1
00:00:00,000 --> 00:00:00,300
.

2
00:00:00,300 --> 00:00:07,343
Lilemong tsa morao tjena, ho bile le keketseho ea tlhekefetso ea
thobalano le mafu har'a bana le bacha, e ka

3
00:00:07,343 --> 00:00:15,099
saloang morao ho tšebeliso ea litaba tse itseng mecheng
ea inthanete e kang Snapchat, Instagram le TikTok.

4
00:00:15,099 --> 00:00:21,266
Setsi se kopanetsweng sa bokgoni sa mmuso wa kopanelo le wa
dinaha se bolela hore se etsa sohle se matleng a sona ho thibela

5
00:00:21,266 --> 00:00:26,924
diketsahalo tse jwalo hore di se ke tsa boela tsa etsahala,
empa ha e le hantle boemo bo ntse bo mpefala le ho feta.

6
00:00:26,924 --> 00:00:33,757
Na litaba tsa inthaneteng le meqoqo li kotsi hakae kannete?
Mme na mohlomong ho na le ntho e 'ngoe ka morao ho tsona?

7
00:00:33,757 --> 00:00:39,210
Bana le batjha hangata ba qeta dihora
tse ngata ka letsatsi mecheng ya setjhaba.

8
00:00:39,210 --> 00:00:46,380
Ba latela mekhoa e mecha, ba batla ho ithabisa,
ho itlhalosa le ho itekanya le lithaka tsa bona.

9
00:00:46,380 --> 00:00:50,789
Ba batla mehlala le likarabo tsa lipotso le mathata a bona.

10
00:00:50,789 --> 00:00:56,429
Ha ba etsa jwalo, ho batla ho sa qobehe hore ba kopane le
dikahare tse ba kgothalletsang ho nka boitshwaro bo kotsi

11
00:00:56,429 --> 00:01:00,139
haholo, mme maemong a mang e ba beha bophelong ba bona kotsing.

12
00:01:00,139 --> 00:01:04,284
Lintho tse ngata li phatlalatswa e le dikgetho tsa
mokgwa wa bophelo, li etswa ka setaele jwalo ka

13
00:01:04,284 --> 00:01:07,647
ditharollo tsa mathata kapa li qobellwa e le diteko tsa sebete.

14
00:01:07,647 --> 00:01:14,919
Batjha hangata ba tobana le kgatello e kgolo ya
setjhaba ka sebopeho sa ho qhelelwa ka thoko kapa tlhoriso.

15
00:01:14,919 --> 00:01:22,889
Kla.TV e bontša kamoo bacha ka bo bona ba bonang sena
kateng karolong ea #SoSehIchs (Kamoo ke bonang kateng).

16
00:01:22,889 --> 00:01:26,305
Mananeo a mecha ea litaba ea sechaba a tšoana le lefatše le leng.

17
00:01:26,305 --> 00:01:29,954
Lefatshe le ka hapa mang kapa mang, ha o le dumella.

18
00:01:29,954 --> 00:01:35,454
E na le tšusumetso e kholo haholo ho rona bacha,
'me kea utloisisa hore na hobaneng ho le joalo.

19
00:01:35,454 --> 00:01:40,447
Mona, ke batjha feela, mme ha ho
tsotellehe hore na bophelo ba hao bo tsamaya hampe.

20
00:01:40,447 --> 00:01:44,299
Leha ho le jwalo, ho na le dikotsi tse
ngata mona ho feta tseo re ka di lekanyang.

21
00:01:44,299 --> 00:01:50,633
Ho na le phephetso tse potolohang ho TikTok – tse ka
nkoang hape e le liteko tsa sebete – tse kang 'Deodorant

22
00:01:50,633 --> 00:01:54,683
Challenge', 'Cinnamon Challenge' kapa 'Blackout Challenge'.

23
00:01:54,683 --> 00:02:01,537
Qholotso tsena ke life? Qholotso ea 'deodorant' e ka bitsoa hape
qholotso ea 'ho cha', kaha e kenyelletsa ho fafatsa

24
00:02:01,537 --> 00:02:08,640
'deodorant' matsohong a hau le likarolong tse ling
tsa 'mele oa hau ho fihlela o cha haholo letlalong.

25
00:02:08,640 --> 00:02:12,821
Sepheo sa phephetso ena ke: Ke mang ea ka
tšoarellang nako e telele ka ho fetisisa?

26
00:02:12,821 --> 00:02:20,671
Motheo oa "qholotso ea sinamone" o bonolo: o nka sinamone
e itseng ebe o e tšela ka hanong le 'metso... Ke phetho.

27
00:02:20,671 --> 00:02:26,500
Maemong a mang, qholotso ena e ka baka ho
lahleheloa ke kutlo le ho ba kotsing ea ho kgangoa.

28
00:02:26,500 --> 00:02:33,640
"Phephetso ea ho itima" ke phephetso eo ho eona u
iphang ho fihlela u lahleheloa ke matla a kelello.

29
00:02:33,640 --> 00:02:40,359
Ba bangata ba etsa sena ka lebaka la palo ea ho
tobetsa, empa hape hobane ho nahanoa hore ho ba fa "kick".

30
00:02:40,359 --> 00:02:47,450
Ke ile ka ipotsa: Hobaneng bacha ba etsa
liqholotso tsena, hobaneng ba itšoenya ka lintho tsena?

31
00:02:47,450 --> 00:02:52,067
Ho tsebahala le ho eloa hloko inthaneteng
ke habohlokoa ho bohle, na ha ho joalo?

32
00:02:52,067 --> 00:02:55,568
Ke hore, ke mang ya sa batleng ho babatswa ke batho ba bangata?

33
00:02:55,568 --> 00:03:00,577
Ba bangata le bona ba ka 'na ba se be le tharollo mathateng,
matšoenyehong kapa litšabong tsa bona – maemong a

34
00:03:00,577 --> 00:03:06,548
joalo, lefatše la marang-rang le fana ka ho ba khelosetsa
kelello 'me mohlomong le ho ba pholoso ka tsela e itseng.

35
00:03:06,548 --> 00:03:12,104
Le nna ke na le matšoenyeho le mathata a ka. Boiphihlelo ba
ka bo molemo ka ho fetisisa ke ho phela lefatšeng la

36
00:03:12,104 --> 00:03:16,368
sebele le ho sebetsana le ho rarolla lintho lefatšeng la sebele.

37
00:03:16,368 --> 00:03:19,432
Se nthusang ke hape ho bua le batsoali ba ka.

38
00:03:19,432 --> 00:03:27,067
Ena ke boipiletso ba ka ho lona le batsoali ba lona:
buisanang, thusanang, 'me le bulehe ho e mong ho e mong!

39
00:03:27,067 --> 00:03:31,599
Hoa tšosa seo bana ba rona ba
kopanang le sona mehala ea bona ea letsoho.

40
00:03:31,599 --> 00:03:37,549
Ke tlameha ho lumela hore pele ho lenaneo lena, ke ne ke
e-s'o ka ke utloa ka 'cinnamon challenge', e sa tsoa

41
00:03:37,549 --> 00:03:41,684
tlalehoa. Mohlomong le uena u ikutloa ka tsela e tšoanang?

42
00:03:41,684 --> 00:03:45,060
Leha ho le jwalo, ena e ne e le feela
ponelopele e nyane lefatsheng la diteko tsa sebete.

43
00:03:45,060 --> 00:03:49,669
Ho na le tse ling tse ngata, joalo ka "skull
crusher challenge" le tse ling joalo-joalo.

44
00:03:49,669 --> 00:03:54,712
Mekgwa ya moraorao ke ditsamaiso tsa AI tse
jwale di kgonang ho iketsetsa disebediswa tsa

45
00:03:54,712 --> 00:03:58,300
ponografi ka bo tsona le ho ya ka dikopo tse tobileng.

46
00:03:58,300 --> 00:04:05,111
Mme ka bomadimabe, ho qoba mekgwa ya tshireletso ke papadi feela.

47
00:04:05,111 --> 00:04:11,379
Ho latela tlaleho ya selemo le selemo ya 2023 e
entsweng ke jugendschutz.net, diketsahalo tsa Spain di bontsha

48
00:04:11,379 --> 00:04:14,463
kamoo batjha ba ka fetohang mahlatsipa habonolo kateng.

49
00:04:14,463 --> 00:04:21,796
Mona – ke qotsa – "baithuti ba sebelisitse AI ho etsa litšoantšo
tsa bolumbu tsa baithuti-'moho le bona ba basali 'me ba

50
00:04:21,796 --> 00:04:26,720
li phatlalatsa – ka litlamorao tse tebileng ho ba amehileng".

51
00:04:26,720 --> 00:04:32,612
Ho na le likotsi tse ling tse
boletsoeng tlalehong ea selemo le selemo: Qotso:

52
00:04:32,612 --> 00:04:37,383
Ka thuso ea li-chatbot le li-generator tsa
lentsoe, batho bao u sa ba tsebeng ba ka iketsa

53
00:04:37,383 --> 00:04:40,151
eka ke lithaka tsa bona habonolo le ho feta.

54
00:04:40,151 --> 00:04:46,784
Ba ka theha tshepo le bahlaselwa ba bona habonolo haholoanyane,
ba fumane tlhahisoleseding ya botho e hlokolosi mme ba e sebedise

55
00:04:46,784 --> 00:04:50,440
hampe bakeng sa merero ya ho ba lokisetsa. Qetello ya qotso.

56
00:04:50,440 --> 00:04:57,671
Ho lokisetsa tlhekefetso ke ha batho ba baholo ba
ikemisetsa ho theha kamano le bana ba banyenyane ka sepheo sa ho

57
00:04:57,671 --> 00:05:02,500
ba hlekefetsa ka ho ba thetsa hore ba ba tšepe butle-butle.

58
00:05:02,500 --> 00:05:07,861
Ho na le liketsahalo tse ntseng li eketseha tsa botlokotsebe
bo hlophisitsoeng bo kenyeletsang linokoane tse hlekefetsang

59
00:05:07,861 --> 00:05:11,774
bana tse sebelisang inthanete haholo bakeng sa merero ea tsona.

60
00:05:11,774 --> 00:05:18,889
Sena se tsosa potso ka nepo: Ke mang ea ikarabellang kannete
bakeng sa ho thibela lintho tse joalo hore li se ke tsa etsahala?

61
00:05:18,889 --> 00:05:24,476
Karabo e fumaneha kapele: ke balaodi ba 14 ba mecha ya
phatlalatso ya dinaha tsa feterale – ke bona ba ikarabellang

62
00:05:24,476 --> 00:05:31,016
bakeng sa tshireletso ya bana ba banyenyane mecheng ya
phatlalatso naheng ya Jeremane le bakeng sa ho okamela dikahare.

63
00:05:31,016 --> 00:05:34,143
Boikarabello ba bona bo laolwa ka ho hlaka Selekaneng
sa Melao ya Dinaha tse Kopaneng mabapi le Tshireletso

64
00:05:34,143 --> 00:05:36,289
ya Bana ba Banyenyane Mecheng ya Phatlalatso (JMStV).

65
00:05:36,289 --> 00:05:45,744
Sena se hlile se kopa – qotso: "ts'ireletso ea bana le bacha ho
tsoa litabeng tse mecheng ea tlhahisoleseling le puisano ea

66
00:05:45,744 --> 00:05:56,300
elektroniki tse sitisang kapa tse behang khōlong kapa thutong ea
bona kotsing ...". Joale seo se sebetsa joang ha e le hantle?

67
00:05:56,300 --> 00:05:58,649
Ka tlhokomelo e sa khaotseng (ho sebediswa bohlale
ba maiketsetso bo kgethehileng, mme diphetho di

68
00:05:58,649 --> 00:06:00,568
ntan'o hlahlojwa ke batho) le ka thuso ya ditletlebo.

69
00:06:00,568 --> 00:06:04,758
Sena se laolwa bohareng ke Khomishene ya Tshireletso
ya Bana ba Banyenyane Mecheng ya Phatlalatso (KJM).

70
00:06:04,758 --> 00:06:10,164
E boetse e sebetsa mmoho le Setsi sa Federale sa
Tšireletso ea Bana le Bacha Mecheng ea Phatlalatso (BzKJ).

71
00:06:10,164 --> 00:06:16,880
E laoloa ke Lekala la Federale la Litaba
tsa Malapa, Batho ba Baholo, Basali le Bacha.

72
00:06:16,880 --> 00:06:21,097
Se bitswang "setsi sa bokgoni" sa
Khomishene ya Tshireletso ya Bana Banyenyane Mecheng

73
00:06:21,097 --> 00:06:24,353
ya Phatlalatso (KJM) ke: jugendschutz.net.

74
00:06:24,353 --> 00:06:30,028
Pele o dula fatshe o phomola, o nahana
hore, "Tsohle di lokile...", o lokela ho

75
00:06:30,028 --> 00:06:33,868
tseba hore na ke mang ya lefang sena sohle.

76
00:06:33,868 --> 00:06:38,423
"jugendschutz.net" e tšehelitsoe ka lichelete ke
mekhatlo e latelang: 1. Bolaodi ba mecha ya

77
00:06:38,423 --> 00:06:42,266
phatlalatso ya naha (tefello ya laesense ya GEZ e tlamang)

78
00:06:42,266 --> 00:06:48,530
Sistimi ea tefello ea laesense e qobelloang ea GEZ e lahlile
botšepehi khafetsa, joalo ka ha Kla.TV e bontšitse ka

79
00:06:48,530 --> 00:06:55,474
mehlala e mengata e totobetseng lenaneong "Der Medien-Riese
wankt!" (Rakhoebo oa mecha ea litaba o a thekesela!) .

80
00:06:55,474 --> 00:07:03,313
2. Tjhelete e eketsehileng e tswa ho Lekala la Federale
la Ditaba tsa Malapa, Batho ba Baholo, Basadi le Batjha.

81
00:07:03,313 --> 00:07:10,792
Boetapele ba dipolotiki ba Lefapha la Bana,
Batjha, Lelapa, Tekano, Baphaphathehi le Kopano

82
00:07:10,792 --> 00:07:15,530
North Rhine-Westphalia bo botala ebile bo queer.

83
00:07:15,530 --> 00:07:23,559
Haholo-holo Alliance 90/The Greens e mametse kapa e
tšehelitse mehopolo ea bosebeletsi ba bana ka lilemo tse ngata.

84
00:07:23,559 --> 00:07:29,712
"Mokha oa Boitšoaro bo Botala le Sekhobo sa
Bohlola ba Bana" ke sehlooho sa lenaneo lohle.

85
00:07:29,712 --> 00:07:36,450
3. Bolaodi bo phahameng ba batjha ba dinaha
tsa feterale le bona ba kenya letsoho ho sena.

86
00:07:36,450 --> 00:07:42,996
Leha ho le jwalo, ho lokela ho elwe hloko hore, ka mohlala, ho
pakoa hore Lekala la Federale la Ditaba tsa Malapa le kgothalletsa

87
00:07:42,996 --> 00:07:50,015
ho kenya bana mehopolo e kotsi ba sa le banyenyane e le karolo
ya lenaneo la lona la "Demokratie leben" (Phela Demokerasi).

88
00:07:50,015 --> 00:07:56,082
Mokhatlo "Queere Bildung e.V." o batla ho sebedisa tshehetso ya
ditjhelete – ke hore, tjhelete ya balefi

89
00:07:56,082 --> 00:08:01,503
ba lekgetho – ho kgothalletsa phapano ya
bong ditheong tsa thuto naheng ka bophara.

90
00:08:01,503 --> 00:08:04,510
Tse eketsehileng ka sena lenaneong: "Moputso o
sa lebelloang o tsoang mmusong bakeng sa

91
00:08:04,510 --> 00:08:07,023
phatlalatso ea maikutlo a batho ba fetotseng bong"

92
00:08:07,023 --> 00:08:14,935
Haeba, re le batsoali, re batla ho tseba hore na chelete ena
ea lekhetho ea rona e sebelisoa joang kannete ho sireletsa

93
00:08:14,935 --> 00:08:20,000
bacha, ho ba thata, esita le ho ferekanya haholo maemong a mang.

94
00:08:20,000 --> 00:08:27,584
Ho na le tšebelisano-'moho pakeng tsa jugendschutz.net le
mekhatlo e mengata ea ts'ireletso ea bacha, joalo ka Federation

95
00:08:27,584 --> 00:08:34,353
of German Catholic Youth (BDKJ) e North Rhine-Westphalia
le Catholic State Working Group for Child and Youth

96
00:08:34,353 --> 00:08:37,287
Protection in North Rhine-Westphalia (KALJ NRW e.V.).

97
00:08:37,287 --> 00:08:44,673
Har'a lisebelisoa tsa mosebetsi tseo a li khothalletsang ke
pampitšana "WISSEN TO GO!" (TSEBO EA HO TSAMAA), e tšehelitsoeng

98
00:08:44,673 --> 00:08:52,339
ka lichelete ke Lekala la Bana, Bacha, Lelapa, Tekano,
Baphaphathehi le Kopano la Naha ea North Rhine-Westphalia.

99
00:08:52,339 --> 00:08:59,336
Haeba o latela ditlhahiso tsa baetapele ba batjha tse hokahaneng
pampitshaneng ena, o tla qetella, mohlala, ho 1. websaeteng ea

100
00:08:59,336 --> 00:09:06,003
lebenkele la thobalano la queer-feminist, le tšehetsang
thobalano, le baballang tikoloho le la vegan 2. kapa leqepheng la

101
00:09:06,003 --> 00:09:13,111
lehae la barupeli ba babeli ba thobalano ba phatlalatsang libuka
kapa mehlala ea litho tsa botona le botšehali bakeng sa thuto ea

102
00:09:13,111 --> 00:09:20,053
thobalano liwebsaeteng tsa bona 3. kapa le "litsebi" tse bitsoang
tse hlalosang mokhoa oa ho iketsetsa lisebelisoa tsa hau tsa

103
00:09:20,053 --> 00:09:27,271
thobalano, 4, kapa liwebsaeteng tse ling tsa queer tse fanang ka
malebela a hore na u ka pata joang ho kokomoha ho hlahisang bopaki

104
00:09:27,271 --> 00:09:32,329
litho tsa hau tsa botona ha u le mosali ea fetotseng bong ...

105
00:09:32,329 --> 00:09:39,138
Bapalami ba ratehang, hona joale, re tla le boloka
le rona re sa bone litšoantšo le lintlha tse ling.

106
00:09:39,138 --> 00:09:43,380
Mehloli eohle e ngotsoe fatše mme
e bontšitsoe qetellong ea lenaneo.

107
00:09:43,380 --> 00:09:47,047
Leha ho le jwalo, jwale ho lokela ho hlaka ho bohle
hore polelwana "tshireletso ya bana ba banyenyane"

108
00:09:47,047 --> 00:09:49,486
ha se lebaka la ho ikgantsha ka katleho e fetileng.

109
00:09:49,486 --> 00:09:54,600
E ka hlekefoloa le ho sokolloa hore e be se fapaneng hantle.

110
00:09:54,600 --> 00:10:01,741
Qetellong, ntlha e le 'ngoe ea bohlokoa haholo: Khomishene ea
Tšireletso ea Bana Ba Bannyane Mecheng ea Tlhahisoleseling hangata

111
00:10:01,741 --> 00:10:05,692
e nka khato feela ka mor'a hore litaba li hasoe kapa li ajoe.

112
00:10:05,692 --> 00:10:10,265
Bafani ba ditshebeletso tse lebisitsweng ho batjha
ha ba nke boikarabelo ba bona ba ho nka kgato ka

113
00:10:10,265 --> 00:10:13,372
potlako ha ho tlalehilwe ditlolo tsa molao ka botebo.

114
00:10:13,372 --> 00:10:19,918
Litlamorao tsohle tse ka bang kotsi ka linako tse ling ho
bana ba banyenyane, malapa a bona le tikoloho ea bona ea

115
00:10:19,918 --> 00:10:23,808
sechaba li etsahetse pele litlolo tsa molao li ngolisoa.

116
00:10:23,808 --> 00:10:32,042
Litaba tse kotsi li sala ka mehopolong ea batho le
tšebetsong, leha li ka qetella li hlakotsoe inthaneteng.

117
00:10:32,042 --> 00:10:37,353
Ho sa natsoe taolo e sebelisoang ke bafani ba
litšebeletso, bana le bacha ka hona ba pepesehetse ka botlalo

118
00:10:37,353 --> 00:10:40,302
likotsing tse se nang palo tse fumanehang inthaneteng.

119
00:10:40,302 --> 00:10:45,524
Litlaleho tsa selemo le selemo mabapi le tšireletso ea
bana li bontša hore lipalo tsa ho hlakola hangata ha li

120
00:10:45,524 --> 00:10:49,248
lekana le hore ho hlakoloa hangata ho etsoa ka tieho e kholo.

121
00:10:49,248 --> 00:10:54,637
Leha ho le jwalo, ka hodima tsohle, phatlalatso ya dikahare
tse ding tse tshwenyang e baka diketsahalo tse ntjha tsa

122
00:10:54,637 --> 00:10:58,479
tshutsumetso, mano le ditlolo tsa molao letsatsi le letsatsi.

123
00:10:58,479 --> 00:11:06,063
Ho bonahala eka, ka lebitso la ho sireletsa
bacha, lelapa ha le sireletsoe empa le senngoa...

124
00:11:06,063 --> 00:11:10,734
Iketsetse maikutlo a hao mabapi le
tshireletso le balaodi ba boletsweng.

125
00:11:10,734 --> 00:11:16,701
Empa ka kopo, le se ke la phutholoha – hobane
haeba re sa phahamise matsoho a rona mme ra re

126
00:11:16,701 --> 00:11:19,075
EMISA, morero ona o tla tswela pele ho hola...

