הײַנט רעדן מיר מיט אַ פּאָליטישן אַקטיוויסט וואָס האָט שוין אין דײַטשלאַנד אַ סך דערגרייכט.
מע קען זאָגן אַז זי מאָטיווירט מענטשן – נעמלעך צו אַרויסגיין אין די גאַסן. זי איז אויך אַ מחברטע און אַ אונטערנעמערין.
געבוירן אין פֿראַנקפֿורט־אַם־מיין, האָט זי געוווינט אין רוסלאַנד פֿאַר 22 יאָר, אָבער איז אין 2014
צוריקגעקומען קיין דײַטשלאַנד צוליב פּאָליטישע סיבות.
זי איז מיט־אָרגאַניזירערין פֿון די דײַטשלאַנד־ווײַטע דעמאָנסטראַציעס, וואָס ווערן
אָרגאַניזירט דורך דעם בונד "דײַטשלאַנד שטייט אויף".
איין פֿאָדערונג וואָס זי דאָרט ווידערהאָלט איז די פּאָליטיקער־פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט.
מיר וועלן הײַנט דערוועגן דיסקוטירן.
ברוכים הבאים, סטעפֿאַני צאָמאַקאַעװאַ.
העלא, עס איז גרויס צו זײַן דאָ. אַ דאַנק.
יאָ, מיר זענען זייער צופרידן. קודם־כּל, אין פּרינציפּ:
אין דער טאָג־טעגלעכער אַרבעט איז עס געוויינטלעך אַז די אָנגעשטעלטע זענען פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר יעדן שאָדן וואָס זיי פאַרשאַפן.
פּאָליטיקער הנאה האָבן פֿון פּאָליטישער אימיוניטעט.
צי מיינט דאָס אַז פּאָליטיקער זענען נישט פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר עבירות און שאָדנס?
יאָ, זיי מוזן זײַן פאַראַנטוואָרטלעך.
דער איינציקער פּראָבלעם איז אַז בכלל זענען נישטאָ קיין געזעצן וואָס וואָלטן רעגולירן פֿאַר וואָס מיר וואָלטן געוואָלט
זיי מאַכן פאַראַנטוואָרטלעך – נעמלעך פּאָליטישע באַשלוסן.
אימוניטעט באַשיצט נאָר קעגן דעם אַז זיי ווערן אַד־האָק אָפּגענומען.
דאָס איז אַ היסטאָרישע מעשׂה וואָס האָט זיך אַנטוויקלט אין מיטן 19טן יאָרהונדערט צו באַשיצן די לעגיסלאטור פֿון דער עקסעקוטיוו,
אין קורצן – אַז דער קעניג זאָל נישט קענען נעמען די אַבגעאָרדנטע, זיי פֿאַרשפּאַרן פֿאַר אַ קורצער צײַט, און דערנאָך זיי
ווידער באַפֿרײַען, נאָך דעם וואָס די אָפּשטימונג איז פֿאַרבײַ.
און דאָס געלט נאָך הײַנט; עס איז גאָר לאָגיש אַז די פּאָליציי קען נישט פשוט נעמען אַ פּאָר AfD־דעפּוטאַטן פֿאַר פֿראַגעס.
און דאַן איז די שטימונג פאַרבײַ און דאָס איז עס.
נו, פֿאַרשטייט זיך, מיר ווילן דאָס הײַנט אויך נישט. אין דעם הינזיכט איז אימוניטעט אַ זייער סענסיבלער באַגריף.
דער איינציקער פּראָבלעם איז אַז די געזעץ־דורכפֿירונג וואָס מיר ווילן, האָט פשוט נישט קיין געזעצן וואָס הײַנט וואָלטן רעגולירן
דאָס, ווי איך האָב געזאָגט. און מיר דאַרפֿן זיי אַרײַנפֿירן.
יאָ, נו, דאָס מיינט אַז די געזעצן זענען נאָך איבערגעבליבן פֿון דער איבערגאַנג־צײַט פֿון
מאָנאַרכיע צו דעמאָקראַציע, רעשטלעך, אַזוי צו זאָגן.
און לעסאָף זאָל עס באַשיצן פּאָליטיקער פֿון אַרעסט.
ריכטיק.
אַ אַנדערער טערמין. דו האָסט געשריבן אַ בוך וועגן דער טעמע פֿון פּאָליטישער אחריות.
זינט דעמאָלט איז עס געוואָרן מער און מער פּובליקע וויסן.
דאָרט שרײַבן זיי אויך וועגן פּאָליטישער אינדעמניטעט.
דאָס איז אַ טערמין וואָס פילע מענטשן זענען נישט באַקאַנט מיט. קענסטו עס דערקלערן?
יאָ, דאָס איז די צווייטע זאַך.
דאָס איז די רעדע־פֿרײַהייט פֿון די פּאַרלאַמענט־מיטגלידער, וואָס מען דערלויבט זיי דאָרט צו זאָגן
אַלץ און מען קען זיי דערפֿאַר נישט פֿאַרפֿאָלגן.
מיר זענען באַקאַנט מיט דעם. עטלעכע מיטגלידער פֿון דער אָפּאָזיציע האָבן שוין זייערע באַטהראָבס גרייט, אין פאַל
אַז זיי באַליידיקן קיין מיניסטער אָדער אַנדערע צו שטאַרק.
ווײַל ער האָט אויסגעדריקט זײַן מיינונג, מוז ער דערוואַרטן צו ווערן פֿאַרפֿאָלגט.
אַ מיטגליד פֿון פּאַרלאַמענט איז ערלויבט דאָס צו טאָן אין פּאַרלאַמענט. אין פֿאַל פֿון צווייפל זענען
זיי ערלויבט זיך איינער דעם אַנדערן צו באַליידיקן. זיי זענען ערלויבט באַשולדיקונגען צו מאַכן.
נאָר די פּראָצעדור־רעגולן אין פּאַרלאַמענט באַשטימען צי דאָס וועט פֿירן צו אַ רוף צו סדר אָדער נישט.
אַ באַקאַנטער בײַשפּיל איז לאַרס הוניך, וועלכער האָט אין דער בראַנדענבורגער שטאַט־פּאַרלאַמענט גערופֿן די אַנדערע
פֿאַר תּפֿיסים נאָך דער קאָראָנאַווירוס־אויספֿאָרשונג־קאָמיטעט.
אויב מיר וואָלטן דאָס געטאָן ווי בירגערס, וואָלט מען אונדז מסתּמא דערציילט.
זיין אינדעמניטי ווי אַ מיטגליד פֿון פּאַרלאַמענט באַשיצט אים פֿון ווערן פּראָסעקוטירט פֿאַר באַשמוצונג.
טאַקע – עס קומט פֿון דער זעלבער צײַט – עס איז אַ זייער באַטײַטפֿולע מעשׂה.
דער איינציקער פּראָבלעם איז אַז מען קען שטענדיק אויפֿגעבן די אימיוניטעט פֿאַר קרימינעלע פּראָצעדורן.
פֿאַרשטייט זיך, כּדי דאָס זאָל פּאַסירן, מוז עס ערגעץ אין געזעץ זײַן אַ אָפּטיילונג וואָס באַשטימט אַז עפּעס איז
שטראָפֿבאַר, למשל אַז פֿאַרשווענדן שטייער־געלט איז שטראָפֿבאַר.
אָבער מיר האָבן דאָס נישט. עס עקזיסטירט נישט.
אַזוי איז שטייער־אויסמעידונג אַ קרימינעלער עבירה, אָבער שטייער־פֿאַרשווענדונג איז נישט.
פּונקט. און דערפֿאַר, אפילו אויב זייער אימיוניטעט וואָלט אויפגעהויבן ווערן, איז ליידער
גאָרנישט פֿאַר וואָס מען קען זיי באַשטראָפֿן.
לויט אייער מיינונג, איז דאָ אַ נויט פֿאַר אַ קאַטאַלאָג פֿון עבירות וואָס פּאָליטיקער זענען נישט ערלויבט צו באַגיין?
יאָ, איך מיין אַז עס וואָלט געווען די בעסטע פֿאַר אונדז צו אַרײַנפֿירן דרײַ פּאַראַגראַפֿן.
און אַזוי איז דאָס די ערשטע זאַך וואָס מיר האָבן נאָר גערעדט וועגן – דעם פאַרשווענדן פֿון שטייער־הכנסות. דאָס
איז וואָס מען רופט בודזשעטאַרישע מיסאַפּראָפּריאַציע.
איך וואָלט פֿאַרברייטערן סעקציע 266 – די קלאַסישע סעקציע וועגן גזלנות – כּדי אַרײַנצונעמען בודזשעטאַרישע גזלנות.
און אַנדרעאַס שױער איז אַ פּערפֿעקטער בײַשפּיל דערפֿון.
ער האָט פֿון דעם בודזשעט צוויי ביליאָן באַשטעטיקט – האָט אונטערגעשריבן אַ קאָנטראַקט פֿאַר דריי ביליאָן.
דאָס וואָלט געווען אַ קלאַסישער פאַל פֿון גזלנות.
דער צווייטער פּונקט, וואָס איז אויך זייער וויכטיק, איז די דורכפֿירונג פֿון געזעצן. איינער פֿון די הויפּט־אויפֿגאַבן פֿון
דער מדינה איז צו פֿאַרזיכערן אַז וואָס די מיטגלידער פֿון פּאַרלאַמענט האָבן באַשלאָסן,
ווערט דערנאָך דורכגעפֿירט דורך די אויספֿיר־מאַכט.
דאָס מיינט אַז דער אומפֿאַל צו פֿאַרפֿאָלגן קרימינעלע עבירות זאָל אויך זײַן שטראפֿבאַר.
אויב דער היים־סעקרטאַר פֿאַרפֿעלט צו פֿאַרזיכערן אַז די געזעצן ווערן געהאָלט, זאָל ער פֿאַראַנטוואָרטלעך געהאלטן ווערן
פֿאַר די קאָנסעקווענצן, און דאָס זאָל זײַן אַ קרימינעלער עבירה.
איך וואָלט פֿאָרשלאָגן סעקציע 138 פֿון דעם קרימינעלן קאָדעקס, וואָס זאָגט אַז דער אומפֿאַל צו
פֿאַרפאָלגן קרימינעלע עבירות איז אויך שטראפֿבאַר.
און דער דריטער פּונקט?
דער דריטער פּונקט באַטרעפֿט באַגרענעצונגען אויף יסודותדיקע רעכטן.
ווייל "באַגרענעצן יסודותדיקע רעכטן" איז, אין פּרינציפּ, "באַגרענעצן פּערזענלעכע פרייהייט".
און דאָס זאָל אויך לויטן געזעץ באַשטראָפֿט ווערן.
און וואָס וועגן אַסערטיוויטעט?
איך מיין, מען קען מאַכן געזעצן וועגן אַלץ.
אויב דו פֿאָדערסט עס נישט און קאָנטראָלירסט עס דערנאָך, האָט עס ווידער קיין ווערט.
יאָ, דאָס איז פּונקט דער פּראָבלעם, נעמלעך דער דורכפאַל צו פּראָסעקוטירן קרימינעלע עבירות.
און פֿאַרשטייט זיך, מיר האָבן אַ ספּעציעלע סיטואַציע מיט פּאָליטיקער, ווײַל פּראָסקיוטאָרן הײַנט זענען געבונדן דורך
אינסטרוקציעס פֿון דעם היים־סעקרעטאַר, דעם יוסטיס־סעקרעטאַר – אַנטשולדיקט – אַזוי דער
יוסטיס־סעקרעטאַר האָט אַ מין היבריד־פֿונקציע.
ער איז אַ מיטגליד פֿון פּאַרלאַמענט, ער איז דער אויספֿיר־צווײַג, און ער איז דער געריכט־צווײַג.
אַזוי איז דערווייַל אין דײַטשלאַנד נישטאָ קיין געוואַלדדיקע אָפּטיילונג.
און דאָרט זאָלסטו טאַקע אָנהייבן.
מיר וואָלטן געדאַרפֿט אונדזער אייגענע יוריסדיקציע. איך וואָלט ארגומענטירן פֿאַר אַ
באַזונדערן געריכט פֿאַר די אחריות פֿון פּאָליטיקער.
אין זעלבסט־רעגירונג, וווּ מיר קלײַבן אונדזערע אייגענע ריכטער.
עס וואָלט נישט געדאַרפֿט זײַן פילע, ווײַל עס זענען נישט פילע. וועגן וואָס רעדן מיר?
אולי בערך 200,000 מענטשן זענען אין דער גרעסטער צאָל באַטראָפֿן דערפון.
אַזוי אַלע קאָפּן פֿון אויטאָריטעטן, אַלע שטאַט־רעגירונגען, און אפֿשר אויך בירגערמײַסטערס.
אויף דער מדרגה פֿון דער אָרטיקער אויטאָריטעט זענען זיי פֿאַראַנטוואָרטלעך אין אַ
גאַנץ גרויסן מאָס, וואָס איז אַ ביסל אַנדערש.
אָבער אַלע די מיטגלידער פֿון פּאַרלאַמענט צוזאַמען זענען נישט אַ סך מענטשן.
דאָס מיינט אַז אויב עס וואָלט געווען אַ קליין געריכט וואָס מיר, די בירגער, קענען גלייך אויסקלײַבן, וואָס וואָלט זיך אַליין פֿירן,
דאַן וואָלטן מיר אויך געהאַט אַ געלעגנהייט דאָס דורכצופירן מיט אונדזערע אייגענע ציבורישע
פּראָסקיוטאָרן, וואָס וואָלטן נישט געווען אונטער אָנװייזונגען.
ספּעציפיש, ווי אַזוי פֿירט מען אַזאַ געריכט אַרײַן?
יאָ, זיכער, עס איז נישט אַזוי פּשוט. אָבער מע קען עס אויך טאָן דורך אַ רעפֿערענדום דורך ענדערן די שטאַט־קאָנסטיטוציע.
אַזוי האָבן מיר עס נישט געקענט גלייך אײַנפֿירן אויף פֿעדעראַלן ניוואָ, אָבער מיר האָבן
עס געקענט אײַנפֿירן אויף שטאַטלעכן ניוואָ.
אין 16 פֿעדעראַלע שטאַטן וואָלט מען דאָס מוזן טאָן 16 מאָל, אָבער עס וואָלט מעגלעך זײַן.
יאָ. לאָמיר נעמען עס אַ שריט ווייטער.
בײַ דעמאָנסטראַציעס קרייזן וויצן וועגן פּאָליטיקער, למשל: "ווער גלייבט אַז די געװילטע רעפּרעזענטאַנטן רעפּרעזענטירן דעם
פֿאָלק, גלייבט אויך אַז לימאָנען־פֿלאַטערלעך פֿאַלטן לימאָנען."
דאָס מיינט אַז דער מענטש אויף דער גאַס פֿילט זיך געבײַטלט דורך פּאָליטיק.
מיר האָבן עס ווידער געזען דאָ בײַ דער לעצטער וואַל. די וואַל־פֿאַרשפּרעכונגען פֿאַר דער
וואַל, די דורכפֿירונג נאָך דער וואַל גאָר קעגן.
ווי איז די שלעכטע פאַרוואַלטונג אין פּאָליטיק, וואָס איצט גרעניצט זיך צו חורבן, טאַקע אויפגעקומען?
נו, דאָס איז ווײַל מענטשן נאָך גלייבן אין דער אַלטער אָבער־גלויבן פֿון "די אויבן, מיר אונטן".
אַזוי האָפֿן מיר אַז ווען עמעצער אַנדערער וועט קומען צום טראָן, וועט עפּעס ענדערן זיך אויף עפּעס אַ אופֿן.
דער פּראָבלעם איז אַז מיר גלייבן אין דעם טראָן. דער טראָן איז דער פּראָבלעם.
איך גלייב אַז די טראַנספֿאָרמאַציע וואָס איצט פּאַסירט, וועט נישט נאָר פירן צו גרעסערע צענטראַליזאַציע און אַ מער טאָטאַליטאַרישן
שטאַט, נאָר אויך צו אַ באַוועגונג אין דער קעגנשטעלער ריכטונג.
דאָס איז וואָס מיר אַרבעטן צו דערגרייכן מיט דעצענטראַליזירטע אָרגאַניזאַציעס און
זעלבסט־באַפֿולמעכטיקונג, דאָס הייסט, זאַכן אַליין טאָן.
די וואָס האָבן מאַכט קענען נאָר טאָן וואָס זיי ווילן, ווײַל מיר לאָזן זיי, ווײַל מיר האַלטן זיי נישט
פֿאַראַנטוואָרטלעך, ווײַל מיר טוען עס נישט אַליין, ווײַל מיר זיצן אויף דער סאָפֿע און קלאָגן זיך.
און ווי באַלד מיר לייגן אַוועק אמונות טפלות, נעמען די קאָנטראָל און האַלטן זיי פֿאַראַנטוואָרטלעך, און אויך טאָן
דאָס אַליין ווען מיר זענען אין צווייפל, טראַכטן פֿאַר זיך און האָבן אַ מיינונג, וועט דאָס זיך טוישן.
אָבער בשעת דער אַזוי גערופֿענער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע האָבן פילע מענטשן דאָס דערלעבט: זיי האָבן געוואָלט עפּעס אַנדערש, אָבער
צום סוף זענען זיי אַוועקגענומען געוואָרן דורך די פּאָליציי, זייערע היימען זענען דורכגעזוכט געוואָרן, און זייערע
שכנים האָבן זיי אָנגעגעבן. דאָרט האָט עס נישט געאַרבעט.
זיי האָבן געמיינט זיי זײַנען שטאַרק און האָבן אַ טעם פֿון דער אײַזערנער שטעקן באַקומען.
יאָ, די וואָס פֿירן דעם וועג האָבן שטענדיק די שווערסטע, דאָס איז אמת. מיר אַלע האָבן דאָס אויף אַ מין אופֿן אַליין דערפֿאַרונג.
אָבער עס איז אמת, אַז די גרויסע פּראָטעסטן האָבן לעסאָף אומגעקערט דעם וואַקסינאַציע־מאַנדאַט, וואָס זיכער וואָלט אַרײַנגעפֿירט
געוואָרן, אויב די פּראָטעסטן וואָלטן נישט פּאַסירט.
אַזוי זענען עס געווען די מענטשן אויף די גאַסן וואָס האָבן געזאָגט: ניין, נישט מיט אונדז.
מיר גייען ערגעץ אַנדערש, ווײַל מיר גייען שפּאַצירן אין דער אָוונט.
און מיר וועלן אײַך ווײַזן אַז צום סוף וועט איר נישט האָבן גענוג פּאָליציי צו קאָנטראָלירן אונדז אַלע.
דאָס האָט געפֿירט דערצו, אַז די פּאַרלאַמענט־מיטגלידער האָבן לעצטנס געזאָגט: "ניין, איצט
מוזן מיר באַשליסן לויט וואָס די מענטשן ווילן."
גוטער באַװײַז אַז, לעסאָף, מוזן מיר פשוט טאָן עס. מיר מוזן אויפֿשטיין פֿון דער סאָפֿע.
יאָ. ווי זעסטו, אַז דער ראָד פֿון דער געשיכטע דרייט זיך צוריק בנוגע פּאָליטישער אימיוניטעט? אין אַנדערע
ווערטער, ווי קענען מיר טאַקע אַרײַנפֿירן פּאָליטישע אחריות?
יאָ, נו, איך גלייב נישט אַז צוריקגיין וועט אונדז איצט העלפֿן.
אַזוי, פֿאַרשטייט זיך, קען מען ווידער אַרײַנפֿירן סעקציע 266, די עמבזעלמענט־קלאָז, פֿאַר אַלעמען.
איך גלייב אַז דאָס איז געענדערט געוואָרן אין 1997 מיטן באַגװעלען־באַשלוס .
זינט דעמאָלט ווערן די זאַכן אין פּאָליטיק ערגער און ערגער.
מיר האָבן געהאַט דעם אײַנדרוק אַז זיי וואָלטן אַמאָל צוריקטרעטן, נעמען אחריות און זײַן פאַראַנטוואָרטלעך.
דאָס איז געווען ווײַל אויב מען האָט געהאַט אַ חוב פֿון מער ווי 50,000 מאַרק, האָט מען
געקענט ווערן געשיקט אין טורמע פֿאַר דרײַ יאָר.
און דאָס האָט זיך באַצויגן אויף אַלעמען. אַרײַנגערעכנט די קאָפֿער־אַפערע מיט קאָל.
דאָס איז געווען דער גרונט פֿאַרוואָס עס איז דאַן אָפּגעשאַפֿט געוואָרן.
אין יעדן פאַל גלייב איך אַז עס וואָלט געווען מער סענסיבל צו פֿאַרבעסערן דעם סיסטעם אין דער צוקונפֿט און
אַרײַנפֿירן ספּעציפֿישע באַשטימונגען פֿאַר פּאָליטיקער.
לעצט יאָר האָבן מיר זיך צוזאַמען געטראָפֿן מיט צוויי אַנדערע אַדוואָקאַטן צו טראַכטן ווי מיר טאַקע קענען אויסאַרבעטן אַ געזעץ.
און דערמיט האָבן מיר אַנטדעקט אַז פּאָליטיקער כּמעט איבעראַל האָבן זיך גענומען פֿרײַהייטן
אויף אַ ברייטער פֿאַרשיידנקייט פֿון אופֿנים.
און האָבן דעריבער באַשלאָסן אַז עס וואָלט בעסער זײַן צו האָבן פֿאַרן פֿאָלק אַ וועטאָ־רעכט .
אַזוי גיט מען מענטשן די געלעגנהייט דורך רעפֿערענדומען צו זאָגן צי אַ געזעץ זאָל אַרײַנגעפֿירט ווערן אָדער נישט.
און אויב פּאָליטיקערס ברענגען עס אַזוי אָדער אַזוי אַרײַן, דאַן זאָל מען אַרײַננעמען אחריות און עס
פֿאָרמולירן אויף אַזאַ אופֿן, אַז עס זאָל אונדז געפֿעלן.
ווייל, ווי איך האָב געזאָגט, די ענדערונג, די אומקער, איך מיין אַז מיר זענען בײַ אַ פּונקט וווּ די געזעצן זענען
שוין אַזוי פיל, אַז מיר קענען זיי ניט מער אַלע אויספֿינען.
אַזוי אפֿשר וועט איין טאָג אַ סופּער־אינטעליגענטער קינסטלעכער אינטעליגענץ קומען און אונדז העלפֿן.
אָבער דערווייַל איז עס טאַקע אַ ריזיקער געמיש, וווּ זיי האָבן זיך בפירוש אויסגעצייכנט אויף אַ ברייטער פאַרשיידנקייט פֿון וועגן.
אַזוי וואָלטן מיר געמוזט טוישן אַזוי פיל, אַז עס וואָלט געווען אַ גאַנץ נײַ געזעץ־בוך.
אַזוי, אין דער סוף, מיינט דאָס נאָך מער געזעצן?
ניין, בכלל נישט. אַזוי איז די לייזונג צו דער גאַנצער דילעמע אַז מיר פֿירן אַרײַן אַ פּאָפּולערע אָפּזאָג.
אַזוי איז דאָס עפּעס וואָס מיר קענען טאָן דורך רעפֿערענדומען אויף שטאַט־ניבו, וווּ אַלע געזעצן וואָס ווערן אָנגענומען אין
פּאַרלאַמענטן באַקומען אַ דרײַ־חודשיקן גראַציע־צײַט, אין וועלכן די מענטשן קענען זיך
צונויפֿקומען צו באַשליסן ווידער וועגן דעם געזעץ אַליין.
און דאָס וואָלט געווען אַ פּאָפּולערער אײַנװאנד. דאַן באַשליסן די מענטשן: יאָ אָדער ניין.
דאַן וואָלט זי געהאַט די לעצטע וואָרט. און דאָס וואָלט שוין אַ סך געהאָלפֿן.
און פֿאַר די דרײַ חדשים קען מען אַרײַנפֿירן פּאָליטישע אַקאַונטאַביליטעט און עס
פֿאָרמולירן אויף דעם אופֿן וואָס מיר ווילן.
און יעדער פּאָליטיקער וואָס דעמאָלט מסכים צו זאָגן: "ניין, מיר מוזן דאָ עפּעס דרינגלעך, זייער שנעל טוישן; מיר קענען נישט וואַרטן
דרײַ חדשים ביז די מענטשן עפּעס באַשליסן; מיר וועלן עס טאָן איצט," קען דעמאָלט אָנווענדן 138א, 266א, דאָס
הייסט די פּאַראַגראַפֿן וואָס מיר וואָלטן געוואָלט האָבן.
קען יעדער איינער אָנהייבן אַ רעפֿערענדום וועגן דער אַרײַנפֿירונג פֿון אַ פּאָפּולערער אָפּזאָג?
יאָ, דאָס קען נאָר ווערן איניציִיִרט דורך אַ פּריוואַטן מענטש. אָרגאַניזאַציעס זענען נישט ערלויבט דאָס צו טאָן.
דאָס מיינט אַז פֿאַר אַ פּאָפּולערער אָפּזאָג וואָס מיר ווילן דורכצופירן איבער גאַנץ דײַטשלאַנד, דאַרפֿן
מיר 16 מענטשן צו טאָן דאָס אין 16 פֿעדעראַלע שטאַטן.
עס איז נאָך אַלץ בעסער צו האָבן אַ דעפּיוטי, אַזוי אַז איר זענט צוויי און קענט זיך אויף עפּעס אַרויסהעלפֿן.
אַזוי, פֿאַרשטייט זיך, מיט אַ גאַנצער גרופּע שטיצער אין 16 פֿעדעראַלע שטאַטן, 16 רעפֿערענדומס און אויף דעם
אופֿן דערנאָך ענדערן די קאָנסטיטוציע, אַזוי אַז לעסאָף מיר באַקומען די לעצטע באַשלוס־מאַכט פֿון דעם פֿאָלק.
דו זאָלסט לערנען דאָס וואָרט. עס איז טאַקע וויכטיק.
אַז אין דער ענדע, ווען מיר האָבן דאָס דערגרייכט, וועלן מיר טאַקע קענען ווידער באַשליסן אין אַ רעפֿערענדום וועגן
אַלע ענינים און אַלע געזעצן וואָס פּאָליטיקער באַשליסן אין פּאַרלאַמענט, אין פאַל פֿון צווייפל.
דאָס קען טאַקע אַלעמען צוזאַמען ברענגען. אַרײַנגערעכנט די גרינעס, וואָס האָבן מורא אַז די AfD וועט קומען צו
מאַכט און דאַן אָננעמען געזעצן וואָס זיי פֿאַרשרעקן.
אָדער די שטיצער פֿון דער AfD, וואָס האָבן מורא אַז די גרינעס וועלן קומען צו מאַכט און אָננעמען געזעצן וואָס זיי ווילן נישט.
זיי קענען דאַן זאַמלען שטיצע בײַ דער באַפעלקערונג און אַרויסרופן אַ פאָלקס־אָפּזאָג. אַזוי,
ווידער באַשליסט יאָ אָדער ניין אויף יעדן געזעץ.
און מיר זענען זיכער אַז דאָס וועט אונדז דערמעגלעכן צו אַרבעטן צוזאַמען מיט אַ גרויסער צאָל מענטשן, ווײַל, ווי איך
האָב געזאָגט, די גרינע פּאַרטיי זאָל זײַן פּונקט אַזוי אינטערעסירט אין דעם ווי די AfD אָדער קיין אַנדערע פּאַרטיי.
דאָס האָט גאָרנישט צו טאָן מיט דער גרינער פּאַרטיי אָדער דער AfD; עס איז פשוט אַז, איבער אַלע פּאָליטישע לאַגערן, איז עס
אינטערעסאַנט אַז מיר קענען לעצטנס באַשליסן פֿאַר זיך צי מיר ווילן וואָס די פּאָליטיקער האָבן באַשלאָסן און זײַנען נישט אין
זייער רחמנות, ווי מיר האָבן דערלעבט בײַם קאָראָנאַווירוס־קריזיס, למשל. דאָס איז וואָס די גאַנצע מעשה איז וועגן.
אָבער איצט, ווען די פּאָליטיקער האָבן זיך שוין פֿון אחריות באַפֿרײַט, צי וועלן זיי בכלל מסכים זײַן צו אַזאַ געזעץ?
ניין, מיר קענען דאָס נאָר דורכצוזעצן מיט אַ רעפֿערענדום.
און איז דאָס איצט מעגלעך אין דער פּאָליטישער סיטואַציע אין דײַטשלאַנד?
אויף דער נאַציאָנאַלער מדרגה, יאָ.
און אויב דאָס וואָלט געלטן פֿאַר 16 שטאַט־געזעצן, דאָס הייסט ספּעציפֿיש די קאָראָנאַווירוס־געזעצגעבונג, אויב מיר געדענקען,
דאָס איז נישט געווען פֿעדעראַלע געזעצגעבונג, נאָר שטענדיק שטאַט־געזעצגעבונג. און מיר וואָלטן דאַן געקענט דאָס פֿאַרמיידן.
אַן אַנדערער פאַקטאָר וואָס מיר האָבן נאָך נישט דיסקוטירט איז די רעלאַטיוו שטאַרק לאָבי־גרופּעס פֿון אינדוסטריע און
געשעפֿט, וואָס האָבן אַ זייער שטאַרק השפּעה אויף פּאָליטיק.
יאָ, מען קען זאָגן אַז לעסאָף האָבן זיי אויך אַ שטימע אין אייראָפּע און אַמעריקע. ווי קען מען באַגרענעצן דעם השפּעה?
יאָ, נו, עס איז מסתּמא אוממעגלעך צו באַגרענעצן דעם השפּעה.
די אַנדערע זײַט שלאָפֿט נישט. און זיי האָבן אַ סך געלט און אַ סך מאַכט.
אין דעם הינזיכט איז די פֿראַגע דווקא: ווי קענען מיר זיך אָרגאַניזירן אויף אַ אַלטערנאַטיוון אופֿן אין פּאַראַלעל?
ווי קענען מיר ברענגען דעם בעסערן מאָדעל צום לעבן?
ווי קענען מיר ברענגען מענטשן צו האָבן פיל מער אינטערעס, פיל מער ענטוזיאַזם און פיל מער הנאה אין לעבן
אַנדערש, אין פּאָליטיק אַנדערש און אין באַשלוסן אַנדערש? און מיר זענען, נאָך אַלעס, די מערהייט.
אַזוי די ווייניק לאָבי־גרופּעס, די ווייניק מאַכטיקע מענטשן, די ווייניק וואָס האָבן אַ סך געלט, זיי דאַרפֿן אונדז נישט
נאָר צו פאַרדינען זיי געלט, נאָר אויך צו שטיצן זייערע באַשלוסן.
און זיכער, זיי האָבן אַ סך געלט. אָבער בײַם סוף פֿון טאָג מוזן מיר געפֿינען אַ אַלטערנאַטיוו.
מיר מוזן זאָגן ווי מע קען זאכן בעסער טאָן און זײַן אַ בײַשפּיל.
און די וואָס פֿירן דעם וועג, יאָ, דאָס איז אמת. עס איז פֿאַר זיי געוויינטלעך שווער.
אָבער גליקלעך זענען דאָ מוטיקע מענטשן וואָס טאָן פּונקט דאָס.
יאָ, דאָס איז ריכטיק. עס איז גרויס אַז איר טוט דאָס אויך מיט אייער קלוב.
און ווי קענען מענטשן שטיצן אײַערע צילן? וווּ קענען אינטערעסירטע זיך פֿאַרבינדן?
יאָ, דאָס בוך איז בנימצא. איך וואָלט זיך זייער פריילעך געווען אויב עמעצער וואָלט עס געקויפֿט און געלייענט,
אָדער אפילו נאָר עס געגעבן אַ פּאָליטיקער ווי אַ מתּנה.
אַזוי, אפֿשר קויפֿט עס פשוט און שיקט עס צום נײַ־געװעלטן דירעקטן קאַנדידאַט, כּדי אַז ער זאָל עס קענען לייענען.
עס קען אויך זײַן אַז, צום סוף, אַ פּאָר מיטגלידער פֿון פּאַרלאַמענט וועלן זאָגן:
דאָס איז אַזוי גוט, מיר וועלן עס אַרײַנפֿירן.
און, אַזוי צו זאָגן, זיי האָבן אָפּגעשניטן זייער אייגענע צווײַג. עס זענען אויך מענטשן וואָס פילן זיך פאַראַנטוואָרטלעך.
יאָ, אָדער מיר האָבן איצט עטלעכע פּרויעקטן.
איינער פֿון די גרויסע פּרויעקטן איז wabeo.de. דאָס איז אונדזער וואַל־מאָניטאָרירונג.
און דאָס איז, אין פּרינציפּ, זעלבסט־שטאַרקונג: קאָנטראָלירן וואָס די אויספֿיר־אַמט טוט.
און טאַקע, אַלץ אין דעם הינזיכט, וווּ מען באַטייליקט זיך אין פּאָליטיק און באַאָבאַכט וואָס אונדזערע
געװילטע רעפּרעזענטאַנטן טאָן, שטיצט וואָס מיר טאָן.
פֿרוי טסאָמאַקאַעװאַ, אַ דאַנק פֿאַר דעם אינטערוויו. אַ גרויסן דאַנק און אַלץ גוטס פֿאַר אײַער אַרבעט.
אַזוי אויך, אַ גרויסן דאַנק פֿאַר אייער אַרבעט. מיר שאַצן זייער די אַלטערנאַטיווע מעדיע און שטיצן זי שטענדיק וווּ מיר קענען.
יאָ, אַ גרויסן דאַנק!