WEBVTT

00:00.453 --> 00:05.554
Бүген без Германиядә инде күп нәрсәгә
ирешкән сәяси активист белән сөйләшәбез.

00:05.554 --> 00:12.230
Аны кешеләрне урамнарга чыгарга илһамландыручы
дип әйтергә була. Ул шулай ук язучы һәм эшмәкәр.

00:12.230 --> 00:20.533
Франкфурт-на-Майнда туган, ул 22 ел Россиядә яшәгән,
ләкин сәяси сәбәпләр аркасында 2014 елда Германиягә кайткан.

00:20.533 --> 00:26.101
Ул «Deutschland steht auf» альянсы оештырган
Германия буйлап демонстрацияләрнең бергә оештыручысы.

00:26.101 --> 00:31.680
Анда ул кабат-кабат бер таләп куя: сәясәтчеләрнең
җаваплылыгы. Менә бүген без шул турыда сөйләшәбез.

00:31.680 --> 00:33.943
Рәхим ит, Стефани Цомакаева.

00:33.943 --> 00:36.480
Сәлам, монда булу бик шәп. Рәхмәт.

00:36.480 --> 00:39.692
Әйе, без бик шатбыз. Беренчедән, принципиаль яктан:

00:39.692 --> 00:46.027
Көндәлек эш тормышында хезмәткәрләрнең
китергән зыян өчен җаваплы булуы гадәти хәл.

00:46.027 --> 00:49.315
Сәясәтчеләр сәяси иммунитетка ия.

00:49.315 --> 00:54.915
Бу сәясәтчеләр җинаятьләр һәм
зыяннар өчен җаваплы түгел дигән сүзме?

00:54.915 --> 00:56.367
Әйе, алар җаваплы булырга тиеш.

00:56.367 --> 01:06.224
Бердәнбер проблема шунда ки, гадәттә без аларны җавапка тартасы
килгән – ягъни сәяси карарлар өчен – моны көйләүче законнар юк.

01:06.224 --> 01:12.624
Иммунитет бары тик аларның махсус
рәвештә тартып алынудан гына саклый.

01:12.624 --> 01:22.618
Бу тарихи вакыйга XIX гасыр урталарында закон чыгару органын
башкарма хакимияттән саклау өчен барлыкка килгән; кыскача

01:22.618 --> 01:33.773
әйткәндә, патша депутатларны тоткарлап, кыска вакытка төрмәгә
ябып, тавыш бирү тәмамлангач яңадан иреккә чыгара алмасын өчен.

01:33.773 --> 01:43.873
Һәм бу бүген дә гамәлдә; полициянең берничә AfD депутатын
сорау алу өчен гади генә алып китә алмавы тулысынча аңлашыла.

01:43.873 --> 01:46.709
Аннары тавыш бирү тәмамлана да, шуның белән бетте.

01:46.709 --> 01:51.159
Әлбәттә, без моны бүген дә теләмибез. Бу
яктан алганда, иммунитет бик акыллы төшенчә.

01:51.159 --> 01:58.492
Бердәнбер проблема шунда ки, без теләгән хокук саклау
органнарында бүгенге көндә моны көйләүче бернинди дә

01:58.492 --> 02:03.456
законнар юк, дидем. Һәм без аларны кертергә тиешбез.

02:03.456 --> 02:14.700
Әйе, димәк, бу кануннар монархиядән демократиягә
күчү чорыннан калган калдыклар, шулай дияргә була.

02:14.700 --> 02:17.964
Һәм ниһаять, ул сәясәтчеләрне кулга алынудан сакларга тиеш.

02:17.964 --> 02:19.019
Дөрес.

02:19.019 --> 02:22.401
Башка термин. Сез сәяси җаваплылык темасына китап язгансыз.

02:22.401 --> 02:25.337
Шуннан бирле бу мәгълүмат көннән-көн
киңрәк җәмәгатьчелеккә билгеле була бара.

02:25.337 --> 02:28.118
Анда алар шулай ук сәяси компенсация турында да язалар.

02:28.118 --> 02:30.946
Бу күп кешегә таныш булмаган
термин. Син аны аңлатып бирә аласыңмы?

02:30.946 --> 02:32.627
Әйе, бу икенче нәрсә.

02:32.627 --> 02:41.557
Бу — депутатларның сүз иреге: алар анда теләсә
нәрсә әйтә алалар һәм моның өчен җавапка тартылмыйлар.

02:41.557 --> 02:49.248
Без моны яхшы беләбез. Оппозициянең кайбер әгъзалары министрларны
яки башка кешеләрне артык кырыс сүзләр белән рәнҗетсәләр,

02:49.248 --> 02:53.570
шунда ук киеп куяр өчен халатларын әзерләп куйганнар.

02:53.570 --> 02:57.047
Үз фикерен белдергәне өчен, ул эзәрлекләнүне көтәргә тиеш.

02:57.047 --> 03:01.487
Парламент әгъзасына парламентта моны эшләргә
рөхсәт ителә. Шик туса, алар бер-берсен мыскылларга

03:01.487 --> 03:05.968
рөхсәт ителә. Алар бер-берсен гаепләргә рөхсәт ителә.

03:05.968 --> 03:10.700
Парламенттагы эш тәртибе кагыйдәләре генә бу хәлнең
тәртипкә чакыруга китерүен яки китермәвен билгели.

03:10.700 --> 03:17.908
Яхшы билгеле бер мисал – Ларс Хюних, ул
Бранденбург штат парламентында коронавирус буенча тикшерү

03:17.908 --> 03:22.955
комиссиясеннән соң башкаларны җинаятьчеләр дип атады.

03:22.955 --> 03:29.138
Әгәр без моны гражданнар буларак эшләгән
булсак, безне, мөгаен, хәбәр иткән булырлар иде.

03:29.138 --> 03:37.240
Парламент әгъзасы буларак аның иммунитеты
аны клевета өчен җавапка тартылудан саклый.

03:37.240 --> 03:41.950
Чынлыкта ул шул ук чордан – бик мәгънәле хикәя.

03:41.950 --> 03:48.792
Бердәнбер проблема шунда ки, җинаять эше
кысаларында иммунитеттан һәрвакыт баш тартырга мөмкин.

03:48.792 --> 03:54.297
Әлбәттә, моның өчен канунның берәр урынында
нәрсәдер җәзага тартылуын күрсәткән маддә булырга тиеш,

03:54.297 --> 03:57.965
мәсәлән, салым акчаларын әрәм итү җәзага тартылуын.

03:57.965 --> 04:00.703
Ләкин бездә ул юк. Ул юк.

04:00.703 --> 04:04.320
Шулай итеп, салымнан качу –
җинаять, ә салымнарны әрәм итү – түгел.

04:04.320 --> 04:12.418
Дөрес. Һәм шуңа күрә, хәтта аларның иммунитеты бетерелсә дә,
кызганычка каршы, аларны җәзага тарта алырлык берни дә юк.

04:12.418 --> 04:17.994
Сезнеңчә, сәясәтчеләргә кылырга
ярамаган хокук бозулар каталогы кирәкме?

04:17.994 --> 04:23.806
Әйе, минемчә, безгә өч абзац кертү иң урынлы булыр.

04:23.806 --> 04:32.444
Шулай итеп, без әле генә сөйләшкән беренче нәрсә – салым акчаларын
әрәм итү. Бу бюджет акчаларын законсыз файдалану дип атала.

04:32.444 --> 04:42.700
Мин 266-нчы маддәне – классик хилафлык маддәсен –
бюджет хилафлыгын да үз эченә алырлык итеп киңәйтер идем.

04:42.700 --> 04:46.676
Һәм Андреас Шойер моның бик яхшы мисалы.

04:46.676 --> 04:52.338
Ул бюджеттан ике миллиард раслады –
өч миллиардлык контрактка кул куйды.

04:52.338 --> 04:56.440
Бу хилафлыкның классик очрагы булыр иде.

04:56.440 --> 05:02.099
Икенче пункт, ул да бик мөһим, – законнарны гамәлгә ашыру.
Дәүләтнең төп бурычларының берсе –

05:02.099 --> 05:09.117
парламент әгъзалары карар кылганны соңыннан
башкарма хакимият тарафыннан үтәлүен тәэмин итү.

05:09.117 --> 05:14.724
Бу җинаятьләрне җинаять җаваплылыгына тартмау да
закон буенча җәзага тартылырга тиеш дигәнне аңлата.

05:14.724 --> 05:22.461
Әгәр Эчке эшләр министры законнарның үтәлүен
тәэмин итә алмаса, ул нәтиҗәләр өчен җавапка

05:22.461 --> 05:27.825
тартылырга тиеш, һәм бу җинаять буларак каралырга тиеш.

05:27.825 --> 05:32.180
Мин Җинаять кодексының 138-нче маддәсен
тәкъдим итәр идем, анда җинаятьләрне җавапка

05:32.180 --> 05:35.038
тартмау да җәзага тартылуга китерә дип әйтелә.

05:35.038 --> 05:36.069
Һәм өченче пункт?

05:36.069 --> 05:39.444
Өченче пункт төп хокукларга чикләүләр турында.

05:39.444 --> 05:47.000
Чөнки «төп хокукларны чикләү» принципиаль яктан «шәхси ирекне
чикләү» дигән сүз. Һәм моны да закон буенча җәзага тарту кирәк.

05:47.000 --> 05:49.920
Ә үз-үзеңне дәлилләүче холк турында ни дисең?

05:49.920 --> 05:52.171
Мин әйтәм, теләсә нәрсә турында законнар кабул итәргә була.

05:52.171 --> 05:56.840
Әгәр син аны таләп итмәсәң һәм соңыннан
тикшермәсәң, ул яңадан бернинди кыйммәткә ия булмаячак.

05:56.840 --> 06:00.918
Әйе, нәкъ менә шунда проблема:
җинаятьләрне җинаять җаваплылыгына тарту булмавы.

06:00.918 --> 06:08.750
Һәм әлбәттә, сәясәтчеләр белән бездә махсус хәл бар: бүгенге
көндә прокурорлар Эчке эшләр министрының һәм Юстиция

06:08.750 --> 06:15.913
министрының күрсәтмәләренә буйсына – гафу итегез –
шуңа күрә Юстиция министрының гибрид функциясе бар.

06:15.913 --> 06:19.140
Ул парламент әгъзасы, ул башкарма хакимият, һәм ул суд хакимияте.

06:19.140 --> 06:22.281
Шулай итеп, хәзерге вакытта Германиядә көчле аерылышу юк.

06:22.281 --> 06:25.406
Һәм менә шуннан чынлап та башларга кирәк.

06:25.406 --> 06:35.779
Безгә үз юрисдикциябез кирәк булыр иде. Мин сәясәтчеләрнең
җаваплылыгы өчен аерым суд булдыру ягын яклар идем.

06:35.779 --> 06:39.295
Үз-үзебезне идарә итүдә, без үз судьяларыбызны сайлыйбыз.

06:39.295 --> 06:41.653
Күп булырга кирәкми, чөнки алар күп
түгел. Без нәрсә турында сөйләшәбез?

06:41.653 --> 06:46.120
Бәлки, моның нәтиҗәсендә иң күбе
белән якынча 200 000 кеше зыян күрә.

06:46.120 --> 06:51.698
Шулай итеп, барлык хакимият органнары
башлыклары, барлык дәүләт хөкүмәтләре, мөгаен, мэрлар да.

06:51.698 --> 06:55.463
Җирле хакимият дәрәҗәсендә алар шактый
зур күләмдә җаваплы, бу бераз башкача.

06:55.463 --> 06:59.728
Ләкин барлык депутатлар да гомумән алганда күп кеше түгел.

06:59.728 --> 07:07.873
Бу шуны аңлата: әгәр без, гражданнар буларак, турыдан-туры сайлый
алырлык, үз-үзен идарә итә торган кечкенә суд булса, безнең дә үз

07:07.873 --> 07:16.213
җәмәгать прокурорларыбыз аша моны гамәлгә ашыру мөмкинлеге булыр
иде, чөнки алар беркемнең дә күрсәтмәләренә буйсынмаслар иде.

07:16.213 --> 07:19.356
Нәкъ менә мондый судны ничек тәкъдим итәргә?

07:19.356 --> 07:28.893
Әйе, әлбәттә, бу шулкадәр гади түгел. Ләкин моны дәүләт
конституциясен үзгәртеп, референдум аша да эшләргә мөмкин.

07:28.893 --> 07:34.708
Шулай итеп, без аны федераль дәрәҗәдә шунда ук кертә
алмадык, ләкин аны штат дәрәҗәсендә кертә ала идек.

07:34.708 --> 07:39.552
16 федератив штатта моны 16 тапкыр
башкарырга туры килер иде, ләкин бу мөмкин булыр иде.

07:39.552 --> 07:41.773
Әйе. Әйдәгез, тагын бер адым алга үтик.

07:41.773 --> 07:46.958
Демонстрацияләрдә сәясәтчеләр турында мәзәкләр йөри,
мәсәлән: «Сайланган вәкилләр халыкны чагылдыра дип ышанган

07:46.958 --> 07:49.925
кеше лимон күбәләкләре лимоннарны бөкли дип тә ышана».

07:49.925 --> 07:53.315
Бу урамдагы гади кеше сәясәт тарафыннан алданган дип хис итә.

07:53.315 --> 07:57.647
Без моны соңгы сайлауда да кабат күрдек.
Сайлау алдыннан бирелгән вәгъдәләр, ә сайлаудан соң

07:57.647 --> 08:01.104
аларны гамәлгә ашыру бөтенләй киресенчә булды.

08:01.104 --> 08:05.888
Сәясәттәге бу начар идарә, хәзер инде җимерелү
чигенә җиткән, чынлап та ничек барлыкка килде?

08:05.888 --> 08:13.079
Ярар, чөнки кешеләр әле дә «алар
өстә, без аста» дигән иске ышануга ышана.

08:13.079 --> 08:19.490
Шулай итеп, без өметләнәбез, башка кеше
тәхеткә утыргач, нинди дә булса үзгәреш булыр.

08:19.490 --> 08:24.272
Проблема шунда ки, без тәхеткә
ышанабыз. Шуңа күрә тәхет үзе проблема.

08:24.272 --> 08:33.648
Мин ышанам ки, хәзерге үзгәрешләр бары тик үзәкләшүне
көчәйтүгә һәм дәүләтне тагын да тоталитар итүгә генә

08:33.648 --> 08:38.572
түгел, ә киресенчә юнәлештәге хәрәкәткә дә китерәчәк.

08:38.572 --> 08:43.591
Шушы максатка без децентрализацияләнгән
оешмалар һәм үз-үзеңне вәкаләтләндерү, ягъни

08:43.591 --> 08:47.007
эшләрне үзебез башкару аша ирешергә тырышабыз.

08:47.007 --> 08:52.973
Властьтәгеләр без аларга рөхсәт иткән өчен генә, без аларны
җавапка тартмаган өчен генә, без моны үзебез эшләмәгән өчен генә,

08:52.973 --> 08:55.999
диванда утырып зарланган өчен генә теләгәннәрен эшли алалар.

08:55.999 --> 09:03.986
Без ырым-ышанычларны читкә ташлап, хәлне үз кулыбызга
алып, аларны җавапка тартып, шик туса үзебез эшләп

09:03.986 --> 09:09.173
карасак, үзебез уйлансак, үз сүзебез булса, бу үзгәрәчәк.

09:09.173 --> 09:15.880
Ләкин «коронавирус» дип аталган пандемия вакытында күп кеше моны
кичерде: алар башкача яшәргә теләделәр, ләкин ахыр

09:15.880 --> 09:22.352
чиктә полиция аларны алып китте, өйләрен тикшерделәр һәм
күршеләре алар турында хәбәр итте. Анда бу эшләмәде.

09:22.352 --> 09:27.865
Шулай итеп, алар үзләрен көчле дип
санадылар һәм тимер таяк тәмен татыдылар.

09:27.865 --> 09:33.949
Әйе, юл күрсәтүчеләргә һәрвакыт иң авыр була, бу дөрес.
Без моны һәркайсыбыз да үзебездә берәр рәвештә кичергәнбез.

09:33.949 --> 09:44.865
Шулай да, зур протестлар ахыр чиктә вакцинация мәҗбүриятен
кире какты, ул, әлбәттә, протестлар булмаса, кертелер иде.

09:44.865 --> 09:49.920
Шулай итеп, урамнардагы кешеләр
әйтте: «Юк, без моңа риза түгелбез».

09:49.920 --> 09:52.974
Без башка җиргә барабыз, чөнки кичен без йөрергә чыгабыз.

09:52.974 --> 09:58.399
Һәм без сезгә күрсәтербез, ахыр чиктә безне барыбызны да
контрольдә тоту өчен сездә җитәрлек полиция булмаячак.

09:58.399 --> 10:06.480
Бу депутатларның ахыр чиктә: «Юк, хәзер без халык
теләгәнчә карар кабул итәргә тиешбез», – дип әйтүләренә китерде.

10:06.480 --> 10:10.488
Ахыр чиктә безгә бары тик шуны эшләргә генә кала
дигән яхшы дәлил. Без диваннан торырга тиешбез.

10:10.488 --> 10:16.781
Әйе. Сез сәяси иммунитет мәсьәләсендә тарих тәгәрмәче
кире борылуын ничек күрәсез? Башка сүз белән

10:16.781 --> 10:21.920
әйткәндә, без чынлап та сәяси җаваплылыкны ничек кертә алабыз?

10:21.920 --> 10:26.952
Әйе, әмма хәзер кире борылу безгә ярдәм итәр дип уйламыйм.

10:26.952 --> 10:33.826
Шулай итеп, әлбәттә, һәркем өчен 266-нчы
маддәне, ягъни хилафлык маддәсен яңадан кертеп була.

10:33.826 --> 10:37.973
Минемчә, бу 1997 елда Bugwellen карары белән үзгәртелде .

10:37.973 --> 10:42.160
Шуннан бирле сәясәттә хәлләр көннән-көн начарая бара.

10:42.160 --> 10:47.868
Бездә элек алар кайчак артка чигенеп, җаваплылыкны үз
өсләренә алып, җавап тотачаклар дигән тәэсир бар иде.

10:47.868 --> 10:54.022
Бу шунлыктан иде ки, әгәр сез 50 000 марктән артык
бурычлы булсагыз, сезне өч елга төрмәгә җибәрә алырлар иде.

10:54.022 --> 10:58.701
Һәм бу һәркемгә кагыла иде. Шулай ук Коль белән чемодан эше дә.

10:58.701 --> 11:01.167
Шуңа күрә ул соңыннан бетерелде.

11:01.167 --> 11:12.283
Һәрхәлдә, минемчә, киләчәктә системаны камилләштерү һәм
сәясәтчеләр өчен махсус нормалар кертү акыллырак булыр.

11:12.283 --> 11:22.085
Узган ел без ике башка адвокат белән бергәләп чынлап
та закон проектын ничек төзергә мөмкинлеген уйладык.

11:22.085 --> 11:27.615
Һәм шуны эшләгәндә без ачыкладык: сәясәтчеләр диярлек һәр
җирдә төрле-төрле юллар белән үзләренә рөхсәтләр алганнар.

11:27.615 --> 11:34.917
Шуңа күрә халыкка вето хокукы булуы
яхшырак булыр дигән нәтиҗәгә килгәннәр.

11:34.917 --> 11:43.745
Шулай итеп, халыкка референдумнар аша законны
кертү кирәкме-юкмы икәнен әйтергә мөмкинлек бирү.

11:43.745 --> 11:50.867
Әгәр сәясәтчеләр аны барыбер кертсәләр,
җаваплылыкны да кертеп, безгә ошаганча формулировка ясарга.

11:50.867 --> 11:58.528
Чөнки, әйткәнемчә, үзгәреш, кире борылыш:
минемчә, без хәзер шундый күп кануннар чорында

11:58.528 --> 12:03.083
ки, без аларны инде бөтенесен дә аңлый алмыйбыз.

12:03.083 --> 12:06.964
Бәлки, бер көнне суперакыллы ясалма
интеллект пәйда булып, безгә ярдәм итәр.

12:06.964 --> 12:15.296
Ләкин хәзер ул чыннан да зур буталчык, анда алар
үзен төрле яктан ачык рәвештә аерып күрсәткәннәр.

12:15.296 --> 12:19.840
Шуңа күрә безгә шулкадәр күп нәрсәне үзгәртергә туры
килер иде ки, ул бөтенләй яңа канун китабы булыр иде.

12:19.840 --> 12:22.161
Шулай итеп, ахыр чиктә бу тагын да күбрәк законнар дигән сүзме?

12:22.161 --> 12:30.423
Юк, бөтенләй түгел. Шулай итеп, бөтен бу
дилемманы чишү юлы – без популяр каршылыкны кертәбез.

12:30.423 --> 12:39.667
Шулай итеп, без моны штат дәрәҗәсендәге референдумнар аша гамәлгә
ашыра алабыз: парламент кабул иткән барлык законнар

12:39.667 --> 12:48.840
өч айлык көтү чорына дучар ителә, шул вакыт эчендә
халык җыелып, закон турында яңадан карар кабул итә ала.

12:48.840 --> 12:52.270
Һәм бу референдум булыр иде. Аннары
халык карар кабул итәр иде: әйе яки юк.

12:52.270 --> 12:57.065
Аннары аның соңгы сүзе булыр иде. Һәм бу инде бик ярдәм итәр иде.

12:57.065 --> 13:03.367
Һәм шул өч ай дәвамында без сәяси җаваплылыкны
кертә һәм аны теләгәнчә формалаштыра алыр идек.

13:03.367 --> 13:12.171
Һәм теләсә кайсы сәясәтче, әгәр ул ризалашып болай дисә: «Юк, без
монда ашыгыч рәвештә, бик тиз нәрсәдер үзгәртергә тиешбез, халык

13:12.171 --> 13:20.027
ничек карар кабул иткәнче өч ай көтә алмыйбыз, без моны
хәзер үк эшләячәкбез», — аннары ул 138a һәм 266a маддәләрен,

13:20.027 --> 13:24.979
ягъни безгә кирәк булган бүлекчәләрне гамәлгә кертә ала.

13:24.979 --> 13:30.516
Халык инициативасын кертү буенча
референдумны теләсә кем башлап җибәрә аламы?

13:30.516 --> 13:37.029
Әйе, моны бары тик шәхси зат кына башлап
җибәрә ала. Оешмаларга моны эшләргә рөхсәт ителми.

13:37.029 --> 13:44.837
Бу Германиянең бөтен территориясендә үткәрергә теләгән
милли референдумны гамәлгә ашыру өчен безгә 16 федераль

13:44.837 --> 13:49.269
җирендә һәрберсендә 16 кеше кирәк булачак дигәнне аңлата.

13:49.269 --> 13:54.127
Ярдәмче булуың әле дә яхшырак, шулай итеп сез икегез
буласыз һәм бер-берегезгә нинди дә булса ярдәм итә аласыз.

13:54.127 --> 14:02.113
Шулай итеп, әлбәттә, 16 федераль штатта яклаучыларның бөтен бер
төркеме, 16 референдум үткәреп, шул

14:02.113 --> 14:09.560
рәвешле конституцияне үзгәртеп, ахыр чиктә
халыкка карар кабул итүнең соңгы вәкаләтен бирү.

14:09.560 --> 14:13.045
Син бу сүзне өйрәнергә тиешсең. Ул чыннан да бик мөһим.

14:13.045 --> 14:21.456
Ахыр чиктә, без моңа ирешкәч, шик тудырганда, парламентта
сәясәтчеләр карар кабул иткән барлык

14:21.456 --> 14:29.939
мәсьәләләр һәм законнар буенча без чыннан да
яңадан референдумда карар кабул итә алачакбыз.

14:29.939 --> 14:36.990
Бу чыннан да барыбызны берләштерә алыр иде.
Шулай ук яшелләрне дә, алар AfD хакимияткә

14:36.990 --> 14:41.194
килеп, куркыган законнар кабул итүеннән курка.

14:41.194 --> 14:49.336
Яки AfD яклылары, Яшелләр хакимияткә килеп,
алар теләмәгән законнар кабул итәр дип куркалар.

14:49.336 --> 14:55.382
Шуннан соң алар халык арасында яклау җыя һәм халык
протестын кузгата алалар. Шуңа күрә тагын бер кат

14:55.382 --> 14:58.490
һәр законга «әйе» яки «юк» дип карар кабул итегез.

14:58.490 --> 15:06.598
Һәм без ышанабыз, бу безгә бик күп кешеләр белән бергә эшләргә
мөмкинлек бирәчәк, чөнки, мин әйткәнчә, Яшелләр партиясе моңа

15:06.598 --> 15:10.699
AfD яки башка теләсә нинди партия кебек үк кызыксынырга тиеш.

15:10.699 --> 15:19.812
Бу Яшелләр партиясе яки AfD белән бернинди дә бәйләнешкә ия
түгел; әмма барлык сәяси лагерьларда да без ахыр чиктә

15:19.812 --> 15:29.244
сәясәтчеләр карарларын кабул итүдә аларның мәрхәмәтенә
калмыйча, үзебез хәл итә алабыз — мәсәлән, без моны коронавирус

15:29.244 --> 15:33.540
кризисы вакытында күрдек. Менә шул тулы тарихның асылы.

15:33.540 --> 15:38.304
Әмма сәясәтчеләр инде үзләрен җаваплылыктан
арындырганнан соң, алар мондый канунга ризалашалармы?

15:38.304 --> 15:41.469
Юк, без моны бары тик референдум
ярдәмендә генә гамәлгә ашыра алабыз.

15:41.469 --> 15:45.000
Һәм бу хәзер Германиянең сәяси вазгыятендә мөмкинме?

15:45.000 --> 15:46.940
Милли дәрәҗәдә, әйе.

15:46.940 --> 15:52.655
Әгәр бу 16 штат законына, ягъни конкрет рәвештә коронавирус
турындагы законнарга кагыла икән, онытмасак,

15:52.655 --> 15:59.541
алар федераль законнар түгел, ә һәрвакыт штат
законнары иде. Һәм без аны шул вакытта булдырмас идек.

15:59.541 --> 16:05.363
Без әле сөйләшмәгән тагын бер фактор — сәнәгать
һәм бизнес өлкәсеннән чыккан чагыштырмача көчле

16:05.363 --> 16:08.758
лобби төркемнәре, алар сәясәткә бик зур йогынты ясый.

16:08.758 --> 16:19.347
Әйе, ахыр чиктә аларның да Европа һәм Америкада сүз хокукы
бар, дип әйтеп була. Бу йогынтыны ничек чикләргә мөмкин?

16:19.347 --> 16:22.718
Әйе, мөгаен, йогынтыны чикләү мөмкин түгел.

16:22.718 --> 16:26.440
Каршы як йокламый. Һәм аларның күп акчасы һәм күп көче бар.

16:26.440 --> 16:33.644
Бу яктан сорау түбәндәгечә: без үзебезне параллель
рәвештә альтернатив ысул белән ничек оештыра алабыз?

16:33.644 --> 16:40.480
Без ничек итеп яхшырак модельне тормышка ашыра алабыз?

16:40.480 --> 16:46.373
Ничек итеп кешеләрне тормышларын башкача алып барырга, сәясәткә
башкача катнашырга, карарларны башкача кабул итәргә күбрәк

16:46.373 --> 16:52.340
кызыксынырга, күбрәк дәртләнергә һәм моны күбрәк ләззәтләнеп
башкарырга өндәп була? Ниһаять, без күпчелекне тәшкил итәбез.

16:52.340 --> 17:01.968
Шулай итеп, берничә лобби төркеме, берничә көчле
кеше, берничә бай кеше бездән аларга акча эшләп

17:01.968 --> 17:07.503
кенә түгел, аларның карарларын да якларга таләп итә.

17:07.503 --> 17:12.245
Һәм әлбәттә, аларның күп акчасы бар. Ләкин
ахыр чиктә безгә альтернатива табарга кирәк.

17:12.245 --> 17:15.687
Без эшләрне ничек яхшырак башкарырга мөмкин
икәнен әйтергә һәм үрнәк күрсәтергә тиешбез.

17:15.687 --> 17:20.131
Һәм юл күрсәтүчеләр, әйе, бу дөрес. Аларга гадәттә авыр була.

17:20.131 --> 17:24.339
Ләкин бәхеткә каршы, нәкъ менә шуны эшләүче батыр кешеләр бар.

17:24.339 --> 17:26.279
Әйе, дөрес. Сез моны үз клубыгызда да эшләвегез бик әйбәт.

17:26.279 --> 17:30.869
Һәм кешеләр сезнең максатыгызны ничек яклап
була? Кызыксынганнар кайда элемтәгә керә ала?

17:30.869 --> 17:36.480
Әйе, китап бар. Кемдер аны сатып алып укыса, яки хәтта
сәясәтчегә бүләк итеп бирсә, мин бик шат булыр идем.

17:36.480 --> 17:44.160
Шулай итеп, бәлки аны сатып алып, яңа гына сайланган
турыдан-туры кандидатка җибәрегез, ул аны укый алсын.

17:44.160 --> 17:48.677
Мөгаен, ахыр чиктә берничә депутат:
«Бу бик яхшы, без аны кертәбез», — дияр.

17:48.677 --> 17:55.104
Һәм, әйтерсең лә, үз тармакларын кисеп
ташлау. Җаваплылык хисе тоя торган кешеләр дә бар.

17:55.104 --> 17:58.862
Әйе, хәзер бездә берничә проект бар.

17:58.862 --> 18:03.625
Шулай итеп, зур проектларның берсе –
wabeo.de. Бу безнең сайлау күзәтүе.

18:03.625 --> 18:13.780
Һәм бу, принципиаль яктан, үз-үзеңне вәкаләтләндерү:
башкарма хакимиятнең нәрсә эшләвен контрольдә тоту.

18:13.780 --> 18:19.409
Һәм чынлыкта, сәясәт белән шөгыльләнү
һәм сайланган вәкилләребезнең эшчәнлеген

18:19.409 --> 18:24.152
күзәтү – безнең эшне яклауның бер формасы.

18:24.152 --> 18:29.072
Цомакаева ханым, бу әңгәмә өчен
рәхмәт. Зур рәхмәт, эшегездә уңышлар телим.

18:29.072 --> 18:33.033
Шул ук рәвешчә, эшегез өчен бик зур рәхмәт.
Без альтернатив медианы бик югары бәялибез

18:33.033 --> 18:34.960
һәм мөмкин булган һәр очракта аны хуплыйбыз.

18:34.960 --> 18:35.789
br] Әйе, бик зур рәхмәт!