Juma, 2025 yil 25 aprel kuni Torgau shahrida ko'plab siyosatchilar ommaviy axborot
vositalarining katta e'tibori ostida uchrashdilar.
Rasmiylar 1945 yilda Elba daryosida Amerika va Sovet qo'shinlarining uchrashuvini nishonladilar.
1945 yilda ikkala tomondan askarlar o'sha yerda qo'l berib so'rashishdi. Urush oxiri yaqinlashayotgan edi.
Bugun "Torgau qo'l siqishi" tinchlik umidining ramzidir.
Elbe kunida 80-yillik yubiley ommaviy axborot vositalarida keng yoritildi.
Kunlik yangiliklar quyidagilarni xabar qildi:
"Torgau shahrida 'Elba kuni' deb ataluvchi bayram juma kuni yodgorlik tadbiri bilan nishonlandi Rusiyalik elchi esa aniq
taklif qilinmagan bo'lsa-da, yodgorlik marosimida qatnashishini e'lon qildi. Tashqi ishlar vazirligi Ukrainaga qarshi urushni
inobatga olib, rus vakillarini tashqarida qoldirishni tavsiya qilgandi." Torgau shahridagi nutqida bosh vazir Kretschmer
Ukrainadagi urush masalasida rus elchisiga murojaat qildi.
Xalqaro huquqni buzib, Ukrainaga qarshi urushni boshlagan aynan Rossiya edi. Bu 2021-yilda emas, balki 2014-yilda bo'lgan.
Va bu urushni tugatish faqatgina Rossiyaning zimmasida.
AQSh oldindan yodgorlik tadbirida ishtirok etishni bekor qilgan edi:
"Leypzigdagi AQSh konsulligi bu yil marosimda qatnasha olmaydi", dedi Berlin shahridagi AQSh elchixonasi matbuot kotibi.
Sächsische Zeitung, ntv, t-online, Welt va boshqa ommaviy axborot vositalari ham bir tomonlama ayblash o'yinlarida ishtirok
etib, munozarani, masalan, rus mototsikl klubi Nachtwölfe rokerlari kabi istalmagan ishtirokchilarga yo'naltirdi.
Urush sabablari chuqurroq o'rganilishiga urinish behuda.
Ammo barqaror tinchlik uchun bularni aniq tushunish muhim, shunda yana propagandaning tuzoqiga tushib, oxir-oqibat keng
qon to'kilishiga olib keladigan holatlardan saqlanish mumkin.
Vaqtlarda Germaniya Qurolli Kuchlari maktablarda keng ko'lamli yollash kampaniyalarini olib borayotgan paytda dushman
stereotiplari kuchaytirilmoqda qayta qurollantirish uchun milliardlab ajratildi tinchlik iqtisodiyoti endi urush
iqtisodiyotiga aylantirilmoqda Germaniyaning Ukrainaga qurol yetkazib berishi baland ovozda muhokama qilinmoqda va maburiy
harbiy xizmatni qayta joriy etish imkoni yaqinlashayotgandek ko'rinadi. urushning haqiqiy sabablarini tan olish zarur.
Urushning haqiqiy sabablarini fosh etuvchi asosli ovozlar bor.
Masalan, Ernst Wolff bu masala bo'yicha allaqachon ikki yil oldin aniq gapirgan.
Uning tahlillari bugungi kunda avvalgidan ham dolzarb. O'zingiz tinglang:
"Bu 2022 yil iyul oyining oxiri va dunyo ulkan inqirozdan o'tmoqda."
Oqibatlari shunchalik ulkan-ki, odam o'ziga savol berishi kerak: balki biz nafaqat Buyuk Qayta Tiklashni, balki Uchinchi
Jahon urushi boshlanishini ham boshdan kechirayotganimiz yo'qmi?
Muammoni aniqlashtirish uchun ikki boshqa jahon urushlariga nazar solaylik.
1914 yildan 1918 yilgacha bo'lgan Birinchi jahon urushi Buyuk Britaniyaning yetakchi jahon davlati maqomini
egallash va xomashyo boyliklariga ega bo'lgan uning mustamlakalarini nazorat qilish uchun kurash edi.
Varislik uchun da'vogarlar Germaniya imperiyasi va Qo'shma Shtatlar edi, ularning ikkalasi ham 19-asrning
ikkinchi yarmida ulkan iqtisodiy o'sishni boshdan kechirgan.
Birinchi jahon urushi oxirida eng katta yutqazuvchi Germaniya imperiyasi bo'ldi, u 1919 yildagi Versal shartnomasiga
muvofiq asosan Buyuk Britaniya, Frantsiya va Italiyaga katta miqdordagi reparatsiyalarni to'lashga majbur qilindi.
Biroq, katta g'oliblar AQSh xalqiga emas, balki Uoll-stritdagi yirik banklar bo'ldi.
Ular dastlab urushni turli urushuvchi tomonlarga kredit berish orqali moliyalashtirdilar.
Germaniya urushni yutish arafasida bo'lgan paytda, 1917 yilda uch yil davomida urushdan chetda turgan Vashington
hukumatini shantaj qilib, uni urushga aralashishga majbur qildi.
Shu tariqa ular Londondagi, Parijdagi va Rimdagi hukumatlardan to'langan reparatsiya to'lovlari
orqali pullarini va foizlarini qaytarib olishdi.
Shunday qilib, to'rt yil davomida 16 million odam hayotini yo'qotgan davrda aynan yirik Wall Street banklari
urushni parda ortidan moliyalashtirgan, uni oldinga surgan va oxir-oqibat undan eng ko'p foyda ko'rgan.
Ikkinchi jahon urushida ham holat boshqacha bo'lmagan. U har doim bizga demokratiya va
fashizm o'rtasidagi kurash sifatida tasvirlanadi.
Biroq, bu rost emas.
Milliy sotsialistlar Uoll-stritning pul-kredit siyosatisiz hech qachon hokimiyatga kelmagan bo'lardi.
AQShning yirik banklari 1920-yillardagi iste'mol inqilobini katta miqdordagi kreditlar orqali imkon qilib berdi
va 1929-yilgi inqiroz bilan uning yakuniga sabab bo'ldi.
NSDAPning ko'tarilishiga poydevor bo'lgan ommaviy ishsizlik asosan ushbu inqirozning oqibati edi.
Urush davomida AQSh banklari yana bir bor parda ortida urush tarafdorlari sifatida harakat
qilib, barcha tomonlarga moliyaviy yordam ko'rsatdi.
Oxir-oqibat, ular buning uchun hattoki boy mukofotlandilar.
Bu safar 66 million kishi hayotini yo'qotgach, siyosatchilar 1944 yilda Bretton-Vudsta ular uchun yangi global moliyaviy
tizimni ishlab chiqdilar, bu esa keyingi yillarda moliyaviy jihatdan dunyoning har burchagiga kirib borish imkonini berdi.
Endi yettmi besh yil o'tdi, shu davr mobaynida avval urushdan keyingi iqtisodiy o'sishni, keyin
moliyaviy tizimni tartibdan bo'shatishni boshdan kechirdik.
Ikkala jarayon natijasida Wall Streetning qudrati bugun ilgari hech qachon bo'lmagandek yuqori.
Bundan tashqari, orqa planda yakka banklardan ancha kuchliroq yangi bir kuch paydo bo'ldi.
Bu BlackRock va Vanguard boshchiligidagi yirik aktivlarni boshqaruvchi kompaniyalardir.
Ular hozir JP Morgan, Citigroup, Bank of America yoki Goldman Sachs bo'lsin, barcha yirik Wall Street banklarining
asosiy aksiyadorlari qatoriga kirishdi va endi dunyoning eng muhim markaziy banklarini ham o'z nazoratiga olishdi.
Demak, biz moliyaviy tizimda ilgari hech qachon ko'rilmagan eng yuqori darajadagi
hokimiyat konsentratsiyasi bilan shug'ullanmoqdamiz.
Bundan tashqari, Silikon vodiysida IT kompaniyalari ko'rinishidagi yangi bir sanoat paydo bo'ldi, u hozirda
ushbu aktivlarni boshqaruvchi kompaniyalar bilan birlashdi.
BlackRock, Vanguard va Co. shuningdek Alphabet, Amazon, Apple va Microsoft kompaniyalarining asosiy aksiyadorlari hamdir.
Ushbu mutlaqo ulkan aktivlarni boshqaruvchi va IT korporatsiyalari karteli butun insoniyat tarixidagi har
qanday kuchdan ham ko'proq qudratga ega, chunki u nafaqat pulni, balki butun dunyo bo'ylab ma'lumotlarni ham nazorat qiladi.
Biroq, uning ham tarixiy muammosi bor.
Moliyaviy bozorlar rekord darajaga ko'tarilgan holda tobora ko'proq pul va tobora pastroq foiz stavkalarini talab qilmoqda.
Biroq, 2020 yilda foiz stavkalari nolga yetib, salbiy hududga tushirib bo'lmaydigan darajaga kelgani
sababli, yagona qolgan variant – pul yaratishdir.
Ammo bu inflyatsiyaga olib keladi. Buni cheklash uchun foiz stavkalarini oshirishingiz kerak.
Biroq, bu qarzlarni qaytarishni qiyinlashtiradi.
Va ular hozirda barcha vaqtlarning eng yuqori darajasida turibdi.
Bundan tashqari, dunyo hozirda inqirozga qarab ketmoqda, ya'ni iqtisodiy mahsulot qisqarishiga.
Shuning uchun raqamli moliyaviy kompleks tarixiy qiyinchilikka duch kelmoqda.
Unda nima qilishimiz kerak?
Xo'sh, urushlar qurol ishlab chiqaruvchilarning aksiyalari narxlarini oshiradi, moliyaviy bozorlarni harakatga keltiradi,
tinchlikdan urush iqtisodiyotiga o'tish tufayli kreditga bo'lgan talabni oshiradi va vayronagarchilikdan
so'ng qayta tiklash orqali ko'plab ish o'rinlari yaratadi.
Urushlar kuchli iqtisodiy harakatlantiruvchi omil hisoblanadi.
Urushlar ham kunning haqiqiy muammolaridan e'tiborni chalg'itishning ajoyib vositasidir.
Dushman stereotiplarini yaratish orqali aholining ko'pchiligini osonlik bilan chalg'itish mumkin.
Agar hozirgi vaziyatga ob'ektiv nazar tashlasak, urushlar keltiradigan hamma narsa hozirda
katta talabga ega, degan xulosaga kelish kerak.
Bu vaziyatda hokimiyatdagilar uchun urushga tayanib, mavjud mojarolar o'choqlarini allaqachon Ukrainada bo'lgani kabi olovga
yoqish yoki Tayvan va Yaqin Sharqdagi kabi ularni doimiy ravishda qaynash holatda ushlab turib, kerak
bo'lganda yana yoqishdan ko'ra aniqroq nima bo'lishi mumkin?
Agar Birinchi va Ikkinchi Jahon urushlari bizga nimadir o'rgatgan bo'lsa, u shu.
Hal qiluvchi siyosatchilar emas.
Bugungi kunda Sholz, Makron, Bayden, Putin yoki Si Szinpin tomon qarashning hech qanday ma'nosi yo'q.
Ularning vazifasi bizning e'tiborimizni chalg'itish, bizni chalg'itib yo'ldan ozdirish va shu tariqa
boshqa bir kuchning kun tartibiga yo'l ochishdir.
Agar nimalar bizni tahdid qilayotganini bilmoqchi bo'lsak, fon ortidagi bu boshqa kuchga nazar solishimiz kerak.
Va keyin biz tushunamizki, uchinchi jahon urushi uchun barcha sharoitlar hozirda mavjud.
Va siyosat allaqachon Ukrainada yana bir bor pardalar ortidagi kun tartibiga bo'ysunishdan va odamlarni
o'limga yuborishdan hech ikkilanmasligini ko'rsatmoqda.
Bularning hech biri go'zal manzara chizmaydi, lekin biz har doim eslashimiz kerakki, odamlarning ko'pchiligi bu holatga
faqat fonni tushunmasliklari va siyosatchilar hamda ommaviy axborot vositalariga ishonishlari tufayli yo'l qo'yadi.
Biroq, bu ishonch so'nggi ikki yarim yil ichida allaqachon jiddiy silkitildi va kelgusi haftalar
hamda oylar mobaynida yanada ko'proq silkinadi.
Raqamli-moliyaviy kompleks faqat bitta sababga ko'ra o'zining murosasiz strategiyasiga qat'iy rioya qilmoqda: chunki u
o'z hokimiyatini saqlab qolish uchun boshqa yo'lga ega emas.
Ammo bu hech narsani anglatmaydi, balki barchamiz uchun tarixiy imkoniyatlar oynasi ochilayotganini bildiradi, unda
ma'rifat unumli tuproqqa tushib, ko'plarning ko'zini ochishi va shu tariqada tarixiy burilishni boshlashi mumkin.
Shu nuqtada, rasmiy yod-xotira marosimidan bir kun o'tib Torgau'da qo'shimcha mitinglar bo'lib o'tgani qayd etilishi kerak:
Bir tomondan, bu Nemis Kommunistik Partiyasining tashabbusi edi. Boshqa tomondan, mahalliy o'rta sinf tashabbusi barchaga ochiq,
mafkuraviy emas, balki ko'pqirralik tamoyiliga asoslangan va butunlay xalqlararo tinchlik hamda
do'stlikka bag'ishlangan yodga olish tadbirini tashkil etdi.
Barcha nutqlar va qo'shiqlar turli qatlam vakillari o'rtasida tinchlikka bo'lgan shartsiz intilishni ifoda etdi.
To'liq maqolalarni apolut, einschenkt.tv va nuoflix saytlarida topishingiz mumkin.
Mana bir nechta taassurotlar:
: "Har holda, tubdan darajadan signal yuborish va biz tinchlik tarafdorimizligimizni ko'rsatish muhimdir."
Torgau'dan uncha uzoq bo'lmagan, 35 kilometr narida Holzdorf havo bazasi joylashgan bo'lib, aynan shu yerda keyingi besh yil
ichida Arrow-3 zenit raketa tizimi o'rnatilishi rejalashtirilgan.
Men qurollar yetkazib berish tinchlikni keltirib chiqarmaydi, deb aytardim.
Bu 50 yil oldin shunday edi, bugun ham shunday, va 100 yil o'tgach ham farqi bo'lmaydi.
Shuning uchun men har qanday qurol yetkazib berishga qarshiman, hatto ommaviy axborot vositalari hozirda haqiqiy tuhmat
kampaniyasini olib borayotgan bo'lsa ham, bu, mening fikrimcha, odamlarni noto'g'ri yo'nalishga yetaklamoqda.
Rheinmetall aksiyalari ko'tarilayotganini ko'rsam, deyish mumkinki, boshimni chayqatadi va men buni tushunmayman.
"Ammo men tushunmayapman, mudofaa vaziri 'biz urushga tayyor bo'lishimiz kerak' desa,
nega shu natsist tiliga ruxsat beriladi?"
Ehtimol, kimdir menga buni tushuntirib bera oladimi?
Va men taxmin qilamanki, u o'zini himoya qilishga tayyorligini nazarda tutmayapti, chunki aks holda shunchaki shuni aytardi.
"Aziz odamlar, Ukrainaga nazar soling va u yerda qanday o'ng qanot sektori borligini ko'ring."
Ularning barchasi ukrainalik emas, lekin aynan ular qaror qabul qiladi!
Va ular urushni 2022-yilda emas, balki 2014-yilda amerikaliklar bilan birga boshlashdi,
bu yerda allaqachon to'g'ri qayd etilganidek.
Kim hanuz shunday deydi?
Faqat biz shunday deyapmizmi?
Faqat tinchlik harakati shunday deydimi?
Yo'q. NATO bosh kotibi Stoltenberg aytdi: urushni boshlaganlar ruslar emas, balki
ukrainlar bo'lib, ular urushni 2014 yilda boshlagan.
Bu achinarli haqiqat. Biz bunga duch kelishimiz kerak, chunki faqat sababini bilsak, uni hal qilish mumkin.
"Nega bu yolg'onlar? Xo'sh, juda oddiy: urushlar hech qachon yolg'onsiz bo'lmagan."
"Chunki Germaniyada hech kim, hech kim, hozirda federal hukumat tomonidan olib borilayotgan bu siyosatni qo'llab-quvvatlamas
edi, agar ular Ukrainadagi vaziyatni chinakam tushunganida."
Hech kim!
Hech kim, ehtimol Rheinmetall'ning bir-ikki yirik aksiyadori yoki ularning Bundestagedagi siyosiy
lobbiistlari bundan mustasno; ular o'z fikrida qolishlari mumkin, lekin bu bizni bezovta qilmasin.
Va odamlar aslida Blackrock vakillari tomonidan olib borilayotgan bu tahdidlarning oqibatlaridan bexabar, chunki uning
aksiyadorlari, albatta, agar Taurus yetkazib berilsa va Germaniya nishonga olinsa, katta foyda ko'rishadi.
Urush har doim katta biznes: avval qurol sotiladi, keyin tiklash ishlari – lekin aynan shu yerda biz aralashishimiz kerak.
Bu faqat biz bu qo'zg'atuv, urushga shoshilish – ommaviy axborot vositalari orqali doimo xalq ommasi o'rtasida olib boriladigan –
oxir-oqibat o'lik yo'lga olib borishini tushunsak sodir bo'ladi.
"Germaniyada millionlab odamlar har bir inson zarurligini tushunish uchun vaqtga muhtoj."
Hozir har bir ovoz muhim!
Mening uchun eng muhim narsa shundaki, nemislar turib, hushyorlanib, urush bo'lganda g'olib bo'lmaydi, deb anglashlari.
Hech kim qochib ketolmaydi. Hech kim "menga umuman farqi yo'q" deb aytadigan darajada tezda xavfsiz joyga yetib bora olmaydi.
Va eng muhimi, odamlar haqiqatan ham qilishi kerak bo'lgan narsa: bu urush ritorikasini tinglashni to'xtating!
Men har bir mudofaa vaziriga, urush tarafdori bo'lgan har bir siyosatchiga shunday derdim: avval
farzandlaringizni frontga jo'nating, keyin ko'ramiz, chunki albatta ular buni qilishni xohlamaydilar.
Hech kim urushga muhtoj emas!
2025 yilda tinchlikni ta'minlash uchun muloqot orqali, dunyodagi eng qudratli qurol – biz uni aloqa deb
ataymiz – orqali juda ko'p imkoniyatlar bo'ladi va mening fikrimcha, u juda kam qo'llaniladi.
"2014 yilda internet tufayli men bir xalq bilan nima bo'lishi mumkinligini ko'rdim – axir ruslar va ukrainlar bitta
xalq – ular xohlamasdan urushlarga tortilishi mumkinligini."
Mening xotinim Ukrainadan, Xarkivdan. Va men aniq bilamanki, 2022-yilgacha hech bir ukrainalik Ukraina bilan Rossiya o'rtasida
urush bo'lishiga ishonmagan. Barcha voqealarga qaramay, oddiy odamlar bunga umuman o'ylamagan, faqat
qattiqqo'l natsistlar bundan mustasno, ularni bizning ommaviy axborot vositalarimiz e'tiborsiz qoldiradi.
Ular hozir Brandenburgda, Asov qasrida biror joyda odamlarni yollamoqda. BILD u yerda,
lekin ular kim ekanliklarini aytishmayapti.
Muqobil ommaviy axborot vositalari muhim, chunki ular muqobil ommaviy axborot vositalari emas.
Biz ommaviy axborot vositalarimiz; oddiy ommaviy axborot vositalari bajarishi kerak bo'lgan ishni bajaramiz.
Va shuning uchun biz bu yerda bu ishni qilayapmiz, garchi ko'pchiligimiz undan tirikchilik qila olmasak ham.
"Hozirda inqilob yoki shunga o'xshash biror narsa bo'lmasligi mumkin, biz Berlin tomon yurib, ko'chalarni silkitib,
shunga o'xshash ishlar qilmaymiz. Bu hozir sodir bo'lmaydi."
Men shunday deb o'ylayman. Ish jarayonidagi qum, keling uni shunday ataylik, odam o'ylagandan ancha samaraliroq.
Bu yana bir propagandaviy hikoya bo'lib, u sizni juda kichik va ojiz his qilishingizga sabab bo'ladi.
Ba'zan bu tushkunlikka solishi mumkin. Ammo men baribir biz shunchalik kichik va qudratimiz yo'q deb o'ylamayman.
Va biz shuningdek e'tiborsiz qoldirilayotganimizni, bizga qarshi kurashilayotganini, bizni
kulishayotganini va hokazolarni ham ko'ramiz...
Va masalan, YouTube'da bizga qanday qarshi kurashilishini, muqobil ommaviy axborot vositasi sifatida, yoki bunday tadbirlar, hatto
yirik va muhim bo'lsa ham, qanday e'tiborsiz qoldirilishini.
Va bu aniq ko'rsatadiki, u albatta ta'sirga ega; u shunchaki ta'sirga ega.
Va bu ham mening u yerda bo'lishimning va boshqalar u yerda bo'lishining sababidir.
Aslida, hamma biladiki, uning ta'siri bor.
Aziz tomoshabinlar, buni quyidagi so'zlardan yaxshiroq ifodalashning iloji yo'q.
"Har bir ovoz hozirda hisoblanadi!"
"Biz ommaviy axborot vositalarimiz,
Biz oddiy ommaviy axborot vositalari bajarishi kerak bo'lgan ishni bajaramiz.
"Biz qanday e'tiborsiz qoldirilayotganimizni yoki bizga qarshi kurashilayotganini ko'rishimiz mumkin...
Va bu nihoyat uning aniq ta'sir qilayotganini ko'rsatadi.
"shunchaki bir ta'sir." Faqat shuni qo'shish qoldi: biz urushga yaroqli bo'lishimiz shart emas, ommaviy
axborot vositalari bizni shunday ishontirmoqchi bo'lsa ham,
Biz tinchlikka qodir bo'lishimiz kerak.
Iltimos, tarmoq o'rnating va fikrdo'stlar bilan kuchlaringizni birlashtiring.
Chunki faqat birgalikda haqiqiy urush istagarlari to'xtatilishi mumkin!
Shunday ekan, bizga qo'shiling va harakat qiling, ushbu dasturni ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!