WEBVTT

00:00.000 --> 00:00.300
.

00:00.300 --> 00:07.162
Kwiminyaka yakutshanje, kubekho ukwanda kokuxhatshazwa
ngokwesondo nokusweleka phakathi kwabantwana nabantu abatsha,

00:07.162 --> 00:15.099
nto leyo enokurhwebeshelwa ekusetyenzisweni komxholo othile
kumaqonga e-intanethi afana neSnapchat, iInstagram neTikTok.

00:15.099 --> 00:21.349
Iziko lokusebenzisana lezakhono likarhulumente womdibaniso
nowelizwe lithi lenza konke okusemandleni alo

00:21.349 --> 00:26.924
ukuthintela iimeko ezinjalo ukuba zingaphindi
zenzeke, kodwa eneneni imeko iya isiba mandundu.

00:26.924 --> 00:33.757
Ingaba umxholo we-intanethi kunye neencoko ziyingozi kangakanani
nyhani? Kwaye ingaba mhlawumbi kukho enye into esemva kwayo?

00:33.757 --> 00:39.210
Abantwana kunye nabantu abatsha bahlala bechitha
iiyure ezininzi ngosuku kumakhasi onxibelelwano.

00:39.210 --> 00:46.380
Balandela iitrendi ezintsha, bafuna ukonwaba,
baziveze kwaye bazithelekise nabalingana babo.

00:46.380 --> 00:50.789
Bafuna iimodeli zokulinganiswa kunye
neempendulo kwimibuzo yabo neengxaki zabo.

00:50.789 --> 00:56.711
Ngokwenza njalo, phantse akunakuphepheka ukuba bafumane
umxholo okhuthaza ukuba bazibandakanye kwizenzo eziyingozi

00:56.711 --> 01:00.139
kakhulu, yaye kwezinye iimeko de nobomi babo busisiwe.

01:00.139 --> 01:04.479
Izinto ezininzi zibhengezwa njengezinto
zokuzikhethela, zibonakaliswe njengezinto zokusombulula

01:04.479 --> 01:07.647
iingxaki okanye zinyanzeliswe njengemilingo yesibindi.

01:07.647 --> 01:12.170
Abantu abatsha bahlala befakwe phantsi
koxinzelelo olukhulu loluntu oluthatha imo

01:12.170 --> 01:14.919
yokukhutshelwa ngaphandle okanye ukuxhatshazwa.

01:14.919 --> 01:22.889
Kla.TV ibonisa indlela abantu abatsha ngokwabo
abayibona ngayo le nto kwicandelo elithi #SoSehIchs.

01:22.889 --> 01:26.305
Amajelo onxibelelwano awufana nelinye ilizwe.

01:26.305 --> 01:29.954
Ihlabathi elinokuthi lithande nabani na, ukuba uyavuma.

01:29.954 --> 01:35.454
Inempembelelo enkulu kakhulu kuthi bantu
abatsha, kwaye ndiyayiqonda into eyenza njalo.

01:35.454 --> 01:40.447
Apha, ulutsha luhleli kunye, kwaye akukhathaliseki
nokuba yintoni na engahambi kakuhle ebomini bakho.

01:40.447 --> 01:44.299
Nangona kunjalo, kukho iingozi
ezininzi apha kunokuba singaqikelela.

01:44.299 --> 01:50.311
Kukho imiceli mngeni ejikelezayo kwi-TikTok –
enokubonwa njengemilingo yesibindi – efana 'neDeodorant

01:50.311 --> 01:54.683
Challenge', 'iCinnamon Challenge' okanye 'iBlackout Challenge'.

01:54.683 --> 02:01.125
Zeziphi ezi ngxaki? 'Umceli mngeni we-deodorant' unokubizwa
ngokuba 'ngumceli mngeni wokutsha', njengoko ubandakanya

02:01.125 --> 02:08.640
ukutshiza i-deodorant ezingalweni zakho nakwamanye amalungu
omzimba wakho de ufumane ukutsha okukhulu kulusu lwakho.

02:08.640 --> 02:12.821
Injongo yalo mceli mngeni yile: Ngubani
onokumelana ixesha elide kunabo bonke?

02:12.821 --> 02:20.671
Umgaqo ongemva 'kwimingeni yesinamon' ulula: uthatha isinamon uze
uyigalele emlonyeni wakho uyise esiswini... Yiloo nto kuphela.

02:20.671 --> 02:26.500
Kwezinye iimeko, lo mceli-mngeni unokukhokelela ekuphulukaneni
nengqondo kwaye kukwakho nomngcipheko wokuxhuzulwa.

02:26.500 --> 02:33.640
"I-blackout challenge" ngumceli mngeni
apho uzibhinqayo de uphulukane nengqondo.

02:33.640 --> 02:40.359
Abaninzi benza oku ngenxa yenani lokucofa,
kodwa kananjalo kuba kuthiwa kubanika "kick".

02:40.359 --> 02:47.450
Ndazibuza: Kutheni abantu abatsha besenza le
miceli mngeni, kutheni bezenzela ezi zinto?

02:47.450 --> 02:52.067
Ukuqatshelwa nokufumana ingqalelo
kwi-intanethi kubalulekile kumntu wonke, akunjalo?

02:52.067 --> 02:55.568
Nditsho ke, ngubani ongafuni kunconywa ngabantu abaninzi?

02:55.568 --> 03:00.891
Abaninzi banokungabi nesisombululo kwiingxaki zabo, kwiinkxalabo
okanye kuloyiko lwabo – kwaye kule meko,

03:00.891 --> 03:06.548
ihlabathi le-intanethi libonelela ngento
yokuziphazamisa kwaye mhlawumbi likwasisindiso esithile.

03:06.548 --> 03:12.361
Nam ndineenkxalabo neengxaki zam. Eyona ndlela
endiyazi yile yokuhlala kwihlabathi lokwenyani,

03:12.361 --> 03:16.368
ndijongane nezinto ndize ndizicombulule nakulo.

03:16.368 --> 03:19.432
Into endinceda kukuthetha nabazali bam.

03:19.432 --> 03:27.067
Le yimbeko yam kuni nakubazali benu: thethani,
nincedeni, kwaye nibe selubala omnye komnye!

03:27.067 --> 03:31.599
Koyikisa into abajongana nayo abantwana bethu kwii-selfie zabo.

03:31.599 --> 03:37.533
Kufuneka ndivume ukuba kude kube yile nkqubo, andizange
ndive ngomceli mngeni wesinamon, ekusandula ukunikelwa

03:37.533 --> 03:41.684
ingxelo ngawo. Mhlawumbi nawe uvakalelwa ngendlela efanayo?

03:41.684 --> 03:45.060
Noko ke, esi yayisisijonga nje
sokuqala kwihlabathi lovavanyo lobuganga.

03:45.060 --> 03:49.669
Zininzi ezinye, ezifana ne "skull crusher challenge" njalo njalo.

03:49.669 --> 03:58.300
Iitrendi zamva nje ziinkqubo ze-AI ezingoku zikwaziyo ukwenza
izinto ezingamanyala ngokwazo kwaye ngokwezicelo ezithile.

03:58.300 --> 04:05.111
Kwaye ngelishwa, ukuphepha iindlela zokhuseleko kulula kakhulu.

04:05.111 --> 04:11.280
Ngokwengxelo yonyaka ka-2023 evela
kwi-jugendschutz.net, amatyala aseSpain abonisa indlela

04:11.280 --> 04:14.463
abantu abatsha abanokuba ngamaxhoba ngayo lula.

04:14.463 --> 04:20.509
Kulapho – kwaye ndicaphula – "abafundi basebenzise i-AI ukwenza
imifanekiso engamanyala yabafundi abafunda

04:20.509 --> 04:26.720
nabo baza bayisasaza, nto leyo eyaba
neziphumo ezimbi kakhulu kwabo bachaphazelekileyo."

04:26.720 --> 04:32.612
Kukho ezinye iingozi
ezikhankanyiweyo kwingxelo yonyaka: Icaphulo:

04:32.612 --> 04:37.205
Ngoncedo lwee-chatbots kunye nezikhiqizi
zelizwi, abantu abangabazi banokuzenza abantu

04:37.205 --> 04:40.151
abaneminyaka efanayo nabo ngokulula nangakumbi.

04:40.151 --> 04:44.868
Banakho ukwakha ukuthembeka lula ngakwizisulu zabo, bafumane
iinkcukacha zobuqu ezibuthathaka baze

04:44.868 --> 04:50.440
bazisebenzise ngokungekho mthethweni ngeenjongo
zokuzilungiselela ukwenza isondo." Isiphelo sicatshulwa.

04:50.440 --> 04:56.694
Ukukrexeza kuthetha ukudibana ngabom kwabantu
abadala nabantwana abancinci ngeenjongo

04:56.694 --> 05:02.500
zokuxhatshazwa, ngokufumana ukuthembeka kwabo kancinci kancinci.

05:02.500 --> 05:06.418
Kukho iimeko eziya zisiba zininzi zolwaphulo-mthetho
olulungelelanisiweyo olubandakanya

05:06.418 --> 05:11.774
izaphuli-mthetho ezingabathakathi-ntombazana
ezisebenzisa i-intanethi kakhulu ngeenjongo zazo.

05:11.774 --> 05:18.889
Oku ngokufanelekileyo kuphakamisa umbuzo: ngubani kanye
kanye onoxanduva lokuthintela izinto ezinje ukuba zenzeke?

05:18.889 --> 05:26.625
Impendulo ifunyanwa ngokukhawuleza: ziigunya zemidiya zelizwe
ezili-14 zamazwe afederali – zinoxanduva lokukhusela abantwana

05:26.625 --> 05:31.016
abancinci kwimidiya eJamani kunye nokubeka iliso kumxholo.

05:31.016 --> 05:34.093
Iimbopheleleko zabo zilawulwa
ngokucacileyo kwiSivumelwano sasePhakathi kwamaPhondo

05:34.093 --> 05:36.289
sokuKhuselwa kwabaNcinci kwiMidiya (JMStV).

05:36.289 --> 05:45.553
Oku ngokucacileyo kufuna – icaphulo: "ukukhuselwa kwabantwana
nabantu abatsha kumxholo okwiimidiya yolwazi nonxibelelwano

05:45.553 --> 05:51.908
lwe-elektroniki onokonakalisa okanye
onabeka engozini ukukhula kwabo okanye imfundo

05:51.908 --> 05:56.300
yabo ...". Kwaye oko kusebenza njani eneneni?

05:56.300 --> 05:58.570
Ngokubeka iliso rhoqo (kusetyenziswa i-AI
ekhethekileyo, iziphumo zithi emva koko

05:58.570 --> 06:00.568
zivavanywe ngabantu) kunye noncedo lwezikhalazo.

06:00.568 --> 06:04.758
Oku kuphathwa ngokumbindi yiKomishoni yoKhuselo
lwaBantwana abancinci kumajelo eendaba (KJM).

06:04.758 --> 06:10.164
Ikwasebenzisana neZiko leFederal
loKhuselo lweMidiya lwaBantwana noLutsha (BzKJ).

06:10.164 --> 06:16.880
Oku kuphantsi kweSebe likarhulumente welizwe leMicimbi
yeentsapho, abantu abadala, abasetyhini kunye nolutsha.

06:16.880 --> 06:24.353
Leyo kuthiwa yi-"iziko lobuchule" leKomishoni yoKhuselo
lwaBantwana abancinci kwiMidiya (KJM) yi: jugendschutz.net.

06:24.353 --> 06:33.868
Phambi kokuba uhlale phantsi ucinge, "Yonke into
ilungile...", kufuneka wazi ukuba ngubani ohlawulayo konke oku.

06:33.868 --> 06:38.278
"jugendschutz.net" ixhaswa ngemali ngala
maziko alandelayo: 1. Ii-arhente zosasazo

06:38.278 --> 06:42.266
zikarhulumente (umrhumo wenkqubo we-GEZ onyanzelekileyo)

06:42.266 --> 06:48.507
Inkqubo yentlawulo yelayisensi enyanzelekileyo ye-GEZ ilahlekelwe
kukuthenjwa izihlandlo ezininzi kakhulu, njengoko i-Kla.TV

06:48.507 --> 06:55.474
ibonakalisile ngamakhulu ezibonelo eziphathekayo kwinkqubo ethi
"Der Medien-Riese wankt!" (Igoliwe yemidiya iyanyanyazeka!) .

06:55.474 --> 07:00.118
2. Inkxaso-mali eyongezelelweyo ivela
kwiSebe likarhulumente elijongene neMicimbi

07:00.118 --> 07:03.313
yeNtsapho, abaLupheleyo, abasetyhini noLutsha.

07:03.313 --> 07:10.984
Ubunkokeli bezopolitiko beSebe lezeNtombi,
iNtsha, iNtsapho, uLingano, abaPhambukeli noDityaniso

07:10.984 --> 07:15.530
eNorth Rhine-Westphalia bungwe kwaye bungqueer.

07:15.530 --> 07:23.559
I-Alliance 90/The Greens, ingakumbi, bayinyamezele
okanye bayixhasile ingcinga yobufanasini kubantwana iminyaka.

07:23.559 --> 07:29.712
"I-Green Moral Party kunye neSkandali
yePaedophilia" sisihloko senkqubo epheleleyo.

07:29.712 --> 07:36.450
3. Ii-arhente eziphezulu zolutsha
zamazwe ngamnye nawo azinegalelo koku.

07:36.450 --> 07:42.156
Nangona kunjalo, kufuneka kuqatshelwe ukuba, umzekelo, iSebe
likarhulumente weManyano leMicimbi yeNtsapho lingqineke

07:42.156 --> 07:46.829
likhuthaza ukufundiswa kwengqondo okunobungozi
kwabantwana besebancinci njengenxalenye yenkqubo

07:46.829 --> 07:50.015
yalo ethi "Demokratie leben" (Living Democracy).

07:50.015 --> 07:56.797
Umbutho i-"Queere Bildung e.V." ufuna ukusebenzisa
inkxaso-mali – oko kukuthi, imali yabahlawuli berhafu –

07:56.797 --> 08:01.503
ukukhuthaza iyantlukwano yesini kumaziko emfundo kwilizwe lonke.

08:01.503 --> 08:07.023
Okunye ngale nto kule nkqubo: "Ingxowa-mali evela kurhulumente
yokusasaza ipropaganda yabantu abangama-transgender"

08:07.023 --> 08:15.042
Ukuba thina njengabazali sifuna ukwazi ukuba le mali yetrans
(yethu) isetyenziswa njani kanye ukukhusela abantu abatsha,

08:15.042 --> 08:20.000
kuba nzima, ukungatsho ukuba kuyadida kakhulu kwezinye iimeko.

08:20.000 --> 08:27.993
Kukho intsebenziswano phakathi kwe-jugendschutz.net nemibutho
emininzi yokukhusela ulutsha, enjengeFederation of German

08:27.993 --> 08:34.442
Catholic Youth (BDKJ) eNorth Rhine-Westphalia
kunye neCatholic State Working Group for Child and

08:34.442 --> 08:37.287
Youth Protection eNorth Rhine-Westphalia (KALB).

08:37.287 --> 08:44.499
Phakathi kwezixhobo zokusebenza azicebisayo kukho iphetshana
elithi "WISSEN TO GO!" (ULWAZI OLUHAMBEKAYO!), elixhaswe

08:44.499 --> 08:52.339
liSebe lezaBantwana, iNtsha, iNtsapho, uLingano,
iiNtlukano kunye noDibaniso leLizwe laseNorth Rhine-Westphalia.

08:52.339 --> 08:59.798
Ukuba ulandela iingcebiso zeenkokeli zolutsha ezidibeneyo kweli
phetshana, uya kugqibela, umzekelo, kwi- 1. kwiwebhusayithi

08:59.798 --> 09:07.257
yevenkile yezesondo ye-queer-feminist, ethanda isondo, enobuhlobo
nokusingqongileyo kwaye ingatyi nyama 2. okanye kwiphepha

09:07.257 --> 09:14.898
lasekhaya labafundisi bezesondo ababini abathengisa iincwadi
okanye iimodeli zamalungu esini zemfundo yesondo kwiiwebhusayithi

09:14.898 --> 09:22.478
zabo 3. okanye kunye nabantu abathi "zingcali" abacacisa indlela
yokwenza ezakho izinto zokudlala zesondo, 4, okanye kwezinye

09:22.478 --> 09:27.511
ii-sites zama-queer ezinika amacebiso
ngendlela yokufihla ukuvuvukala okubonakalayo

09:27.511 --> 09:32.329
kwizitho zakho zobufazi njengomfazi ongum-trans ...

09:32.329 --> 09:39.138
Babukeli abathandekayo, ngalo mzuzu, asizukunibonisa nina okanye
thina kuyo nayiphi na imifanekiso neenkcukacha ezingakumbi.

09:39.138 --> 09:43.380
Zonke iimvelaphi zibhalwe phantsi
kwaye ziboniswe ekupheleni kwenkqubo.

09:43.380 --> 09:46.907
Noko ke, ngoku kufanele kucace kumntu wonke
ukuba igama elithi "ukhuseleko lwabantwana

09:46.907 --> 09:49.486
abancinci" asisosizathu sokuphumla kwimpumelelo.

09:49.486 --> 09:54.600
Inokuthinjwa ize ijikwe ibe yinto echaseneyo kanye.

09:54.600 --> 10:00.088
Okokugqibela, icandelo elinye elibaluleke kakhulu: IKomishoni
yoKhuselo lwaBantwana abancinci kumajelo

10:00.088 --> 10:05.692
eendaba ngokubanzi ithatha amanyathelo kuphela
emva kokuba umxholo usasazwe okanye usasaziswe.

10:05.692 --> 10:10.031
Ababoneleli beenkonzo ezijolise kulutsha
abayithatheli nzulu ngokufanelekileyo imbopheleleko yabo

10:10.031 --> 10:13.372
yokulungisa ngokukhawuleza ukwaphulwa komthetho okuxeliweyo.

10:13.372 --> 10:19.405
Zonke iziphumo ezithi maxa wambi zibe yintlekele
kubantwana abancinci, kwiintsapho zabo nakwimeko yabo

10:19.405 --> 10:23.808
yentlalo, zenzeke phambi kokuba ulwaphulo-mthetho luyarekhodwa.

10:23.808 --> 10:32.042
Umxholo onobungozi uhlala kwiingqondo zabantu
nasekwenzeni, nokuba ekugqibeleni uya kucinywa kwi-intanethi.

10:32.042 --> 10:37.201
Ngaphandle kolawulo olwenziwa ngababoneleli, abantwana
kunye nabantu abatsha ke ngoko babekwe esichengeni

10:37.201 --> 10:40.302
ngokupheleleyo kwiingozi ezingenakubalwa ezikwi-intanethi.

10:40.302 --> 10:45.697
Iingxelo zonyaka malunga nokukhuselwa kwabantwana
abancinci zibonisa ukuba amazinga okucinywa adla ngokungoneli

10:45.697 --> 10:49.248
kwaye ukucinywa kudla ngokwenziwa emva kwesithuba eside.

10:49.248 --> 10:54.655
Nangona kunjalo, ngaphezu kwako konke, ukupapashwa komxholo
owongezelelweyo okukhathazayo kukhokelela kwiimeko ezintsha

10:54.655 --> 10:58.479
zempembelelo, ukukhohliswa nokwaphulwa kwemigaqo yonke imihla.

10:58.479 --> 11:06.063
Kubonakala ngathi, egameni lokukhusela abantu
abatsha, usapho alukhuselwa kodwa lutshatyalaliswa...

11:06.063 --> 11:10.734
Zenzele uluvo lwakho malunga nokhuseleko
kunye namagunya okulawula akhankanyiweyo.

11:10.734 --> 11:19.075
Kodwa nceda, musani ukuziphumla – kuba ukuba asiphakamisi
izandla zethu sithi YIMA, le ajenda izakuqhubeka ikhula...
