2025-жылдын 25-апрелинде, жума күнү, Торгау шаарында көптөгөн саясатчылар чоң медиа көңүл буруусунун арасында чогулушту.
Расмий өкүлдөр 1945-жылы Эльба дарыясында америкалык жана советтик аскерлердин жолугушуусун эскеришти.
1945-жылы эки тараптын аскерлери ошол жерде кол алышты. Согуштун аягы жакындап калган эле.
Бүгүнкү күндө «Торгау кол алышуусу» тынчтыкка үмүт символу болуп саналат.
Эльба күнүндө 80-жылдык мааракеге медиада кеңири чагылдырылды.
Күнүмдүк жаңылыктар төмөнкүлөрдү билдирди:
"Торгау шаарында «Эльба күнү» деп аталган майрам жума күнү эскерүү иш-чарасы менен белгиленди Орус элчиси да атайын
чакырылбаганына карабай эскерүү аземине катышарын билдирди. Тышкы иштер министрлиги Украинага каршы согушту эске алуу менен орус
өкүлдөрүн четтетүүнү сунуштаган. Торгаудагы сөзүндө премьер-министр Кречмер
Украинадагы согуш тууралуу орус элчисине кайрылды.
Эл аралык укукту бузуп, Украинага каршы согушту баштаган — Россия эле. Бул 2021-жылы эмес, 2014-жылы эле болгон.
Бул согушту токтотуу Россиянын гана, жана жалгыз Россиянын колунда.
АКШ алдын ала эскерүү иш-чарасына катышуудан баш тарткан:
«Лейпцигдеги АКШ консулдугу быйыл салтанатка катыша албайт», — деди Берлиндеги АКШ элчилигинин маалымат катчысы.
Sächsische Zeitung, ntv, t-online, Welt жана башка маалымат каражаттары бир тараптуу айыптоолор оюнуна да катышып,
талкууну, мисалы, Орусиянын «Nachtwölfe» мотоцикл клубунун рокерлери сыяктуу каалоого жат катышуучуларга бурушту.
Согуштун себептерин тереңирээк иликтөөгө болгон аракеттер натыйжа бербейт.
Бирок туруктуу тынчтыкка жетүү үчүн, кайрадан пропаганданын тузагына түшпөө жана акыры кеңири кан төгүүгө алып
келбөө максатында, буларды так түшүнүү абдан маанилүү.
Убакыттарда Германиянын Куралдуу күчтөрү мектептерде массалык чакыруу кампанияларын жүргүзүп жатканда душман стереотиптери
күчөп жатат кайра куралдандырууга миллиарддаган каражат бөлүндү тынчтык экономикасы азыр согуш экономикасына айлантылып жатат
Германиянын Украинага курал жеткирүүлөрү кызуу талкууланып жатат жана аскердик милдеттенмени кайра киргизүү
мүмкүнчүлүгү колго тийгендей. согуштун чыныгы себептерин таанып билүү абдан маанилүү.
Согуштун чыныгы демилгечилерин ачыкка чыгарган бекем негизделген үндөр бар.
Мисалы, Эрнст Вольф бул тема боюнча эки жыл мурун эле так сүйлөгөн.
Анын талдоолору бүгүнкү күндө мурдагыдан да актуалдуу. Өзүңүз угуп көрүңүз:
"Бул 2022-жылдын июль айынын аягы жана дүйнө зор өзгөрүүлөргө дуушар болууда."
Анын кесепеттери өтө зор болгондуктан, мындай суроо жаралат: биз, балким, Улуу кайра баштоону гана эмес, Үчүнчү
дүйнөлүк согуштун башталышын да баштан кечирип жатабызбы?
Суроону тактоо үчүн калган эки дүйнөлүк согушту карап көрөлү.
1914-жылдан 1918-жылга чейин созулган Биринчи дүйнөлүк согуш Улуу Британияны алдыңкы дүйнөлүк держава катары
алмаштырууга жана бай чийки зат булактарына ээ колонияларын басып алууга багытталган күрөш болгон.
Мураскорлукка талапкерлер Германия империясы менен АКШ болчу, экөө тең 19-кылымдын экинчи
жарымында зор экономикалык өсүштү баштан кечирген.
Биринчи дүйнөлүк согуштун аягында эң чоң жоготууга учураган тарап — Германия империясы болду, ал 1919-жылдагы Версаль
келишими боюнча негизинен Улуу Британияга, Францияга жана Италияга жогорку репарацияларды төлөөгө милдеттүү болду.
Бирок чыныгы чоң жеңүүчүлөр АКШ эли эмес, Уолл-Стриттеги ири банктар болду.
Башында алар согушту ар кандай согушуп жаткан тараптарга насыя берип каржылашкан.
Германия согушту жеңип чыгууга жакындап калган учурда, 1917-жылы үч жыл бою согуштан четте турган Вашингтондогу
өкмөттү шантаж кылып, согушка аралашууга мажбур кылган.
Ошентип, алар Лондон, Париж жана Римдеги өкмөттөрдөн берилген репарациялык төлөмдөр аркылуу
өз акчаларын жана пайыздарын кайтарып алышты.
Ошондуктан, 16 миллион адамдын өмүрү кыйылган төрт жыл ичинде согушту арттан каржылап, аны алдыга сүрөп, акырында эң көп пайда
көргөн – ири Уолл-Стрит банктары болгонун белгилей кетүү керек.
Экинчи дүйнөлүк согушта да айырма болгон жок. Бизге аны дайыма демократия менен фашизмдин ортосундагы күрөш катары көрсөтүшөт.
Бирок бул чындыкка дал келбейт.
Уолл-Стриттин акча-каражат саясаты болбосо, улуттук социалисттер эч качан бийликке келе алмак эмес.
1920-жылдардагы керектөө бумун ири көлөмдө насыя берүү аркылуу АКШнын ири банктары шарттап,
1929-жылдагы кыйроо менен анын аягына себеп болгон.
НСДАПтын көтөрүлүшүнө негиз салган массалык жумушсуздук негизинен ушул кырсыктын натыйжасы болгон.
Согуш учурунда АКШ банктары кайрадан сахнанын артында согушту демөөрчүлөр болуп, бардык тараптарга каржылык колдоо көрсөтүштү.
Акырында алар муну үчүн мол сыйлыкка ээ болушту.
Бул жолу 66 миллион адам өмүрүн жоготкондон кийин, 1944-жылы Бреттон-Вудсте саясатчылар өз муктаждыктарына ылайык жаңы
глобалдык каржы системасын түзүштү, ал кийинки жылдары дүйнөнүн ар бир бурчуна каржылык жактан кирүүгө мүмкүндүк берди.
Эми жетимиш беш жылдын төрттөн үчү өттү, бул аралыкта биринчи кезекте согуштан кийинки бумду, андан соң каржы
системасынын жөнгө салуунун жеңилдешин баштан кечирдик.
Эки процесстин тең натыйжасы – Уолл-Стриттин күчү бүгүн мурдагыдан да чоң.
Мындан тышкары, арткы планда жеке банктардан кыйла күчтүү болгон жаңы күч пайда болду.
Бул – BlackRock жана Vanguard жетектеген ири активдерди башкаруучу компаниялар.
Алар азыр JP Morgan, Citigroup, Bank of America же Goldman Sachs сыяктуу Уолл-Стриттеги бардык ири банктардын
негизги акция ээлеринин катарына кирип, дүйнөнүн эң маанилүү борбордук банктарын да өз көзөмөлүнө алышты.
Ошентип, биз каржы системасында эч качан көрүлбөгөн эң жогорку бийлик концентрациясы менен иштеп жатабыз.
Мындан тышкары, Силикон өрөөнүндө ИТ компаниялары түрүндө жаңы өнөр жай пайда болуп, ал азыр
бул активдерди башкаруучулар менен биригип кетти.
BlackRock, Vanguard жана Co. ошондой эле Alphabetтин, Amazonдун, Appleдын жана Microsoftтун негизги акция ээлери болуп саналат.
Бул абдан ири активдерди башкаруучулар менен IT корпорацияларынын картели адамзаттын бүт тарыхындагы кайсы бир
күчтөн да күчтүү, анткени ал акчаны гана эмес, дүйнө жүзү боюнча маалыматтарды да көзөмөлдөйт.
Бирок анын дагы тарыхый көйгөйү бар.
Рекорддук деңгээлге жеткирилген каржы рыноктору дагы көбүрөөк акча жана дагы төмөн пайыздык чендерди талап кылат.
Бирок 2020-жылы пайыздык чендер нөлгө жеткенден жана терс аймакка түшүрүлө албагандыктан, калган жалгыз вариант – акча чыгаруу.
Бирок бул инфляцияга алып келет. Муну чектөө үчүн пайыздык чендерди жогорулатуу керек.
Бирок бул насыяларды кайтарууну кыйындатат.
Жана алар азыр тарыхтагы эң жогорку деңгээлде турат.
Мындан тышкары, дүйнө учурда рецессияга, башкача айтканда экономикалык өндүрүштүн кыскарышына карай жылып баратат.
Ошондуктан санариптик каржы комплекси тарыхый кыйын кырдаалда турат.
Эмне кылуу керек?
Жакшы, согуштар курал-жарак компанияларынын акция бааларынын өсүшүнө шарт түзөт, каржы базарларын кыймылга келтирет,
тынчтыктан согуш экономикасына өтүү учурунда насыяга болгон суроо-талапты көбөйтөт жана кыйроолордон кийин
калыбына келтирүү иштери аркылуу көптөгөн жумуш орундарын түзөт.
Согуштар күчтүү экономикалык кыймылдаткыч болуп саналат.
Согуштар ошондой эле күндүн чыныгы көйгөйлөрүнөн көңүлдү башка жакка буруунун мыкты каражаты болуп саналат.
Душмандардын стереотиптерин түзүү менен калктын көпчүлүгүн адаштыруу абдан оңой.
Эгер учурдагы абалды объективдүү карасак, согуштар алып келген нерселердин баары азыр жогорку
суроо-талапка ээ экенин түшүнүүгө туура келет.
Бул абалда бийликтегилер үчүн согушка таянып, Украинада болгондой эле бар жаңжал очокторун тутандыруу же Тайваньда жана Жакынкы
Чыгыштагыдай аларды үзгүлтүксүз кайнап турушуна шарт түзүп, зарыл болгондо кайра
тутандыруудан да ачык көрүнгөн нерсе эмне болушу мүмкүн?
Эгер Биринчи жана Экинчи дүйнөлүк согуштар бизге бир нерсени үйрөткөн болсо, анда ал ушул.
Чечимди кабыл алуучулар саясатчылар эмес.
Азыркы күндөрү Шольцга, Макронго, Байденге, Путинге же Си Цзиньпинге карап отуруунун эч кандай мааниси жок.
Алардын функциясы – бизди баарыбызды алаксытып, адаштырып, ошентип башка бир күчтүн күн тартибине жол ачуу.
Эгер бизге эмне коркунуч туудуруп жатканын билгибиз келсе, анда биз арткы пландагы бул башка күчкө көңүл бурушубуз керек.
Андан кийин биз Үчүнчү дүйнөлүк согуштун бардык шарттары азыр эле бар экенин түшүнөбүз.
Украинада саясат буга чейин эле артка пландагы күн тартипке баш ийүүдөн жана адамдарды өлүмгө
жөнөтүүдөн эч тартынбай турганын көрсөтүп жатат.
Булардын эч бири жагымдуу сүрөттү бербейт, бирок көпчүлүк адамдар болгону кырдаалдын түпкү себептерин түшүнбөй,
саясатчыларга жана маалымат каражаттарына ишенгендиктен гана мындай нерселерге жол беришет.
Бирок бул ишеним акыркы эки жарым жыл ичинде олуттуу чайкалган жана алдыдагы жумаларда жана айларда дагы да көбүрөөк чайкалат.
Санариптик-каржылык комплекс бир гана себептен улам өзүнүн келишимсиз стратегиясына катуу карманып жатат:
анткени анын бийлигин сактап калуунун башка жолу жок.
Бирок бул биздин баарыбыз үчүн тарыхый мүмкүнчүлүктөр терезеси ачылып жатканын билдирет, анда аң-сезим жемиштүү топуракка түшүп,
көптөрдүн көзүн ачып, ошентип тарыхый бурулуш алып келиши мүмкүн.
Бул учурда расмий эскерүү аземинен бир күн өткөндөн кийин Торгау шаарында дагы митингдер өткөнүн белгилөө керек:
Бир жагынан — Германия Коммунисттик Партиясынын демилгеси. Экинчи жагынан — жергиликтүү орто класстын демилгеси бардыгына ачык,
идеологиялык эмес, плюралисттик эскерүү иш-чарасын уюштуруп, аны толугу менен өлкөлөр арасындагы тынчтыкка жана достукка арнады.
Бардык сөз сүйлөөлөр жана ырлар ар түрдүү катмардагы катышуучулардын тынчтыкты каалоосун шартсыз түрдө билдирди.
Толук макалаларды apolut, einschenkt.tv жана nuoflix сайттарынан таба аласыз.
Бул жерде бир нече таасирлер бар:
: «Кандай болгон күндө да, элдик деңгээлден билдирүү жөнөтүп, биз тынчтыкты колдой турганыбызды көрсөтүү маанилүү.»
Торгаудан алыс эмес, 35 чакырым алыстыкта Холцдорф аба базасы жайгашкан, ал жерге кийинки беш жыл ичинде
бул Arrow 3 зениттик ракеталык системасы орнотулат.
Мен куралдарды берүү тынчтыкты алып келбейт деп айтар элем.
50 жыл мурун да ушундай эле, бүгүн да ушундай, 100 жылдан кийин да башкача болбойт.
Ошондуктан мен курал жеткирүүлөрдүн бардыгына каршымын, медиа азыр чыныгы каралоо өнөктүгүн жүргүзүп жатканына
карабай, менин оюмча, бул элди туура эмес жолго жетелеп жатат.
Мен Rheinmetall акцияларынын баасы көтөрүлүп жатканын көргөндө, айтор, башымды чайкап, таң калып калам.
"Бирок мен түшүнбөйм, коргоо министри 'биз согушка жарамдуу болушубуз керек' десе, эмнеге
бул нацисттик тилди колдонууга уруксат берилет."
Балким, кимдир бирөө мага муну түшүндүрүп бере алат.
Мен анын өзүн коргоого же өзүнө каршы турууга даяр экенин айтпай жатат деп ойлойм,
анткени болбосо ал жөн эле ошондой деп айтмак эле.
"Урматтуу адамдар, Украинаны карап көрүңүздөр жана ал жакта кандай оңчул сектор бар экенин көрүңүздөр."
Алар баары украин эмес, бирок чечимдерди дал алар кабыл алышат!
Жана алар согушту 2022-жылы эмес, 2014-жылы америкалыктар менен бирге башташкан, бул жерде буга чейин туура айтылгандай.
Муну азыр ким айтат?
Бул жөн гана биз айтып жатабызбы?
Муну болгону тынчтык кыймылы гана айтып жатабы?
Жок. НАТОнун баш катчысы Столтенберг бул согушту орус адамдар баштай элек экенин,
тескерисинче, 2014-жылы украиналыктар баштаганын айтты.
Бул кайгылуу чындык. Биз ага бетме-бет келишибиз керек, анткени себебин билгенде гана аны чечүүгө же жөнгө салууга болот.
«Бул жалган сөздөр эмнеге? Жөн гана согуштар эч качан жалган сөздөрсүз болгон эмес.»
«Анткени Германияда эч ким, чындап эле Украинадагы абалды түшүнсө, азыр федералдык өкмөт
жүргүзүп жаткан бул саясатты колдобойт эле.»
Эч ким!
Эч ким, балким Rheinmetall компаниясынын бир-эки ири акция ээси же алардын Бундестагдагы саясий лоббисттеринен башка, алар өз
пикиринде калышы мүмкүн, бирок бул бизди тынчсыздандырбашы керек.
Ал эми адамдар Блэкроктун өкүлдөрүнүн бул согуш коркутууларынын кесепеттеринен чындап кабардар эмес, анткени эгерде
Таурус жеткирилсе жана Германия максат катары аныкталса, анын акция ээлери, албетте, чоң киреше табаары шексиз.
Согуш ар дайым чоң бизнес: алгач курал сатуу, андан соң калыбына келтирүү иштери менен,
бирок дал ушул жерде биз аралашышыбыз керек.
Бул болгону биз бул козутууну, медиа аркылуу эл массаларын согушка шаштырууну түшүнгөндө
гана ишке ашат, ал акыры тыгынга алып келет.
"Немис өлкөсүндөгү миллиондогон адамдарга ар бир адамдын кереги бар экенин түшүнүү үчүн убакыт керек."
Азыр ар бир добуш маанилүү!
Мен үчүн эң маанилүүсү — немистер туруп, ойгонуп, согуш болгондо эч ким жеңбестигин түшүнүшү.
Эч ким качып кутула албайт. Эч ким ушунчалык тез коопсуз жерге жетип, «мааниси жок» деп айта албайт.
Жана баарынан мурда адамдар чындап эле эмне кылышы керек: бул согуштук риториканы угууну токтотуңуздар!
Мен ар бир коргоо министрине, согушту колдогон ар бир саясатчыга мындай дейм: балдарыңарды биринчи фронтка
жөнөтүңөр, анан көрөбүз, анткени, албетте, алар муну каалабайт.
Эч кимге согуш керек эмес!
2025-жылы диалог аркылуу, дүйнөдөгү эң күчтүү курал — биз аны байланыш деп атайбыз — тынчтыкты орнотуу үчүн абдан көп
мүмкүнчүлүктөр болот, жана менимче, ал өтө аз колдонулат.
«2014-жылы интернеттин аркасында бир элге эмне болорун көрдүм — орус менен украинецтер, акыры, бир эл —
алар каалабаса да согушка аралашып кете аларын билдим.»
Менин аялым Украинадан, Харьковдон келет. Мен так билем, 2022-жылга чейин эч бир украиналык Украина менен Россиянын
ортосунда согуш болот деп ишенген эмес. Бардык окуяларга карабастан, жөнөкөй адамдар бул тууралуу ойлогон да эмес,
биздин медиа эске албаган катаал нацисттерди эсепке албаганда.
Алар азыр Бранденбургда, Азов замогунда бир жерде адамдарды жалдоодо. BILD ал жерде, бирок алар ким экенин айтышпайт.
Альтернативдүү медиа маанилүү, анткени алар альтернативдүү медиа эмес.
Биз медиабыз; кадимки медиа аткарышы керек болгон медиа ишти биз аткарабыз.
Ошондуктан биз бул жерде бул иш менен алектенип жатабыз, көпчүлүгүбүз андан тиричилик кыла албасак да.
«Азыр революция же ага окшогон бир нерсе болбосо да, биз Берлинге жүрүш жасап, көчөлөрдү чайпап, ушуга
окшогон нерселерди жасабайбыз. Азыр мындай болбойт.»
Мен ошондой деп эсептейм. Жумуштагы кум, аны жумуштагы кум деп атайлы, ойлогондон да натыйжалуу.
Бул дагы бир пропагандалык окуя, ал сени өтө кичинекей жана күчсүз сездирет.
Кээде бул капалантат. Бирок мен биз анчалык кичинекей жана күчсүз эмес деп ойлойм.
Жана бизди четке какканын, бизге каршы күрөшкөнүн, бизге күлгөнүн жана башка ушундай нерселерди да көрөбүз...
Мисалы, YouTube'та бизге альтернативдүү медиа катары кантип каршы чыгышат же мындай иш-чаралар,
чоң болбосун, ири болбосун, кантип четке кагылат.
Бул ачык эле анын таасири бар экенин көрсөтүп турат; жөн эле таасири бар.
Жана ошол эле себептен мен да ошол жердемин, башкалар да ошол жерде.
Чындыгында, баары анын таасири бар экенин билет.
Урматтуу көрүүчүлөр, муну төмөнкү сөздөрдөн жакшыраак айтып жеткирүү мүмкүн эмес.
"Азыр ар бир добуш эсептелет!"
"Биз медиабыз,
Биз кадимки медиа каражаттар аткарышы керек болгон медиа иштерди жасайбыз.
"Бизди кантип четке какып же каршы чыгып жатышканын көрө алабыз..."
Жана бул, акыры, анын ачык эле таасир берип жатканын көрсөтүп турат.
«Жөн гана эффект». Кошууга калган жалгыз нерсе: бизге негизги масс-медиа ишендиргиси
келгендей, согушка жарактуу болушубуздун кереги жок,
Биз тынчтыкка жөндөмдүү болушубуз керек.
Окуусу окшош адамдар менен байланышып, күчүңүздөрдү бириктириңиз.
Чыныгы согушкерлерди болгону биргелешип гана токтото алабыз!
Ошондуктан бизге кошулуп аракет кылыңыз жана бул программаны социалдык тармактарда бөлүшүңүз!