Nagsimula ang alitan sa Vietnam nang ideklara ang kasarinlan sa Vietnam sa ilalim ni Ho Chi Minh noong 1945.
Sinubukan ng Pransya, ang dating makapangyarihang kolonyal, na ibalik ang bansa sa ilalim ng kontrol
nito sa tinatawag na Digmaang Indochina (1946–1954).
Nakakagulat ito dahil ang Pransya – tulad ng maraming ibang bansa, bilang aral na natutunan mula sa Ikalawang Digmaang
Pandaigdig na kumitil sa 60 milyong buhay – ay pumirma sa pagbabawal ng paggamit ng puwersa ng UN noong 24 Oktubre 1945.
Artikulo 2 ay nagsasaad: "Ang lahat ng Miyembro ay dapat umiwas sa kanilang pandaigdigang ugnayan sa pagbabanta o paggamit ng
puwersa laban sa teritoryal na integridad o pampulitikang kasarinlan ng anumang estado, o sa anumang ibang
paraan na salungat sa mga layunin ng Mga Nagkakaisang Bansa."
Gayunpaman, sa tulong ng Estados Unidos, naglunsad ang Pransya ng susunod na digmaan isang taon lamang ang nakalipas.
Sa pagtatapos ng digmaan, hinati ang bansa sa Hilagang Vietnam at Timog Vietnam, na may pag-asa ng malayang
halalan at muling pagsasama sa malapit na hinaharap.
Gayunpaman, nilabag ang kasunduang ito – at sa tulong ng American Secret Service, ang CIA,
naitatag ang isang kontra-presidente sa Timog Vietnam.
Bilang isang Katoliko, siya ay kalaunan nagsagawa ng napakabagsik na aksyon laban sa mga komunistang tagasuporta ni
Pangulong Ho Chi Minh ng Hilagang Vietnam at sa mga Budista.
Nalaman ng buong mundo ang sitwasyon pangunahin dahil sa pampublikong pagpapasabog ng sarili ng
isang Buddhistang monghe sa Saigon noong 1963.
Noong ika-2 ng Nobyembre 1963, pinatay ng CIA ang sarili nitong kontra-presidente.
Noong ika-22 ng Nobyembre ng parehong taon, pinatay din si Pangulong John F. Kennedy ng Estados Unidos.
Hindi nagtagal bago iyon, pinlano niyang bawiin ang lahat ng tagapayo ng Estados Unidos mula sa Timog Vietnam.
Isang koneksyon?
Noong Oktubre 1963, mahigit isang buwan bago siya mamatay, sinimulan din ni Kennedy na
bawiin ang mga tropang Amerikano mula sa Vietnam.
Sa isang opisyal na memorandum na may petsang 11 Oktubre 1963, inutusan niya ang pag-urong ng isang libong Amerikanong
tauhang militar mula sa Vietnam bago matapos ang taon.
Robert McNamara, ang Kalihim ng Tanggulang Panlabas sa gabinete ni John F. Kennedy, ay kalaunan nagsabi na sana ay tuluyan nang
umatras si Kennedy mula sa Vietnam kung siya ay nabubuhay pa.
Sa patakarang ito, gayunpaman, inis ni Kennedy ang kompleks ng militar-industriya at
ang mga lihim na serbisyo ng Estados Unidos.
Ang mga ito ay naglalayong palawakin ang dominasyon ng Estados Unidos sa pamamagitan ng karagdagang mga digmaang agresibo
at mga interbensyong militar, kabilang sa Vietnam at Cuba.
Ito ang eksaktong dahilan kung bakit naganap ang pagsalakay sa Bay of Pigs sa Cuba noong 1961 – ngunit nabigo ito.
Ito ay isang lihim na operasyong militar ng CIA na naglalayong patalsikin si Fidel Castro, ang Pangulo ng Cuba.
Kinalaunan, tinanggal ni Kennedy si Allen Dulles bilang Direktor ng CIA at inihayag ang kanyang intensyon na
sirain ang mga istrukturang kapangyarihan sa loob ng CIA.
Ang layunin niya ay ibalik ang CIA sa ilalim ng pampulitikang kontrol.
Sa paghahanap sa mga nasa likod ng pagpaslang kay Kennedy, ang bakas ay walang alinlangan na
humahantong sa lihim na serbisyo ng Estados Unidos.
Komento ng Swiss na historyador na si Dr. Daniele Ganser:
Sa aking palagay, inutusan ni Allen Dulles ang pagpaslang kay Kennedy.
Si Allen Dulles ang direktor ng lihim na serbisyo ng Amerika, ang CIA.
Si Richard Bissell ang responsable sa mga lihim na operasyon sa CIA.
Iyon ang kanang-kamay ni Allen Dulles. At pinaalis niya silang dalawa.
Pareho silang naniniwala na si Kennedy ay isang panganib sa seguridad para sa Estados Unidos at
para sa mga imperyal na interes ng Estados Unidos.
Dahil inakala nila na kung hindi siya kikilos, halimbawa laban kay Fidel o laban sa Cuba, kung hindi siya kikilos
laban sa Vietnam, kung hindi siya maglunsad ng digmaan – magiging imposible ang pangingibabaw ng Amerika sa mundo.
Ilang oras matapos ang pagpaslang kay John F. Kennedy, nanumpa si Lyndon B. Johnson bilang bagong
Pangulo ng Estados Unidos sa loob ng Air Force One.
Kaya umakyat si Johnson sa tuktok ng pulitika ng Estados Unidos nang hindi siya inihalal.
Tinapos ni Johnson ang patakarang pangkapayapaan ni Kennedy at pinamunuan ang Estados
Unidos sa digmaan laban sa Hilagang Vietnam.
Noong 1968, mahigit 500,000 na sundalong Amerikano ang naka-istasyon sa Vietnam.
Malaki ang naging pakikilahok ng CIA sa digmaang ito at nagsagawa ito ng maraming lihim na operasyong pampulitika at militar.
Si Allen Welsh Dulles ang pinuno ng CIA.
Kasama si Dulles, isa sa mga pangunahing suspek sa pagpaslang kay Kennedy, ay nakaupo sa komisyon ng imbestigasyon.
Siya at ang kapatid niyang si John Foster Dulles ay may ugnayang pampamilya kay David Rockefeller at sila ang mga
magkakasamang nagtatag ng Council on Foreign Relations.
Si Allen Dulles, isang Freemason na may ika-33 na antas, ay naging miyembro rin ng lupon ng CFR mula 1927 hanggang 1969.
Lyndon B. Johnson (Pangulo mula 1963 hanggang 1969) Si Johnson ay isa ring Freemason.
Sumali siya sa Johnson City Lodge Blg. 561 sa Texas noong 1937 at naging miyembro rin ng Janus Masonic Lodge.
Noong ika-2 ng Agosto 1964, naganap ang isang maliit na sagupaan sa teritoryal na tubig ng Hilagang Vietnam, sa Golpo ng
Tonkin, sa pagitan ng barkong pandigma na USS Maddox at ilang magagaan na armadong mabilis na bangka ng Hilagang Vietnam.
Ngunit noong gabi ng ika-4 ng Agosto, inanunsyo ng bagong Pangulong Johnson na muling
inatake ang Estados Unidos noong araw na iyon.
Kailangan na nilang lumaban muli upang matiyak ang kapayapaan.
Makaraan ng ilang taon, noong Disyembre 2005, inamin ng NSA na peke ang insidente sa Gulpo ng Tonkin.
Dahil hindi na nasa lugar ang USS Maddox.
Sa paggawa nito, inilantad nila si Pangulong Johnson bilang isang kriminal sa digmaan.
Wala itong naging kahihinatnan, dahil hanggang ngayon ay patuloy pa ring iniimbento o pinipeke ang mga dahilan para sa digmaan
– gaya ng sa Iraq, Libya, Yugoslavia, Syria, Yemen at iba pa.
Ang mga provokasyon, mga nabigong pangako at mga kasinungalingan ng media ay laganap.
Ang mga kriminal sa digmaan na buhay pa, gaya nina Bush, Cheney at Colin Powell, ay hindi dadalhin sa hustisya.
Hindi rin opisyal na kinondena ang Estados Unidos, kahit na paulit-ulit nilang nilabag ang
pagbabawal sa karahasan na kanilang pinirmahan noong 1945.
Balik sa taong 1964:
Ipinakalat ng media ang mga kasinungalingan ng pamahalaang Estados Unidos tungkol sa digmaan, kaya't naitulak ang mga
hindi naghihinalang Amerikano sa isang nakapipinsalang digmaan.
Tatlong milyong Vietnamese at 58,000 sundalong Amerikano ang namatay.
May mga panggagahasa, pagputol ng ulo, pagpapahirap – tulad ng sa bawat digmaan.
Ang espesyal noon ay malaya ang mga dayuhang mamamahayag na gumalaw-galaw.
Gumawa sila ng mga tunay na larawan ng digmaan na hindi na nakikita ngayon.
O nakakita na ba tayo ng mga larawan mula sa Afghanistan o Iraq na nagpapakita ng mga bansang
US at NATO na gumagawa ng mga krimen sa digmaan?
Noong panahong iyon, nakipaglaban ang Estados Unidos gamit ang napalm, isang malagkit na
halo ng gasolina na nagdudulot ng malubhang paso.
Ang parehong bagay ay totoo rin sa defoliant na Agent Orange, na nagdulot ng matitinding depekto sa mga susunod na henerasyon.
Sa mga taon pagkatapos ng digmaan, isa pang 400,000 na mga Vietnamese ang namatay bilang resulta. Paghahambing sa ngayon:
Hindi natin nakikita sa pangunahing midya ngayon ang mga larawan ng sandatang kasing-malupit ng depleted uranium na
ginagamit sa mga digmaan ng NATO mula Iraq hanggang Syria.
Ngunit hindi lang iyon.
Noong 1964, inatake rin ng Estados Unidos ang karatig-bansa nitong Laos, at naghulog ng dalawang milyong toneladang bomba.
Iyon ay katumbas ng isang kargada ng eroplano tuwing walong minuto sa loob ng siyam na taon.
Noong 1969, inatake rin ang Cambodia – sa simula gamit ang mga pinaling log ng pag-deploy ng
eroplano na nagsasabing nakikipaglaban sila sa Vietnam.
Ang tatlong iligal na digmaang ito ay isinagawa nang walang mandato ng UN at salungat
sa pagbabawal ng UN sa paggamit ng puwersa.
Mula noong 1967, pinatibay ng mga larawan ng digmaan at ng pag-uulat mula sa Vietnam ang kilusang kapayapaan ng hippie at ang
kilusang karapatang sibil na pinamunuan ni Martin Luther King.
Ang mga sikat na personalidad tulad ng boksingero na si Muhammad Ali ay lantad ding nagpahayag ng kanilang matinding kritisismo.
Sinabi niya, "Pinapadala ng mga puting tao ang mga itim na tao para makipaglaban sa mga dilaw na tao upang
protektahan ang bansang ninakaw nila mula sa mga pulang tao."
Kaya sa huli ay kinailangan ng Estados Unidos na makipagnegosasyon para sa isang kasunduan sa kapayapaan.
Noong 1975, matapos ang labing-isang taon, nagtapos ang Digmaang Vietnam.