WEBVTT

00:00.679 --> 00:06.859
Èske ou te konnen ke prensip separasyon pouvwa yo pa
pratike menm nan Swis, yon peyi ki gen yon demokrasi dirèk?

00:06.859 --> 00:13.470
Èske pi wo lidèchip leta a pa verifye
enfòmasyon yo endepandamman ak poukont yo? Epi yo

00:13.470 --> 00:17.590
konte sèlman sou yon sèl òganizasyon, OMS?

00:17.590 --> 00:25.405
Yon demokrasi pwospere sou prensip fondamantal
separasyon pouvwa yo. Pouvwa sa yo ta dwe siveye, kontwole ak

00:25.405 --> 00:30.853
korije youn lòt sou baz enfòmasyon yo jwenn endepandamman.

00:30.853 --> 00:41.453
Philipp Kruse te pale nan senpozyòm OMS la nan Winterthur 1ye
mas 2025 sou kijan demokrasi sa a deja pa yon reyalite jodi a.

00:41.453 --> 00:45.708
Laswis deja efektivman ap kontwole a distans pa OMS.

00:45.708 --> 00:54.755
Amannman ki planifye pou Règleman Sante Entènasyonal yo
vize ranfòse plis otorite sèl OMS genyen nan domèn sa a.

00:54.755 --> 01:02.291
Pa egzanp, kapasite Direktè Jeneral la pou
deklare yon ijans sante pa ta dwe limite, men pito

01:02.291 --> 01:07.412
elaji. Nan lavni, li ta dwe kapab fè sa endepandamman.

01:07.412 --> 01:15.660
Li te kapab menm ranvèse pwòp komisyon
ekspè li a epi anile opinyon peyi konsène a.

01:15.660 --> 01:23.465
Peyi yo gen jiska 19 jiyè 2025 pou
depoze objeksyon kont règleman sante yo.

01:23.465 --> 01:28.753
Si sa pa rive, entwodiksyon an ap fèt 19 septanm ane sa a.

01:28.753 --> 01:40.446
Kounye a, koute remak Kruse yo, ak yon ti entwodiksyon pa Urs
Hans, fondatè Public Eye on Science ak òganizatè evènman an.

01:40.446 --> 01:45.094
E kounye a mwen gen plezi pou m anonse Philipp Kruse.

01:45.094 --> 01:52.272
Li se vrèman tankou yon 'old
faceful', li toujou la pou bon okazyon.

01:52.272 --> 01:59.826
Epi kounye a li rekonèt toupatou an
Ewòp; byento yo ta ka di li se yon otorite.

01:59.826 --> 02:10.050
Men batay li a se tou pou sansibilize moun kont
OMS, pak pandemi an ak direktiv sante entènasyonal yo.

02:10.050 --> 02:22.762
Nou toujou dwe travay di pou konvenk Konsèy Federal la ke
li ka deside sou opt-out la . Oke, Philipp, ou gen pawòl la.

02:34.105 --> 02:39.722
Mèsi anpil, chè Urs, pou òganize yon lòt evènman konsa.

02:39.722 --> 02:47.696
Chè Urs, sa a se senkyèm evènman ou a, senkyèm gwo
evènman ou a, ke mwen te kapab patisipe depi

02:47.696 --> 02:53.437
Winterthur, kote tout bagay te kòmanse nan kòmansman ane 2022.

02:53.437 --> 02:59.051
Mèsi anpil, ou fè yon efò enkwayab pou nou tout.

03:06.510 --> 03:13.316
Mwen ta renmen remèsye w anpil tou poutèt ou fè vwayaj la pou
w vini asiste simpozyòm sou kowonaviris sa a nan peyi Laswis.

03:13.316 --> 03:18.094
Epi mwen vrèman anvi pale ak otan moun ke posib apre sa.

03:18.094 --> 03:26.199
Epi avèk sa, nou ta renmen eksprime remèsiman sensè nou bay oratè
ki te pale anvan an, Jürg Vollenweider, kolèg ak

03:26.199 --> 03:33.529
zanmi mwen ke mwen gen anpil respè pou li, pou li te
pran tan pou mete aksan sou pwoblèm pwosedi konplèks yo.

03:33.529 --> 03:46.406
Vyolasyon sa yo nan lwa pwosedi entènasyonal la
pou kont yo ta ase rezon pou rejte regilasyon sante

03:46.406 --> 03:52.966
sa yo nèt – Konsèy Federal la ta oblije rejte yo.

03:52.966 --> 04:00.074
Wi, e kounye a m ap vire sou kesyon
sibstansyèl nan règleman pwosedi sa yo.

04:09.900 --> 04:17.887
Sitiyasyon inisyal la te dekri: nou gen yon dat
limit 19 jiyè konsènan règleman sante yo. Eta

04:17.887 --> 04:22.134
yo gen jiska lè sa a pou depoze yon objeksyon.

04:22.134 --> 04:30.853
Kidonk, Konsèy Federal nou an dwe te deklare bay OMS la tou
anvan lè sa a ke li pap adopte règleman sa yo, ajisteman sa yo.

04:30.853 --> 04:40.568
Men yon apèsi Andrea Staubli konpile, ki pa sèlman yon manm nan
Alyans Aksyon Lib Swis nou an, men ki jwe tou

04:40.568 --> 04:48.333
yon wòl kle nan òganizasyon li – yon avoka
ak ansyen jij – tou senpleman konpile isit la.

04:48.333 --> 04:55.200
Li enpòtan pou nou sonje sa pandan n
ap antre nan mwa ki rete yo isit la.

04:55.200 --> 05:02.889
Se jis yè, e jou yè a, faz posib patisipasyon tout pati, enkli
pati ki enterese yo ak nou menm, piblik la an

05:02.889 --> 05:10.745
jeneral, te fini. Sa te yon pwosesis konsiltasyon, yon
opòtinite pou soumèt kòmantè sou règleman sante sa yo.

05:10.745 --> 05:17.361
Epi mwen envite w gade deklarasyon
Alyans Aksyon Swis Lib la sou paj dakèy la.

05:17.361 --> 05:26.280
E gen plis deklarasyon ki bay anpil plis detay pase sa ki posib
isit la. Isit la, nou ka sèlman manyen pwen ki pi enpòtan yo.

05:26.280 --> 05:36.029
Nou espere yon deba palman sou kesyon sibstansyèl yo ap fèt
nan Palman Swis la ete sa a. E nou vle enfliyanse deba sa a.

05:36.029 --> 05:46.135
Si yo pa rejte l anvan 19 Jiyè, règleman
sante sa yo ap antre an vigè 19 Septanm ane sa a.

05:46.135 --> 05:52.907
Pwen depa, men tou an tèm de kontni:
Li enpòtan anpil pou nou sonje ke:

05:52.907 --> 06:03.100
Ki sa ki te enkli nan règleman sante sa yo jiskaprezan, e kijan
yo te jere yo, pou nou ka klase ajisteman ki pafwa

06:03.100 --> 06:13.129
trè minè, ki an reyalite bezwen egzamine ak yon lantiy
agrandi ansanm ak eksperyans entèpretatif avoka yo?

06:13.129 --> 06:20.802
Epi regilasyon sante anvan yo, ki an vigè
nan fòm sa a depi 2007, te bay priyorite yon

06:20.802 --> 06:24.973
bagay ki trè enpòtan nan Atik 3, Paragraf 1:

06:24.973 --> 06:34.776
Règleman sa yo dwe aplike ak tout respè pou
diyite moun, dwa moun ak libète fondamantal yo!

06:34.776 --> 06:43.048
Wi, dam ak mesye, sa ta vle di nou tout ta ka ale
lakay nou san kè sote e libere, paske se sa ki te

06:43.048 --> 06:48.086
ladan l jiskaprezan e se sa ki dwe rete ladan l alavni.

06:48.086 --> 06:56.750
Poukisa, poukisa nou toujou enkyete? Byen,
paske nou gade aplikasyon konkrè nan dènye ane yo.

06:56.750 --> 07:01.529
Kijan yo te aplike règleman sante yo – malgre prensip sa yo?

07:01.529 --> 07:07.435
Epi mwen dwe fè yon ti revizyon sou li, kòm yon
avoka ki te mennen tout pwosedi sa yo poukont mwen.

07:07.435 --> 07:12.060
Te gen yon egzijans pou timoun mete mask, e
pi wo pase tout, pa t gen okenn eksepsyon.

07:12.060 --> 07:18.219
Mwen te gen yon timoun ki te gen kapasite pou pran
oksijèn ki diminye. Li te toujou rete sèlman 80

07:18.219 --> 07:21.720
pousan . Li pa t resevwa okenn dispans espesyal non plis.

07:21.720 --> 07:33.268
Doktè sa yo ki te bay sètifika egzansyon nan ka ki te jistifye
konsa te sibi trakase. Yo te enplike nan pwosedi kriminèl.

07:33.268 --> 07:39.138
E jan nou tout konnen, pa egzanp Doktè Andreas
Heisler – ki, erezman, te jwenn akitman

07:39.138 --> 07:43.247
dènyèman, e sa te jis, men apre yon pwosedi ki te long.

07:43.247 --> 07:52.320
Epi li toujou yon kliyan mwen jodi a, yo te revoke lisans li pou
pratike nan fen mwa Oktòb – yo te revoke li

07:52.320 --> 07:59.260
ane pase – an pati paske li te bay yon
sètifika egzansyon mask pou yon tifi ki gen 14 an.

07:59.260 --> 08:04.441
Kidonk pa t gen okenn eksepsyon posib isit la.
Apre sa, te gen operasyon polisye sevè – nou

08:04.441 --> 08:07.549
tout konnen sa, se te yon bagay ki pi enkwayab.

08:07.549 --> 08:18.369
Te gen tès masiv repete nan lekòl, nan lekòl primè. Isit
la, nan Maihof, sa pral antre nan istwa negatif Swis la.

08:18.369 --> 08:29.926
Nan dat 29 janvye 2021 – jis lè yo t ap aplike obligasyon pou
mete mask la toupatou – yo te teste 374 timoun yon

08:29.926 --> 08:41.420
fason obligatwa oswa fòse nan lekòl Maihof nan Lucerne
paske yon timoun te teste pozitif pandan tès woutin sa yo.

08:41.420 --> 08:43.887
Epi kounye a, men sa: kijan yo te fè l?

08:43.887 --> 08:50.826
Vandredi maten, yo te voye yon imèl lakay paran
yo ki te di, "Wi, n ap fè tès sa yo nan aprèmidi."

08:50.826 --> 08:55.181
Li dwe fèt pou rezon sa yo. Tanpri fè nou konnen si ou pa dakò.

08:55.181 --> 08:59.204
Wi, pifò paran yo pa t wè imèl la. Yo te nan travay.

08:59.204 --> 09:04.767
E sa k te rive apre sa, se ke mwen te
resevwa yon apèl pita nan men yon pwofesè.

09:04.767 --> 09:09.989
Li rele m' an dlo paske li te oblije rete
tann ak klas lekòl li devan jimnastik la – oswa

09:09.989 --> 09:12.654
li te oblije rete tann devan sal egzamen an.

09:12.654 --> 09:19.949
E deja soti nan chanm nan t ap tande bri timoun k
ap kriye, paske yo te teste yo tou pa fòs. Pa fòs!

09:19.949 --> 09:26.426
Epi li menm te oblije ede kenbe timoun ki pa t vle fè tès la.

09:26.426 --> 09:31.270
Èske yo te respekte diyite san limit moun yo isit la?

09:31.270 --> 09:36.839
Ebyen, nou tout konnen sa k te rive
pwopriyetè restoran Walliserkanne a.

09:36.839 --> 09:41.659
Yo te arete yo nan yon gwo operasyon polis ak anpil fòs.

09:41.659 --> 09:48.924
Epi – eskize m, ou ka wè sa isit la – olye m
te vizite kliyan m nan restoran li, mwen te

09:48.924 --> 09:53.235
oblije vizite l nan prizon. Sa te 31 Oktòb 2021.

09:53.235 --> 09:57.795
Oswa nan David Gym, kote ou ka wè zòn pou chanje rad la.

09:57.795 --> 10:06.474
Isit la nou wè youn nan senk polisye yo nan zòn chanm
chanjman an ki te mennen moun yo soti nan sauna a tou.

10:06.474 --> 10:15.543
Mwen ta senpleman renmen mete sa nan kontèks diyite san
restriksyon moun, ki swadizan deja enkli nan règleman sante yo.

10:15.543 --> 10:25.072
Epi reyalite a, jan nou konnen, pa t tèlman menasan
pou ta janm pèmèt nou itilize mwayen militè sa yo.

10:25.072 --> 10:33.415
Sa a se kontèks la. E nou ta dwe konnen tou ke prensip
fondamantal sou souverènte leta a enkli nan prensip yo.

10:33.415 --> 10:38.760
Kidonk, Atik 3, paragraf 4 nan Règleman
Sante Entènasyonal la an reyalite fikse sa.

10:38.760 --> 10:44.639
Eta yo gen souverènte e yo ka egzèse souverènte yo.

10:44.639 --> 10:54.867
Men, nan ki mezi Konsèy Federal nou an te egzèse souverènte
li lè li te rive, pa egzanp, pou mete fen nan sitiyasyon

10:54.867 --> 11:00.191
ijans lan, nan sikonstans ekstraòdinè yo, sètadi eta ijans lan?

11:00.191 --> 11:05.402
Youn pa retounen nan nòmal, men pito nan yon sitiyasyon espesyal.

11:05.402 --> 11:11.392
Epi yon jounalis nan televizyon Swis te mande
ak rezon: "Poukisa nou pa retounen nan nòmal?"

11:11.392 --> 11:18.289
Epi repons Prezidan Konfederasyon Swis la, Simonetta Sommaruga
nan epòk la, te: "Nou pa ka senpleman deside sa poukont nou."

11:18.289 --> 11:23.164
Youn nan sijè yo se OMS, ki defini yon sitiyasyon ijans konsa.

11:23.164 --> 11:27.896
Kidonk, ann klè: nou pa gen souverènte. OMS la deside.

11:27.896 --> 11:35.766
Isit la tou, nou pa souverèn: pwochen Prezidan
Federal la, Ignazio Cassis, nan aren an, an repons

11:35.766 --> 11:39.685
a kesyon Sandro Protz la, ki te mande ak rezon:

11:39.685 --> 11:47.860
Kòman sa fè nou li nan jounal yo ke gen plis anplis moun lopital
yo ap deklare kòm moun ki mouri ak kowonaviris, alòske yo

11:47.860 --> 11:55.243
te admèt yo nan lopital la akoz yon aksidan machin, yon
aksidan sikilasyon oswa lòt aksidan epi se akoz sa yo te mouri?

11:55.243 --> 12:01.393
Epi isit la li di – Prezidan Federal la
di: "Wi, se sa menm. OMS la te fè l konsa."

12:01.393 --> 12:08.709
Nan yon pandemi, tout peyi yo dwe fè
evalyasyon sa a dapre menm prensip la.

12:08.709 --> 12:17.736
E sa fè nou tout sonje Shakespeare, ki te di:
"Menm si sa se foli, gen yon metòd ladan l."

12:17.736 --> 12:24.855
Se apwòch sa a isit la. Konplètman san sans. Absoliman fatras.

12:29.939 --> 12:36.728
"Malgre se foli, gen yon metòd ladan l."
Kidonk, omwen gen yon metòd ladan l. Kidonk,

12:36.728 --> 12:41.081
toutotan gen yon metòd ladan l, tout bagay mache.

12:41.081 --> 12:48.341
Epi tribinal yo pa pi bon. Men, an rezime – mwen konnen mwen deja
di sa... mwen jis bezwen raple tèt mwen sa

12:48.341 --> 12:53.688
chak fwa – men tribinal yo – tankou yon disk
ki kraze – te kont mwen ak kliyan mwen yo:

12:53.688 --> 12:59.236
Mesye Kruse, ou konnen ke toutotan pandemi an
ap kontinye, otorite yo dwe egzèse plis

12:59.236 --> 13:02.030
diskresyon, epi yo dwe gen pèmisyon pou yo fè sa.

13:02.030 --> 13:08.856
Epi toutotan otorite sa yo respekte rekòmandasyon
OMS yo, nou menm kòm tribinal nou pa ka ranvèse sa.

13:08.856 --> 13:21.440
Kidonk, sa vle di ke pandan peryòd pandemi sa a ki te long anpil,
ki te prèske yon pandemi etènèl – soti 31 janvye

13:21.440 --> 13:32.376
2020 pou rive 5 me 2023 – nou te senpleman gen
yon bagay ki te fèt san okenn règ, san okenn lòd.

13:32.376 --> 13:41.117
Epi sou baz arbitè sa a, yo omèt nenpòt
re-evalyasyon oswa koreksyon – sou baz sa yo.

13:41.117 --> 13:44.746
Wi, yo pa janm verifye l endepandamman, menm pa Palman an.

13:44.746 --> 13:53.865
Nan Swis, nou gen yon sistèm kote Palman Swis la se pi gwo
otorite nan leta – ansanm ak sitwayen sovèren yo, natirèlman.

13:53.865 --> 14:00.740
Epi yo pa t fè okenn fonksyon siveyans
oswa sipèvizyon jiska jounen jodi a non plis.

14:00.740 --> 14:10.342
Kòm yon komite avoka, ke mwen te fonde ansanm ak kèk kòlèg,
nou rele palmantè yo regilyèman depi Desanm 2021 pou yo

14:10.342 --> 14:15.682
adrese egzakteman pwoblèm sa a epi mete fen nan pandemi sa a.

14:15.682 --> 14:19.027
Mezi yo dwe mete fen epi yo dwe fè yon revizyon.

14:19.027 --> 14:24.430
Epi repons nou te jwenn nan se te, "Wi,
nou ka fè sa sèlman lè pandemi an fini."

14:24.430 --> 14:32.598
Kidonk, moun yo mete konfyans avèg nan omnipotans ak
omniscience OMS la. Sa, jan mwen te di, se pwen depa a.

14:32.598 --> 14:40.506
Epi tout sitiyasyon an vin pi grav akoz lefèt, jan kolèg
mwen respekte Jürg Vollenweider te deja mansyone, ke nan Swis

14:40.506 --> 14:44.664
tribinal yo ak otorite yo oblije respekte lwa entènasyonal.

14:44.664 --> 14:53.915
E si ou kwè ke rekòmandasyon OMS yo reprezante yon bagay tankou
estanda pi bon pratik la, sètadi esansyèlman pi

14:53.915 --> 15:02.384
bon bagay pou fè ak sa ki ta dwe fèt nan
sitiyasyon konsa, lè sa a li pral obligatwa pou aplike yo.

15:02.384 --> 15:13.725
Se sitiyasyon an jiskaprezan. E nou pa bliye: gen yon
Atik 42 ki prèske toksik nan konstitisyon aktyèl la. Li di:

15:13.725 --> 15:20.479
Mezi sante yo pran sou baz règleman sante sa yo
dwe inisye epi konplete san pèdi tan, epi

15:20.479 --> 15:24.309
aplike yo avèk transparans epi san diskriminasyon.

15:24.309 --> 15:32.857
Kidonk, sa deja enkòpore e aplike. Wi,
byen, mwen mande w pou w fè pwòp jijman ou.

15:32.857 --> 15:42.305
Ki kantite nou ka vrèman konte sou lèt sa a
nan Règleman Sante Entènasyonal yo nan lavni?

15:42.305 --> 15:49.504
Kidonk nou genyen tou, e pou fini, men pa pi piti a, ka
aktyèl yo, youn ladan yo mwen te mansyone, sa Doktè Dhani a.

15:49.504 --> 15:57.163
Li gen twa an total – li te bay sèlman sètifika nan twa
ka, youn ladan yo mwen te mansyone, sètifika mask la.

15:57.163 --> 16:05.462
Nan de lòt sètifika, apre yon evalyasyon apwofondi ,
tès san ak sou sa, ak plizyè èdtan egzamen, li te di:

16:05.462 --> 16:12.852
Nan ka espesifik ou a, vaksen an ta danjere
pou rezon medikal. Mwen egzante ou de vaksen an.

16:12.852 --> 16:19.928
Sa te mennen Biwo Sante Kantonal Zurich la akize li
de entansyon kriminèl – akize li de entansyon

16:19.928 --> 16:24.647
kriminèl – epi di ke li ap mete sante piblik an danje.

16:24.647 --> 16:29.950
Sa a se jodi a, se pa yon tan fènwa
nan pase kote nou pa t konnen pi byen.

16:29.950 --> 16:35.349
Se estati quo a. E poukisa m ap ensiste konsa sou sa?

16:35.349 --> 16:45.461
Senpleman pou montre ou ke menm yon ti konfimasyon,
oswa menm yon ranfòsman, fè pase sa a tounen yon

16:45.461 --> 16:51.368
reyalite nan lavni e sa ap sèlman agrave tout sitiyasyon an.

16:51.368 --> 16:57.238
E se konsa yo ta dwe wè tout bagay la. Nou pa gen
okenn re-evalyasyon an Almay non plis, menm si

16:57.238 --> 17:00.751
tout bagay te klè depi lontan gras a pwotokòl RKI yo.

17:00.751 --> 17:07.910
E mwen ta renmen fè remake yon bagay ki ta dwe vrèman
fè chak parlamentè Swis pran yon ti poz pou reflechi.

17:07.910 --> 17:20.658
Menm anvan Trump, menm anvan Trump, soukomite Chanm Reprezantan
Etazini an, sètadi Chanm Reprezantan Etazini, te pibliye rapò

17:20.658 --> 17:29.837
final li 4 desanm 2024 apre apeprè de ane ankèt
– an lòt mo, yo te ranpli devwa ankèt yo –

17:29.837 --> 17:35.398
ankèt sa yo tout piblik e yo disponib sou entènèt.

17:35.398 --> 17:45.401
Epi la, sou twazyèm paj la, li deklare klèman ke fèmti lekòl sa
yo ak tout mezi ki te pran yo te motive sèlman pou rezon

17:45.401 --> 17:55.526
politik e yo pa t gen okenn jistifikasyon medikal oswa
syantifik ditou, e ke mezi yo te pi mal pase viris la li menm.

17:55.526 --> 18:00.439
Mwen rekòmande pou ou li sa, men pi plis pase
tout mwen rekòmande pou tout manm Palman an li l.

18:00.439 --> 18:04.595
Men kisa Konsèy Federal la di sou
amandman sa a nan règleman sante yo?

18:04.595 --> 18:12.017
Li di ke sa yo se sèlman ti ajisteman teknik, ke pa gen okenn
finansman adisyonèl ki nesesè, pa gen okenn chanjman nan lwa

18:12.017 --> 18:15.873
a, e sètènman pa gen okenn restriksyon sou souverènte Swis la.

18:15.873 --> 18:23.200
E se poutèt sa pa gen okenn bezwen pou pèp Swis la gen
yon vwa, e ideyalman menm pa pou Palman an gen yon vwa.

18:23.200 --> 18:26.912
Ki pozisyon opozan an? Epi isit ankò:

18:26.912 --> 18:34.780
Tanpri gade paj dakèy "Aktionsbündnis Freie Schweiz" (Alyans
Aksyon pou yon Swis Lib) pou w wè deklarasyon ak konsiltasyon

18:34.780 --> 18:43.611
trè detaye nou yo ke nou afiche la, espesyalman sa ki soti nan
"Aktionsbündnis Freie Schweiz" li menm, kote nou antre nan detay.

18:43.611 --> 18:49.111
Kidonk, pou rezime: Nou ka e nou dwe konkli ke:

18:49.111 --> 19:02.890
Amannman IGC sa yo simante ak ranfòse sitiyasyon legal aktyèl la
pou detriman popilasyon an ak pou avantaj endistri famasetik la.

19:02.890 --> 19:10.632
Epi tout bagay sa a gen karakter totalitè.
Li senp konsa. Epi nou demontre sa an detay.

19:10.632 --> 19:17.509
Se aktyèlman yon pwogram pou elimine tout
estanda kalite yo lè l sèvi avèk lojik militè.

19:17.509 --> 19:23.267
Tout bagay sa a karakterize pa lojik
militè. Yon eta ijans total ap domine.

19:23.267 --> 19:29.343
Tout bagay pèmèt, enkli apwobasyon ijans san okenn tès sekirite.

19:29.343 --> 19:34.868
Pa gen okenn opsyon pou koreksyon. Kidonk,
yon fwa yo deklare yon eta ijans konsa, pa gen

19:34.868 --> 19:37.646
okenn dispozisyon pou yon mekanis korektif.

19:37.646 --> 19:40.677
Tout sa a, jan mwen te di, kont enterè popilasyon an.

19:40.677 --> 19:47.295
E sa se yon pwogram de abitrè totalitè ki
totalman enkonpatib ak konpreyansyon nou sou leta –

19:47.295 --> 19:51.542
menm règleman sante ki egziste yo deja pwoblematik.

19:51.542 --> 19:58.527
Epi sou baz sa a, nou wè pwen ki pi enpòtan yo isit la. Sa
fè kat sou senk. M ap rive sou senkyèm nan nan yon ti moman.

19:58.527 --> 20:03.153
Premye pwen an, ou sèlman bezwen gade nan tan pase pou w konnen:

20:03.153 --> 20:16.188
Aha, diskresyon ak kapasite Direktè Jeneral la pou deklare
yon ijans sante pa ni restriksyon, ni, dapre eksperyans

20:16.188 --> 20:23.262
anvan, sijè a yon mekanis korektif, men, okontrè, y ap elaji li.

20:23.262 --> 20:33.458
Li ka fè sa poukont li. Li menm ka anile desizyon
pwòp panèl ekspè li a epi anile opinyon peyi konsène a.

20:33.458 --> 20:43.573
Sa a se premye pwen an. Sa mennen oswa pwovoke krent ke n ap
genyen ankò pandemi abitrè ki pwolonje pou menm pi lontan.

20:43.573 --> 20:55.368
Pwen de: Direktè Jeneral la ka deklare ki pwodwi
OMS konsidere kòm nesesè pou konbat pandemi an.

20:55.368 --> 20:58.977
Kounye a, imajine yon peyi ki di,
"Nou pral fè bagay yo yon lòt jan."

20:58.977 --> 21:04.908
Lè sa a enfòmasyon an vini imedyatman: Tann yon
minit, yo se, pa egzanp, Swis la se yon menas

21:04.908 --> 21:08.530
pou mond lan paske li pa itilize pwodwi sa yo.

21:08.530 --> 21:18.176
Se senpleman pouvwa faktik la, e se egzakteman lojik estanda pi
bon pratik sa yo ki deja ap travay isit la,

21:18.176 --> 21:26.368
san okenn otorite, okenn otorite militè reyèl,
ki asosye avè l. Men tann pou dènye pwen an.

21:26.368 --> 21:30.179
Apre sa, gen yon mekanis finansman. Sa se yon gwo pwoblèm.

21:30.179 --> 21:41.726
Men an jeneral, fòk nou di se opinyon OMS ak peyi manm ki pote
pwojè a – ke peyi ki pi pòv yo, peyi Sid yo, Sid mondyal la,

21:41.726 --> 21:51.395
espesyalman Lafrik – dwe jwenn sipò finansye, sipò
nan konesans pratik ak enstalasyon pwodiksyon pou yo

21:51.395 --> 21:56.677
menm tou ka benefisye de vaksen ak sibstans vaksen yo.

21:56.677 --> 22:06.330
Sa vle di ke nan lavni nou pap sèlman oblije peye pou
kantite vaksen eksè nou te achte yo, men tou pou lòt peyi yo.

22:06.330 --> 22:16.271
Apropo, yè oswa avè yè, yo te pibliye yon rapò ki deklare ke
Konsèy Federal Swis la toujou refize divilge

22:16.271 --> 22:25.915
chif egzak sou konbyen lajan li depanse nan
sibstans ki baze sou ARNm, malgre demann palmanè yo.

22:25.915 --> 22:33.415
Sa a totalman inakseptab. Tout manm palman yo ta dwe
pran aksyon. Konsèy Federal la dwe divilge chif sa yo.

22:33.415 --> 22:38.452
Konbyen nou te peye pou atik san
valè sa a, sa a ki pa gen okenn valè?

22:38.452 --> 22:46.534
Nan nenpòt ka, se pa yon sibstans ki gen okenn
benefis medikal rekonèt; okontrè, jan n ap tande.

22:46.534 --> 22:56.241
Wi, epi gen yon lis antye de obligasyon adisyonèl – anba tit
kapasite debaz, obligasyon debaz oswa

22:56.241 --> 23:06.881
obligasyon fondamantal – ki aplike pa sèlman nan nivo
federal, men tou nan nivo kantonal ak minisipal.

23:06.881 --> 23:14.069
Epi kote Konsèy Federal la senpleman deklare, wi, nou ka fasilman
kouvri sa ak resous ki egziste deja ke nou genyen disponib.

23:14.069 --> 23:22.129
Kidonk, ki pwen ki pi danjere a? Jürg
Vollenweider deja dekri e eksplike sa trè byen.

23:22.129 --> 23:26.520
Sa a konsène kesyon souverènte sou enfòmasyon ak entèpretasyon.

23:26.520 --> 23:36.768
Kache nan fen liy tan an – lè m di fen, mwen vle di tou yon
dokiman isit la, nan Apendis 1, Anèks 1, nan seksyon Kapasite

23:36.768 --> 23:44.307
Debaz yo, ki pa frape je, ou pa t ap remake
li, nan tèks la ki di "kominikasyon sou risk,

23:44.307 --> 23:48.458
enkli jere dezenfòmasyon ak fo enfòmasyon."

23:48.458 --> 23:59.577
Jürg Vollenweider deja eksplike trè byen ke nou pa dwe konte sou
fòmilasyon sipèfisyèl sa a ditou, men nou

23:59.577 --> 24:09.638
dwe, natirèlman, retounen nan istwa sou kijan
fòmilasyon sa a te parèt lè n ap entèprete li.

24:09.638 --> 24:13.942
Epi pi wo pase tout bagay, nou dwe
rekonèt ke sa te konsa depi lontan.

24:13.942 --> 24:24.951
Kontwòl sa a, souverènte sa a sou enfòmasyon ke OMS la
egzèse, li rekonèt depi lontan, e nou genyen anpil egzanp sa yo.

24:24.951 --> 24:35.793
Kòmanse ak tout enfòmasyon sou jan
sitiyasyon pandemi an danjere ak sa nou ta dwe fè.

24:35.793 --> 24:43.922
Men isit la, mwen ta renmen fè remake brèfman
ke depi nan mwa fevriye 2020, OMS te rasanble

24:43.922 --> 24:48.765
tout gwo konpayi medya sosyal ak teknoloji yo.

24:48.765 --> 24:58.029
Li te nan biwo Facebook yo, li te rele tout moun la epi li te
di, 'Bon, men règ yo. Nou pral prepare yon kontra kounye a.'

24:58.029 --> 25:07.855
Ou angaje w pou asire ke pa gen okenn enfòmasyon
ki disponib sou platfòm ou yo, eksepte sa nou bay.

25:07.855 --> 25:14.864
Epi reyinyon sa yo te repete chak mwa sou
entènèt, pa fizikman ankò. Sou kisa n ap pale?

25:14.864 --> 25:23.362
Gen Google, Facebook, Amazon, YouTube, Instagram, yon
lis antye ki gen anviwon 50 platfòm medya sosyal konsa –

25:23.362 --> 25:27.954
an lòt mo, prèske tout mond medya sosyal sou entènèt la.

25:27.954 --> 25:34.615
Syantis yo te rezime sa byen. Nenpòt moun
ki enterese nan sous la ka kontakte mwen.

25:34.615 --> 25:37.475
Wi, e poukisa sa tèlman menasan?

25:37.475 --> 25:46.715
Premyeman e pi enpòtan toujou, nou konnen ke libète ekspresyon,
libète enfòmasyon ak libète akademik se prensip fondamantal ki

25:46.715 --> 25:52.875
pèmèt nou kòm sitwayen fonksyone nan yon
kad demokratik, men ki pèmèt tou politik ak

25:52.875 --> 25:56.604
pwosesis pou pran desizyon politik fonksyone.

25:56.604 --> 26:01.463
Epi konsa nou ka pran yon desizyon
ki byen enfòme sou pwòp sante nou.

26:01.463 --> 26:06.898
Sa a deja ase move e yo deja esplike l trè byen.

26:06.898 --> 26:16.343
Sepandan, li tou trè, trè twonpe oswa relativman
enpòtan, oswa pito enpòtan, pou pran desizyon demokratik.

26:16.343 --> 26:20.234
Nou te wè vòt sa a. Yo te pèmèt nou vote twa fwa nan Swis.

26:20.234 --> 26:26.713
Yo te pèmèt nou vote sou lwa COVID-19 la nou
menm. E nou te toujou jwenn apeprè menm rezilta a.

26:26.713 --> 26:34.078
40% te rejte lwa COVID-19 sa a, sèlman
40%, plis ou mwens, epi 60% te aksepte l.

26:34.078 --> 26:43.820
Wi, si kritè evalyasyon yo ki toujou prezante bay
popilasyon an toujou baze sou yon rezo manti,

26:43.820 --> 26:49.720
sitwayen yo pa ka pran bon desizyon nan bwat bilten vòt la.

26:49.720 --> 26:57.980
Men se pa tout. Nou gen yon danje – li evidan
– pou fonksyònman tout leta konstitisyonèl la.

26:57.980 --> 27:04.324
Nou toujou ap viv nan yon demokrasi ki baze
sou prensip fondamantal separasyon pouvwa yo.

27:04.324 --> 27:16.159
Epi pouvwa sa yo ta dwe siveye youn lòt, kontwole youn lòt, korije
youn lòt, epi fè sa sou baz enfòmasyon yo jwenn endepandamman.

27:16.159 --> 27:24.824
E si ou koripsyon sistèm sa a epi rebati li sou
baz yon sèl sous enfòmasyon ki dikte sa ki vre ak

27:24.824 --> 27:29.634
sa ki fo, lè sa a ou koripsyon tout sistèm leta a.

27:29.634 --> 27:37.819
Apre sa, se rive Palman an di, non, nou pa ka
verifye sa, paske OMS toujou deklare l kòm yon pandemi.

27:37.819 --> 27:42.807
Oswa lè sa a, tout tribinal yo akize mwen ak pasyan mwen yo de:

27:42.807 --> 27:50.557
Nou regrèt, men nou toujou nan mitan yon pandemi, epi
otorite yo te swiv rekòmandasyon OMS yo, ak sou sa, ak sou sa.

27:50.557 --> 27:53.931
Nan lòt mo, yo ap kontwole nou efektivman a distans.

27:53.931 --> 28:04.065
Kontwole a distans pa OMS, san okenn jeneral militè enplike, men
senpleman paske pi gwo lidè gouvènman nou yo volontèman pa

28:04.065 --> 28:11.644
verifye enfòmasyon yo poukont yo, endepandanman
ak otonòmman, epi yo asime fo lide ke OMS la

28:11.644 --> 28:15.987
enfalib, pa janm ka fè erè e li toujou gen rezon.

28:15.987 --> 28:25.026
E nou konnen pa gen pèsonn nan lemonn antye ki
enfalib, ki pa janm fè erè epi ki toujou gen rezon. Mèsi.

28:34.524 --> 28:44.800
Sa a konplètman inakseptab e li dwe rejte san
okenn dout, dapre sitiyasyon legal aktyèl la.

28:44.800 --> 28:57.173
Wi, tout sa toujou pa ase pou mwen, lè w konsidere zak mechanste
yo te finalman komèt kont popilasyon an lè yo te fè nou, nou

28:57.173 --> 29:05.982
tout, kwè nan yon danje ki pa t egziste vre
epi vann yon remèd kòm endispansab, san okenn

29:05.982 --> 29:11.082
altènativ, ki pa t poze okenn pwoblèm sekirite.

29:11.082 --> 29:15.364
Sa a se yon twonpri pou tout popilasyon an.

29:15.364 --> 29:24.174
E poukisa sa gen rapò ak sa a... Poukisa
sa tèlman enpòtan? Byen, li byen senp.

29:24.174 --> 29:31.924
N ap gen pou n jere yon sibstans ki
dwe dekri kòm eksperimantal omwen.

29:31.924 --> 29:40.037
Pèsonn pa t konnen davans sa ki te ladan yo, e pèsonn
pa t konnen davans ki efè sibstans sa yo ki baze sou

29:40.037 --> 29:44.721
ARNm ta genyen. Sa a se yon egzanp tipik yon eksperyans.

29:44.721 --> 29:52.851
E pou yon sitiyasyon konsa, nou gen dispozisyon obligatwa ni nan
lwa entènasyonal ni nan Konstitisyon Federal

29:52.851 --> 29:59.789
nou an, Atik 10, Paragraf 3, nan kad lwa
entènasyonal la ak nan kad entèdiksyon tòti a.

29:59.789 --> 30:05.163
Epi sa a dekri bèlman isit la nan Pak
Entènasyonal sou Dwa Sivil ak Politik.

30:05.163 --> 30:12.310
Sa a se yon lwa entènasyonal ki absoliman
obligatwa, ki aplike tou nan ka yon ijans piblik ki

30:12.310 --> 30:16.255
menase lavi nasyon an e ki te ofisyèlman deklare.

30:16.255 --> 30:24.684
Pa gen okenn eksepsyon pou règ debaz sa a.
Pèsonn pa ka sibi eksperyans medikal oswa

30:24.684 --> 30:29.167
syantifik san konsantman volontè yo, pa janm.

30:29.167 --> 30:36.229
Epi gouvènman yo, palman yo ak tribinal yo
te pèmèt sa kanmenm – te pèmèt sa kanmenm.

30:36.229 --> 30:45.247
Pou mwen, se reyalizasyon ki pi gwo e ki pi fè pè a nan
tout "ane malere" sa yo, nan ane kriz sa yo anba Corona.

30:45.247 --> 30:54.597
Ke konsiderasyon fondamantal sa yo, ki se finalman fwi Dezyèm Gè
Mondyal la e ki dwe wè nan kad Kòd Nuremberg la, yo

30:54.597 --> 31:04.254
senpleman mete sou kote san ezitasyon nan premye opòtinite, jis
paske kèk manifakti famasetik vle vann pwodui vaksen yo.

31:04.254 --> 31:10.435
Ki kote n ap fini si nou kontinye pèmèt sa epi nou pa adrese l?

31:16.971 --> 31:20.964
Se, se yon krim kont limanite ki te fèt.

31:20.964 --> 31:30.740
Se yon krim kont limanite ke OMS la komèt, ki, malgre pi bon
jijman li, te fè nou kwè nan yon danje ki pa t egziste

31:30.740 --> 31:41.678
ditou, e ki kontinye fè sa jiska jounen jodi a, e ki konvenk nou
ke pa gen okenn altènativ pou pwodwi ki danjere e ki fè mal.

31:41.678 --> 31:48.795
E pou rezon sa a sèlman, nou dwe retire konfyans nou nan OMS.

31:55.332 --> 32:01.221
An rezime, kisa nou ka atann de amannman
sa yo nan Règleman Sante Entènasyonal yo?

32:01.221 --> 32:11.641
Se yon pwogram pou eliminasyon abitrè tout estanda kalite
yo, ni nan sektè famasetik la ni nan esfè demokratik la.

32:11.641 --> 32:20.375
Se yon pwogram ki fèt pou twonpe popilasyon an jan li vle. Se
yon pwogram ki fèt pou aplike enterè famasetik yo jan li vle.

32:20.375 --> 32:29.939
Yon pwogram ki pèmèt separasyon pouvwa yo nan pwoteksyon dwa
fondamantal yo aboli san avètisman, fè l parèt legal, ak

32:29.939 --> 32:40.567
restriksyon maksimòm sou souverènte ak otodeterminasyon, ak risk
enkalkilab pou sante ak ekonomi an, e menm krim kont limanite.

32:40.567 --> 32:46.707
Nan lòt mo, konplètman enkonpatib ak lòd konstitisyonèl nou an.

32:46.707 --> 32:51.988
Nou dwe rejte sa a epi di: Sispann!
Egzakteman, e sa mennen m nan fen an.

32:51.988 --> 32:59.971
Mwen panse nou bezwen mekanis kontwòl, nou bezwen
responsablite nan men OMS, nou bezwen kontwòl ak balans.

32:59.971 --> 33:08.384
E nou dwe abandone lide demode ki di
moun sa yo ta dwe jwenn iminite absoli tou.

33:16.734 --> 33:25.536
Pou rezon sa a, mwen rekòmande pou ou siyen de petisyon kòm
yon mezi imedyat. Gen de petisyon k ap sikile kounye a nan Swis.

33:25.536 --> 33:32.280
Youn deja vle atake pwoblèm nan nan rasin li epi kite OMS la.

33:32.280 --> 33:38.465
Kè m bat natirèlman pou petisyon sa
a, ki te òganize briyanman pa EDU.

33:38.465 --> 33:47.131
E nou menm, kòm Free Switzerland Action Alliance, nou ta renmen
mande w: si ou deside pran aksyon apre simpozyòm sa a, tanpri

33:47.131 --> 33:53.440
vizite sit entènèt nou an epi asire w ou siyen
petisyon sa a, ke ou ka siyen tou depi Almay

33:53.440 --> 33:57.038
oswa nenpòt lòt peyi. Se senpleman yon kesyon de:

33:57.038 --> 34:05.779
Konsèy Federal la ta dwe rejte amannman sa yo. Sa ap ban nou
tan pou tout lòt etap ki vin apre yo. Epi sa fini remak mwen yo.

34:05.779 --> 34:10.568
Mèsi anpil. N ap kontan diskite sou retrè nan OMS la yon lòt fwa.

34:10.568 --> 34:17.285
Paske, jan Gorbachev deja di, nou pare pou aprann nan istwa.

34:17.285 --> 34:24.511
Nou aprann sa depi lontan nan istwa, e nou pa
vle okenn sikonstans kondane nou pou repete li.

34:24.511 --> 34:26.853
Mèsi anpil pou atansyon w.