2025eko apirilaren 25ean, ostiralean, hainbat politikari bildu ziren Torgau-n hedabideen arreta handiaren erdian.
Agintariek 1945ean Elbeko Amerikako eta Sobietar tropen bilera omendu zuten.
1945ean bi aldeetako soldaduek han eskuak eman zizkieten elkarri. Gerraren amaiera gertu zegoen.
Gaur egun, Torgau-ko eskuzko agurra bakearen itxaropenaren ikurra da.
Elbe Egunean, hedabideek 80. urteurrenari buruzko estaldura zabala eman zioten.
Egunkariak honako hau jakinarazi zuen:
"Torgauen, 'Elbe Eguna' deiturikoa ostiralean ospatu zen ekitaldi omenezko batekin Errusiako enbaxadoreak ere bere presentzia
iragarri zuen ekitaldian, bereziki gonbidatu gabe egonda ere. Kanpo Arazoetarako Ministerioak Errusiako ordezkariak baztertzea
gomendatu zuen Ukrainaren aurkako gerraren testuinguruan." Torgau-n egindako hitzaldian, Kretschmer Lehendakariak Errusiako
enbaxadoreari zuzendu zitzaion Ukrainako gerrari buruz.
Errusia izan zen nazioarteko legea urratuta Ukrainaren aurkako gerra hasi zuena. Ez 2021ean, baizik eta 2014an.
Eta Errusiari, eta bakarrik Errusiari, dagokio gerra hau amaitzea.
AEBek aldez aurretik bertan behera utzi zuten ekitaldi omenezkoan parte hartzea:
"Leipzigeko AEBetako kontsulatuak ezin du aurten ekitaldian parte hartu", azaldu zuen
Berlinen dagoen AEBetako enbaxadako bozeramaile batek.
Sächsische Zeitung-ek, ntv-k, t-online-ek, Welt-ek eta beste hedabide batzuek ere parte hartu zuten erru-joko alde
bakarrekoetan eta eztabaida bideratu zuten parte-hartzaile desiragabeetara, hala nola
Errusiako Nachtwölfe motozikleta-klubeko rockeroetara.
Gerraaren kausak sakonago aztertzeko ahalegina alferrikakoa da.
Hala ere, bake iraunkor baterako, garrantzitsua da hauek zehazki ulertzea, berriro propaganda-trapuan ez erortzeko
eta, azken batean, odol-jario zabal batean amaitu ez gaitezen.
Uneetan Britainiar Indar Armatuek eskoletan kontratazio masibo kanpainak egiten dituztenean etsai estereotipoak elikatzen ari
dira berarmaketarako miliardoak askatu dituzte bake-ekonomia orain gerra-ekonomiara bihurtzen ari da Alemaniako armak
Ukrainara bidaltzea ozen eztabaidatzen ari da eta derrigorrezko soldadutzaren berriro ezarpena eskuragarri
dirudi. gerraren benetako arrazoiak aitortzea ezinbestekoa da.
Gerraren benetako arrazoiak agerian uzten dituzten oinarri sendoak dituzten ahotsak daude.
Adibidez, Ernst Wolff-ek jada bi urte lehenago argi hitz egin zuen gai honi buruz.
Bere analisiak gaur egun inoiz baino garrantzitsuagoak dira. Entzun zeure kabuz:
"2022ko uztailaren amaiera da eta mundua aldaketa izugarri baten erdian dago."
Ondorioak hain handiak dira ezen galdera egin behar den: agian ez bakarrik Berrezarpen Handia, baita
Hirugarren Mundu Gerraren hasiera ere bizitzen ari ote garen?
Begi bat bota diezaiogun beste bi mundu gerrei galdera hau argitzeko.
1914tik 1918ra bitarteko Lehen Mundu Gerra borroka bat izan zen, Britainia Handia munduko potentzia nagusi gisa ordezkatzeko eta
lehengaietan aberatsak ziren bere kolonien kontrola eskuratzeko.
Ondorengotzarako hautagaiak Alemaniako Inperioa eta Estatu Batuak ziren, biak XIX. mendearen bigarren
erdian hazkunde ekonomiko izugarria izan zituztenak.
Lehen Mundu Gerran galdu handiena Alemaniako Inperioa izan zen, eta 1919ko Versaileseko Itunean, batez ere
Erresuma Batua, Frantzia eta Italiari, kalte-ordain handiak ordaintzera behartu zuten.
Hala ere, irabazle nagusiak ez ziren Estatu Batuak nazio gisa, baizik eta Wall Streeteko banku handiak.
Hasieran gerra finantzatu zuten alderdi gerra-eragile desberdinei maileguak emanez.
Alemania gerra irabazteko zorian zegoenean, 1917an hiru urtez gerratik kanpo egon zen Washingtoneko
gobernua mehatxatu eta presionatu zuten gerran sartzera.
Horrela, beren dirua eta interesak berreskuratu zituzten Londresko, Parisko eta Erromako
gobernuek ordaindutako konpentsazio-ordainketen bidez.
Beraz, nabarmendu behar da lau urteetan, 16 milioi pertsona hil zirenean, Wall Streeteko banku handiek gerra
atzean finantzatu zutela, aurrera eraman zutela eta, azken finean, gehien irabazi zutela.
Bigarren Mundu Gerran ere ez zen bestelakorik izan. Beti aurkezten digute demokrazia eta faxismoaren arteko borroka gisa.
Hala ere, hori ez da egia.
Nazionalsozialistak inoiz ez lirateke boterean egon Wall Street-eko diru-politikarik gabe.
Estatu Batuetako banku nagusiak izan ziren 1920ko hamarkadako kontsumo-boom-a mailegu masiboen bidez ahalbidetu
zutenak eta 1929ko krisiarekin haren amaiera ekarri zutenak.
Langabezia masiboa, NSDAParen gorakadaren oinarria ezarri zuena, batez ere krisi honen ondorioa izan zen.
Gerra garaian, AEBetako bankuek berriro ere atzean gerra sustatzaile gisa jardun zuten,
alde guztiei laguntza finantzarioa emanez.
Azken finean, horregatik oparo sarituak izan ziren.
66 milioi pertsona hil ondoren, 1944an Bretton Woodsen politikariek haientzat mundu-mailako finantza-sistema berri
bat diseinatu zuten, eta horri esker hurrengo urteetan mundu osoko txoko guztietara finantza aldetik iristea lortu zuten.
Orain zazpi hamarkada eta erdi igaro dira, eta bitartean lehenik gerra osteko gorakada bizi izan
genuen eta gero finantza-sistemaren desregulazioa.
Bi prozesuen emaitza da Wall Streeten boterea gaur inoiz baino handiagoa dela.
Gainera, atzealdean indar berri bat agertu da, banku banakakoek baino askoz indartsuagoa dena.
Hauek dira aktibo handien kudeatzaile nagusiak, BlackRock eta Vanguard buru dituztela.
Orain Wall Streeteko banku handien —JP Morgan, Citigroup, Bank of America edo Goldman Sachs— akziodun nagusien
artean daude, eta munduko banku zentral garrantzitsuenak ere beren kontrolpean dituzte.
Beraz, finantza-sistemak inoiz ikusi duen botere-kontzentrazio handienarekin ari gara.
Gainera, Silicon Valleyn IT enpresen moduan industria berri bat sortu da, eta orain aktiboen kudeatzaile hauekin bat egin du.
BlackRock, Vanguard eta Co. ere Alphabet, Amazon, Apple eta Microsoft enpresetako akziodun nagusiak dira.
Aktiboen kudeatzaile eta IT korporazioen kartel erraldoi honek gizateriaren historian inoiz egon den indar
orok baino botere handiagoa du, dirua bakarrik ez, mundu osoko datuak ere kontrolatzen dituelako.
Hala ere, arazo historiko bat ere badu.
Errekor gorakadara bultzatuta dauden finantza-merkatuak diru gehiago eta interes-tasa gero eta baxuagoak eskatzen dituzte.
Hala ere, 2020an interes-tasak zeroetara iritsi zirenez eta negatiboetara ezin direnez jaitsi,
diru-sorkuntza da geratzen den aukera bakarra.
Baina horrek inflazioa eragiten du. Horri muga jartzeko, interes-tasak igo behar dira.
Hala ere, horrek maileguak itzultzea zaildu egiten du.
Eta une honetan inoizko gorena dira.
Gainera, mundua une honetan atzeraldi ekonomikoan murgiltzen ari da, hau da, ekoizpen ekonomikoaren uzkurtzea.
Beraz, finantza digitalen konplexua egoera historiko lotesle batean dago.
Beraz, zer egin behar dugu?
Bada, gerrek arma-fabrikatzaileen akzioen prezioak igotzen dituzte, finantza-merkatuak bultzatzen dituzte, bakealdiko
ekonomiatik gerra-ekonomiara egindako trantsizioak kreditu-eskaera handitzen du, eta suntsiketaren ondoren
berreraikuntzaren bidez lan-aukera ugari sortzen dituzte.
Gerrek indar ekonomiko handia dira.
Gerrak ere eguneroko benetako arazoetatik arreta desbideratzeko bitarteko bikainak dira.
Etsai estereotipoak sortuz, oso erraza da biztanleriaren gehiengoa engainatzea.
Uneko egoerari arretaz begiratuta, ondorioztatu behar da gerrek ekartzen duten guztia gaur egun oso eskaria duela.
Zer izan daiteke egoera honetan boterean daudenen ustez argiagoa gerra bati eustea baino, eta lehendik dauden gatazka-gune beroak
piztea —Ukrainan jada gertatu den bezala—, edo Taiwanen eta Ekialde Ertainean gertatzen den bezala etengabe su
motelean mantentzea, behar denean berriro piztu ahal izateko?
Lehen eta Bigarren Mundu Gerrek ezer irakatsi badigute, hau da.
Ez dira politikariak erabakigarriak.
Egun hauetan, ez dago zentzurik Scholz, Macron, Biden, Putin edo Xi Jinpingengana begiratzeak.
Haien funtzioa da gu guztiak distrastea, bide okerretara eramatea eta, horrela, beste
indar baten egitaraua zabaltzeko bidea irekitzea.
Gure mehatxua zer den jakin nahi badugu, atzean dagoen beste indar hori begiratu behar dugu.
Eta orduan ohartzen gara Hirugarren Mundu Gerra baterako baldintza guztiak une honetan bertan daudela.
Eta Ukrainako politikak jada erakusten du berriro ere ez duela zalantzarik atzean dagoen
egitarauari men egiteko eta jendea heriotzara bidaltzeko.
Honek ez du egoera arrosarik erakusten, baina beti gogoratu behar dugu jende gehienak hori gertatzeari baimena ematen
diola soilik atzeko testuingurua ez ulertzeagatik eta politikariei eta hedabideei konfiantza izateagatik.
Hala ere, konfiantza hau dagoeneko azken bi urte eta erdian gogor astindu da eta etorkizuneko
aste eta hilabeteetan are gehiago astinduko da.
Konplexu digital-finantzarioa bere estrategia konpromisorik gabeari zorrotz eusten dio arrazoi bakarra
delako: bere boterea mantentzeko beste biderik ez duelako.
Baina honek ez du beste ezer esan nahi, denontzat aukera historiko bat irekitzen ari dela, non argitasunak lur
emankorrean erori, askoren begiak ireki eta, horrela, agian, puntu historiko garrantzitsu bat ekar dezakeen.
Une honetan aipatu behar da ofizialeko omenezko ekitaldiaren ondorengo egunean
Torgauen beste elkarretaratze batzuk egin zirela:
Alde batetik, Alemaniako Alderdi Komunistaren ekimena. Bestetik, tokiko erdi-mailako klaseko ekimen batek denontzat irekita zegoen
oroimen ekitaldi bat antolatu zuen, ideologikorik gabe, pluralista, eta guztiz nazioen arteko
bakea eta adiskidetasuna bultzatzeari eskainia.
Hitzaldi eta abesti guztiek parte-hartzaileen jatorri anitzetako bakea lortzeko nahia baldintzarik gabe adierazi zuten.
Artikulu osoak apolut-en, eingeschentk.tv-n eta nuoflix-en aurki ditzakezu.
Hona hemen zenbait inpresio:
: "Edonola ere, oinarrizko mailatik mezu bat bidaltzea eta bakea babesten dugula erakustea garrantzitsua da."
Torgau-tik 35 kilometrora ez dago urrun Holzdorf aire-basea, eta han instalatuko dute hurrengo bost
urteetan Arrow 3 aire-defentsako misil-sistema hau.
Eta nik esango nuke arma hornitzeak ez duela bakea ekartzen.
Hori 50 urte lehenago gertatzen zen, gaur egun ere hala da, eta ehun urte barru ere ez da bestelakorik izango.
Hori dela eta, arma-horniketa oro gaitzesten dut, nahiz eta hedabideek une honetan benetako kalumniako kanpaina bat
darabilten, nire ustez jendea bide okerretik eramaten duena.
Rheinmetall-eko akzioak gora egiten ikusten dudanean, esateko moduan, burua astintzea besterik
ez zait geratzen eta harrituta sentitzen naiz.
"Baina ez dut ulertzen zergatik defentsa ministro batek 'gerrarako egokiak izan behar dugula'
esaten duenean, nazi hizkera hori baimendu behar den."
Agian norbaitek hau azal dezake niri.
Eta uste dut ez duela esan nahi defendatzeko edo uxatzeko prest dagoenik, bestela hori bakarrik esango bailukeelako.
"Maiteak diren lagunak, begiratu Ukrainara eta ikusi han nolako eskuineko sektorea dagoen."
Ez dira guztiak ukrainarrak, baina haiek dira arduradunak!
Eta gerra hasi zuten, ez 2022an, baizik eta 2014an, amerikarrek lagunduta, hemen jada zuzen adierazi den bezala.
Nork esaten du oraindik hori?
Guk bakarrik esaten al dugu hori?
Bakearen mugimenduak bakarrik al dio hori?
Ez. NATOko idazkari nagusi Stoltenbergek esan zuen ez zirela errusiarrak izan gerra hasi zutenak, baizik
eta ukrainarrak izan zirela 2014an gerra hasi zutenak.
Hori da tristea den egia. Horri aurre egin behar diogu, izan ere, kausa zein zen jakin
arte bakarrik konpon daiteke edo konpon daiteke.
"Zergatik gezur hauek? Ba, oso erraz: gerrak inoiz ez dira gezurrik gabe borrokatu."
"Alemanian inork, inork ere, ez luke babestuko gaur egun gobernu federalak jarraitzen duen
politika hau, Ukrainako egoera benetan ulertuko balute."
Inor ez!
Inor ez, agian Rheinmetall-eko akziodun nagusi bat edo bi izan ezik edo Bundestag-eko haien lobby
politikoek, oraindik ere beren iritzian jarrai dezaketenak, baina horrek ez gaitu axola izan behar.
Eta jendeak ez da benetan konturatzen Blackrockeko ordezkariek egiten duten sabre-rattling honen ondorioez, eta, jakina,
haren akziodunek irabazi handiak lortuko dituzte Taurus entregatu eta gero Alemania helburu gisa identifikatzen denean.
Gerrak beti negozio handia da, lehenik arma-salmentekin eta gero berreraikuntzarekin, baina
hain zuzen ere horretan esku hartu behar dugu.
Hau bakarrik gertatuko da guk ulertzen badugu bultzada hau, gerrara azkar eramateko presaka ibiltzea,
hedabideen bidez beti masen artean egiten dena, azken finean bide hila batera eramaten duela.
"Alemanian milioika lagunek denbora behar dute ulertzeko pertsona bakoitza beharrezkoa dela."
Orain, boto bakoitzak balio du!
Niretzat garrantzitsuena da alemaniarrek altxatzea, esnatzea eta konturatzea gerra dagoenean ez dagoela irabazlerik.
Inork ezin izango du ihes egin. Inork ezin izango du hain azkar segurtasuneraino iritsi ezen "Ez zait axola" esan dezan.
Eta, batez ere, jendeak benetan egin beharko lukeena: gerra-retorika hau entzutea utzi!
Eta defentsa ministro guztiei eta gerra aldeko politikari guztiei esango nieke: bidali lehenik zuen seme-alabak fronteko lerroetara,
eta gero ikusiko dugu, izan ere, noski, hori ez dute nahi.
Inork ez du gerra behar!
2025ean bakea ekartzeko aukera ugari egongo dira: elkarrizketaren bidez, munduko arma indartsuena den komunikazioaren
bidez, eta nire ustez askoz gutxiago erabiltzen dena.
"2014an ikusi nuen, interneti esker, herri bati zer gerta dakiokeen —errusiarrak eta ukrainarrak herri bakarra
direla— eta nahi gabe ere gerretan murgil daitezkeela."
Nire emaztea Ukrainatik dator, Kharkivetik. Eta badakit ziur inork ez zuela, amaierara arte, hau da, 2022ra arte, Ukrainaren
eta Errusiaren arteko gerrarik izango zenik sinetsi. Garapen guztien ondoren ere, jende arruntak ez zuen
hori pentsatu ere egin, gure hedabideek baztertutako muturreko nazi gogorrak izan ezik.
Brandenburgon nonbait daude, orain Asow gazteluan, jendea kontratatzen. BILD han dago, baina ez dute esaten nor diren.
Hedabide alternatiboak garrantzitsuak dira, hedabide alternatiboak ez direlako.
Gu gara hedabideak; hedabide arruntek egin beharko luketen hedabide-lana egiten dugu.
Eta horregatik gaude hemen lan hau egiten, nahiz eta gehienok horretatik bizi ezin garen.
"Nahiz eta une honetan ez egon iraultzarik edo antzeko ezer, ez gara Berlinera martxatuko, kaleak
astinduko edo antzeko ezer egingo. Orain ez da gertatuko."
Hala uste dut. Prozesuaren hondamendia, deit dezagun prozesuaren hondamendia, pentsa daitekeen baino askoz eraginkorragoa da.
Hori beste propaganda-istorio bat da, eta txiki eta ahul sentiarazten zaitu.
Batzuetan deprimigarria izan daiteke. Azken finean, ez dut uste hain txiki eta botererik gabe garenik.
Eta ikusten dugu nola baztertzen gaituzten, nola borrokatzen diren gure aurka, nola barre egiten diguten eta abar, eta abar...
Eta nola borrokatzen gaituzten YouTube-n, adibidez, hedabide alternatibo gisa, edo nola baztertzen dituzten
halako ekitaldiak, nahiz eta handiak edo garrantzitsuak izan.
Eta horrek argi erakusten du eragina duela; eragina besterik ez du.
Eta hori ere da nik han egoteko eta besteek han egoteko arrazoia.
Egiazki, denek dakite eragina duela.
Ikusle maiteak, hitz hauekin baino modu hoberik ez dago laburbiltzeko.
"Orain boto bakoitzak balio du!"
"Gu gara hedabideak,
Guk egiten dugu hedabide arruntek egin beharko luketen hedabideen lana.
"Ikusten dugu nola baztertzen gaituzten edo nola borrokatzen diren gure aurka...
Eta horrek argi erakusten du azken finean eragina duela.
"eragin hutsa besterik ez." Gehitu beharrekoa bakarrik hau da: ez dugu gerrarako egoki bihurtu behar,
hedabide nagusiek sinestarazi nahi diguten bezala,
Guk bakearen gai izan behar gara.
Mesedez, sarean konektatu eta pentsamolde bereko pertsonekin indarrak batu.
elkarrekin bakarrik gerra-sustatzaile benetakoak gelditu daitezkeelako!
Beraz, bat egin gurekin ekintza hartzen eta zabaldu programa hau sare sozialetan!