Vyetnam münaqişəsi 1945-ci ildə Ho Şi Minin rəhbərliyi altında Vyetnamda müstəqilliyin elan edilməsi ilə başladı.
Fransa, keçmiş müstəmləkə gücü, sonra ölkəni öz nəzarəti altına qaytarmağa çalışdı, buna görə də "İndoxina
müharibəsi" (1946–1954) adlanan müharibəni başlatdı.
Bu təəccüblüdür, çünki Fransa – 60 milyon insanın həyatını alan İkinci Dünya Müharibəsindən götürülən dərs kimi, bir
çox digər ölkələr kimi – 24 oktyabr 1945-ci ildə BMT-nin zorakılığın qadağan edilməsi aktını imzalayıb.
2-ci maddə bildirir: "Bütün üzvlər beynəlxalq münasibətlərində hər hansı bir dövlətin ərazi bütövlüyünə və ya siyasi
müstəqilliyinə qarşı güc tətbiq etmək və ya güc təhdidi etməkdən, eləcə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsədlərinə
zidd olan digər hər hansı üsullardan çəkinməlidirlər."
Buna baxmayaraq, ABŞ-ın dəstəyi ilə Fransa cəmi bir il sonra növbəti müharibəni apardı.
Müharibənin sonunda ölkə Şimal və Cənub Vyetnam olaraq bölündü, yaxın gələcəkdə azad seçkilər
keçirilməsi və yenidən birləşmək perspektivi ilə.
Lakin bu razılaşma pozuldu – və Amerika gizli xidməti CIA-nın köməyi ilə Cənubi Vyetnamda əks-prezident yaradıldı.
Katolik kimi o, sonradan Şimali Vyetnam prezidenti Ho Şi Minin kommunist tərəfdarlarına və
buddistlərə qarşı çox qəddar tədbirlər gördü.
Vəziyyət 1963-cü ildə Sayqonda bir buddist keşişin ictimai özünü yandırması nəticəsində əsasən dünya miqyasında məlum oldu.
1963-cü ilin 2 noyabrında CIA öz əks-prezidentini öldürdü.
Həmin ilin 22 noyabrında ABŞ prezidenti Con F. Kennedi də sui-qəsd nəticəsində öldürüldü.
Bir qədər əvvəl o, Cənubi Vyetnamdan bütün ABŞ məsləhətçilərini geri çəkilməyi planlaşdırmışdı.
Əlaqə?
1963-cü ilin oktyabrında, ölümünə bir aydan bir qədər əvvəl, Kennedi həmçinin ABŞ qoşunlarını Vyetnamdan çıxarmağa başladı.
11 oktyabr 1963-cü il tarixli rəsmi memorandumunda o, ilin sonuna qədər Vyetnamdan min
amerikal hərbi qulluqçunun geri çəkilməsini əmr etdi.
Robert McNamara, Con F. Kennedinin kabinetində müdafiə naziri, sonradan bildirmişdi ki, əgər Kennedy
hələ də sağ olsaydı, Vyetnamdan tamamilə çəkilərdi.
Lakin bu siyasətlə Kennedi hərbi-sənaye kompleksini və ABŞ-ın gizli xidmətlərini özünə qarşı qoydu.
Bunların məqsədi ABŞ-ın hökmranlığını daha çox işğalçı müharibələr və hərbi müdaxilələr – o cümlədən
Vyetnam və Kubada – vasitəsilə genişləndirmək idi.
Elə buna görə də 1961-ci ildə Kubadakı Domuzlar Körfəzinin işğalı baş tutdu – amma uğursuz oldu.
Bu, Kubanın prezidenti Fidel Kastroyu devirmək məqsədilə CIA tərəfindən aparılan gizli hərbi əməliyyat idi.
Kennedy daha sonra CIA direktoru Allen Dulles-i vəzifəsindən azad etdi və CIA daxilindəki
güc strukturlarını dağıtmaq niyyətini elan etdi.
Onun məqsədi CIA-nı yenidən siyasi nəzarət altına almaq idi.
Kennedinin sui-qəsdinin arxasında kimlərin durduğunu araşdırarkən izlər şübhəsiz ABŞ gizli xidmətinə aparır.
İsveçrəli tarixçi Dr Daniele Ganser şərh edir:
Mənim fikrimcə, Kennedinin sui-qəsdi Allen Dulles tərəfindən əmr olunub.
Allen Dulles Amerika gizli xidmətinin, CIA-nın direktoru idi.
Richard Bissell CIA-da gizli əməliyyatlara cavabdehdir.
Bu Allen Dullesin sağ əli adamıdır. Və o, hər ikisini işdən çıxardı.
Onlar hər ikisi Kennedy-nin ABŞ üçün və ABŞ imperialist maraqları üçün təhlükə yaratdığına inanırdılar.
Çünki onlar düşünürdülər ki, əgər o, məsələn, Fidelə və ya Kubaya qarşı zərbə endirməsə, Vyetnama qarşı zərbə endirməsə,
müharibə aparmasa – onda dünyada Amerika üstünlüyü olmazdı.
Con F. Kennedinin sui-qəsd nəticəsində öldürülməsindən bir neçə saat sonra Lyndon B. Conson ABŞ-ın yeni
prezidenti kimi And içdi Air Force One təyyarəsində.
Beləliklə, Johnson seçilmədən ABŞ siyasətinin zirvəsinə qalxmışdı.
Johnson Kennedinin sülh siyasətinə son qoydu və ABŞ-ı Şimali Vyetnamla müharibəyə apardı.
1968-ci ilə qədər Vyetnamda 500 000-dən çox ABŞ əsgəri yerləşdirilmişdi.
CIA bu müharibədə geniş şəkildə iştirak edib və çoxsaylı gizli siyasi və hərbi əməliyyatlar həyata keçirib.
Allen Uels Dulles CIA-nın rəhbəri idi.
Dulles ilə birlikdə Kennedinin sui-qəsdində əsas şübhəlilərdən biri istintaq komissiyasında oturdu.
O və qardaşı Con Foster Dullesin David Rockefellerlə ailə əlaqələri var idi və onlar Xarici
Münasibətlər Şurasının həmtəsisçiləri idilər.
Allen Dulles, 33-cü dərəcəli mason, 1927–1969-cu illərdə Xarici Münasibətlər Şurasının (CFR) idarə heyətinin üzvü olub.
Lyndon B. Johnson (1963–1969-cu illərdə prezident) Johnson həm də mason idi.
O, 1937-ci ildə Texasdakı Johnson City 561 nömrəli məbədinə qoşuldu və həmçinin Janus Mason məbədinin üzvü idi.
1964-cü il avqustun 2-də Tonkin körfəzində, Şimali Vyetnamın ərazi sularında hərbi gəmi USS Maddox ilə bir
neçə yüngül silahlanmış Şimali Vyetnam sürət qayığı arasında kiçik bir toqquşma baş verdi.
Amma 4 avqust gecəsi yeni prezident Conson elan etdi ki, o gün ABŞ yenidən hücuma məruz qalıb.
İndi onlar sülhü təmin etmək üçün geri döyüşməli olacaqlar.
İllər sonra, 2005-ci ilin dekabrında NSA Tonkin körfəzi hadisəsinin uydurma olduğunu etiraf etdi.
Çünki USS Maddox artıq ərazidə deyildi.
Bunu edərək onlar Prezident Consonu müharibə cinayətkarı kimi ifşa etdilər.
Bunun heç bir nəticəsi olmadı, çünki bu gün də müharibə üçün səbəblər hələ də ixtira edilir və ya saxtalaşdırılır –
İraqda, Liviyada, Yuqoslaviyada, Suriyada, Yəməndə və s.
Provokasiyalar, pozulmuş vədlər və media yalanları hər yerdədir.
Hələ də sağ olan müharibə cinayətkarları, məsələn, Buş, Çeyni və Kolin Pauell, ədalət mühakiməsinə gətirilməyəcəklər.
Hətta ABŞ da rəsmi olaraq pislənmədi, baxmayaraq ki, onlar 1945-ci ildə imzaladıqları
zorakılıq qadağasını saysız-hesabsız dəfə pozmuşdular.
1964-cü ilə qayıdaq:
Media ABŞ hökumətinin müharibə yalanlarını yayaraq, xəbərsiz amerikalıları dağıdıcı bir müharibəyə sürüklədi.
Üç milyon vyetnamlı və 58 000 amerikalı əsgər öldü.
Tecavüzlər, baş kəsmələr, işgəncələr var idi – hər müharibədə olduğu kimi.
Xüsusi olan odur ki, həmin vaxt xarici jurnalistlər azad şəkildə hərəkət edə bilirdilər.
Onlar bu gün artıq görünməyən müharibənin həqiqi görüntülərini yaratdılar.
Yoxsa biz Əfqanıstan və ya İraqdan ABŞ və NATO ölkələrinin müharibə cinayəti törətdiyini göstərən fotolar görmüşükmü?
O zaman ABŞ yapışqan benzin qarışığı olan napalmla döyüşürdü, bu da ağır yanıqlara səbəb olur.
Eyni şey sonrakı nəsillərdə ağır deformasiyalara səbəb olan yarpaq tökən Agent Orange üçün də keçərlidir.
Müharibədən sonrakı illərdə nəticədə əlavə 400 000 vyetnamlı öldü. Bugünkü günlə müqayisə:
Bu gün əsas kütləvi informasiya vasitələrində İraqdan Suriyaya qədər NATO müharibələrində tükənmiş uran
qədər qəddar olan silahların heç bir görüntüsünü görmürük.
Amma bu hamısı deyil.
1964-cü ildə ABŞ qonşu Laosda da hücum edərək 2 milyon ton bomba atdı.
Bu, doqquz il ərzində hər səkkiz dəqiqədə bir təyyarə yükünə bərabərdir.
1969-cu ildə Kamboca da hücuma məruz qaldı – əvvəlcə Vyetnamda döyüşdüklərini iddia edən
saxtalaşdırılmış hava əməliyyat jurnalları ilə.
Bu üç qanunsuz müharibə BMT mandatı olmadan və BMT-nin güc tətbiqini qadağan edən qərarını pozmaqla aparılıb.
1967-ci ildən etibarən Vyetnam müharibəsinin görüntüləri və reportajları hipi sülh hərəkatını və Martin Lüter Kinqin
rəhbərlik etdiyi vətəndaş hüquqları hərəkatını gücləndirdi.
Məşhurlar, o cümlədən boksçu Muhammed Ali də tənqidlərini açıq-aydın şəkildə bildirdilər.
O dedi: "Ağ insanlar qara insanları sarı insanlarla döyüşdürürlər ki, qırmızı insanlardan oğurladıqları ölkəni qorusunlar." .
Beləliklə, ABŞ nəhayət sülh müqaviləsi bağlamağa məcbur oldu.
1975-ci ildə, on bir ildən sonra, Vyetnam müharibəsi başa çatdı.