така и самите ќе го
правиме тоа кога сме во сомнеж, ќе размислуваме со сопствен ум и ќе имаме збор, тоа ќе се промени.
Но за време на таканаречената пандемија на коронавирусот, многу луѓе го доживеаја ова: тие сакаа нешто поинакво, но на
крајот беа одведени од полицијата, им беа претресени домовите и беа пријавени од нивните соседи. Таму не успеа.
Па тие мислеа дека се моќни и го почувствуваа вкусот на железната палка.
Да, оние што ја предводат патеката секогаш имаат најтешко, тоа е вистина. Сите ние на некој начин сме го искусиле тоа.
Сепак, вистина е дека големите протести на крајот го укинаа задолжителното вакцинирање, кое сигурно
ќе беше воведено доколку протестите не се одржаа.
Значи, тоа беа луѓето на улиците кои рекоа: Не, не со нас.
Одиме некаде другаде, затоа што навечер одиме на прошетка.
И ќе ви покажеме дека на крајот нема да имате доволно полиција за да нè контролирате сите.
Ова доведе до тоа пратениците на крајот да речат: Не, сега мораме да одлучиме во согласност со она што го сакаат луѓето.
Добро докажување дека, на крајот, само треба да го направиме тоа. Треба да станеме од каучот.
Да. Како го гледате тркалото на историјата што се врти назад во однос на политичкиот имунитет? Со други зборови,
како навистина можеме да воведеме политичка одговорност?
Да, па, не мислам дека враќањето назад ќе ни помогне сега.
Значи, секако, може да се воведе повторно член 266, клаузулата за проневера, за сите.
Верувам дека тоа беше променето во 1997 година со одлуката Бугвелен .
Оттогаш работите во политиката стануваат сѐ полоши и полоши.
Имавме впечаток дека тие повремено ќе се повлечат, ќе ја преземат одговорноста и ќе бидат одговорни.
Тоа беше затоа што ако должевте повеќе од 50.000 марки, можевте да бидете испратени во затвор на три години.
И тоа важеше за сите. Вклучувајќи ја и аферата со куферите со Кол.
Тоа беше причината зошто тогаш беше укинато.
Во секој случај, верувам дека би било поразумно да се подобри системот во иднина и да се
воведат специфични одредби за политичарите.
Минатата година, ние се здруживме со уште двајца адвокати за да размислиме како всушност да составиме закон.
И со тоа откривме дека политичарите речиси насекаде си дозволиле слободи на многу различни начини.
И затоа дојдоа до заклучок дека би било подобро да се оди преку право на вето на народот.
Значи, да им се даде на луѓето можност преку референдуми да кажат дали треба да се воведе закон или не.
И ако политичарите сепак го воведат, тогаш да вклучат одговорност и да го формулираат на начин што ни одговара.
Затоа, како што реков, промената, пресвртот, мислам дека сме на точка каде што законите веќе се
толку многу што повеќе не можеме да сфатиме сè.
Па можеби некогаш ќе се појави супер-интелигентен вештачки интелект и ќе ни помогне.
Но во моментов, навистина е огромна збрка, каде што тие јасно се издвоиле на многубројни начини.
Значи, ќе мораме да промениме толку многу што тоа ќе биде сосема нова книга со закони.
Значи, на крајот, тоа значи уште повеќе закони?
Не, воопшто не. Значи, решението на целата дилема е да воведеме популарно приговор.
Тоа е нешто што можеме да го направиме преку референдуми на државно ниво, при што сите закони донесени во парламентите
подлежат на тримесечен период на чекање, за време на кој народот може да се собере и повторно да одлучи за самиот закон.
И тоа би било референдум. Потоа народот би одлучил: да или не.
Тогаш таа би имала последната реч. И тоа веќе би помогнало многу.
И за тие три месеци можевме да воведеме политичка одговорност и да ја формулираме онака како што сакаме да биде.
И секој политичар кој потоа се согласи да каже: "Не, мораме итно, многу брзо да промениме нешто овде, не можеме да чекаме три
месеци додека народот некако не одлучи, ќе го направиме тоа веднаш", може потоа да ги примени чл. 138а и
266а, односно параграфите што би сакале да ги имаме.
Може ли секој да иницира референдум за воведување на народна иницијатива?
Да, ова може да го иницира само приватно лице. Организациите не смеат да го сторат тоа.
Ова значи дека за една популарна жалба што сакаме да ја спроведеме низ цела Германија, ќе ни требаат
16 луѓе за да го сторат тоа во 16 сојузни држави.
Сè уште е најдобро да имаш заменик, за да бидете двајца и да можете некако да си помагате еден на друг.
Значи, секако, со цела група поддржувачи во 16 сојузни држави, 16 референдуми и, на тој начин, менувајќи го уставот за,
на крајот, да ја добиеме конечната моќ на народот да одлучува.
Треба да го научиш тој збор. Тоа е навистина важно.
Тоа што на крајот, откако ќе го постигнеме ова, навистина ќе можеме повторно да одлучуваме на референдум за
сите прашања и сите закони за кои политичарите одлучуваат во Парламентот, во случај на сомнеж.
Тоа навистина би можело да ги зближи сите. Вклучувајќи ги и Зелените, кои се плашат дека AfD ќе дојде
на власт и потоа ќе донесе закони од кои се плашат.
Или поддржувачите на АФД кои се плашат дека Зелените ќе дојдат на власт и ќе донесат закони што тие не ги сакаат.
Потоа тие би можеле да соберат поддршка меѓу населението и да предизвикаат народно противење. Значи,
уште еднаш, одлучете "да" или "не" за секој закон.
И ние сме уверени дека ова ќе ни овозможи да соработуваме со многу луѓе, бидејќи, како што реков, Зелената
партија треба да биде исто толку заинтересирана за ова како и AfD или која било друга партија.
Ова нема никаква врска со Зелената партија или со AfD; едноставно, без разлика на политичките табори, интересно е што на
крајот можеме сами да одлучиме дали го сакаме она што политичарите го одлучиле и не сме на нивна милост,
како што, на пример, доживеавме за време на кризата со коронавирусот. За тоа се врти целата приказна.
Но сега, кога политичарите веќе се ослободиле од одговорност, дали воопшто ќе се согласат на таков закон?
Не, тоа можеме да го спроведеме само со референдум.
И дали тоа е во моментов можно во политичката ситуација во Германија?
На национално ниво, да.
И ако тоа се однесуваше на 16 државни закони, односно конкретно на законодавството за коронавирусот, ако се сеќаваме,
тоа не беше федерално законодавство, туку секогаш државно законодавство. И тогаш можевме да го спречиме тоа.
Уште еден фактор што сè уште не сме го дискутирале е релативно моќните лоби-групи од индустријата и
бизнисот, кои имаат многу силно влијание врз политиката.
Да, може да се каже дека на крајот тие исто така имаат збор во Европа и Америка. Како може да се ограничи ова влијание?
Да, па, веројатно е невозможно да се ограничи тоа влијание.
Другата страна не спие. И тие имаат многу пари и многу моќ.
Во овој поглед, прашањето е повеќе: Како можеме да се организираме алтернативно паралелно?
Како можеме да го оживееме подобриот модел?
Како можеме да обезбедиме луѓето едноставно да покажат многу поголем интерес, да имаат многу поголем ентузијазам и многу
повеќе да уживаат кога станува збор за поинаков начин на живот, поинаку водење политика и донесување одлуки на поинаков
начин? И, на крајот на краиштата, ние сме во мнозинство.
Значи, малкуте лоби-групи, малкуте моќни луѓе, малкуте што имаат многу пари, тие не само што треба да им
заработуваме пари, туку и да ги поддржуваме нивните одлуки.
И секако, тие имаат многу пари. Но на крајот, мораме да најдеме алтернатива.
Мораме да кажеме како работите можат да се направат подобро и да дадеме пример.
И оние што го предводат патот, да, тоа е вистина. Обично им е тешко.
Но, за среќа, постојат храбри луѓе кои токму тоа го прават.
Да, така е. Одлично е што го правите тоа и со вашиот клуб.
И како луѓето можат да ја поддржат вашата кауза? Каде заинтересираните страни можат да ве контактираат?
Да, книгата е достапна. Би била пресреќна ако некој ја купи и ја прочита, или дури само
ѝ ја подари на некој политичар како подарок.
Па можеби само купи го и испрати го на новоизбраниот директ кандидат за да може да го прочита.
Можеби на крајот неколку пратеници ќе речат: Ова е толку добро, ќе го воведеме.
И, така да се каже, си ја отсекуваат сопствената гранка. Исто така, има луѓе кои се чувствуваат одговорни.
Да, или во моментов имаме неколку проекти.
Еден од големите проекти е wabeo.de. Тоа е нашето следење на изборите.
И тоа е, во принцип, самоовластување, односно способност да се контролира што прави извршната власт.
И всушност, сè во овој поглед, кога некој се занимава со политика и го следи тоа што го прават нашите
избрани претставници, го поддржува она што го правиме.
Г-ѓа Цомакаева, ви благодарам за ова интервју. Многу ви благодарам и ви посакувам сѐ најдобро за вашата работа.
Исто така, многу ви благодариме за вашата работа. Многу ги цениме алтернативните
медиуми и секогаш ги поддржуваме каде што можеме.
br] Да, многу ви благодарам!