2024-жылдын 27-декабрындагы эфирибизде «Согушка каршылар президент болуп шайланбайт» деген темада Румыниянын Конституциялык соту
Румыниянын президенттик шайлоосун жокко чыгарганын билдирдик.
Биринчи айлампа мурда НАТОго жана ЕБге сынчыл көз карашы менен белгилүү көз карандысыз
талапкер Калин Жоржеску тарабынан утулган.
Программа соттун чечими өтө талаштуу экенин көрсөттү.
Румыния калкынын ири бөлүгү бул аракеттин мыйзамдуулугуна күмөн санашкан.
Анын популярдуулугу туруктуу өсүп, январда ал сурамжылоолордо 37% менен атаандаштарынан алда канча алдыда болду.
Февраль айында Жоржеску кайра өтүүчү шайлоого талапкерлигин жарыялоого даярданып жатканда укук коргоо органдары
тарабынан кармалды, ал бул шайлоодо эң ыктымал жеңишке жетишмек.
Ал сурактан кийин бошотулду, бирок мамлекеттик айыптоочунун кеңсесинин көзөмөлү астында калды.
Бул, башка нерселерден тышкары, анын өлкөдөн чыгып кетүүсүнө тыюу салынганын билдирет. Ага ошондой эле
социалдык тармактарда эсеп ачууга да тыюу салынган.
Эл бул кадамга солидардуулуктун ири демонстрациялары менен жооп берди.
Жүз миңдеген адамдар Жоржескуну колдоп Бухаресттин көчөлөрүнө чыгышты.
Бирок ал шайлоо комиссиясынын чечими менен кайра шайлоого катышуудан четтетилди.
Жоржеску кийинчерээк даттануу менен кайрылган, бирок ал Румыниянын Конституциялык соту тарабынан четке
кагылган, ал буга чейин биринчи шайлоону жокко чыгарган эле.
Ошентип, укуктук чаралар түгөндү жана элдин колдоосуна ээ талапкер шайлоого кабыл алынган жок.
Бирок бул чечим адилеттүү кабыл алынганбы?
Сот бул иште чындап эле бейтарап жана объективдүү чечим чыгардыбы же башка күчтөрдүн
таасири тийгендигин көрсөткөн белгилер барбы?
Kla.TV сиз үчүн жакындан карап чыкты:
Жоржескунун кайра шайлоого катышуудан четтетилиши тууралуу талкууга киришүүдөн мурун, президенттик шайлоонун
биринчи айлампасынын жокко чыгарылышына кайра көз чаптыралы.
Бул ар кандай тараптар тарабынан сынга алынды.
Мюнхендеги Коопсуздук конференциясында АКШнын вице-президенти Ж.Д. Вэнс Румыния бийликтеринин шайлоону жокко чыгаруу чечимин
«демократиялык чечим кабыл алууга жасалган чабуул» деп мүнөздөдү.
Натыйжада, АКШ өкмөтү убактылуу Румыния үчүн виза программасын токтотту.
«Венеция комиссиясы» деп аталган, Европа Кеңешине конституциялык жана эл аралык укук маселелери боюнча
кеңеш берген орган да бул ишти карап, чечимди сынга алды.
Румыниянын тышкы чалгын кызматы SIEнин мурдагы директору Силвиу Предоиу соттун чечимин
кандай негизде кабыл алганын да ачык суроого алды.
Соттор чечимди жокко чыгарууну Румыния «агрессивдүү гибриддик орус чабуулунун» объектиси болуп калганы үчүн негиздешти.
Жакында эле Президент Йоханнис тарабынан ачыкка чыгарылган чалгын маалыматына шилтеме жасалды.
Предою бул баяндамага катуу каршы чыкты:
"Келгиле, бул отчетторго дагы бир жолу кылдат карап көрөлү – эч жерде чет элдик актор шайлоону
манипуляциялап жатканы тууралуу эч кандай сөз жок."
Бир дагы отчетто жок. Эмне үчүн? Анткени мындай аракеттер болгон эмес.
Сырткы пропаганданын кадимки чегинен ашкан эч кандай чаралар болгон жок.
Бирок бул скандалдын көлөмү андан да тереңирээк.
Румыниялык иликтөө журналы Snoop орус тарап демилгелеген деп айтылып жүргөн TikTok кампанияларын иликтеди,
алар, Конституциялык соттун айтымында, Жоржескунун шайлоодогу жеңишине чечүүчү таасир тийгизген.
Бирок иликтөөлөр көрсөткөндөй, бул өнөктүктөрдүн бири ошол кездеги президент Клаус Йоханнистин жетектеген
Улуттук либералдык партиясы (PNL) тарабынан каржыланган.
Бул эмнеге ушундай экени божомол маселеси.
Бирок дал ушул өнөктүк Румыниянын Улуттук коргонуу жогорку кеңешинин документинде Орусиянын
шайлоого кийлигишүүсүнүн далили катары сүрөттөлгөн.
Бул табылгалар соттун буга чейин эле өтө шектүү болуп келген чечимин толугу менен абсурд кылат.
Шайлоо ачык эле жалган негиздер менен жокко чыгарылган.
Бул эмнеге? Сотторго басым жасалганбы?
Жоржеску өзү бул процессте чечүүчү роль ойногон деп АКШнын Мамлекеттик катчысы Антони Блинкенди,
Европа Биримдигин жана чет элдик донорлорду айыптады.
Бул конспирациялык теорияларбы же Жоржескунун бул айыптоолору так дал келет деп айтууга далилдер барбы?
Байден администрациясынын ролу
Ричард Гренелл, Трамп администрациясынын тышкы саясат боюнча атайын өкүлү, Россиянын Румыниянын
шайлоосуна кийлигишкен деген дооматты четке какты.
Гренеллдин айтымында, Байден администрациясынын дипломатиялык ишмердүүлүгүн иликтөө анын Румыниядагы
шайлоодо консервативдүү талапкерге каршы тең салмактуулукту бузууга аракет кылганын аныктады.
Байден администрациясынын таасири ошондой эле румын иликтөөчү журналисти Иосефина
Паскал жүргүзгөн иликтөөлөр менен да тастыкталды.
ЕСтин ролу
Европа Биримдигинин мурдагы комиссары Тьерри Бретон Германиянын жалпы шайлоосуна чейин AfD партиясынын күчтүү жыйынтык алуусу
мүмкүнчүлүгү тууралуу таң калыштуу цитатасы менен көңүлдү бурду:
"Ошондуктан эмне болорун күтүп көрөлү, азырынча сабырдуулукту сактап, Европада мыйзамдарыбызды күчүнө киргизели."
Аларды айланып өтүү коркунучу бар, жана эгерде алар аткарылбаса, бул бузулууларга алып келиши мүмкүн.
Биз бул ишти Румынияда жасадык, жана зарыл болсо, Германияда да жасалышы керек болот.
Бретон «Биз бул ишти Румынияда жасадык» дегенде «биз» деп кимдерди билдирет?
Ошондуктан Жоржескунун Европа Биримдиги бул жерде таасир этти деген божомолу туурабы?
Румыния Социал-демократиялык партиясынын мурдагы лидери Ливиу Драгнеа да чет элдик күчтөрдүн
Конституциялык сотко таасир эткендигине ишенет.
Ал француз элчиси Конституциялык соттун төрагасы менен бир нече жолу жолугушканын, эң акыркы жолу болсо Жоржескуну четтетүү
чечими кабыл алынышынан бир нече күн мурун жолукканын белгилейт.
Драгнеа элчилердин сапарлары боюнча төмөнкүлөрдү айтты:
Ал досуна барууга эмес, буйрук берүүгө келди.
Жоржеску бул сапарлар боюнча мындай саркастикалык твит жазды: «Франция менен Брюссель өмүрлүү болсун,
алардын Румыния деп аталган колониясы да өмүрлүү болсун!»
Жорж Соросдун ролу
Жоржескунун айтымында, шайлоого таасир эткен үчүнчү топ чет элдик демөөрчүлөр болгон.
Бул жерде далилдер негизинен глобалдык стратег Жорж Соросго багытталат.
Ал Жоржескуну шайлоодон четтетүү боюнча доо арыз берген адам менен байланыштуу: мурдагы
Румыния билим берүү министри Ремус Прикопие.
Ал учурда Бухаресттеги Саясий илимдер жана мамлекеттик башкаруу улуттук университетинин ректору болуп иштейт.
Бул университет — Жорж Сорос «улутчулдукка каршы күрөшүү жана ачык коомду илгерилетүү» максатында 1 миллиард АКШ долларын
инвестициялап жаткан университеттер тармагынын бир бөлүгү.
2024-жылдын 27-декабрындагы эфирибизде кененирээк түшүндүргөндөй, Сорос Румынияда күчтүү тармакка ээ болуп, өзүнүн гранттары жана
өкмөттүк эмес уюмдардын (NGO) тармагы аркылуу саясий чөйрөнүн, медианын жана университеттердин ири бөлүктөрүнө сиңип кирген.
Калин Жоржеску маегинде бул тармактарды президенттик кызматка кирген биринчи күндөн тартып
талкалап жок кыларын билдирди. Жоржеску мындай деди:
"Угуңуз, Сорос тармагы сөзсүз тыюу салынат, анткени ал менин өлкөмө жана элиме көп зыян келтирди."
Мен кызматка кирген алгачкы мүнөттөн тартып, муну сизге кепилдеп бере алам.
Ал менин кызмат мөөнөтүмдүн биринчи мүнөтүндө тыюу салынат. Андан кечиктирбестен.
Анткени Сорос тармагы тарабынан жасалган бардык нерселер демократияга гана эмес – бул өтө коркунучтуу – бирок
маданиятка, салт-санаага жана Румыниянын баалуулуктарына таандык болгон бардык нерселерге да каршы багытталган.
Ошентип, дагы бир жолу: Сорос бул өлкөдөн толугу менен кетиши керек.
Жалпысынан дегени – жалпысынан. Талкуу жок, сүйлөшүү жок!
Жоржескуну шайлоодон четтеткен Конституциялык соттун бир нече судьялары да Сорос менен байланышта болгон, бул тууралуу
Румыниялык иликтөөчү журналист Иосефина Паскаль ачыкка чыгарган.
Мисалы, конституциялык соттун судьясы болуп дайындалганга чейин Элена Танасеску Сорос тармагына таандык жана андан
олуттуу каржылоо алган «Коомдук саясат институту» аттуу коммерциялык эмес уюмдун башкармалыгында отурган.
Ошондуктан бул судьялар Соросго каршы ушунчалык так позиция карманган талапкерди шайлоого
катыштырууга жол бергиси келбегени таң калыштуу деле эмес.
Жыйынтык: Румыниянын Конституциялык соту президенттик шайлоону жокко чыгаруу жана Жоржескунун шайлоого
катышуусуна тыюу салуу чечимдеринде тышкы күчтөрдүн таасирине кабылганы тууралуу күчтүү көрсөткүчтөр бар.
Бул көрүнбөгөн күчтөрдүн – «терең мамлекет» деп да аталган – эл колдогон талапкерге каршы жасаган төңкөрүш экенин көрсөтүп турат.
Румыния жалгыз учур эмес.
Францияда да кийинки президенттик шайлоодо жеңүүгө жакшы мүмкүнчүлүгү бар Марин Ле Пенди сот чечими менен
кийинки бир нече жыл ичинде шайлоого катышуудан тыюу салынган.
Азыркыга чейин мындай ачык аракеттер Терең Мамлекеттен сейрек гана зарыл болгон, анткени ал негизги
масс-медияны көзөмөлдөп, элди манипуляциялап, алар негизинен анын сунуштаган талапкерлерине добуш беришкен.
Иосифина Паскаль сыяктуу эркин медиа жана көз карандысыз иликтөөчү журналисттердин таасиринин күчөшү себептүү
элди каалаган гипноз абалында кармоо мүмкүн болбой калды.
Азыркыга чейин жашыруун иштеп келген октопус, Румыниядагыдай эле, бара-бара түздөн-түз, ачык аракеттерге барууга мажбур болууда.
Бирок Румынияда шайлоо жокко чыгарылгандан кийин болгондой эле, бул элдин каршылык реакциясын гана
күчөтүп, алар Жоржескуну дагы да бекем колдошту.
Бул көлөкө өкмөттү өзүнүн чыныгы, толугу менен демократияга жат жүзүн күндөн-күнгө көбүрөөк ачыктап көрсөтүүгө мажбурлап
жатат, бул болсо элдердин ойгонуу процессин тездетип жатат.
Урматтуу көрүүчүлөр, адилеттик системасынын күндөн-күнгө ачык көрүнүп жаткан иштен чыгышына көңүл бурбаңыздар, тескерисинче,
бул глобалдык ойгонуу процессинин бир бөлүгү болуңуздар.
Терең мамлекет жаңы бүрчүлөрдү апрель айындагы тоң сыяктуу тоңдурууга аракет кылса да,
адамзаттын жазы келе жатат жана аны токтото албайт!