WEBVTT

00:00.000 --> 00:00.300
.

00:00.300 --> 00:07.343
Lilemong tsa morao tjena, ho bile le keketseho ea tlhekefetso ea
thobalano le mafu har'a bana le bacha, e ka

00:07.343 --> 00:15.099
saloang morao ho tšebeliso ea litaba tse itseng mecheng
ea inthanete e kang Snapchat, Instagram le TikTok.

00:15.099 --> 00:21.266
Setsi se kopanetsweng sa bokgoni sa mmuso wa kopanelo le wa
dinaha se bolela hore se etsa sohle se matleng a sona ho thibela

00:21.266 --> 00:26.924
diketsahalo tse jwalo hore di se ke tsa boela tsa etsahala,
empa ha e le hantle boemo bo ntse bo mpefala le ho feta.

00:26.924 --> 00:33.757
Na litaba tsa inthaneteng le meqoqo li kotsi hakae kannete?
Mme na mohlomong ho na le ntho e 'ngoe ka morao ho tsona?

00:33.757 --> 00:39.210
Bana le batjha hangata ba qeta dihora
tse ngata ka letsatsi mecheng ya setjhaba.

00:39.210 --> 00:46.380
Ba latela mekhoa e mecha, ba batla ho ithabisa,
ho itlhalosa le ho itekanya le lithaka tsa bona.

00:46.380 --> 00:50.789
Ba batla mehlala le likarabo tsa lipotso le mathata a bona.

00:50.789 --> 00:56.429
Ha ba etsa jwalo, ho batla ho sa qobehe hore ba kopane le
dikahare tse ba kgothalletsang ho nka boitshwaro bo kotsi

00:56.429 --> 01:00.139
haholo, mme maemong a mang e ba beha bophelong ba bona kotsing.

01:00.139 --> 01:04.284
Lintho tse ngata li phatlalatswa e le dikgetho tsa
mokgwa wa bophelo, li etswa ka setaele jwalo ka

01:04.284 --> 01:07.647
ditharollo tsa mathata kapa li qobellwa e le diteko tsa sebete.

01:07.647 --> 01:14.919
Batjha hangata ba tobana le kgatello e kgolo ya
setjhaba ka sebopeho sa ho qhelelwa ka thoko kapa tlhoriso.

01:14.919 --> 01:22.889
Kla.TV e bontša kamoo bacha ka bo bona ba bonang sena
kateng karolong ea #SoSehIchs (Kamoo ke bonang kateng).

01:22.889 --> 01:26.305
Mananeo a mecha ea litaba ea sechaba a tšoana le lefatše le leng.

01:26.305 --> 01:29.954
Lefatshe le ka hapa mang kapa mang, ha o le dumella.

01:29.954 --> 01:35.454
E na le tšusumetso e kholo haholo ho rona bacha,
'me kea utloisisa hore na hobaneng ho le joalo.

01:35.454 --> 01:40.447
Mona, ke batjha feela, mme ha ho
tsotellehe hore na bophelo ba hao bo tsamaya hampe.

01:40.447 --> 01:44.299
Leha ho le jwalo, ho na le dikotsi tse
ngata mona ho feta tseo re ka di lekanyang.

01:44.299 --> 01:50.633
Ho na le phephetso tse potolohang ho TikTok – tse ka
nkoang hape e le liteko tsa sebete – tse kang 'Deodorant

01:50.633 --> 01:54.683
Challenge', 'Cinnamon Challenge' kapa 'Blackout Challenge'.

01:54.683 --> 02:01.537
Qholotso tsena ke life? Qholotso ea 'deodorant' e ka bitsoa hape
qholotso ea 'ho cha', kaha e kenyelletsa ho fafatsa

02:01.537 --> 02:08.640
'deodorant' matsohong a hau le likarolong tse ling
tsa 'mele oa hau ho fihlela o cha haholo letlalong.

02:08.640 --> 02:12.821
Sepheo sa phephetso ena ke: Ke mang ea ka
tšoarellang nako e telele ka ho fetisisa?

02:12.821 --> 02:20.671
Motheo oa "qholotso ea sinamone" o bonolo: o nka sinamone
e itseng ebe o e tšela ka hanong le 'metso... Ke phetho.

02:20.671 --> 02:26.500
Maemong a mang, qholotso ena e ka baka ho
lahleheloa ke kutlo le ho ba kotsing ea ho kgangoa.

02:26.500 --> 02:33.640
"Phephetso ea ho itima" ke phephetso eo ho eona u
iphang ho fihlela u lahleheloa ke matla a kelello.

02:33.640 --> 02:40.359
Ba bangata ba etsa sena ka lebaka la palo ea ho
tobetsa, empa hape hobane ho nahanoa hore ho ba fa "kick".

02:40.359 --> 02:47.450
Ke ile ka ipotsa: Hobaneng bacha ba etsa
liqholotso tsena, hobaneng ba itšoenya ka lintho tsena?

02:47.450 --> 02:52.067
Ho tsebahala le ho eloa hloko inthaneteng
ke habohlokoa ho bohle, na ha ho joalo?

02:52.067 --> 02:55.568
Ke hore, ke mang ya sa batleng ho babatswa ke batho ba bangata?

02:55.568 --> 03:00.577
Ba bangata le bona ba ka 'na ba se be le tharollo mathateng,
matšoenyehong kapa litšabong tsa bona – maemong a

03:00.577 --> 03:06.548
joalo, lefatše la marang-rang le fana ka ho ba khelosetsa
kelello 'me mohlomong le ho ba pholoso ka tsela e itseng.

03:06.548 --> 03:12.104
Le nna ke na le matšoenyeho le mathata a ka. Boiphihlelo ba
ka bo molemo ka ho fetisisa ke ho phela lefatšeng la

03:12.104 --> 03:16.368
sebele le ho sebetsana le ho rarolla lintho lefatšeng la sebele.

03:16.368 --> 03:19.432
Se nthusang ke hape ho bua le batsoali ba ka.

03:19.432 --> 03:27.067
Ena ke boipiletso ba ka ho lona le batsoali ba lona:
buisanang, thusanang, 'me le bulehe ho e mong ho e mong!

03:27.067 --> 03:31.599
Hoa tšosa seo bana ba rona ba
kopanang le sona mehala ea bona ea letsoho.

03:31.599 --> 03:37.549
Ke tlameha ho lumela hore pele ho lenaneo lena, ke ne ke
e-s'o ka ke utloa ka 'cinnamon challenge', e sa tsoa

03:37.549 --> 03:41.684
tlalehoa. Mohlomong le uena u ikutloa ka tsela e tšoanang?

03:41.684 --> 03:45.060
Leha ho le jwalo, ena e ne e le feela
ponelopele e nyane lefatsheng la diteko tsa sebete.

03:45.060 --> 03:49.669
Ho na le tse ling tse ngata, joalo ka "skull
crusher challenge" le tse ling joalo-joalo.

03:49.669 --> 03:54.712
Mekgwa ya moraorao ke ditsamaiso tsa AI tse
jwale di kgonang ho iketsetsa disebediswa tsa

03:54.712 --> 03:58.300
ponografi ka bo tsona le ho ya ka dikopo tse tobileng.

03:58.300 --> 04:05.111
Mme ka bomadimabe, ho qoba mekgwa ya tshireletso ke papadi feela.

04:05.111 --> 04:11.379
Ho latela tlaleho ya selemo le selemo ya 2023 e
entsweng ke jugendschutz.net, diketsahalo tsa Spain di bontsha

04:11.379 --> 04:14.463
kamoo batjha ba ka fetohang mahlatsipa habonolo kateng.

04:14.463 --> 04:21.796
Mona – ke qotsa – "baithuti ba sebelisitse AI ho etsa litšoantšo
tsa bolumbu tsa baithuti-'moho le bona ba basali 'me ba

04:21.796 --> 04:26.720
li phatlalatsa – ka litlamorao tse tebileng ho ba amehileng".

04:26.720 --> 04:32.612
Ho na le likotsi tse ling tse
boletsoeng tlalehong ea selemo le selemo: Qotso:

04:32.612 --> 04:37.383
Ka thuso ea li-chatbot le li-generator tsa
lentsoe, batho bao u sa ba tsebeng ba ka iketsa

04:37.383 --> 04:40.151
eka ke lithaka tsa bona habonolo le ho feta.

04:40.151 --> 04:46.784
Ba ka theha tshepo le bahlaselwa ba bona habonolo haholoanyane,
ba fumane tlhahisoleseding ya botho e hlokolosi mme ba e sebedise

04:46.784 --> 04:50.440
hampe bakeng sa merero ya ho ba lokisetsa. Qetello ya qotso.

04:50.440 --> 04:57.671
Ho lokisetsa tlhekefetso ke ha batho ba baholo ba
ikemisetsa ho theha kamano le bana ba banyenyane ka sepheo sa ho

04:57.671 --> 05:02.500
ba hlekefetsa ka ho ba thetsa hore ba ba tšepe butle-butle.

05:02.500 --> 05:07.861
Ho na le liketsahalo tse ntseng li eketseha tsa botlokotsebe
bo hlophisitsoeng bo kenyeletsang linokoane tse hlekefetsang

05:07.861 --> 05:11.774
bana tse sebelisang inthanete haholo bakeng sa merero ea tsona.

05:11.774 --> 05:18.889
Sena se tsosa potso ka nepo: Ke mang ea ikarabellang kannete
bakeng sa ho thibela lintho tse joalo hore li se ke tsa etsahala?

05:18.889 --> 05:24.476
Karabo e fumaneha kapele: ke balaodi ba 14 ba mecha ya
phatlalatso ya dinaha tsa feterale – ke bona ba ikarabellang

05:24.476 --> 05:31.016
bakeng sa tshireletso ya bana ba banyenyane mecheng ya
phatlalatso naheng ya Jeremane le bakeng sa ho okamela dikahare.

05:31.016 --> 05:34.143
Boikarabello ba bona bo laolwa ka ho hlaka Selekaneng
sa Melao ya Dinaha tse Kopaneng mabapi le Tshireletso

05:34.143 --> 05:36.289
ya Bana ba Banyenyane Mecheng ya Phatlalatso (JMStV).

05:36.289 --> 05:45.744
Sena se hlile se kopa – qotso: "ts'ireletso ea bana le bacha ho
tsoa litabeng tse mecheng ea tlhahisoleseling le puisano ea

05:45.744 --> 05:56.300
elektroniki tse sitisang kapa tse behang khōlong kapa thutong ea
bona kotsing ...". Joale seo se sebetsa joang ha e le hantle?

05:56.300 --> 05:58.649
Ka tlhokomelo e sa khaotseng (ho sebediswa bohlale
ba maiketsetso bo kgethehileng, mme diphetho di

05:58.649 --> 06:00.568
ntan'o hlahlojwa ke batho) le ka thuso ya ditletlebo.

06:00.568 --> 06:04.758
Sena se laolwa bohareng ke Khomishene ya Tshireletso
ya Bana ba Banyenyane Mecheng ya Phatlalatso (KJM).

06:04.758 --> 06:10.164
E boetse e sebetsa mmoho le Setsi sa Federale sa
Tšireletso ea Bana le Bacha Mecheng ea Phatlalatso (BzKJ).

06:10.164 --> 06:16.880
E laoloa ke Lekala la Federale la Litaba
tsa Malapa, Batho ba Baholo, Basali le Bacha.

06:16.880 --> 06:21.097
Se bitswang "setsi sa bokgoni" sa
Khomishene ya Tshireletso ya Bana Banyenyane Mecheng

06:21.097 --> 06:24.353
ya Phatlalatso (KJM) ke: jugendschutz.net.

06:24.353 --> 06:30.028
Pele o dula fatshe o phomola, o nahana
hore, "Tsohle di lokile...", o lokela ho

06:30.028 --> 06:33.868
tseba hore na ke mang ya lefang sena sohle.

06:33.868 --> 06:38.423
"jugendschutz.net" e tšehelitsoe ka lichelete ke
mekhatlo e latelang: 1. Bolaodi ba mecha ya

06:38.423 --> 06:42.266
phatlalatso ya naha (tefello ya laesense ya GEZ e tlamang)

06:42.266 --> 06:48.530
Sistimi ea tefello ea laesense e qobelloang ea GEZ e lahlile
botšepehi khafetsa, joalo ka ha Kla.TV e bontšitse ka

06:48.530 --> 06:55.474
mehlala e mengata e totobetseng lenaneong "Der Medien-Riese
wankt!" (Rakhoebo oa mecha ea litaba o a thekesela!) .

06:55.474 --> 07:03.313
2. Tjhelete e eketsehileng e tswa ho Lekala la Federale
la Ditaba tsa Malapa, Batho ba Baholo, Basadi le Batjha.

07:03.313 --> 07:10.792
Boetapele ba dipolotiki ba Lefapha la Bana,
Batjha, Lelapa, Tekano, Baphaphathehi le Kopano

07:10.792 --> 07:15.530
North Rhine-Westphalia bo botala ebile bo queer.

07:15.530 --> 07:23.559
Haholo-holo Alliance 90/The Greens e mametse kapa e
tšehelitse mehopolo ea bosebeletsi ba bana ka lilemo tse ngata.

07:23.559 --> 07:29.712
"Mokha oa Boitšoaro bo Botala le Sekhobo sa
Bohlola ba Bana" ke sehlooho sa lenaneo lohle.

07:29.712 --> 07:36.450
3. Bolaodi bo phahameng ba batjha ba dinaha
tsa feterale le bona ba kenya letsoho ho sena.

07:36.450 --> 07:42.996
Leha ho le jwalo, ho lokela ho elwe hloko hore, ka mohlala, ho
pakoa hore Lekala la Federale la Ditaba tsa Malapa le kgothalletsa

07:42.996 --> 07:50.015
ho kenya bana mehopolo e kotsi ba sa le banyenyane e le karolo
ya lenaneo la lona la "Demokratie leben" (Phela Demokerasi).

07:50.015 --> 07:56.082
Mokhatlo "Queere Bildung e.V." o batla ho sebedisa tshehetso ya
ditjhelete – ke hore, tjhelete ya balefi

07:56.082 --> 08:01.503
ba lekgetho – ho kgothalletsa phapano ya
bong ditheong tsa thuto naheng ka bophara.

08:01.503 --> 08:04.510
Tse eketsehileng ka sena lenaneong: "Moputso o
sa lebelloang o tsoang mmusong bakeng sa

08:04.510 --> 08:07.023
phatlalatso ea maikutlo a batho ba fetotseng bong"

08:07.023 --> 08:14.935
Haeba, re le batsoali, re batla ho tseba hore na chelete ena
ea lekhetho ea rona e sebelisoa joang kannete ho sireletsa

08:14.935 --> 08:20.000
bacha, ho ba thata, esita le ho ferekanya haholo maemong a mang.

08:20.000 --> 08:27.584
Ho na le tšebelisano-'moho pakeng tsa jugendschutz.net le
mekhatlo e mengata ea ts'ireletso ea bacha, joalo ka Federation

08:27.584 --> 08:34.353
of German Catholic Youth (BDKJ) e North Rhine-Westphalia
le Catholic State Working Group for Child and Youth

08:34.353 --> 08:37.287
Protection in North Rhine-Westphalia (KALJ NRW e.V.).

08:37.287 --> 08:44.673
Har'a lisebelisoa tsa mosebetsi tseo a li khothalletsang ke
pampitšana "WISSEN TO GO!" (TSEBO EA HO TSAMAA), e tšehelitsoeng

08:44.673 --> 08:52.339
ka lichelete ke Lekala la Bana, Bacha, Lelapa, Tekano,
Baphaphathehi le Kopano la Naha ea North Rhine-Westphalia.

08:52.339 --> 08:59.336
Haeba o latela ditlhahiso tsa baetapele ba batjha tse hokahaneng
pampitshaneng ena, o tla qetella, mohlala, ho 1. websaeteng ea

08:59.336 --> 09:06.003
lebenkele la thobalano la queer-feminist, le tšehetsang
thobalano, le baballang tikoloho le la vegan 2. kapa leqepheng la

09:06.003 --> 09:13.111
lehae la barupeli ba babeli ba thobalano ba phatlalatsang libuka
kapa mehlala ea litho tsa botona le botšehali bakeng sa thuto ea

09:13.111 --> 09:20.053
thobalano liwebsaeteng tsa bona 3. kapa le "litsebi" tse bitsoang
tse hlalosang mokhoa oa ho iketsetsa lisebelisoa tsa hau tsa

09:20.053 --> 09:27.271
thobalano, 4, kapa liwebsaeteng tse ling tsa queer tse fanang ka
malebela a hore na u ka pata joang ho kokomoha ho hlahisang bopaki

09:27.271 --> 09:32.329
litho tsa hau tsa botona ha u le mosali ea fetotseng bong ...

09:32.329 --> 09:39.138
Bapalami ba ratehang, hona joale, re tla le boloka
le rona re sa bone litšoantšo le lintlha tse ling.

09:39.138 --> 09:43.380
Mehloli eohle e ngotsoe fatše mme
e bontšitsoe qetellong ea lenaneo.

09:43.380 --> 09:47.047
Leha ho le jwalo, jwale ho lokela ho hlaka ho bohle
hore polelwana "tshireletso ya bana ba banyenyane"

09:47.047 --> 09:49.486
ha se lebaka la ho ikgantsha ka katleho e fetileng.

09:49.486 --> 09:54.600
E ka hlekefoloa le ho sokolloa hore e be se fapaneng hantle.

09:54.600 --> 10:01.741
Qetellong, ntlha e le 'ngoe ea bohlokoa haholo: Khomishene ea
Tšireletso ea Bana Ba Bannyane Mecheng ea Tlhahisoleseling hangata

10:01.741 --> 10:05.692
e nka khato feela ka mor'a hore litaba li hasoe kapa li ajoe.

10:05.692 --> 10:10.265
Bafani ba ditshebeletso tse lebisitsweng ho batjha
ha ba nke boikarabelo ba bona ba ho nka kgato ka

10:10.265 --> 10:13.372
potlako ha ho tlalehilwe ditlolo tsa molao ka botebo.

10:13.372 --> 10:19.918
Litlamorao tsohle tse ka bang kotsi ka linako tse ling ho
bana ba banyenyane, malapa a bona le tikoloho ea bona ea

10:19.918 --> 10:23.808
sechaba li etsahetse pele litlolo tsa molao li ngolisoa.

10:23.808 --> 10:32.042
Litaba tse kotsi li sala ka mehopolong ea batho le
tšebetsong, leha li ka qetella li hlakotsoe inthaneteng.

10:32.042 --> 10:37.353
Ho sa natsoe taolo e sebelisoang ke bafani ba
litšebeletso, bana le bacha ka hona ba pepesehetse ka botlalo

10:37.353 --> 10:40.302
likotsing tse se nang palo tse fumanehang inthaneteng.

10:40.302 --> 10:45.524
Litlaleho tsa selemo le selemo mabapi le tšireletso ea
bana li bontša hore lipalo tsa ho hlakola hangata ha li

10:45.524 --> 10:49.248
lekana le hore ho hlakoloa hangata ho etsoa ka tieho e kholo.

10:49.248 --> 10:54.637
Leha ho le jwalo, ka hodima tsohle, phatlalatso ya dikahare
tse ding tse tshwenyang e baka diketsahalo tse ntjha tsa

10:54.637 --> 10:58.479
tshutsumetso, mano le ditlolo tsa molao letsatsi le letsatsi.

10:58.479 --> 11:06.063
Ho bonahala eka, ka lebitso la ho sireletsa
bacha, lelapa ha le sireletsoe empa le senngoa...

11:06.063 --> 11:10.734
Iketsetse maikutlo a hao mabapi le
tshireletso le balaodi ba boletsweng.

11:10.734 --> 11:16.701
Empa ka kopo, le se ke la phutholoha – hobane
haeba re sa phahamise matsoho a rona mme ra re

11:16.701 --> 11:19.075
EMISA, morero ona o tla tswela pele ho hola...
