Hawa, şu gün Kla.TV-de Dr Bodo Schiffmann biziň bilen göni efirde.
.
Gaty ýyly garşylaýyş, eziz Bodo. Sizi resmi däl ýagdaýda ýüzlenmegime garamazsyňyz diýip umyt
edýärin. Siziň şu ýerde bolmagyňyz örän şatlandyryjy.
Hawa, çagyranyňyz üçin köp sag boluň, eziz Mathias. Kla.TV-de gaýdyp gelmekden begenýärin.
Bodo, pandemiýa başlamazdan ozal Sinsheimde uly abraý gazanan hususy gulak, burun we boýun praktikasyny hem-de baş
aýlanmak klinikasyny dolandyrdyňyz. Praktika gowy işleýärdimi?
Meniň pikirimçe, şeýle diýip boljak. Biz baş aýlanmagyň bejergisine ýöriteleşen az sanly klinikalardan biri bolup, diňe
gulak-burun-boýun (ENT) däl-de, köpugurly çemeleşmäni ulandyk.
Biz hem nerw ulgamy bilen baglanyşykly içki keselleri bejerdik.
Meselem, biz MRI suratlaryny öz bahalandyrma ulgamymyzy ulanyp, özümiz bahalandyrdyk.
Bizde uniwersitet derejesinden has ýokary barlag protokoli bardy, bu bolsa hassalary olaryň gatnaşmagyndan azrak
bolmak bilen, takmynan doly skan etmäge mümkinçilik berdi.
Şonuň üçin biz obýektiw netijeleri almak üçin elimizden gelen ähli tagallalary etdik.
Meniň ýanyma gelen hassalaryň dünýäniň islendik künjegine baryp, meşhur hünärmenleriň hemmesini görüpdirler; olaryň käbiri onlarça
ýyl bäri baş aýlanmakdan ejir çekipdir we hemişe ahyrynda olar munuň diňe göz öňüne getirýändiklerini, olarda
hiç hili näsazlyk ýokdugyny we ş.m. diýip eşidipdirler.
Hakykatda bolsa, eger obýektiw diagnostika ileri tutulsa, sebäbi ýagdaýlaryň aglabasynda tapylyp bilnerdi.
Biziň içerki hil gözegçiliklerimiz bardy. Bu bolsa biz hassalarymyza ýene-de ýazdyk diýmekdir.
Men aýdşym ýaly, olar hemmesi bejerilmejek ýagdaýlar hökmünde hasaplanylýardy. Bizde bolsa
üstünlik derejesi 70 göterimden hem ýokary boldy.
We bizde halkara tomaşaçylar bardy. Bu bolsa hassalarymyzyň uçup gelendigini aňladýar. Bu biraz
artyk görkezilip eşidilip biler, ýöne bu hakykat.
Olar dünýäniň ähli künjeginden geldiler, ýagny Ýaponiýadan, Hytaýdan ýa-da Amerikadan.
Tinnitus sebäpli bizi görmek üçin Waşington D.C.-den uçup gelen adamlar bardy, we olar derrew yzyna uçup gaýtdylar.
Biziň ýanymyza astronautlar we kosmonotlar geldiler. Biziň ýanymyza dürli ugurlaryň professional sportçylary geldiler.
Elbetde, syýasatçylar hem, şol sanda şol ýerde ýokary wezipeleri eýe bolan, "gaçak döwletler"
diýlip atlandyrylýan döwletleriň syýasatçylary hem.
Bu, adamlaryň näme edenine garamazdan olary bejerdigimizi we olaryň näme ýalňyşlygy
bardygyny anyklamaga synanyşandygymyzy aňladýar.
We bu uniwersitet hassahanalarynyňkydan ep-esli ýokary bolan derejede.
Bu, mysal üçin, meniň Germaniýanyň gulak-burun-boýun jemgyýetine yzygiderli lektsiýalar bermegime ýa-da Heidelberg
uniwersitetinde ýa-da şonça meňzeş çärelerde lektsiýa bermäge çagyrylmagymyň sebäpleriniň biri boldy.
Bu hususy praktikada gulak-burun-boýun lukmany üçin hiç haçan kadaly ýagdaý däl. Bu diňe istisna.
Hakykatdanam, ekzotik alamatlar biziň üçin adaty alamatlardy.
Şonuň üçin biz pozision vertigo ýaly köplenç duş gelýän baş aýlanmak bozuklygy bolan hassalary örän seýrek görýärdik.
Bu, vestibulyar schwannoma ýa-da akustiki neroma ýaly, ýagny eşidiji nerwiň şişi ýaly ýagdaýy talap edýärdi – eger nevrologiýa
hassalary köp bolsa, burun-göz-boýun lukmany adatça bäş ýylda bir gezek görýär – we
bizde her hepde birnäçe şeýle ýagdaý bolýardy.
Bu diňe onuň möçberi; ony hakykatdanam göz öňüne getirmeli.
Biz hassalarymyza köp wagt bagyşladyk.
Bu, ertir sagatlarda biziň ýanymyza gelen hassanyň ähli barlag netijelerini, bejergi teklibini we ş.m. öz içine alýan doly faýl
bilen gelip, soňra bolsa doly ýagdaýda gitendigini aňladýar.
Biz hem özümizi belden taplap, ýyl-ýyla ýokarlanýan örän ýokary üstünlik derejesine eýe bolandygymyzy – elbetde, bu
adat – we köp adama kömek edip bilendigimizi aýdyp bileris.
Bu örän gyzykly boldy. Bu hem biziň üçin örän kanagatlandyryjy boldy.
Doktor hökmünde aýalym hem trauma terapiýasy nukdaýnazaryndan adamlara kömek edip bildi, sebäbi baş aýlanmak
gözegçiligi ýitirmekdir, gözegçiligi ýitirmek bolsa adamyň başdan geçirip biljek iň agyr trauma görnüşidir.
Bu hakykatdanam depressiýanyň ýa-da şonça meňzeş bir ýagdaýyň başlanmagydyr. Sebäbi haýsy tarapyň ýokarda, haýsy tarapyň aşakda
bolandygyny bilmeýän ýa-da hemişe howpsuz däldigiňi duýan wagtyňyz, gysga wagtda aladaly ýagdaýa
düşýärsiňiz we ol ýagdaý soňra siziň bilen galýar.
Emma gorky sebäp däl; sebäp hakykatda organiki sebäplerdir. We meseläniň köküne ýetmelisiň.
Bu örän gyzykly boldy. Biz ýokary baha berilip, birnäçe gezek Leading Medicine Guide neşirinde görkezildik ýa-da gazetlerde iň
oňat lukmanlaryň hatarynda görkezildik, Germaniýadaky Who's Who sanawynda men bolsa gulak-burun-boýun
lukmanlarynyň on iň möhüm lukmanynyň biri hökmünde hasaplandym.
Bu diňe işler indi tamamlandy diýip öwgüläp görkezmek däl; bu, koronawirus pandemiýasynyň başynda bu ýerde çykyş eden
adamyň öz ugurynda täze başlaýan däl, eýsem doly hünärmen bolandygyny anyk görkezmek üçin aýdylan beýanatdyr.
Dogry. Meniň pikirimçe, biz munuň hakykatdanam şeýle bolandygyny aýdyp bileris.
Emma bu hem, eger men dogry düşünsem, siziň hem öz uguryňyzda bir hünärmen hökmünde hasaplanandygyňyzy aňladýar.
Dünýäniň dört bir künjeginden adamlar sizi görmek üçin gelende, şol wagt media siziň barada
habar berdi mi? Haýsydyr bir interwýu boldumy?
Siz indi lukmançylyk žurnalyny belläp geçdiňiz. Emma bu siziň barada hiç hili ýaramaz hasabat bolmandygyny aňladýar.
Olar esasan size pikirleriňizi aýtmagyňyza ýol berýärler ýa-da siziň barada hasabat berýärler, dälmi?
Hawa, şonuň ýaly-da telewideniýe, ol ýerde käbir habar berişler boldy, olar siziň praktikanyňyza gelip
ýazgylar etdiler, ýa-da žurnallara interwýu berdiňiz.
Biz yzygiderli žurnallarda çap edilýärdik. Ahyrynda men Apotheken-Umschau žurnalynyň vertigo boýunça
hünärmeni boldum, bu bolsa alyp boljak iň ýokary sylagdyr.
Apotheken-Umschau bazardaky beýleki neşirlerden ep-esli ýokary neşir möçberine eýe bolan çap neşiridir.
Amaly lukman hökmünde men esasan ähli professorlary nazardan gaçyrdym we ahyrynda
Apotheken-Umschau žurnaly üçin hünärmen boldum.
Men çydamymyň ahyrynda idem, şonuň üçin gazetler üçin ýazyp geçiren makalalarym dpa, Reuters, AP we ş.m.
tarapyndan hem çap edildi, sebäbi men hakykatdanam halkara derejesinde, şol sanda metbugatda adymy döretdim.
Pandemiýanyň başynda hem munuň özi örän geňdi, sebäbi munuň işleýşi üçin hünärmenleri işe almaly bolýar.
Şonuň üçin meniň bir reklam agentligim, men bilen işleşen, maňa hyzmat eden, men töleg eden we
meniň iş ornumy üpjün eden metbugat agentligim bardy.
Soňra, başynda men gepleşik şoularyna çykmaga synanyşdym.
Meniň metbugat agentligim aýtdy: "Ah, gowy bolmaz, ýogsam diňe gepleşik şoularynda oturarsyň."
Men şeýle diýdim: "Diňle, olara bu giňden tanalýan we başga pikirde bolan gulak-burun-boýun lukmany diý."
Soňra paýlama sanawy bar, metbugat paýlama sanawy hem bar, ol söhbet şoulary üçin hem bar.
Soňra azajyk pul töleýärsiňiz we soňra hemmesi paýlanylýar.
Soňra olar bu ýerde pikirini beýan etmek isleýän biriniň bardygyny bilýärler.
Adatça men praktikamy dört hepdelik ýapyp biljekdim, sebäbi metbugat gullugy hem razy boldy, we Karl
Lauterbach ýaly gepleşik şowusyndan gepleşik şowusyna geçjekdim.
Emma gelmedi. Bir hem hekaýa gelmedi. Biraz wagt işläp duransoň hem ýagdaý şol bir boldy.
Men 2020-nji ýylyň 14-nji martynda wideo çekmäge başladym we munuň üçin ilkinji bolanlaryň biri boldum.
Men YouTube-da uly täsirime eýe boldum, meni senzura goýýança.
Soňra birnäçe adam ýazdy, mysal üçin Lanz-a: "Ine, burun-boýun-göz lukmany, ony şouňyza çagyrmagyňyzy haýyş edýärin" diýip.
Men hatlary e-poçta arkaly aldym. Olar hemişe ret edildi.
Aýdylmagyna görä, janap Lanz myhmanlaryny özü çagyrýar we munuň meýilleşdirilmedigi aýdylýar.
Mundan başga-da – men RBB-den maglumat aldym – 2020-nji ýylyň martynda, örän ir döwürde, Korona barada
habar berilişiniň hiç hili ýumşatylmazlygyny kesgitleýän gizlinlik şertnamasy baglaşyldy.
Bu RBB dolandyryjylarynyň habarçylara beren buýrugy boldy, we olar boýun egmeli boldular, bolmasa işden çekilmeli bolardylar.
Hawa. Indi tomaşaçylar üçin gysgaça jemlemek gerek bolsa, men şeýle diýerdim: Korona çenli siz diňe öz
ugurdaňyzda abraýly hünärmen bolduňyz, bu bolsa şübhesiz.
Biz hemmämiz Germaniýada hünärli işgärleriň ýetmezçiligi barada şikaýat edýäris, emma bu ýerde, şeýle diýsek, öz
ugurynyň hakyky hünärmeni bardy, hatda dünýäniň dört bir künjeginden adamlar kömek almak üçin gelýärdiler.
Geliň diňe şony aýdylyň. Näme boldy?
Men pikirimçe, häzir muny düşünmek örän möhümdir. Hemmesi haçan agdaryldy?
Ol başyndan bäri batlydy, sebäbi başda meniň maksadym adamlary hakykatdan hem gorkudan azat etmekdi.
Şonuň üçin sowuklama boýunça hünärmen hökmünde mende OAS-dan bir san bar... .
Bu näme eken, ötünç soraýaryn, Koronanyň başynda aýdýan zatymyzy häzir aňladýaňyzmy?
Hawa, 2020-nji ýylyň 14-nji marty. Aýdşym ýaly, ilkinji wideo.
Ilkinji wideo "Panika etme" diýip atlandyryldy, we men adamlara munuň sowuklama meňzeş kesellikdigini,
mysal üçin grippi ýatladýandygyny aýtmakçy boldum.
Men sanlara seredim: Wuhanda adatça näçe adam ölýär, Bergamoda näçe adam öldi we ş.m.
Şonuň üçin ähli degişli çeşmeleri seljerip, birinji wideomyň ahyrynda men şeýle diýdim: "Men pikir edýärin, hemmämiz ölejek."
Emma koronawirus sebäpli däl, munuň ähtimallygy örän az diýip pikir edýärin.
Bu hakykatdanam umumy ylalaşyk boldy, sebäbi men ENT lukmany bolmagymdan başga-da, gyssagly kömek lukmany, gyssagly lukmançylyk
tehniki we gyssagly lukmançylyk gullugynyň paramediki.
Şol zat meni ilkinji nobatda lukmançylyga çekdi. Bir altyn düzgün bar, ol hem ýönekeý: "Panika etme".
Köp adam ýitgisine sebäp bolan hadysa ýerine baranyňyzda, "Ýardam, hemmäňiz ölersiňiz" diýip bilmeýärsiňiz.
Olaryň hemmesini baş edip bilmejekdigiňi bilseň-de, köçede ýörite işgärleriňe ýagdaýyň doly gözegçilikde ekeni duýulmalydyr.
Men hökümetiň, metbugatyň we beýlekileriň muny düşünip bilmeýändigine düşünip bilmedim... Men metbugata
jogapkärçiliklerini örän irden, şol sanda wideolarymda hem ýatlatdym, sebäbi olar wideolarymy görüp galdylar.
Soňra men: "Dostlar, siziň jogapkärçiligiňiz bar" diýdim.
Eger siz adamlary panikaga salyp, olar takmynan her boýun agyrysy üçin sun'iy dem beriş enjamyna goýulmalydygyna ynanarlar
bolsa, onda çynlakaý bejergi ýataglary ýeterlik bolmaz.
Şonuň üçin, bahalandyrmamda ýalňyşsam-da, adamlaryň ynamly bolmagyny we kiçi meseläni uly mesele öwürmezligini,
şeýdip hassahanalaryň agyr ýük astynda galmazlygyny we adamlaryň panikaga düşmezligini üpjün etmek isleýärdim.
Muny adamlar maňa gaýtalanyp-gaýtalanyp tassyklap berýärler.
Adamlar bu suratlaryň telewideniýede ahyrsyz gaýtalanýan görnüşinden gorkup galypdylar.
Aslynda meniň maksadym şol eken. Ol derrew bojkot edildi we sabotaj edildi.
Hatda ýerli gazetlerde işleýän adamlar bilen meniň hemişe gowy gatnaşyklarym bolupdy.
Men Sinsheimde ýerli ýyldyzdym. Futbol oýunlarymy ýa-da başga çärelermi, nirede bolsa-da meni çagyrýardylar.
Şol wagt... siz VIP ediňiz. Soňra häkim gelip, siz başga bir sylag alanyňyzda ýa şonça bir zatda surat
düşürdü – ony besserleben.tv web sahypamda tapyp bilersiňiz.
Şonuň üçin men biraz gyzyklandym we häkimi suratda goşdum, öňki görnüşini görkezmek üçin.
Bir günden başga güne birden seni işden boşadýarlar.
Şonuň üçin seni öňdebaryjy hünärmen hasap edýän ähli adamlar, ömrüni ynanýan doktorlaryndan has köp
telewideniýä ynanýarlar, sebäbi men hem hirurg boldum.
Biriniň size operasiýa geçirende, ömrüňizi ýa-da hatda çagalaryňyzyň ömrüni hem oňa ynanýarsyňyz. Bu örän geňdi.
Hawa, men şeýle pikir edýärin. Şol döwre indi yzyna seredeniňde, men aýdardym, siziň adalatly sebäbiňiz bardy.
Doktor hökmünde, etmelidiňiz ýaly, adamlary duýdurmak we olary maglumatlandyrmak isleýärdiňiz.
Indi yzyna seredeniňde, gorku döredilişi maksatly boldy diýip pikir edýärsiňmi, ýa-da bu zatlaryň ählisi has köp
tesadübi bolup, käbir hünärmenleriň ýalňyş maglumatlarymy?
Ilki başda hakykatdanam niýetlenmändi, soňra bir pursat geldi we ol birden üýtgedi.
Amerikada Anthony Fauci bilen, Germaniýada bolsa Christian Drosten we Lothar Wieler bilen muny görmek bolýar; olar
ilki ýagdaýy peseltdiler we "ol ýaman däl, diňe sowuklama, koronawiruslar köp wagt bäri bar, bla, bla, bla" diýdiler.
Soňra, bir günden başga güne, haýsydyr bir topar buýrugy berlen bolmaly, sebäbi surat dünýäniň her ýerinde düýbünden üýtgedi.
Bu zatlaryň ählisi örän geňdi, sebäbi ýagdaýda hakykatdan hem hiç zat üýtgemändi. Tersine, mysal üçin dünýä belli epidemiolog, has
dogrusy epidemiologiýanyň hakyky ussady bolan professor Ioannidisten alnan maglumatlarymyz barha gowulaşýardy; ol hem:
"Adamlar, ünsli boluň, bu keselleşme grippiňkine deňdir" diýdi.
Gowy Hudaý ýa-da kim bolsa-da, bize öwrenmek üçin doly, öz-özüni üpjün edýän koloniyalary hem berdi.
Ol Heinsberg bolsun, Diamond Princess bolsun, iki uçarlary daşaýan gämiler bolsun, türme bolsun.
Şonuň üçin bizde ölüm derejesiniň näçe ýokarydygyny we onuň nähili howplydygyny takyk
görmäge mümkinçilik berýän birnäçe ýer bardy.
Biz başyndan bäri maglumatlaryň howply däldigini bilýärdik.
Hakykatdanam, bu işiň hemmesi maksatly boldy diýip aýtmaly, sebäbi ol dowam etdi.
Yalňyş suratlary hem maksatlaýyn ulanyldy, FAZ hem ýakynda munuň hakykatdygyny boýun aldy.
Her kim Bergamoda tabutlary ýygnap alýan ýük awtoulaglaryny ýatlaýar.
Bu ýyl FAZ, Frankfurter Allgemeine Zeitung-de ilkinji gezek doly sahna goýmak hem peýda boldy, soňra hem "hawa, ýöne bu on sany
ýük awtoulagyň her birinde takyk bir tabut bardy" diýdi. Bir?
Hawa, we olar krematoriýalaryň ýoklugy sebäpli ony ýönekeýçe alyp gitdiler.
Döwlet bu bedenleriň awtopsiya edilmezligini şert goýupdy.
Bu hem başga bir zatdy, öz-özüme: "Bir minut garaş, lukmançylygyň iň uly gazananlarynyň biri ölü adamlary barlamaga
rugsat berilmegi boldy" diýdim. We bu uzak wagtlap şeýle boldy.
Men aýdýaryn, Leonardo da Vinchiniň döwründe olar mezardan jesetleri alyp, olaryň üstünde otopsiýa geçiripdirler. Biz
adamlaryň üstünde otopsiýa geçirmäge mümkinçilik gazandyrys.
Soňra hatda adamlaryň awtopsiyasyny geçiren biri hem bardy, ýagny Gamburgdaky professor Püschel, ol
hem az sanly sud-patologlaryň biri bolup durýar.
Ol şeýle diýdi: ölen adamlar näme-de bolsa öljekdi.
Bu bolsa koronawirus bilen ýa-da koronawirusdan ölenler baradaky hekaýa. Olar koronawirusdan däl-de, koronawirus
bilen öldiler, sebäbi koronawirus bolmasa-da olar öljekdi.
Geçmişe seredeniňde, bu baha bermeler doly dogry bolandygyny görüp bilýäris.
Ölüm sany özü gürrüň berýär. Şonuň üçin biz başyndan bäri dogrydyk.
Men esasan... ýa-da ilkinji wideolarymda... syýasatçylaryň hem näsaglarym arasynda boljakdygyny we ş.m. pikir edipdim.
Men pikir edişdim, olar meniň ilkinji wideomy alarlar, Merkel'e baryp: "Gör, Angela, Sinsheimde meniň tanşym bolan, dünýä belli
bir ENT lukmany bar, ol dünýäniň dört bir künjeginden gelýän adamlary bejermek bilen
meşhurdyr" diýerler. Ol sanlary seredip çykdy.
Bilýärsiňizmi, Drosten doňuz grippi ýaýranda düýbünden aşa reaksiýa görkezdi we
adamlary sanjym etdirmäge we ş.m. höweslendirdi.
Ahyrynda hemmesi boş gürledi – ony diňläň.
Hawa, men munuň boljakdygyny garaşardym.
Bir pursat Christian Drosten siziň sanlaryňyzy görmek üçin jaň eder diýip pikir edýärsiňizmi?
Biz size gürleşmek isleýäris. Hawa, şony garaşarsyňyz.
Soňra ringde başga agyr agramlylar bar, meselem Wolfgang Wodarg, ol şol wagt guş grippi pandemiýasyny
tamamlady – ýok, doňuz grippi pandemiýasyny tamamlady.
Soňra dünýä belli immunolog we beýleki ugurlarda meşhur professor Sucharit Bhakdi bar.
Bizde birnäçe wirusolog bardy. Olar hemmesi abraýly alymlardy we meniň pikirimçe, olar Wolfgang Wodarg ýa-da Sucharit Bhakdi
bilen ylalaşýardylar, ýöne metbugat muny düýbünden nazara almady.
Soňra Lampedusada gämäniň heläk bolmagynyň netijesinde dörän we bir ýerde durup duran tabutlaryň suratlary.
Meselem, suratlaryň Bergamodaky ýagdaý bilen hiç hili baglanyşygy bolmadyk görnüşleri maksatlaýyn saýlandy.
Bu köp sanly programmalarda, hem siziň, hem-de Kla.TV tarapyndan subut edildi. Şonuň üçin bu uly skandal, men size doly razy.
Meniň täzeden mediýa we olaryň sizi, şeýle hem siziň öňde belläp geçişiňiz ýaly professor Bhakdini we soňra mediýanyň
nyşana alnanlar sanawyna girizilen Wodarg ýaly beýleki adamlary nähili görkezendigine ünsi jemlemäge rugsat beriň.
Öň gahryman hasaplanýan, aýdalyň, belli bir şöhratly şahsyýet 180 dereje öwrüldi,
tersine öwürildi we soňra birden duşmana öwrüldi.
Bu ýagdaý size başlanda, öňki döwürde yzygiderli hormatlanandygyňyzy aýdalyň, siziň barada şeýle habarlaryň birden
peýda bolmagyny, esasan ýalan habarlaryň köpçülikleýin habar serişdelerinde
ýaýradylmagyny şahsy taýdan nähili başdan geçirdiňiz?
Mathias, eger-de munuň başdan geçirmeli bolsaň, onda hiç zat düşünmeýärsiň.
Bu, ilki bilen meniň gaýratymy derrew gutlap, nähili batyrdygymy we meniň nähili berk omurgam bardygyny hem-de başga näme
diýselerem diýip, köp adamlardan köp e-poçta alandygyny aňladýar.
Men öz-özüme: "Bu gaýrat bilen hiç hili baglanyşygy ýok" diýdim.
Men lukman, ýagdaýy seljerýärin we pikirimi aýdýaryn, sebäbi lukman hökmünde ilatyň saglygyna ideg etmek borjum bar.
Meniň borjum, şeýle bir zady görsem, ony köpçülige mälim etmekdir. Bu meniň borjumdyr.
Men muny etmeli, we döwlete boýun egmeli däl.
Bu lukmançylyk hereket kodeksiniň we Hippokrat andynyň bozulmagy bolar.
Şonuň üçin men hiç zat ýalňyş etmedim, soňra birden Sinsheim-den baş aýlanmak lukmany ýa-da şonça meňzeş
hekaýalary görýärsiň we ony düýbünden düşünmeýärsiň.
Siz diýýärsiňiz, dostlar, men şu ýerde berk faktlary hödürleýärin, men muny diňe oýlap tapmaýaryn.
Her gün bu programmada men Robert Koch Institutynyň maglumatlaryny alyp, ony ýönekeýçe seljerýärdim.
Men RKI tarapyndan hödürlenen asyl sanlary ulandym.
Men olary özüm oýlap tapmadym.
Şonuň üçin eger bir artyk bir iki bolýan bolsa we elinde anyk faktlar we maglumatlar bar bolsa, biri gelip
"ýok, şu günden başlap bir artyk bir üç bolýar" diýse, onda "men muny düşünmeýärin" diýip bilersiňiz.
Men aýdşym ýaly, soňra beýleki örän täsirli adamlar hem size goşular.
Professor Haditsch, vaksinolog, wirusolog, bakterioolog we beýleki wezipelerde.
Her gezek täze biri peýda bolýar, hatda HIV-iň tapyjysy, oýlap tapyjysy, ilkinji beýan
edijisi ýa-da näme bolsa-da Luc Montagnier-e çenli.
Bu başga bir tema, we biz haçan-da bolsa munuň barada gürleşip bileris, ýöne hekaýa...
Ol biz bilen Nobel baýragynyň eýesi hökmünde goşuldy, we ol ýeke Nobel baýragynyň eýesi däl.
We birden, öň öz ugurlarynda hünär tejribesi bolan we ygtybarly hasaplanan ähli adamlar – ýene-de aýtsak, professor
Ioannidis epidemiolog däl, emma ol dünýäde iň köp sitirlän epidemiologdyr – işden boşadylmaly diýlip hasaplanýar.
Ol keselleriň ýaýramagynyň nusgalarynyň ýaýramagy boýunça hünärmen.
Ol gaty irki wagtda aýtdy: "Dynç al, bu gripp ýaly."
We munuň ýönekeýçe ünsden düşürilýändigini düşünmeýärsiň. Sen muny düşünmeýärsiň. Sen muny düşünmeýärsiň.
Elbetde, siz dowam edýärsiňiz, sebäbi özüňizi şahsy taýdan hüjüm astynda duýýarsyňyz we abraýyňyzy dikeltmek isleýärsiňiz,
we şondan soň beýanatlaryňyzda biraz has açyk bolup bilersiňiz.
Emma esasy maksadym adamlara kömek etmekdi – we munuňda üstün çykandygymdygyma ynanýaryn – köp adamyň
gorkularyny aýyrmak we olaryň ýalňyşlyk etmäge ýa-da çalt netije çykarmaga ýol bermezlik arkaly goramak.
Şu güne çenli men entek hem düşünip bilmeýärin, bir habarçy, esasanam Sinsheimden bolan biri, şol ýerde Rhein-Neckar-Zeitung
we ş.m. neşirlerden hem adamlar bar eken, ýerli gahryman barada şeýle gürrüň edip, ony bilen gürleşip bilmezligini.
Şol derejä gelip ýetdi: Stern žurnalynda hem-de Der Spiegel-de bir makalam çap edildi. Habarçylar gelip, iň iýjeňsiz usulda
dostuň ýaly bolup, sowgatlar we ş.m. berip, soňra seniň bilen bilelikde demonstrasiýalara gatnaşdylar, seniň bilen qujaklaşyp,
salamlaşyp, iň erbet pandemiýa döwründe şol ähli zatlary etdiler, emma soňra seniň barada kesgin tankytly makala ýazdylar.
Hawa, gyzykly. Siz bu babatda hakykatdanam ýalňyz dälsiňiz; biz muny köplenç dürli adamlardan, şol sanda mugallymlardan
we diňe pikirini ýa-da hakykaty, oňa näme diýseňiz-de bolar, şol pursatda beýan etmek isleýän adamlardan eşidýäris.
Biz muny häzir žurnalistler bilen hem görýäris, ýagny bir tarapdan siziň ýaly hünärmenler bilen – siz birnäçe mysal getirdiňiz.
Menimçe, Füllmich henizem ringe çagyrylyp bilner.
Indi bizde hem žurnalist hökmünde David Bendels bar; ýagny garaşsyz habarçylar, pikirlerini islendik ýerde,
diňe kiçijik satira görnüşinde aýtmakda erkin, we olar derrew iki tarapyň atyşygynyň arasynda galýarlar.
Bu bolsa uly soragy döredýär: munuň ählisi diňe tesadüpmid?
Eger siziň barada negatiw habar berýän bir gazet bar we hemmeler şol akymyň yzyna düşýän bolsa?
Ýa munuň arkasynda bir strategiýa barmy?
Dogry, men pikirimçe, bu örän gyzykly bir nokat bolar. Munuň barada pikirňiz näme?
Hawa, men size indi aýtdym, belki-de siz ony göze ilmediňiz, men bu haty RBB-den alypdym we köne e-poçtalarımda
bardy, ýöne gynansak-da, indi olara girip bilmeýärin.
Her halukarda men bu sözlemleri örän üns bilen ýatladym we hakykatdanam koronawirus barada hiç hili nisbi habar berilmez.
Bu, esasy telewideniýe kanallarynda we şonça meňzeş guramalarda işleýän habarçylara ýokardan hiç
zat etmezlik barada görkezme berilendigini aňladýar.
Men biraz has ilerläp, size gyzykly bir zat aýdyp bilerin.
Şu maglumatyň nireden gelendigini çalt aýdyp bilersiňizmi? Diňleýjiler bilip bilsinler.
RBB-de bu görkezmäni kim berdi? Jurnalistlere, şeýle diýsek?
RBB-de işleýän žurnalistlere. Bu esasan olar duşuşanda ylalaşan protokol bolup, adamlar ony gol çekmeli boldular. Bu
hat diňe bir setirden ybarat bolup, onda Korona barada habar berilişiniň nisbi görnüşde bolmazlygy aýdylýardy.
Muny anyklaşdyrandygyňyz üçin sag boluň!
Bu iş bilen baglanyşykly bolan her bir işgär üçin örän düşnükli bir habar boldy, we …
beýlekiler üçin hem şeýle bolandygyny çaklamaly.
Şeýle hem kansler bilen öňdebaryjy žurnalistler we ş.m. bilen duşuşyklar boldy, we biziň ulgamymyzda
bolşy ýaly, gazetler diňe gaty az adamlara degişlidir.
Biz gazetleriň ajaýyp dürlüligine eýe diýip pikir edip bileris, ýöne hakykatda neşir öýleriniň sanyny iki eliň
barmaklary bilen sanap bilersiňiz, we esasy maksat hem şunda boldy: metbugaty doly gözegçilikde saklamak.
Elbetde, adamlar 9/11 ýa-da şonça wakalara meňzeş maglumat gözleýärdiler; telewizoryň öňünde oturyp, täze zat
görkeziljekdigine garaşýardylar. Emma hakykatda size hemişe şol bir köne zatlar görkezilýär – bu gaslighting diýlip
atlandyrylýar; munuň manysy, belli bir pursatda tomaşaçylarda gaýtalanyp-gaýtalanyp görendikleri üçin munuň hakykatdygyna
berk ynanmak ýaly durnukly bir illýuziýa döretmekdir.
Şu günem şol bir zat. Bir zat barada kimdir biri bilen gürleşmäge synanyşsaň, olar: "Bergamodaky tabutlary
görmändigiňmi?" diýýärler. Men bolsa hemişe pikir edýärin: "Hawa, takyk, Lampedusadaky tabutlary hem gördüm."
Bu hekaýa şoňa meňzeýärdi, we men programmalarymda gysga wagtda şunuň ýaly düşündim biz senzura bilen ýüzbe-ýüz bolýardyk,
senzura diňe totalitar ýagdaýlarda bolýar, we häzir bilşimiz ýaly, epidemiýa derejesindäki pandemiýa mahalynda bu hileli usul
— ýokanç keseliň goragy baradaky kanun arkaly — demek ägirt uly möçberde ähli esasy hukuklar wagtlaýynça
ýatyryldy, ýagny Esasy Kanun Ýokanç Kesellerden Goranmak Kanuny tarapyndan ele geçirildi.
Şol wagt biz nähili dowam edip duşuşyp biljekdigimizi, nähili öňe ilerläp biljekdigimizi oýlandyk we soňra bu
partiýalary döretdik. Ilki "Resistance 2020", soňra "WIR2020".
Şonuň üçin men şol wagt Ralf Ludwig bilen Südwestfunk (SWR) üçin interwýu bermek maksady bilen şol ýerde boldum;
olar kamera toparyny iberdiler we interwýumyzy gurup, ýazga almak üçin öňünden jaň edip bildirdiler.
Bu ýere gelýän adamlara sizi nasist hökmünde görkezmek tabşyryldy.
Näme diýýäniňe örän ünsli bol. Kameramana ynanyp bilersiň. Ol, aýdylyşy ýaly, biziň biri, ýöne beýlekilerine däl.
Kameraman şunu-da, munu-da we ş.m. göterýär. Biz gowy habarlydyk.
Eger ol munuň rugsat berilmeýändigini aýtsa, bu wideony ýazga almakda israr etmek siziň hukugyňyz.
Ol bizi takmynan iki sagatlap gysga sorag-jogap bilen synap görmäge synanyşdy, ýöne bu işlemeýärdi, sebäbi biz onuň soraglara
jogaplarymyzy almak üçin ýalan maglumatlar goýýandygyna we biziňden jogap almak üçin synanyşýandygyna doly ynanýardyk.
Emma Ralf Ludwig we men, pikirimçe, şol wagtlar tejribe otaglarymyzda gaty gowy çykyş etdik.
We bizde doly wideo bardy... we biz hem olara: "Diňläň, dostlar, eger bu wideony haýsydyr bir görnüşde
saxtalaşdyrsaňyz, biz öz wideomymyzy derrew çap ederis" diýdik.
Hawa, gaty gowy.
Biz şol wagtda ähli wideony lenta ýazdyk – we ha
… Emma Bodo, seni gysgaça media we olaryň nukdaýnazaryna gaýtadan getirýärin.
Eger indi siz şol ýerde hem, şu ýerde bolşy ýaly, framing terminleriniň açyk-aydyn ulanylandygyny
aýtsaňyz, siziň pikiriňiz düýbünden nädogry beýan edildi.
Bu aç-açan aýdylýar; habar berişiň nisbiýetleşdirilmegi ýok.
Bu ýerde sizi nasist hökmünde karalatyşdyrmak üçin kimdir biri, kameraly topar iberildi. Şonuň üçin
sizi maksatlaýyn ýaman görkezmäge synanyşýarlar.
Bu, hakykatdanam şu ýerde media hünärmenleri bilen işleşýändigimizi aňladýar.
Olar belli bir maksatnama eýerýärlermi? Olar henizem garaşsyzmy? Näme bolup geçýär?
Häzir gaharlanýan bir redaktor barmy?
Siz öňräk metbugatyň birnäçe adam tarapyndan dolandyrylýandygyny aýdypdyňyz.
O ýerde näme bolýar? Ony kim dolandyrýar? Olar muny öz başlangyjy bilen edýärlermi?
Ýa-da bu işiň tutuşlygyna nähili uçup başlamagy barada pikirleriňiz nähili?
Bu munuňdan has ýönekeý. Häzirki wagtda örän az sanly gazetada hakyky barlag işleri alyp barýan habarçylar bar;
munuň ýerine gazetalar esasan dpa, Reuters we AP habar gulluglarynyň metbugat beýanatlaryna abuna bolýarlar.
We şol ýerde olar makalalary göçürip alyp, özleri hiç hili gözleg etmezden, gündelik
gazetlerini şol makalalar bilen dolduryp bilerler.
Eger bir zat Reuters ýa-da dpa tarapyndan habar berilse, ol gowy barlanandygy hasap edilýär,
hatda Buxtehude şäherindäki ýerli gazet üçin hem.
Soňra olary aňsatlyk bilen ele geçirip bilersiňiz. Şonuň üçin hakykatdanam diňe şol üç
metbugat agentligini dolandyrmak ýeterlik.
Bu esasan bir maşgaladyr – Soros maşgalasy.
Olar amalda ähli metbugat bölümleriniň eýeleridir we olaryň üsti bilen pikirleri aňsatlyk bilen dikte edip bilerler.
Siz makalalary hakykatdan hem ýazýan adam bolanyňyz üçin basylyp çykjak zatlary özüňiz kesgitläp bilersiňiz.
Biz her wagt galp habarlara göz aýlap ýörsek-de, gündelik durmuşda ýagdaý başgaça.
Alman Metbugat Agentligi: "Hiliýetli metbugata ynanyň!" – bizem munuň bilen endik boldyk.
Biz habarly bolmak üçin agşamky habar programmalaryny ýa-da häzirki wakalar programmalaryny ýa-da
şonça meňzeş programmalary tomaşa etmäge öwrendik.
We soňra FAZ ýaly we şonça meňzeş neşirler ýaly gowy gazetler bar.
Bulary ulanylan hiylalar. Skript doly ýazylan.
Bu ýerde edilýän ähli zatlar açyk-aydyn Täze Dünýä Tertibi, Uly Gaýtadan Sazlamak, Agenda 2030
ýaly maksatnama eýe; ony islendik adyňyzy goýuň.
Olar hemmesi esasan birmeňzeş skriptler ýa-da Rim kluby ýa-da şonça meňzeş zatlardyr.
Bu zatlaryň ählisi dowamly gaýtalanyp durýar.
We biri bir zady işledip biljek pursaty garaşdy.
Muny aýratyn-da şol hakykatdan görersiňiz: 2019-njy ýylda, ýagny çak edilýän COVID-19 pandemiýasy başlamazdan öň
geçirilen bu pandemiýa maşgy, ýagny Event 201, filmlerde ajaýyp dokumentirlenen we ähli maglumatlary elýeterli.
Siz entek hemmesini ýükläp bilersiňiz. Bu doly skriptdir.
Bu ýerde işlenilýän zat senariýa.
Soňra bolsa dürli ykdysady sebitlerden gelen 200 adam dünýäniň geljegini dolandyrmaly we hemmesini kesgitlemeli.
Oýun täze däl, diňe gaýtadan işe girizildi we Rim kluby döwründen bäri dem alman işleýär. Bilderbergler, siz bilýärsiňiz.
Men aýdýan, Kla.TV bu barada köp-köp-köp ajaýyp programmalar taýýarlady, olary synlap
bilersiňiz. Hakykatdanam bu ýerde belli bir maksat bar.
Şonuň üçin sowuklama tolkuny basyp alyndy.
Men bu babatda kärdeşlerimden hem has öňe gidýärin.
Şonuň üçin laboratoriýa nazaryýeti howpsuzlyk bilen ret edilip bilner.
Laboratoriýa nazaryýeti başyndan bäri işlenip düzülen Plan B boldy, sebäbi bir pursatda ýagdaýlar durnuksyzlaşardy; biologiki
ýarag bilen hökümetiň, kansleriň we janap Baýdeniň bu maglumatyň hemmesini gizlin
gulluklardan alandygyny aňsatlyk bilen aýdyp bolardy.
Bu, elbetde, ilaty biologiki ýaraglardan goramak üçin gaty berk çäreleriň ulanylmagyny aklýar.
Ony unut. Mesele gripp. Ol grippdi, hemişe grippdi, sebäbi gripp ýok boldy.
Esasan-da koronawiruslaryň nädogry wagty gelmegi sebäpli.
Bu koronawiruslaryň hakykatdanam grippden biraz tapawutly bir döwürde ýaýraýandygyny aňladýar. We ol grippdi.
Şonuň üçin bu ýerde gördügimiz adaty gripp boldy, ondan soňra bolsa ony koronawirus diýip atlandyrdylar.
Mesele şunda: köne gripp epidemiýalary döwründe hiç kim koronawiruslary anyklamandy.
Ýa-da "heç kim" diýmek näme aňladýar? Belki-de Fauci etdi, men bilmeýärin.
Şonuň üçin – bilýäňmi, gripp wiruslaryna üns bermäli däl, koronawiruslary alalyň we işi dowam edeliň.
Emma bu zatlaryň ählisi başyndan bäri döwlet agdarylyşygy boldy.
Bu ýerde Infeksiýadan goramak hakyndaky kanun arkaly planlaşdyrylan döwlet çalasdyrylyşy amala aşyryldy,
sebäbi bu Esasy Kanuny zaýalaşdyrmagyň ýeke-täk ýoly boldy.
Bu ýerde amala aşyrylan akylly hile boldy. We aýtmaly, men olara hormatymy bildirýärin!
Siz döreden zat ajaýyp simulýasiýa oýunydyr.
Hawa, siz häzir simulyasiýa oýunyny belläp geçdiňiz. Siz 2019-njy ýylda, gysga wagt
mundan ozal geçirilen oýny göz öňünde tutýarsyňyz.
Şonuň üçin bir gezek ýerine ýetirilen ähli skript hem WEF we ş.m. gatnaşdy.
Şeýle hem media tarapy bardy – olar munuň barada nähili habar bererlerdi?
Olar Korona döwründe muny ajaýyp ýerine ýetirdiler, şol sanda senzura we hünärmenleri böhtanlamak arkaly.
Emma biziň üçin, elbetde, bu geljekki ähli krizisler üçin hem ajaýyp nusga.
Nirede garasaň, koronawirus häzir urşa öwürilýär, we hökmany sanjym häzir hökmany harby gulluga öwrülýär.
Her ýerde hemişe meňzeş bir programma bar.
Demek, siz bu işiň hemmesiniň belli bir maksada eýerýändigini aýdýarsyňyz.
Munuň arkasynda has uly maksat näme bolup biler?
Meniň pikirimçe, ortaça tomaşaçy üçin muny düşünmek kyn. Näme üçin kimdir biri şeýle bir zat etsin?
Bu ýerde şonça gowy jemläp görkezýän bu ähli delilikleriň arkasynda maksat näme bolup biler?
Näme gazanmak isleýän bolsaňyz hem, adamlary gorku arkaly dolandyryp bilersiňiz.
We soňra meşhur bölüp höküm etme prinsipi bar.
Bu diňe adamlary dürli sebitlere bölmek diýmekdir.
Häzir klimat üýtgemegi barada çagalary gorkuzup, olaryň hemmesini uly ýaşlylaryň muny düşünmek üçin gaty akylsyzdygyna
ynandyrýarsyňyz we dünýäniň häzir esasan jahanňam ýaly bir gorkunç kabusa öwrülýändigini ýa
şonça zatlary pikir etmäge mejbur edýärsiňiz.
Garry adamlar, men aýdýan Udo Lindenberg ýaly, töwekgelçilik toparyna degişlidir.
Bu olaryň munuň bilen ylalaşjakdygyny aňladýar. Çünki olar gorkýarlar we ýokary töwekgelçilik toparyna
degişlidirler, häzir rokçy durmuş ýörelgesini we öňler edýän ähli zatlaryny unutmalydyklaryna ynanýarlar.
Bu, başlangyçdan birnäçe söweş meýdançasyny döredýändigiňi aňladýar – indi biz uruşda – we olaryň üsti
boýunça ýaýrap, adamlary gorky ýagdaýynda saklap bilersiň.
Adamlary gorkuda saklamagyň nähili usulyňyzyň hiç hili ähmiýeti ýok.
Indi siz getirip getiren pyçakly jenaýatçylaryňyz arkaly adamlary gorkuda saklaýan bolsaňyz – ahyrynda, meşhur Hegel
jenaplaryna ýüzlenseňiz, siz Hegel dialektikasyny gazandyňyz.
Siz çözgüdi eýýäm elýeterli bolan bir meseläni döredýärsiňiz.
Şonuň üçin sizde bu meseleleriň ählisine çözgüt bar.
Soňunda adamlar esasan özlerine kömek edip bilýändiklerine minnetdar bolýarlar.
Olar muny Corona bilen hem umyt edipdiler. Ol düýbünden ýalňyş çykdy.
Şol manyda biz mugt mediasymyz bilen hakykatdanam şonça üstünlik gazandyk, olaryň esasy maksady adamlary yzygiderli sanjymlaryny
kabul etmäge razy edip, öýde galmaga we indi hiç ýere çykmazlyga we näme etmelidigini bilmän
galmaga mejbur etmekdi. Olar muny etmek isleýärdiler.
Olar, mysal üçin Awstraliýada ýa-da Täze Zelandiýada bolşy ýaly, adamlary bir ýyl türmä basarlar diýip pikir edipdiler.
Olar munuňy her ýerde edip biljekdiklerini pikir etdiler, sebäbi jan halas ediji sanjym heniz elýeterli däldi.
Ahyrynda hemmeler şu wagt bu sanjymy oýlap tapandyklary üçin olaryň aýaklaryny öperler.
Elbetde, sanjymy gaýtalap-gaýtalap we gaýtalap etmeli ...
Elbetde olaryň B, C, D planlary bar. Şeýle bir zady öňünden meýilleşdirip bolmaýar.
Olar muny uzak wagtlap etdiler, şonuň üçin siz bu ulgamy, olaryň täze dünýä tertibi
baradaky pikirini, umuman durmuşa geçirip bilersiňiz.
Hakykatdanam, biz şaýat bolýan zat iki esasy oýunçy – Rockefeller we Rothschild – arasynda alnyp barylýan şahmat oýny bolup durýar;
olar ahyrynda bu meseleleriň arkasyndaky ipleri çekýärler, sebäbi metbugat sektory, derman senagaty we ş.m. Rockefeller maşgalasy
tarapyndan dolandyrylýar, we munuň döredýän zyýany, ýagny soňra karzlar we ş.m. arkaly maliýeleşdirmeli bolýan
zyýan, Rothschild kompaniýasy tarapyndan dolandyrylýar.
Bu, iki sanysyň haýsysynyň häzir öňde barýandygyny hemişe görüp biljekdigiňizi aňladýar.
Soňky ýyllarda, hatda onýylliklerde Rothschildlar öňe çykdy, indi bolsa Rockefeller bu
oýnaýan şahmat oýunynda başlyklygy ele almak isleýär.
Bu gülkünç eşidilýär we meselelere biraz has ünsli garamazdan, ony düşünmek hem örän kyn.
Emma hakykatda, Event 201-i synlamak aýratyn gyzyklydyr, sebäbi onda gatnaşan taraplar – Johns Hopkins Uniwersiteti we
Rockefeller Uniwersiteti –, ol ýerde ol öz programmasyny durmuşa geçirmäge başlady we şol bir wagtda ähli tebigy dermanlary,
degişli däl-de bolsa, takmynan ähli adamlary kimler tebigy serişdeleri ýa-da iýmit goşundylaryny ýa-da şonça meňzeş
serişdeleri keselleri örän üstünlikli bejermek üçin ulanýardylar, olar hem demonizasiýa edildi, gysyldy, türmä basyldy,
ygtyýarnamalaryny ýitirdi – men munuň hiç birini 2020-nji ýyla çenli bilmeýärdim, ýöne soňra
birden zatlara üns bermäge has köp wagtyňyz bolýar.
Iň ynanmajak zat, siz muny etdiniz, we siz, aldaw boýunça hünärmen, adamlaryň gözüni aldaw arkaly aldap – men aýdardym
Gorky we gözegçiligi ýitirmek babatynda sen hakykatdanam hünärmen. Häzirki pursatda, belki-de şu ýerde tomaşa edýän
tomaşaçylara nähili maslahat berersiň, munuň üçin nähili bejergi bar? Sende haýsydyr bir lukmançylyk maslahaty barmy?
Hawa, Şonuň üçin TikTok-yň we şol ähli wideolaryň täsiri barada çagalar bilen synap görmek isleýän zadyňyz adamlary hakyky
maglumatyň öziňden daşda saklamak; bu bolsa adamlaryň öz gözleglerini nähili geçirmeli diýip unutmagyna, käbir
hünärmenlere – meselem, şu ýerdäki saglyk hünärmenine – daýanmagyna we diňe şol hünärmene ynanmagyna, beýlekisine däl,
getirýär; bu hem şonuň manysyny berýär, eger özüňizi öwretseňiz, eger öz gözlegleriňizi geçirseňiz, şonda öz netijäňize
gelýärsiňiz we şol netijeler ahyrsoňy sizi gorkudan azat edýär. Bu oýun nähili işleýändigini näçe köp düşünseňiz, şonça az geň
galarsyňyz, sebäbi ertir indiki zat ýüze çykan wagty, siz we men ýaly adamlar elbetde "oh ýene-de şol" diýip pikir ederler.
Biz munuň ýaly zatlary eýýäm şu ýerde-de, başga ýerlerde-de başdan geçirdik. Bu skriptleriň biziň üçin gaýtalanýandygyny
aňladýar, ýöne elbetde bu ýerde biziň bilim taýdan artykmaçlygymyz bar, we meniň umydym, ikimiz hem Kla.TV we Sasek
maşgalasy bilen alyp barýan işimiz arkaly, men bolsa esasy akymdan ýa-da başga ýerlerden gelýän ähli zat bilen bilelikde
bilim bazasyny döredip, adamlaryň hem wideolarymyzy görjekdigine umyt edýärin. Siz hem şonuň ýaly ediň. Meniň bilen bilelikde,
abuna modellerim we ş.m. bolmagyna garamazdan, ähli wideolary mugt görüp bilersiňiz. Siz ähli wideolara girip bilersiňiz,
ähli wideolary paýlap bilersiňiz, olary redaktirläp bilersiňiz; men olaryň hiç hili awtorlyk hukugyny talap etmeýärin.
Şonuň üçin islendik adam meniň wideolarym bilen islänini edip biler. Siziň ýagdaýyňyz hem şonuň ýaly.
Bu, hakykatdanam, meniň maksadym, käbir ýaşlaryň bir programmama duýdansyz duş gelmegi; meselem,
garry adamyň aýdýanlary örän gyzykly. Diňläliň.
Eger ol bir bolsa, onda ol birdir we hemişe birdir, muny söhbetdeşlikdäki reaksiýalardan görüp bilersiňiz, ol ýerde
adamlar sorag berýärler we aýdýarlar: "Muny nirede tomaşa edip bilerin? Bu wideony nirede tapyp
bilerin? Şuna meňzeş zady nirede tapyp bilerin?"
Şonuň üçin gyzyklanmany oýarmak, adamlary öz-özüni soraga çekmäge mejbur etmek – bu meşhur Dunning-Kruger täsiri: hakykatdanam
akylly adamlar özlerine ynanmaýarlar, emma hemişe öňde durup "hawa, ýöne Bergamodan gelen
tabutlar" diýýänler öz-özüni soraga çekmeýärler.
Şonuň üçin adamlaryň öz-özlerine sorag berýän adamlaryň bolmagy zerurdyr, sebäbi diňe
adamlar öz-özlerine sorag berende ösüş gazanýarlar.
Menem şony synanyşýaryn, adamlaryň meni hem soraga çekmegine synanyşýaryn.
Şübhesiz, men elbetde ýalňyşlyk edýärin, bu barada hiç hili sorag ýok.
Ýalňyşlyk edendigimi duýsam, ony düzetmäge çalyşýaryn we "Men şol ýerde ýalňyşdym" diýýärin.
Emma şol gyzykly, we bu meniň gaýtalap-gaýtalap aýdýan iň möhüm sözlerimden biridir.
Ylymyň esasy mazmuny, kesgitli hasaplanýan zatlary yzygiderli soramakdyr.
Bu žurnalistikada hem durmuşda hem degişlidir.
Şonuň üçin durmuşyň esasy manysy, hakykat diýip ynanýan zatlarymyzy yzygiderli soramakdyr.
Şonuň üçin çagalykda ynanan zatlarym häzir meniň üçin dogry däl.
Men size muny eýýäm aýtdym, ýöne babam maňa eger tavşany tutmak isleýän bolsam, onuň guýrugyna duz sepmeli diýdi.
Soňra ol donup galardy we men ony tutup bilerdim.
Men çagalykda duz sepiji bilen tavşanlaryň yzyna hemişe gaçardym, sebäbi men olaryň gujaklaryna duz sepjek bolardym.
Bir pursat gelende, dogry diýip ynanýan zatlaryňy soraga çekmeli we olaryň işlemeýändigini duýmaly.
Atam maňa Mercedes awtoulaglarynyň öz ýol hukuklarynyň bardygyny aýtdy – we men oňa ynandym.
Şol nukdaýnazardan ol takyk birmeňzeşdir.
Hatda uly ýaşly adam bolanyňyzda-da, näme bolsa-da, size anyk hasap edýän zatlaryňyzy
sorag astyna almaly pursata gelip ýetmeli.
Gaty gowy – akylly sözler, men tassyklap bilýärin, men hem şeýle pikirde!
Bu, jemläp aýtsak, biz hem belli bir derejede meseläniň çözülmegini diňe garaşyp oturmaýan, jogapkärli raýatlara
daýanýarys diýmekdir. Munuň ýerine, öz gözleglerini geçirýän, zatlary soraga çekýän, aýdalyň,
hakykaty gözleýän jogapkärli raýatlara mätäçligimiz bar.
Men pikir edýärin, biz hemmämizde munuň yzyna düşmek üçin ýeterlik intuitsiýa bar.
Näme üçindir, başga köp adamlar hem munuň başaryp bildiler.
Meniň soragym, ýa-da gysgaça gozgamak we hemmä ýatlatmak üçin gyzykly bir nokat: Dünýä Ykdysady Forumy (WEF) 2024-nji ýyly
esasy maksat hökmünde yglan etdi – Ursula fon der Leýen açylyş çykyşynda munuň klimat üýtgemesi däldigini, uruşlar däldigini, şol
ýa-da başga zat däldigini, eýsem nädogry maglumatdygyny aýtdy!
Bu, Bodo, belki-de muny şeýle jemläp bileris: belli bir derejede bu gorky eýýäm jogapkärleriň üstüne düşdi – men Dünýä Ykdysady
Forumy barada gürleýärin, siz öň simulyasiýa oýunlaryny belläp geçdiňiz, olar şol oýunlara örän işjeň
gatnaşdy – we belli bir derejede hem olaryň üstüne.
Siz gaty gorkýarsyňyz ýaly görünýärsiňiz, hakykatda diňe başga bir pikir bolan nädogry
maglumaty iň uly mesele hökmünde görýärsiňiz, dogrymy?
Bu hakykat, Angela Merkel hem bir gezek şeýle aýdypdy: yzygiderli koronawirus protestleri ýa-da karantin garşy demonstrasiýalary
bolmadyk beýleki ýurtlarda ýagdaýlar has gowy gidýär.
Elbetde, siz muny görersiňiz. Elbetde, olar Amerikada Jo Rogan ýaly adamlardan, ýa-da Alex Jones-den, ýa-da başgalardan, ýa-da
şu ýerde ýerli gahryman hasaplanýan Ken Jebsen-den gorkýarlar.
Bu hem adamlaryň nähili işden kowulandygyny, olaryň kanallarynyň nähili ýönekeýçe aýrylandygyny, olaryň maşgalalarynyň nähili
howp astyna salynandygyny we ş.m. görkezýän örän aýdyň mysal.
Bularyň ählisi şeýle zatlar: siz aýdyp bilersiňiz, olar biziňden şonça gorkýarlar welin, makalalary çap etdirmek ýa-da bir zady
gözlemek üçin uly zähmet çekýärler, soňra nädipdir Schiffmann-dan täzeden bir zat alyp, ony haýsydyr bir gazetde çap edýärler.
Men häzirem gazetlerde yzygiderli çykyş edýärin, soňra Korona hereketiniň ýa-da lateral pikirleme hereketiniň öňdebaryjy
şahsyýetleriniň biri bolan Dr. Schiffmann "bla-bla-bla" diýýär – men hiç haçan şol hereketiň bir bölegi
bolmadym, ýöne lateral pikirlemegiň we Michael Ballwegiň bu hereketiň adyny göterýändigi üçin şat.
Men iň bolmanda şeýle idim, ýöne beýleki tarapdan biz hemişe öz işimizi ederdik, we bu hem bir mesele, sebäbi biz tarapdardyrys.
Şonuň üçin biz bir-birimizi näçe wagt bäri tanýandygymyza pikir edeniňde, ol uzak däl, diňe siziň "Power" aýdymyňyzdan bäri.
Bu sözler meniň ýüregime degdi, we şonuň netijesinde biz olar bilen habarlaşdyk we olaryň hemmesiniň ýeke
söweşiji ekendigini gördük, bu bolsa elbetde örän kyn.
Eger häzir siziň toparyňyz bar ýa-da diňe bir kanalyňyz bar bolsa, ony tekizleşdirmek örän ýaramaz.
Emma biziňde gaty köp bar: Legitim CH, Report24, Kla.TV, Klardenken we ş.m. ähli görnüşli zatlar. Biziňde köp adam bar we
garaşsyz habarçylar, podcasterler, vloggerler barha köpelýär; bu adamlar üçin kabus,
sebäbi biz esasan media garaşsyzlygyny eýeledik.
Elon Musk-a hem sag bolsun – men henizem oňa garşy däl.
Ol şu ýerde X bilen edýän işi tölegli garşylyk däl, sebäbi munuň bilen ol güýçlülere
mümkin bolan peýdasyndan has köp zyýan ýetirýär.
Häzirki wagtda X-de edýän işimiz, mysal üçin meniň häzirki programmalarym, esasan X-de tomaşa edilýär,
we munuň iň gowy tarapy şunda: olar täze müşderiler.
Bu adamlar hakykatdanam öňünden seretmän, "Ol nähili adam?" diýýärler.
Hawa, soňra olar ony diňleýärler, belki-de gyzykly tema bolup, şoňa ygrarly galýarlar, ýa-da
belki-de programmamda diňe gowy saz çalynýar.
Siz diňe ulgamy onuň öz oýunynda ýeňmeli.
Bu, eger ulgamyň esasy ýaragy metbugat bolsa – we hakykatdanam şeýle – onda her wagt iň möhüm propagand gurallarynyň biri bolup
gelendigini aňladýar; ol geçmişde şäher yglançysy bolsun, Üçünji Reihde propagand ministri bolsun ýa-da, bilmeýärin, GDR-de
"Aktuelle Kamera" bolsun ýa-da başga bir zat, bir zady ýaýratdy. Bu, metbugatyň hemişe ýurduň kamçysy bolup gelendigini aňladýar,
we eger biz häzir metbugaty özümiz çalşyp, şu ýerde birnäçe pirat stansiýalary döredsek, onda bu hakykatdanam uly problema bolar.
Hawa, dogry, dünýäniň ähli künjeginden, dürli ýurtlardan muny eýýäm görmek bolýar.
Siz muny özüňiz hem aýtdyňyz – indi tomaşaçylar üçin ýene bir gezek – bu ähli
wakalardan soň Germaniýany terk edendigiňiz dogrymy?
Hawa, ýöne onuň yzyndaky hekaýa şundan ybarat: biz dynç alyşda bolup, şol ýerde galyp galdyk.
Şonuň üçin biz Germaniýany terk etmek islemeýärdik.
Biz praktika merkezinde, ikinji gezek öý barlagy geçirdik, we bu Baden-Württembergdäki karnaval dynç günlerinde boldy – ol ýerde
şeýle däp bar – soňra biz: "Gel, indi bu ýerden çykalyň" diýdik.
Çünki her gezek maşyn gelende, "ýene gelýärler" diýip pikir ederdin, soňra bolsa biz maşgalamyz bilen
hakykatdanam diňe bir hepde üçin Zanzibara uçduk.
Bir hepde soň biz yzyna uçmak isleýärdik, we soňra mekdepden habar geldi: biz yzyna gaýdyp gelende öýde bilim bermek dowam eder.
Şonuň üçin men: "Men öýde bilim almak üçin gaýdyp gitjek däl" diýdim.
Men amaly taýýarlykdan geçip bilmeýärin. Men öýde bilim almaga gaýdyp barmaýaryn.
Soňra bir hepde dokuz hepde boldy we bir pursat biz yzyna gaýdyp gitmek isleýärdik.
Soňra biz dedik: gel, Aruşa töweregindäki materigi ýene bir gezek syn edeliň.
Soňra biz howanyň has-da ýakymlydygyny duýduk.
Soňra biz hakykatdanam şol ýere gitmegi göz öňünde tutýan bir dostumyz üçin halkara mekdeplere seredik.
Gyzym şol halkara mekdebine baryp, synag hepdesini geçirdi, sebäbi ol muny etmek isleýärdi.
Bu hepde soň gyzymyz bize şeýle diýdi: "Almaniýada näme bolup geçse-de, ýagdaýlar kadaly ýagdaýyna gaýdyp
gelse-de, men okuwymy şu ýerde tamamlamak isleýärin."
Näçe owadan. Ah, bu ajaýyp.
Hawa, men muny soňra düşündim. Ilki men hakykatdanam onuň mekdebe höwesli bolandygyny pikir edipdim.
Ýok, ol Sinsheimdäki Wilhelmi gimnaziumyndan şonça köp psihologiki şoka düşdi, şonuň
üçin ony hakykatdanam hemişe aýry sakladylar.
Her irden ony bir tarapa çagyryp, onuň ene-atalarynyň hakyky lukman däldiklerini we ş.m. aýdýardylar.
Şonuň üçin ol psihologik terror astyna alyndy, we hakykatda ol şol derslere, şol
mugallymlara gaýdyp barmaly boljakdygynyň gorkusy boldy.
Şol wagt biz muny düşünmändik, ýöne biz pikir etdik: "Bolýar, indi näme etmelimiz gerek?" Bu ýerde travma alan bir çagamyz bar.
Almaniýadaky ýagdaý tamponlar, maskalar, sosial aralyk we manysyzlyklar bilen has-da erbetleşdi,
soň biz: "Bolýar, biz şu ýerde galarys" diýdik.
Biz 2021-nji ýylyň iýun aýynda ýene birnäçe hepde şol ýerde bolduk.
Soňra biz sabbatiýa almagy islədik, şonuň üçin bilim edarasyndan çagalarymyzy bir ýyllyk mekdepden
çykarmaga rugsat soradyk, ýöne olar rugsat bermediler.
Olar çagalaryň mekdebe gitmeli diýdiler, şonuň üçin biz mekdep hukuklary barada advokata ýüz tutdyk.
Ol diýdi, siziň diňe bir wariant galdy – çagalary mekdepden çykarmak, ýagny Germaniýada olaryň mekdep hasaba
alnyşyny ýatyrmak, sebäbi şonda çagalar Germaniýada hökmany mekdep okuwlaryna degişli bolmazlar.
Çagalar mekdepde idiler, olar Tanzaniýada idiler.
Emma men aýdşym ýaly, nemes mekdep häkimiýetleri çagalarymyzy şol ýerde mekdebe gaýtadan ibermäge mejbur etmek isleýärdiler,
hatda bize jerime hem saldyrdylar we ş.m., we şonuň ýaly boldy.
Men size ýürekden minnetdarlyk bildirýärin, durmuşyňyza, Korona-dan öň bolup geçen ähli wakalara, olaryň metbugat arkaly
we hökümetiň basyşlary arkaly nähili ösüp barandygyna, şeýle hem bu ýagdaýyň siziň üçin nähili ösüp
barandygyna aç-açan we dürüst syn bereniňiz üçin.
Men pikirimçe, tomaşaçylaryň Germaniýada bolup geçýänleri belli bir derejede düşünmegi möhümdir: syýasatçylar hemişe has köp
hünärli işçilere mätäçdigimizi gygyrýarlar we adamlary ýurda getirmek üçin elinden gelen ähli zady
edýärler, bu bolsa şu ýerdäki hakyky hünärli işçileri akyl-paýhas çägine getirýär – demek bolar.
Çagalar mekdepde kynçylyk çekende, öýüňiziň gözden geçirilmegi siziň isleýän zadyňyz däl; bu psihologik şok döredýär.
Hormatly tomaşaçylar, hemmäňize ýatlatmak isleýärin: Dr Bodo Schiffmann-dan indi eşidenimiz ýaly,
jogapkärler käbir zatlaryň olaryň gözegçiliginden çykýandygy üçin häzir belli bir derejede gorkýarlar.
Men pikir edýärin, Bodo, adamlary jogapkär bolmaga, öz gözleglerini başlamaga, zatlary hakykatdan soraga
we mümkin boldugyça köp adamy munuň bilen gyzyklandyrmaga çagyrmaly. Munuň bilen ylalaşyp bilerisimi?
Hawa, biz munuň üstünde ylalaşyp bileris we bir ädim öňe gitsek, heniz ynanmadyk tomaşaçylaryň başlamagyna has aňsatlyk döreder.
2020-nji ýylda bize girizilen düzgünleriň peýdalydygyny gaýtadan gözden geçirmeli.
Iň gowy mysal şudur: paba gireniňizde maska dakmaly bolýarsyňyz, ýöne on adamlyk stoluň başyna oturyp, olaryň göni garşysynda
otursyňyz, olaryň bilen rahatlyk bilen iýip bilersiňiz.
Eger soňra özüň durup, hajathana gitmeli bolsaň, maska geýmeli.
Ýa-da gijeki hereket çäklendirmesi, ýöne her gün 35 million adam bilen jemgyýetçilik
ulaglarynda işe barmakda hiç hili problema ýok.
Bularyň ählisi diňe örän gyzykly zatlardyr.
Gije alkogol gadagandy – men her agşam içmegiň ajaýyp zatdygyny aýdmaýaryn, ýöne bu düýbünden manysyz.
Şonuň üçin açyk-aydyn, eger gijede alkogol içseňiz, wirus has güýçlenýär. Gijede, hiç kim ýokkä.
Şeýlelikde, bu düýbünden gülkünç düzgünleriň hemmesinde hemişe kimdir biri şol ýerde otyryp şowhun salyp, "Bolýar,
indi olara başlarynyň üstüne çüýşä goýmaklaryny aýdalyň we olar muny ederlermi göreris" diýýän ýaly duýýardyň.
Bu, biriniň näme üçin şeýle düýbünden gülkünç düzgünleri düzüp biljekdigini oýlanmak üçin başlangyç nokatdyr, we soňra Christian
Drosteniň köne wideolarynda "Maska geýmeli mi?" diýen ýaly zatlary aýdýandygyny görersiňiz. Ýok, maska hiç zat etmeýär.
Şonuň üçin biz maglumatlar barada ýene-de aýratyn gürleşip bileris, ýöne ol şol wagt maglumatlaryň örän pesdigini aýtdy.
Bularyň ählisi diňe işe başlamaga kömek edýän zatlardyr.
Belki-de içki çaganyňyza täzeden gulak asmak wagty geldi. Başgaça aýdylanda, diňe
gyzyklanma bilen bolup, näme üçin diýip soramak.
Näme üçin wirus diňe günüň belli wagtlarynda işjeň bolýar? Näme üçin wirus 1,5 metr näçe bolandygyny
bilýär? Näme üçin wirus oturanda ýokuşly bolmaýar?
Biz muny demonstrasiýalar wagtynda gördük. Ony kabul etmeli.
Biz awtobus syýahatymyzda Germaniýanyň boýuna-uzyna syýahat edýärdik we ýerde oturan
demonstrantlaryň maskany dakmaly däldiler.
We etiraf edenler... Şeýle bir zada sorag bilen çemeleşmeli.
Sen munuň üçin hökmanylykda soramaly. Mesele şunda: eger hiç hili maglumatyň ýok bolsa, ýa-da
näme üçin ambulanslaryň yzygiderli sesini eşitmedik?
Näme üçin köçede hiç hili ölü beden ýatmady?
Awstriýanyň kansleri Kurz aýdşy ýaly, ertir ýa-da gijik bolsa-da koronawirus bilen ýa-da ondan
ölüp giden birini hemmeler tanar diýen zat ýok.
Ol bolmady. Indi yzyna seredip bilersiň.
We yzyna seredip, her gün çykýan ähli maglumatlary we täze barlaglary görende,
munuň hemmesiniň aldawdygyny aýtmaly bolarsyň.
Olar bize näme üçin ýalan aýtdylar? Meni iň köp gaharlandyran zat şol boldy.
Maňa ýalan aýdylanda halamaýar. Seniňmi ýalan aýdylanda halamaýarsyň?
Bu meniň iň köp ýigrenýän zatlarymdan biridir.
Şonuň üçin kimdir biri maňa açyk-aýdyň ýalan aýtdy, we soňra siz G7 sammitinde syýasatçylaryň
bilelikde duran suratlaryny yzygiderli gördüňiz.
Surat düşürilýär, hemmeler maska dakynýarlar, soňra derrew maskalaryny aýryp, sosial aralygy saklamadan gürrüňdeş bolýarlar.
We biz bu zatlaryň köpüsini gördük.
Soňra syýasatçylaryň özleriniň hem oňa eýermändigini görersiňiz.
Emma onda raýatlar näme üçin oňa boýun egmeli we hatda jerime tölemeli?
Bularyň ählisi diňe metbugatyň yzygiderli uly basyşy we özüni açyp görkezýänlere garşy hüjümleri netijesinde mümkin boldy,
sebäbi bu hekaýa, bu gürrüň üçin bu tebigy taýdan howplydy.
Men ilkinji wideolarym bilen millionlarça adama ýetdim, ýöne bu çaltlyk bilen çäklendirildi.
We häzir alymlar aýdýarlar, eger biz çäklendirilmedik bolsadyk, köp adamlar halas edilerdi.
Hawa, takyk. Häzirki wagtda düýbünden başga taktikalary ulanylýar.
Men aýdardym, shadowbanning bilen biz häzirki wagtda ähli ugurlarda senzurany
başdan geçirýäris, ol diňe durmuşa geçirilýär.
Bu, biziň tarapymyzda bir zadyň şu ýerde işleýändigini görkezýän alamatdyr.
Siziň hem, Bodo, krizise başyndan bäri gymmatly goşant goşduňyz.
Hekim, lukman we köp zatyny ýitirmegi howp astyna alýan biri hökmünde, siz şol ýere gitdiňiz – men muny şeýle
görýärin – we hakykatdan hem ähli zatlaryňyzy howp astyna goýduňyz. Bizem şeýle lukmanlara has köp mätäç dälmi?
Çuňňur sag boluň, ýöne men muny bilmeýärdim. Ýene bir gezek, bu meniň üçin örän möhümdir.
Men lukman hökmünde pikirini beýan edeniňde, hatda ýalňyş bolsa-da, bir ýurtda ýaşaýyş çeşmäňi ýitirme howpy bilen ýüzbe-ýüz
bolmagyňy düýbünden düşünip bolmajak zat diýip bilýärin.
Men hiç haçan kimdir biriniň ýalňyş pikir aýtandygy üçin iş ýeriniň ýatyryljakdygyny ýa-da şuna meňzeş bir
zat bolup biljekdigini göz öňüne hem getirip bilmezdim.
Esasanam eger siz her bäş minutda bir malpraktika sud işleri bilen meşgullanmak gerek bolmaýan abraýly lukmansyňyz bolsa.
Emma sen şu ýoly saýladyň we ýol boýunda bir pursatda işleriň gysylýandygyny duýup biljekdiň.
Şonuň üçin yzga gaýdyp – men aýdanlarymdan hemmesini yzyna alýaryn. Sen almadyň.
Sen göni öňe gitdiň, we häzir hem daşary ýurtlardan uly gerimde düşündirýärsiň.
Siz adamlara bu kämillige ýetmäge we içki çagalarynyň sesine gulak asmaga kömek edýärsiňiz.
Men öň ulanan suratyňyzy hakykatdanam gowy gördüm.
Bu interwýu üçin we bize ajyran wagtyňyz üçin size uly sag bolsun aýdýarys.
Size Afrika üçin köp güýç we size zerur bolan ähli zatlary iberýäris. Biz aragatnaşykda galarys.
Men bu ýagdaýda aýalymy we maşgalamy hem sag bolsun diýmek isleýärin, sebäbi men Corona 12 wideosyndan soň togtap biljekdim.
Ol aýtdy: "Sen durma, dowam et." Aýtmak gerek bolsa, Daniele Ganser bilen hem ýagdaý şol birdi.
Onuň aýaly hem oňa: "Ýok, sen ondan ýüz öwürme, hatda bu bize boýnumyzy sindirse-de," diýdi.
Bu babatda käwagt hakykatdanam adamyň arkasynda güýçli aýal bolýar.
Men hem özüm barada şonuň ýaly diýip bilerin, hawa. Çuňňur sag boluň, eziz Bodo. Iň gowy arzuwlar bilen.
Sag bol, Mathias. Sag bol, Kla.TV. Sag bol, Sasek maşgalasy.