2025-nji ýylyň 25-nji aprel anna güni Torgau şäherinde köp sanly syýasatçy uly metbugat ünsüniň arasynda ýygnandy.
Resmiler 1945-nji ýylda Elbe derýasynda amerikan we sowet goşunlarynyň duşuşygyny ýatladılar.
1945-nji ýylda şol ýerde iki tarapyň esgerleri elini gysdy. Urşuň ahyry golaýdy.
Şu gün "Torgaw el sıkmaşy" parahatçylyk umydynyň nyşanydyr.
Elbe güni münasebet bilen geçirilen 80-nji ýyl dönümi barada metbugatda giňden habar berildi.
Günlük habarlar şulary habar berdi:
"Torgawda 'Elbe güni' diýlip atlandyrylýan gün anna güni ýadygärlik çäresi bilen bellenildi Russiýanyň ilçisi hem ýörite
çagyrylmandygyna garamazdan, ýadygärlik çäresine gatnaşjakdygyny yglan etdi. Daşary işler ministrligi Ukrainanyň garşysyndaky uruş
sebäpli rus wekillerini çykarmazlygy maslahat berdi." Torgawdaky çykyşynda Premýer-ministr
Kretschmer Ukrainadaky uruş barada rus ilçisine ýüzlendi.
Halkara hukugyny bozup, Ukrainä garşy uruşy başlan ýurt Russiýa boldy. 2021-nji ýylda däl-de, 2014-nji ýylda.
Bu urşy bes etmek Russiýanyň we diňe Russiýanyň özüne baglydyr.
ABŞ öňünden ýatlama çäresine gatnaşmagyny ýatyrypdy:
"Leipzigdäki ABŞ konsullugy şu ýyl dabarada gatnaşyp bilmez" diýip Berlin şäherindäki
ABŞ ilçihanasynyň metbugat wekili düşündirdi.
Sächsische Zeitung, ntv, t-online, Welt we beýleki habar serişdeleri hem bir taraplaýyn günä goýmak oýunlaryna gatnaşdy
we diskussiýany, meselem, Russiýanyň "Gece Bóvolary" motosikl klubynyň rokerleri ýaly islenmeýän gatnaşyjylara gönükdirdi.
Urşyň sebäpleriniň has çuňňur barlanylmagy boşuna gözlenýär.
Emma, uzak möhletleýin parahatçylyga ýetmek üçin, propagandanyň tora gaýtadan düşmezlik we ahyrynda giň gerimli gan dökülmegine
ýol bermezlik maksady bilen, olary takyk düşünmek möhümdir.
döwürlerinde Germaniýanyň Goranmak güýçleriniň mekdeplerde giň gerimli işe alyş kampaniýalaryny geçirýän mahaly duşman
stereotipleri güýçlendirilýär gaýtadan ýaraglanmak üçin milliardlar goýberildi parahatçylyk ykdysadyýeti häzir uruş
ykdysadyýetine öwrülýär Germaniýanyň Ukrainaya ýarag üpjün etmegi gyzgyn ara alnyp maslahatlaşylýar we
çagyryşyň gaýtadan girizilmegi mümkin bolup görünýär. uruşyň hakyky sebäplerini tanamak zerurdyr.
Urşyň hakyky sebäplerini ýüze çykarýan esasly sesler bar.
Mysal üçin, Ernst Wolff iki ýyl ozal bu mesele barada eýýäm düşnükli gürrüň berdi.
Onuň seljermeleri şu gün has-da degişli. Özüňiz diňläň:
"2022-nji ýylyň iýulynyň ahyry we dünýä uly çalkalanmalary başdan geçirýär."
Netijeler şonça uly bolup, adam öz-özüne soramaly: belki biz diňe Uly Gaýtadan Düzüşi däl, eýsem
Üçünji Dünýä Urşunyň başyny hem başdan geçirýäris?
Bu soragy anyklamak üçin galan iki dünýä urşuna seredeliň.
1914–1918-nji ýyllar aralygyndaky Birinji jahan urşy Beýik Britaniýanyň ornuny dünýäniň öňdebaryjy güýji
hökmünde eýelemek we çig mal baý koloniýalaryny öz gözegçiligine geçirmek ugrunda geçirilen göreşdi.
Warislik üçin dalaşgärler German imperiýasy we Birleşen Ştatlar boldy; ikisi hem 19-njy asyryň
ikinji ýarymynda örän uly ykdysady ösüşe eýe boldular.
Birinji jahan urşunyň ahyrynda iň uly ýitgiji German imperiýasy boldy; ol 1919-njy ýylda Versal şertnamasy bilen
esasan Beýik Britaniýa, Fransiýa we Italiýa ýokary möçberli reparasiýa tölemäge mejbur edildi.
Emma uly ýeňijiler ABŞ döwleti däl-de, Wall Street-däki iri banklardy.
Olar ilki harby hereketleri dürli taraplara karz berip maliýeleşdirdiler.
Almaniýa uruşy ýeňmäge golaý bolan mahaly, 1917-nji ýylda üç ýyl bäri uruşdan daşda duran
Waşingtondaky hökümeti şantaj edip, uruşa girmäge basyş etdi.
Şu usul bilen olar Londondaky, Pariždeki we Rimdeki hökümetlerden alnan kompensasiýa
tölegleri arkaly puluny we göterimini yzyna aldylar.
Şonuň üçin 16 million adamyň ömrüni ýitiren dört ýyllyk döwürde uly Wall Street banklarynyň urşy perde
arkasynda maliýeleşdirip, ony öňe sürüp we ahyrynda iň köp peýda gazandygyny bellemek gerek.
Ikinji jahan urşunda hem ýagdaý başga däldi. Ol bize hemişe demokratiýa bilen faşizmiň arasyndaky göreş hökmünde görkezilýär.
Emma bu dogry däl.
Millî sosialistler Wall Streetiň pul syýasaty bolmasa hiç haçan häkimýete gelmezdiler.
1920-nji ýyllarda uly möçberli karz bermek arkaly sarp edijileriň çalt ösmegine mümkinçilik döreden we 1929-njy ýyldaky
çökgünlik bilen onuň ahyryna sebäp bolan esasy ABŞ banklarydy.
NSDAP-nyň ýokarlanmagynyň binýadyny döreden köpçülikleýin işsizlik esasan bu çökgünligiň netijesi boldy.
Urş döwründe ABŞ banklary sahna arkasynda täzeden uruş çagyryjylary bolup, ähli taraplara maliýe goldawyny berdi.
Ahyrynda olar munuň üçin hatda baýlyk bilen sylaglandylar.
Bu gezek 66 million adam ölenden soň, syýasatçylar 1944-nji ýylda Bretton-Wudsta olaryň üçin täze global maliýe
ulgamyny düzüp, soňrakky ýyllarda dünýäniň her burçuna maliýe taýdan girip bilmegine mümkinçilik berdiler.
Indi ýarym asyrdan biraz artyk wagt geçdi, bu döwürde biz ilki uruşdan soňky güllänişi başdan geçirdik, soňra bolsa
maliýe ulgamynyň düzgünleriniň ýumşadylmagyny başdan geçirdik.
Iki prosesiň netijesinde Wall Streetiň güýji şu gün öňküsinden hem uly boldy.
Mundan başga-da, fon arkasynda ýüze çykan täze güýç ýeke banklardan ep-esli güýçli bolup durýar.
Bularyň ägirdi emläk dolandyryjylarydyr, olaryň başynda BlackRock we Vanguard durýar.
Olar häzir JP Morgan, Citigroup, Bank of America ýa-da Goldman Sachs ýaly uly Wall Street banklarynyň ählisiniň
esasy paýdarlararyň hatarynda we dünýäniň iň möhüm merkezi banklaryny hem öz gözegçiligine geçirdiler.
Şonuň üçin biz maliýe ulgamynda häzire çenli görülmedik derejedäki iň ýokary güýç jemlenmesine ýüzbe-ýüz bolýarys.
Mundan başga-da, Silikon derýasynda IT kompaniýalary görnüşinde täze bir senagat döräp, ol
häzir bu baýlyk dolandyryjylary bilen birleşdi.
BlackRock, Vanguard we Co. hem Alphabet, Amazon, Apple we Microsoft kompaniýalarynyň esasy paýdarlarydyr.
Bu düýbünden ägirt uly emläk dolandyryjylarynyň we IT korporasiýalarynyň karteli adamzat taryhynyň ähli döwürlerindäki
islendik güýçden hem güýçlidir, sebäbi ol diňe pul däl, eýsem dünýäniň dört bir künjegindäki maglumatlary hem dolandyrýar.
Emma onuň hem taryhy meselesi bar.
Rekord derejesine çenli ýokarlandyrylan maliýe bazarlary has-da köp pul we has-da pes faiz derejesini talap edýär.
Emma, 2020-nji ýylda faiz nyrhlarynyň nol derejesine ýetip, negatiw sebitlere düşürilip
bolmaýandygy sebäpli, galan ýeke-täk opsiýa pul döretmekdir.
Emma bu inflýasiýa getirýär. Ony çäklendirmek üçin faiz nyrhlaryny ýokarlandyrmaly.
Emma bu karzlary gaýtaryp tölemegi kynlaşdyrýar.
We olar häzirki wagtda taryhda iň ýokary derejesine ýetdi.
Mundan başga-da, dünýä häzirki wagtda resessýa tarap süýşýär, ýagny ykdysady önümçiligiň daralmagyna tarap.
Şonuň üçin sanly maliýe toplumy taryhy çäklendirmä sezewar bolýar.
Şonda näme etmeli?
Elbetde, uruşlar ýarag kompaniýalarynyň paý bahalarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar, maliýe bazarlaryny işjeňleşdirýär,
parahatçylyk döwründen uruş döwrüne geçmek bilen baglanyşykly kredit islegini artdyrýar we ýok edişlerden soň
dikeldiş işleri arkaly köp sanly iş orunlaryny döredýär.
Urşlar güýçli ykdysady hereketlendirijidir.
Uruşlar hem günüň hakyky meselelerinden ünsü daşlaşdyrmagyň ajaýyp serişdesi bolup durýar.
Düşman stereotiplerini döretmek arkaly ilatyň köpüsini aňsatlyk bilen ýalňyş ýola salmak bolýar.
Eger häzirki ýagdaýa akylly seredeniňde, uruşlaryň getirýän zatlarynyň ählisine häzir
uly isleg bar diýen netije çykarmaly bolýar.
Bu ýagdaýda häkimýetde oturanlar üçin urşa daýanmakdan we bar bolan konflikt ojaklaryny, Ukrainada bolşy ýaly, ýakmak ýa-da
Taýwan ýa-da Orta Gündogarda bolşy ýaly, olary yzygiderli gaýnatyp, zerur wagty ýakyp bilmek
üçin goýbermekden has aýdyň näme bolup biler?
Eger Birinji we Ikinji Dünýä urşlary bize bir zat öwretdi bolsa, ol şudur.
Karar beriji syýasatçylar däl.
Bu günlerde Şolz, Makron, Baýden, Putin ýa-da Si Szinping-e seretmegiň hiç hili manysy ýok.
Olaryň wezipesi hemmämizi ünsüni sowdyrmak, ýoldan çykarmak we şonuň bilen başga bir güýjüň gündeligine ýol açmakdyr.
Eger bize näme howp salýandygyny bilmek islesek, fon arkasyndaky bu başga güýje seretmelidiris.
Soňra biz Üçünji Dünýä Urşunyň ähli şertleriniň häzirki wagtda ýerine ýetirilip durandygyny duýýarys.
Syýasat Ukrainada eýýäm görkezýär, ol gizlin planda duran gün tertibine boýun egmekde we adamlary
ölümlerine ibermekde hiç hili çekinme ýokdugyny.
Bu zatlaryň hiç biri owadan surat çyzmaýar, ýöne biz hemişe ýatda saklamaly: adamlaryň köpüsi bu ýagdaýyň ýüze çykmagyna
diňe fon maglumatlaryny düşünmeýändikleri we syýasatçylara hem-de metbugata ynanýandyklary sebäpli ýol berýärler.
Emma bu ynam soňky iki ýarym ýylyň dowamynda eýýäm agyr sarsdy we geljek hepdelerde we aýlarda has-da sarsar.
Sanly-maliýe kompleksy diňe bir sebäpli öz ylalaşmaz strategiýasyna berk eýerýär:
sebäbi onuň güýjüni saklamak üçin başga ýoly ýok.
Emma munuň manysy diňe şundan ybarat: hemmämiz üçin taryhy mümkinçilik penjiresi açylýar, onda akyl-paýhas
bereketli topraga düşüp, köp adamyň gözüni açyp we şonuň netijesinde belki-de taryhy bir öwrüm nokadyny döredip biler.
Bu pursatda resmi ýadygärlik dabarasyndan bir gün soň Torgawda goşmaça ýygnaklaryň geçirilenligi bellenmeli:
Bir tarapdan, Germaniýanyň Komunist Partiýasynyňky. Başga tarapdan, ýerli orta gatlak başlangyjy hemmeler üçin açyk,
ideologik däl-de köpugurly we doly halklaryň arasyndaky parahatçylyk we dostluğa
bagyşlanan ýadygärlik dabarasyny gurnady.
Ähli çykyşlar we aýdymlar dürli gatlaklardan gelen gatnaşyjylaryň arasynda şertsiz parahatçylyk islegini beýan etdi.
Doly makalalary apolut, einschenkt.tv we nuoflix saýtlarynda tapyp bilersiňiz.
Ine, käbir täsirler:
: "Her halda, aşak gatlakdan signal ibermek we parahatçylygyň tarapdarydygymyzy görkezmek möhümdir."
Torgau-dan uzak däl, 35 kilometr uzaklykda Holzdorf howa bazasy bar, ol ýerde geljek bäş ýylyň
dowamynda bu Arrow 3 zenit raketa ulgamy gurnalar.
Men aýdardym, ýarag üpjün etmek parahatçylygy getirmeýär.
Bu ýagdaý 50 ýyl ozal şeýle boldy, häzir hem şeýle, we 100 ýyldan soň hem üýtgemez.
Şonuň üçin men islendik ýarag üpjünçiligine garşy, hatda metbugat häzirki wagtda hakykatdanam bir karalma kampaniýasyny geçirýän
hem bolsa, meniň pikirimçe, bu adamlary ýalňyş ugra alyp barýar.
Men Rheinmetall paýlarynyň gymmatynyň ýokarlanýandygyny görsem, aýtsak, başymy sallap, geň galýaryn.
"Emma men düşünmeýärin, goranyş ministri 'biz uruşa taýýar bolmaly' diýende, näme üçin şol natsist dili rugsat berilýär?"
Belki kimdir biri maňa muny düşündirip biler.
Men pikir edýärin, ol özüni goramaga ýa-da goramaga taýýar diýmekçi däl, sebäbi bolmasa ol diňe şony aýdyp bilerdi.
"Eziz adamlar, Ukrainany synlaň we şol ýerde haýsy sagçy sektoryň bardygyny görüň."
Olar hemmesi ukrainler däl, ýöne olar ýolbaşçylyk edýärler!
Olar urşy 2022-nji ýylda däl-de, 2014-nji ýylda amerikanlar bilen bilelikde başladylar, bu ýerde öňe dogry aýdylan ýaly.
Muny henizem kim aýdýar?
Diňe biz şeýle diýýärismi?
Diňe parahatçylyk hereketi şeýle diýýärmi?
Ýok. NATO-nyň baş sekretary Stoltenberg munuň ruslaryň däl-de, ukraynalylaryň 2014-nji ýylda urşy başlandygyny aýtdy.
Bu gynançly hakykat. Biz munuň bilen ýüzbe-ýüz bolmaly, sebäbi diňe sebäbini bilende ony çözüp ýa-da düzedip bolar.
"Näme üçin bu ýalanlar? Gysgaça aýdanyňda, uruşlar hiç haçan ýalanlarsyz alnyp barylmady."
"Çünki Germaniýada hiç kim, hakykatdanam Ukrainadaky ýagdaýyň nämedigini düşünseler, häzirki wagtda federal
hökümet tarapyndan alnyp barylýan bu syýasaty goldamazdy."
Heç kim!
Heç kim, belki-de Rheinmetall-iň bir ýa-da iki esasy paýdary ýa-da olaryň Bundestagdaky syýasy lobbiçylaryndan başga,
olar pikirlerinde galyp bilerler, ýöne bu bizi alada etdirmez.
Adamlar hakykatdanam Blackrock wekilleriniň bu gural sesiniň netijelerinden habarly edilmeýärler; onuň
paýdarlar, elbetde, eger Taurus guraly eltilse we Germaniýa nyşana alynsa, uly girdejini gazanar.
Urş hemişe uly iş, ilki ýarag satuwy, soňra bolsa dikeldiş işleri bilen, ýöne biz takyk şol ýerde gatnaşmaly.
Bu diňe biz bu höweslendirişiň, media arkaly köpçülikleýin amala aşyrylýan uruşa çalt çagyryşyň ahyrynda
çykmaz ýola alyp barýandygyny düşünsek bolup biler.
"Nemesýada millionlarça adam her bir adamyň zerurdygyny düşünmek üçin wagtyň gerekdigini düşünmelidir."
Her ses häzir möhümdir!
Meniň üçin iň möhüm zat nemesleriň durup, oýanyp, uruş bolanda ýeňijileriň ýokdugyny düşünmeleridir.
Heç kim gaçyp bilmez. Heç kim şonça çalt howpsuzlyga ýetip, "Meniň üçin hiç zat däl" diýip bilmez.
Hem-de her zatdan öň adamlar hakykatdanam şunu etmeli: bu uruş retorikasyny diňlemegi bes etmeli!
Men her bir goranyş ministrine we uruşy goldaýan her bir syýasatçyya şeýle diýerdim: ilki öz çagalaryňyzy öňe
iberiň, soňra göreris, sebäbi elbetde olar muny islemeýärler.
Heç kim urşa mätäç däl!
2025-nji ýylda dialog arkaly, dünýäniň iň güýçli ýaragy diýip atlandyrýan aragatnaşyk arkaly parahatçylygy
üpjün etmek üçin örän köp mümkinçilikler bolar, we meniň pikirimçe, ol gaty az ulanylýar.
"2014-nji ýylda internetiň kömegi bilen bir halkyň başyna nämeleriň gelip biljekdigini gördüm — ruslar
bilen ukrainler, ahyrynda, bir halkdyr — olar islemeýän ýagdaýynda hem uruşlara çekilip bilerler."
Meniň aýalym Ukrainanyň Harkow şäherinden gelýär. Men doly ynanýaryn, 2022-nji ýyla çenli hiç bir ukrainli Ukrain bilen
Russiýa arasynda uruş boljakdygyna ynanmandy. Ähli wakalara garamazdan, adaty adamlar bu barada pikir hem
etmändi, diňe biziň metbugat tarapyndan ünsden düşürilýän berk naziçi ekstremistler müstesna.
Olar häzir Brandenburgda, Asow galasynda, adamlary işe alýarlar. BILD şol ýerde, ýöne olar kimdigini aýdmaýarlar.
Alternatiw media möhümdir, sebäbi olar alternatiw media däl.
Biz media; biz adaty mediasyň etmeli media işini edýäris.
Şonuň üçin biz bu işi edýäris, köpümiz ondan ýaşaýyş gazanyp bilmesek-de.
"Hatda häzir inqilap ýa-da şonça zat bolmasa-da, biz Berlinä ýöriş etmeris, köçeleri
silkeleşdirmeris we ş.m. Häzir munuň bolmagy mümkin däl."
Men şeýle diýýärin. Işleriň içinde bolan kum, ony işleriň içindäki kum diýip atlandyralyň, adam oýlanandan hem has täsirli.
Bu sizi gaty kiçi we güýçsüz duýduran başga bir propagandanyň hekaýasydyr.
Käwagt gaty gynandyryjy bolup biler. Men ahyrynda biziň şonça kiçi we güýçsüz däldigimizi pikir etmeýärin.
We biz hem nädip ünsden düşürilýändigimizi, garşy göreşilýändigimizi ýa-da
gülünç edilýändigimizi we ş.m. görýäris...
Mysal üçin, YouTube-de alternatiw media hökmünde bize nähili garşy göreş edilýändigini ýa-da şeýle wakalaryň, hatda olar
uly ýa-da möhüm bolanlarynda-da, nähili ünsden düşürilýändigini.
Bu bolsa açyk-aydyn täsiriniň bardygyny görkezýär; ol diňe täsir edýär.
Şeýle hem meniň şol ýerde bolmagymyň we beýlekileriň şol ýerde bolmagynyň sebäbidir.
Hakykatdanam, hemmeler onuň täsiriniň bardygyny bilýärler.
Hormatly tomaşaçylar, muny jemlemek üçin aşakdaky sözlerden has gowy ýol ýok.
"Her ses häzir hasaplanýar!"
"Biz media,
Biz adaty media serişdeleriniň etmeli bolan media işini edýäris.
"Biz nähili ünsden düşürilýändigimizi ýa-da garşy göreşilýändigimizi görüp bilýäris..."
Bu bolsa ahyrynda onuň hakykatdanam täsir edýändigini görkezýär.
"Diňe bir täsir." Goşulmaga galan zat şundan ybarat: esasy metbugat bizi ynandyrmak isleýän
ýaly, biz uruş üçin taýýar bolmaly däldiris,
Biz parahatçylyga ukyply bolmaly.
Haýyş edýärin, birmeňzeş pikirli adamlar bilen aragatnaşyk gurup, güýçleriňizi birleşdiriň.
Çünki diňe bilelikde hakyky uruş çagyryjylary togtadyp bolýar!
Şonuň üçin biziň bilen bilelikde hereket ediň we bu programany sosial mediada paýlaşyň!