1
00:00:00,023 --> 00:00:00,465


2
00:00:00,465 --> 00:00:07,205
2024 елның 27 декабрендәге эфирыбызда «Сугышка каршы торучылар
президент була алмый» дигән тема астында

3
00:00:07,205 --> 00:00:14,012
Румыниянең Конституцион мәхкәмәсе Румыния президент
сайлавын гамәлдән чыгаруы турында хәбәр иттек.

4
00:00:14,012 --> 00:00:19,488
Беренче турны элек бәйсез кандидат Калин
Георгеску җиңгән иде, ул НАТОга һәм Европа

5
00:00:19,488 --> 00:00:23,206
Берлегенә карата тәнкыйтьче карашы белән билгеле.

6
00:00:23,206 --> 00:00:28,706
Программа күрсәтте, суд карары бик шикле иде.

7
00:00:28,706 --> 00:00:34,430
Румыния халкының зур өлеше бу гамәлнең законлылыгына шикләнде.

8
00:00:34,430 --> 00:00:43,398
Аның популярлыгы тотрыклы рәвештә артты, һәм гыйнварда ул
сораштыруларда 37% белән көндәшләреннән шактый алда булды.

9
00:00:43,398 --> 00:00:50,936
Февральдә Жоржеску кабат сайлауга үзенең
кандидатлыгын игълан итәргә җыенганда хокук саклау органнары

10
00:00:50,936 --> 00:00:55,810
тарафыннан кулга алынды, һәм ул, мөгаен, җиңгән булыр иде.

11
00:00:55,810 --> 00:01:01,714
Аны сорау алганнан соң иреккә чыгардылар, ләкин
җәмәгать прокуроры идарәсенең күзәтүе астында калдырдылар.

12
00:01:01,714 --> 00:01:05,841
Бу, башка әйберләр белән беррәттән, аңа
илдән чыгу тыела дигән сүз. Шулай ук аңа

13
00:01:05,841 --> 00:01:09,260
социаль челтәрләрдә аккаунтлар ачу рөхсәт ителми.

14
00:01:09,260 --> 00:01:14,479
Халык бу адымга зур бердәмлек митинглары белән җавап бирде.

15
00:01:14,479 --> 00:01:19,086
Бухарестта йөз меңләгән кеше Георгескуны яклап урамнарга чыкты.

16
00:01:19,086 --> 00:01:24,805
Ләкин сайлау комиссиясе карары
белән ул кабат сайлаудан читләштерелде.

17
00:01:24,805 --> 00:01:30,550
Джорджеску соңыннан шикаять белән мөрәҗәгать итте,
ләкин аны Румыния Конституцион мәхкәмәсе кире

18
00:01:30,550 --> 00:01:34,092
какты, ул инде беренче сайлауны гамәлдән чыгарган иде.

19
00:01:34,092 --> 00:01:40,707
Шулай итеп, хокукый чаралар бетерелде, һәм
халык яраткан кандидат сайлауга кертелмәде.

20
00:01:40,707 --> 00:01:44,080
Ләкин бу карар гадел итеп кабул ителдеме?

21
00:01:44,080 --> 00:01:51,799
Суд монда чыннан да нейтраль һәм объектив карар кабул
иттеме, әллә башка көчләр йогынты ясады дигән билгеләр бармы?

22
00:01:51,799 --> 00:01:54,799
Kla.TV сезнең өчен җентекләп карады:

23
00:01:54,799 --> 00:02:04,789
Жоржескуның яңадан сайланудан төшерелүен сөйләшкәнче, президент
сайлавының беренче турын гамәлдән чыгаруга кире күз салыйк.

24
00:02:04,789 --> 00:02:08,380
Бу төрле яктан тәнкыйтьләнде.

25
00:02:08,380 --> 00:02:15,760
Мюнхен иминлек конференциясендә АКШ вице-президенты Дж.
Д. Вэнс Румыния хакимиятләренең сайлауны гамәлдән чыгару

26
00:02:15,760 --> 00:02:19,569
карарын «демократик карар кабул итүгә һөҗүм» дип атады.

27
00:02:19,569 --> 00:02:25,419
Нәтиҗәдә, АКШ хөкүмәте вакытлыча
Румыния өчен виза программасын туктатты.

28
00:02:25,419 --> 00:02:31,086
Шулай аталган «Венеция комиссиясе», Европа Шурасына
конституцион һәм халыкара хокук мәсьәләләре буенча киңәшләр

29
00:02:31,086 --> 00:02:34,487
бирүче орган, бу очракны да карады һәм карарны тәнкыйтьләде.

30
00:02:34,487 --> 00:02:41,541
Румыния Тышкы разведка хезмәтенең (SIE) элекке
директоры Сильвиу Предойу шулай ук мәхкәмәнең

31
00:02:41,541 --> 00:02:46,271
карарын нигезләгән сәбәпләрне ачык рәвештә сорап чыкты.

32
00:02:46,271 --> 00:02:54,082
Судьялар карарны гамәлдән чыгаруны Румыниянең «агрессив
гибрид рус һөҗүме» максатына әйләнүе нигезендә акладылар.

33
00:02:54,082 --> 00:03:00,213
Президент Йоханнис тарафыннан соңгы вакытта
ачыкланган разведка мәгълүматына ишарә ясалды.

34
00:03:00,213 --> 00:03:04,025
Предою бу хисапка каты каршы чыкты:

35
00:03:04,025 --> 00:03:10,778
"Әйдәгез, бу хисапларга тагын бер кат җентекләп
карыйк – беркайда да чит ил акторы сайлауларны

36
00:03:10,778 --> 00:03:14,696
манипуляцияләве турында бернинди дә телгә алу юк."

37
00:03:14,696 --> 00:03:21,246
Бер генә дә хисапта юк. Нигә? Чөнки мондый гамәлләр булмады.

38
00:03:21,246 --> 00:03:28,000
Гадәти чит ил пропагандасының
кысаларыннан чыккан бернинди дә тыкшынулар булмады.

39
00:03:28,000 --> 00:03:31,150
Ләкин скандалның киңлеге тагын да тирәнрәк.

40
00:03:31,150 --> 00:03:37,691
Румыния тикшеренү журналы Snoop, Конституцион суд әйтүенчә,
Георгескуның сайлау җиңүендә хәлиткеч роль

41
00:03:37,691 --> 00:03:44,040
уйнаган дип саналган, руслар башлап җибәргән
дип әйтелгән TikTok кампанияләрен тикшерде.

42
00:03:44,040 --> 00:03:51,325
Ләкин аларның тикшерүләре күрсәтте ки, бу кампанияләрнең
берсе шул вакыттагы президент Клаус Йоханнис җитәкчелегендәге

43
00:03:51,325 --> 00:03:55,233
Милли либераль партия (PNL) тарафыннан финансланган.

44
00:03:55,233 --> 00:03:57,709
Нигә бу шулай икәнлеге фараз мәсьәләсе.

45
00:03:57,709 --> 00:04:03,274
Ләкин нәкъ менә бу кампания Румыния Милли
оборона югары шурасының документында Россиянең

46
00:04:03,274 --> 00:04:06,660
сайлауга тыкшынуы дәлиле буларак тасвирлана.

47
00:04:06,660 --> 00:04:13,861
Бу нәтиҗәләр судның инде үзе үк бик
шикле булган карарын тулысынча абсурд итә.

48
00:04:13,861 --> 00:04:18,299
Сайлау, әлбәттә, ялган нигезләрдә гамәлдән чыгарылган.

49
00:04:18,299 --> 00:04:21,862
Нигә болай? Судьяларга басым ясалганмы?

50
00:04:21,862 --> 00:04:29,395
Георгеску үзе АКШ дәүләт секретаре Энтони
Блинкенны, Европа Берлеген һәм чит ил донорларын

51
00:04:29,395 --> 00:04:33,829
бу процессның хәлиткеч ролен уйнауда гаепләде.

52
00:04:33,829 --> 00:04:42,967
Бу конспирологик теорияләрме, әллә Георгескуның бу
гаепләүләре төгәл дөрес икәнен күрсәтә торган дәлилләр бармы?

53
00:04:42,967 --> 00:04:46,293
Байден идарәсенең роле

54
00:04:46,293 --> 00:04:51,563
Ричард Гренелл, Трамп идарәсенең чит ил
сәясәте буенча махсус вәкиле, Румыния сайлавына

55
00:04:51,563 --> 00:04:55,091
Россиянең тыкшынуы турындагы дәгъваны кире какты.

56
00:04:55,091 --> 00:05:02,811
Гренелл әйтүенчә, Байден идарәсенең дипломатик эшчәнлеген
тикшерү аның Румыния сайлауларында консерватив кандидатка

57
00:05:02,811 --> 00:05:07,050
каршы балансны үз файдасына борырга тырышканын ачыклаган.

58
00:05:07,050 --> 00:05:11,720
Байден идарәсенең йогынтысы шулай ук
Румыния тикшеренүче журналисты Иосефина

59
00:05:11,720 --> 00:05:15,805
Паскаль үткәргән тикшерүләр белән дә расланды.

60
00:05:15,805 --> 00:05:18,336
Европа Берлегенең роле

61
00:05:18,336 --> 00:05:26,754
Элекке Европа Берлеге комиссары Тиэри Бретон Германиянең гомуми
сайлавы алдыннан AfD партиясенең көчле нәтиҗәләргә ирешү ихтималы

62
00:05:26,754 --> 00:05:30,676
турында әйткән гаҗәеп цитатасы белән игътибарны җәлеп итте:

63
00:05:30,676 --> 00:05:39,939
"Әйдәгез көтеп торыйк та, ни булачагын карыйк, хәзер
салкын канлы булыйк һәм Европада безнең законнарны үтәтергә."

64
00:05:39,939 --> 00:05:47,646
Аларны урап үтү куркынычы бар, һәм әгәр алар
үтәлмәсә, бу бозылуларга китерергә мөмкин.

65
00:05:47,646 --> 00:05:54,797
Без моны Румыниядә эшләдек, һәм кирәк
булса, Германиядә дә эшләргә туры киләчәк.

66
00:05:54,797 --> 00:06:00,052
Бретон «Без моны Румыниядә эшләдек»
дигәндә «без» дип кемне күздә тота?

67
00:06:00,052 --> 00:06:06,362
Шулай итеп, Жоржескуның монда Европа
Берлеге йогынты ясады дигән фикере дөресме?

68
00:06:06,362 --> 00:06:13,788
Румыния Социаль-демократик партиясенең элекке
лидеры Ливиу Драгнеа шулай ук чит ил

69
00:06:13,788 --> 00:06:18,775
көчләренең Конституцион судка йогынты ясавына ышана.

70
00:06:18,775 --> 00:06:25,667
Ул француз илчесенең Конституцион суд рәисе белән берничә
тапкыр очрашканын, соңгы тапкыр исә Жоржескуны чыгару

71
00:06:25,667 --> 00:06:30,148
карары кабул ителүгә берничә көн кала очрашканын билгеләп үтә.

72
00:06:30,148 --> 00:06:34,429
Драгнеа илчеләрнең визитлары турында түбәндәгечә фикер белдерде:

73
00:06:34,429 --> 00:06:39,733
Ул дустын күрергә түгел, ә боерыклар бирергә килде.

74
00:06:39,733 --> 00:06:51,591
Жоржеску бу визитлар турында твит язды: «Франция һәм
Брюссель яшәсен, аларның Румыния дип аталган колониясе яшәсен!»

75
00:06:51,591 --> 00:06:54,255
Джордж Соросның роле

76
00:06:54,255 --> 00:07:00,120
Георгеску әйтүенчә, сайлауга йогынты
ясаган өченче төркем чит ил донорлары булган.

77
00:07:00,120 --> 00:07:04,862
Биредә күрсәткечләр нигездә глобаль
стратег Джордж Сорос тарафыннан бирелгән.

78
00:07:04,862 --> 00:07:15,070
Ул сайлаудан Жоржескуны чыгару өчен дәгъва керткән кеше –
Румыниянең элекке мәгариф министры Ремус Прикопие – белән бәйле.

79
00:07:15,070 --> 00:07:22,022
Ул хәзер Бухаресттагы Сәяси тикшеренүләр һәм
дәүләт идарәсе милли университетының ректоры.

80
00:07:22,022 --> 00:07:29,514
Бу университет — Джордж Сорос милличелеккә каршы көрәшү
һәм ачык җәмгыятьне алга этәрү өчен 1 миллиард АКШ

81
00:07:29,514 --> 00:07:34,247
доллары инвестицияләнгән университетлар челтәренең бер өлеше.

82
00:07:34,247 --> 00:07:41,551
2024 елның 27 декабрендәге эфирыбызда җентекләп аңлатып узганча,
Сорос Румыниядә көчле челтәргә ия һәм ул үз иганәләре һәм

83
00:07:41,551 --> 00:07:49,284
хөкүмәт булмаган оешмалар челтәре аша сәяси мохитнең, матбугат
чараларының һәм университетларның зур өлешенә үтеп кергән.

84
00:07:49,284 --> 00:07:55,020
Калин Георгеску бер әңгәмәдә бу челтәрләрне
президенты вазыйфасына керешкән беренче көннән үк

85
00:07:55,020 --> 00:07:58,595
тар-мар итәчәген игълан итте. Георгеску болай диде:

86
00:07:58,595 --> 00:08:09,000
"Ишет, Сорос челтәре һичшиксез тыелачак, чөнки
ул минем илемә һәм халкыма күп зыян китерде."

87
00:08:09,000 --> 00:08:12,593
Мин вазифамның беренче минутыннан ук сезгә моны ышандыра алам.

88
00:08:12,593 --> 00:08:17,513
Минем вазифадагы срогымның беренче
минутында ул тыелачак. Аннан соң түгел.

89
00:08:17,513 --> 00:08:24,409
Чөнки Сорос челтәре башкарган барлык гамәлләр демократиягә генә
түгел – бу үзе үк фаҗигале – ә шулай ук

90
00:08:24,409 --> 00:08:32,110
мәдәнияتكә, гомумән традицияләргә һәм Румыния
кыйммәтләренә караган барлык әйберләргә дә юнәлтелгән иде.

91
00:08:32,110 --> 00:08:37,865
Шулай итеп, тагын бер кат: Сорос бу илдән тулысынча китәргә тиеш.

92
00:08:37,865 --> 00:08:44,262
«Total» сүзе «барлыгы» дигәнне аңлата. Сөйләшү юк, килешү юк!

93
00:08:44,262 --> 00:08:51,503
Сайлаудан Жоржескуны чыгарган Конституцион судтагы
берничә судьяның да Сорос белән бәйләнеше булган, дип

94
00:08:51,503 --> 00:08:55,807
ачыклады Румыния тикшеренүче журналисты Иосефина Паскаль.

95
00:08:55,807 --> 00:09:03,998
Мәсәлән, конституцион судья булмас элек Элена Танасеску
Сорос челтәренә караган һәм аннан шактый финанслау

96
00:09:03,998 --> 00:09:08,880
алган Җәмәгать сәясәте институтының идарә шурасында утырган.

97
00:09:08,880 --> 00:09:14,254
Шуңа күрә бу судьяларның Сорос­ка каршы шундый
ачык позиция тоткан кандидатны сайлауларда

98
00:09:14,254 --> 00:09:18,106
катнашырга рөхсәт итмәүләре бер дә гаҗәп түгел.

99
00:09:18,106 --> 00:09:27,708
Йомгак: Румыния Конституцион мәхкәмәсенең президент сайлавын
юкка чыгару һәм Жоржескуның сайлауда катнашуын тыю карарларына

100
00:09:27,708 --> 00:09:32,440
тышкы көчләр йогынты ясаган дигән ныклы дәлилләр бар.

101
00:09:32,440 --> 00:09:39,631
Бу халык яраткан кандидатка каршы пәрдә артында
эшләүче яшерен көчләр — «тирән дәүләт» дип тә йөртелгән —

102
00:09:39,631 --> 00:09:43,746
тарафыннан оештырылган дәүләт төшерү булуын күрсәтә.

103
00:09:43,746 --> 00:09:46,160
Румыния – изоляцияләнгән очрак түгел.

104
00:09:46,160 --> 00:09:53,571
Франциядә дә киләсе президент сайлавында җиңүгә
яхшы шанслы булган Марин Ле Пенне суд карары

105
00:09:53,571 --> 00:09:58,487
белән киләсе елларда сайлауда катнашудан тыелдылар.

106
00:09:58,487 --> 00:10:05,368
Хәзергә кадәр Терек Дәүләтнең мондый ачык гамәлләре сирәк кенә
кирәк булды, чөнки төп массакүләм мәгълүмат чаралары өстендәге

107
00:10:05,368 --> 00:10:10,158
контроле халыкны шундый дәрәҗәдә
манипуляцияләргә мөмкинлек бирде ки, алар күбесенчә ул

108
00:10:10,158 --> 00:10:13,480
тәкъдим иткән кандидатлар өчен тавыш бирделәр.

109
00:10:13,480 --> 00:10:20,967
Ирекле матбугат чараларының һәм Иосефина Паскаль кебек
бәйсез тикшеренүче журналистларның йогынтысы арту сәбәпле,

110
00:10:20,967 --> 00:10:25,315
халыкны максат итеп куелган гипноз хәлендә тотып булмый.

111
00:10:25,315 --> 00:10:33,766
Хәзергәчә яшерен рәвештә эшләп килгән осьминог, Румыниядәге кебек,
көннән-көн турыдан-туры, ачык гамәлләргә барырга мәҗбүр ителә.

112
00:10:33,766 --> 00:10:39,346
Ләкин Румыниядә сайлау нәтиҗәләре гамәлдән чыгарылганнан
соң булган кебек үк, бу бары тик халыкның каршылыклы

113
00:10:39,346 --> 00:10:43,160
реакциясенә китерде, алар Георгеску ягын тагын да ныграк яклады.

114
00:10:43,160 --> 00:10:49,859
Бу күләгә хөкүмәтен чын, тулысынча демократиягә
каршы йөзен көннән-көн ачыграк күрсәтергә мәҗбүр итә, ә

115
00:10:49,859 --> 00:10:53,897
бу үз чиратында халыкларның уяну процессын тизләтә.

116
00:10:53,897 --> 00:11:01,747
Кадерле тамашачылар, гаделлек системасының
көннән-көн ачыграк күренә барган уңышсызлыгына бирешмәгез, ә

117
00:11:01,747 --> 00:11:06,095
киресенчә, бу глобаль уяну процессында катнашыгыз.

118
00:11:06,095 --> 00:11:15,898
Терең дәүләт яңа бөреләрне апрель салкыны кебек туңдырырга
тырышса да, кешелек язгысы килә һәм аны туктатып булмый!