[Από το 1982, η Διεθνής Ημέρα Αντίρρησης Συνείδησης για τη Στρατιωτική Υπηρεσία γιορτάζεται στις 15 Μαΐου.
Η αντίρρηση συνείδησης είναι ανθρώπινο δικαίωμα!
Το 1987, το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης αναγνωρίστηκε ως διεθνές ανθρώπινο δικαίωμα από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Το 2004, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ κάλεσε τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να ρυθμίσουν και να συμμορφωθούν με το
δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης στην εθνική τους νομοθεσία.
Σύμφωνα με τη Wikipedia, η αντίρρηση συνείδησης είναι ένα νομικά προστατευόμενο αστικό
δικαίωμα στα δημοκρατικά συνταγματικά κράτη.
Ωστόσο, αυτό συνδέεται συνήθως με ορισμένες διαδικασίες και προϋποθέσεις, η παραβίαση των οποίων έχει ποινικές συνέπειες.
Σε δικτατορίες και σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει επιβληθεί από το κράτος (όπως ο στρατιωτικός
νόμος), η αντίρρηση συνείδησης είναι συχνά παράνομη και αντιμετωπίζεται ως ποινικό αδίκημα.
Αλλά πώς αντιμετωπίζεται αυτό το ανθρώπινο δικαίωμα της αντίρρησης συνείδησης στις διάφορες χώρες;
Ποιος αποδεικνύεται "δημοκρατικό κράτος δικαίου" και ποιος "δικτατορία";
Στην ενότητα που ακολουθεί εξετάζονται αναλυτικότερα ορισμένες χώρες:
Στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες του Αζερμπαϊτζάν και του Τουρκμενιστάν, οι αντιρρησίες
συνείδησης αντιμετωπίζουν ποινές φυλάκισης αρκετών ετών.
Αρκετοί αντιρρησίες συνείδησης έχουν ήδη δικαστεί στη Βόρεια Κύπρο.
Οι αντιρρησίες συνείδησης διώκονται επίσης στην Τουρκία.
Όπως είναι αναμενόμενο, στη δικτατορική Βόρεια Κορέα, η άρνηση εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας τιμωρείται με ποινές που
μπορεί να περιλαμβάνουν φυλάκιση σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Αλλά ακόμη και στην υποτιθέμενη δημοκρατική Νότια Κορέα, οι αντιρρησίες συνείδησης διώκονταν επί δεκαετίες.
Μέσα σε 68 χρόνια, σχεδόν 20.000 αντιρρησίες συνείδησης εξέτισαν συνολικά σχεδόν 37.000 χρόνια στη φυλακή.
Παρόλο που ο νόμος για την άρνηση στράτευσης ψηφίστηκε μόλις στα τέλη του 2019, η 36μηνη
"εναλλακτική υπηρεσία" πρέπει να ολοκληρωθεί στις φυλακές.
Αυτή είναι περίπου η διπλάσια διάρκεια από την κανονική στρατιωτική θητεία.
Τα καθημερινά τους καθήκοντα στις φυλακές περιλαμβάνουν "συντήρηση και υγιεινή".
Τα κράτη της Νοτιοανατολικής Ασίας Σιγκαπούρη και Ταϊλάνδη επίσης δεν αναγνωρίζουν το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης.
Στη βορειοανατολική αφρικανική χώρα της Ερυθραίας, άνδρες και γυναίκες επιστρατεύονται μερικές φορές αυθαίρετα για θητεία έως
και 20 ετών- πολλοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ως αποτέλεσμα.
Το Ισραήλ αναγνωρίζει μόνο ένα περιορισμένο δικαίωμα αντίρρησης συνείδησης για τις
γυναίκες που είναι υπόχρεες σε στρατιωτική θητεία.
Η αντίρρηση συνείδησης από τους άνδρες αντιμετωπίζεται ως ανυποταξία ή λιποταξία.
Το "Tagesschau.de" ανέφερε στις 16 Απριλίου 2025 ότι οι αντιρρησίες συνείδησης γίνονται πρόβλημα για το Ισραήλ.
Ο στρατός του Ισραήλ βασίζεται στους λεγόμενους εφέδρους, οι οποίοι μπορούν να κληθούν μέχρι την
ηλικία των 40 ετών μετά τη στρατιωτική τους θητεία.
Από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, περισσότεροι από 100.000 έφεδροι λέγεται ότι
αρνήθηκαν να υπηρετήσουν στον ισραηλινό στρατό.
Τώρα στον πόλεμο στην Ουκρανία από τις 24 Φεβρουαρίου 2022:
Η γερμανική ένωση "Connection e.V.", η οποία πρόσκειται στο κίνημα ειρήνης, εκτιμά ότι περισσότεροι από 22.000
άνδρες υπόχρεοι για στρατιωτική θητεία θα έχουν εγκαταλείψει τη Λευκορωσία μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2022.
Στη Λευκορωσία, η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ισχύει για όλους τους άνδρες μεταξύ 18 και 27 ετών.
Σύμφωνα με τον ποινικό κώδικα, οι αντιρρησίες συνείδησης αντιμετωπίζουν πρόστιμα και ποινές φυλάκισης έως 5 έτη.
Με βάση μελέτη ανεξάρτητου ρωσικού δικτύου, το "Connection e.V." καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μεταξύ 24 Φεβρουαρίου 2022 και
Ιουλίου 2023, τουλάχιστον 250.000 στρατεύσιμοι από τη Ρωσία εγκατέλειψαν τη χώρα και αναζήτησαν προστασία σε άλλες χώρες.
Στη Ρωσία, όλοι οι άνδρες μεταξύ 18 και 30 ετών υπόκεινται σε υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.
Η αίτηση για αντίρρηση συνείδησης είναι δυνατή μόνο μέχρι την επιστράτευση.
Οι έφεδροι - οι οποίοι μπορούν να επιστρατευθούν μέχρι την ηλικία των 65 ετών - και οι στρατιώτες δεν έχουν
δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση για αντίρρηση συνείδησης.
Μετά από αλλαγή του νόμου τον Νοέμβριο του 2022, οι αντιρρησίες συνείδησης που βρίσκονται στη λεγόμενη
εναλλακτική υπηρεσία μπορούν επίσης να επιστρατευθούν στο στρατό για να εκτελέσουν άοπλη υπηρεσία.
Ενώ στη Ρωσία -που λοιδορείται ως δικτατορία- το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης είναι μερικώς κατοχυρωμένο,
η ουκρανική κυβέρνηση ανέστειλε πλήρως το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης στην αρχή του πολέμου.
Οι αντιρρησίες συνείδησης διώκονται ποινικά και σε ορισμένες περιπτώσεις καταδικάζονται σε πολυετή φυλάκιση.
Μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου 2023, διεξήχθησαν σχεδόν 19.000 ποινικές διαδικασίες για την αντίρρηση συνείδησης.
Και υπάρχουν πολλές ακόμη διαδικασίες κατά λιποτακτών.
Αντιμετωπίζουν πολυετή φυλάκιση ή επιστροφή στην πρώτη γραμμή του μετώπου.
Όλοι οι Ουκρανοί άνδρες μεταξύ 18 και 60 ετών - συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν στο εξωτερικό -
πρέπει να εγγραφούν για στρατιωτική θητεία και να ενημερώσουν το καθεστώς διαμονής τους.
Η "Connection e.V." εκτιμά ότι ο αριθμός των ανδρών στην Ουκρανία που έχουν αποφύγει τη στρατιωτική θητεία και έχουν καταφύγει
στην ΕΕ μέχρι τις αρχές του 2024 θα ξεπεράσει τις 325.000.
Άλλα κράτη που έχουν δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης σε καιρό ειρήνης το περιορίζουν ή
το καταργούν εντελώς σε εμπόλεμη κατάσταση.
Η "μάσκα της δημοκρατίας" πέφτει και αποκαλύπτεται το πραγματικό, μισάνθρωπο πρόσωπό τους.
Αυτό συμβαίνει επειδή το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης για στρατιωτική θητεία ισχύει ακόμη και σε περιόδους εθνικής έκτακτης
ανάγκης που απειλεί τη ζωή του έθνους, όπως έγραψε σε δημοσίευμά της η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δυτικοί πολιτικοί και τα μέσα ενημέρωσης δικαιολογούν την υποστήριξή τους προς την Ουκρανία
υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία βρίσκεται "σε δημοκρατικό έδαφος".
Για παράδειγμα, το "SRF" το έκανε στην καθημερινή συνέντευξη της 22ας Αυγούστου 2023 με τον Γερμανό
ερευνητή και ιστορικό προπαγάνδας Christian Hardinghaus.
Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το "SRF" δείχνει με το δάχτυλο μόνο τη Ρωσία όταν πρόκειται για την αντίρρηση
συνείδησης και δεν λέει λέξη για την κατάσταση στην Ουκρανία.
Το "SRF" αποδεικνύεται έτσι ότι είναι ένα προπαγανδιστικό φερέφωνο της ουκρανικής
κυβέρνησης και, ως εκ τούτου, συμμετέχει στον πόλεμο.
Ωστόσο, η ουκρανική κυβέρνηση -όπως δείχνει η απάνθρωπη μεταχείριση των αντιστασιακών του
πολέμου- κάθε άλλο παρά "δημοκρατικό έδαφος" διαθέτει.
Ένας 36χρονος Ουκρανός που ζει στην Ελβετία δήλωσε επίσης στο swissinfo.ch:
"Όλο το σύστημα είναι διεφθαρμένο από την κορυφή ως τη βάση, νομίζω.
Γι' αυτό οι άνθρωποι λιποτακτούν και χάνουν το κίνητρο να πάνε μπροστά.
Ο φίλος μου που είναι εκεί μου λέει συνέχεια: "Μην τολμήσεις καν να έρθεις εδώ"."
Τέλος, ας δούμε πώς αντιμετωπίζεται το ανθρώπινο δικαίωμα της αντίρρησης συνείδησης στην ΕΕ και ειδικότερα στη Γερμανία.
Σύμφωνα με τον Rudi Friedrich από την ένωση "Connection e.V.", περίπου 3.500 Ρώσοι έχουν ζητήσει άσυλο στη
Γερμανία για λόγους άρνησης στράτευσης, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης.
Υπάρχουν περίπου 10.000 στο σύνολο της ΕΕ, αλλά η συντριπτική πλειονότητα των αιτήσεων ασύλου τους απορρίπτεται σε όλη την ΕΕ.
Η παλαιά γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι οι λιποτάκτες από τη Ρωσία πρέπει να τύχουν προσφυγικής προστασίας.
Αλλά αυτά είναι μόνο μερικά.
Οι περισσότεροι Ρώσοι που έχουν καταφύγει στη Δύση είναι φοροφυγάδες που δεν θέλουν να κληθούν για στρατιωτική θητεία.
Οι αιτήσεις ασύλου τους συνήθως απορρίπτονται με την αιτιολογία ότι δεν είναι
"σημαντικά" πιθανό να στρατολογηθούν για τον πόλεμο.
Οι διαφορετικές αποφάσεις των γερμανικών δικαστηρίων δείχνουν ότι η αξιολόγηση της κατάστασης κινδύνου για τους
Ρώσους στρατεύσιμους δεν ρυθμίζεται καθόλου ομοιόμορφα.
Οι πρόσφυγες από την Ουκρανία ήταν μέχρι τώρα νόμιμα ασφαλείς στη Γερμανία:
Όπως όλοι οι Ουκρανοί πολίτες, έχουν επί του παρόντος προσωρινή άδεια παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους,
η οποία θα παραμείνει σε ισχύ έως τον Μάρτιο του 2026.
Ωστόσο, η ουκρανική κυβέρνηση ασκεί όλο και μεγαλύτερη πίεση στη γερμανική κυβέρνηση να
παραδώσει άνδρες κατάλληλους για στρατιωτική θητεία.
Όταν πρόκειται για "αντίσταση στην κρατική εξουσία", η έκδοση επιτρέπεται πράγματι.
- Μια απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου της 16ης Ιανουαρίου 2025 σχετικά με την επιστροφή των
Ουκρανών αντιρρησιών συνείδησης προκάλεσε αναστάτωση.
Αυτό δεν θα μπορούσε να είναι πιο εκτεταμένο:
Σύμφωνα με τον δικηγόρο René Boyke, ο οποίος εργαζόταν για επτά χρόνια στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης
και Προσφύγων, το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο παραβίασε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και έκανε πολλά λάθη.
Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο έχει την ακόλουθη άποψη:
"Εάν ένας "διωκόμενος σε διαδικασία έκδοσης" αρνείται τη στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης, πρέπει ωστόσο να
εκδοθεί, εάν η χώρα καταγωγής του που ζητά την έκδοσή του δέχεται ένοπλη επίθεση κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου".
Δεδομένου ότι το μέσο προσδόκιμο ζωής ενός στρατιώτη στην ανατολική Ουκρανία είναι μόλις τέσσερις ώρες - όπως
δήλωσε ένας πρώην Αμερικανός πεζοναύτης στο ABC News τον Φεβρουάριο του 2023 - τα ανθρώπινα δικαιώματα καταπατούνται.
Ο Αμερικανός πεζοναύτης πολέμησε στο πλευρό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στο Μπαχμούτ.
Σύμφωνα με τον Boyke, η απόφαση αυτή του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου έχει εκτεταμένες συνέπειες - ιδίως για τους Γερμανούς.
Quote: "Αν και η απόφαση αφορά στην πραγματικότητα την έκδοση ενός Ουκρανού, αν διαβάσετε την απόφαση, γίνεται σαφές ότι
στην πραγματικότητα αφορά το ζήτημα του κατά πόσον οι Γερμανοί έχουν το δικαίωμα να αποφεύγουν τη στρατιωτική θητεία σε πόλεμο.
Και το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο απαντά αρνητικά σε αυτό το ερώτημα, εκφράζοντας το κάπως συγκεχυμένα όταν υποστηρίζει ότι "η αναστολή
του δικαιώματος αντίρρησης συνείδησης δεν είναι αδιανόητη".
Τι μήνυμα στέλνει το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο! (...) Αυτό φυσικά προετοιμάζει το έδαφος για μελλοντικές εξελίξεις".
Ο Boyke φτάνει στο τέλος:
"Ας είμαστε ρεαλιστές: Σε περίπτωση πολέμου, δεν θα υπάρχει δικαίωμα αντίρρησης συνείδησης στη Γερμανία. (...)
Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο εκφράζεται για το ζήτημα αυτό μόνο σε υποτακτική, αλλά ωστόσο ασυνήθιστα σαφώς. (...)
Όποιος θέλει να το δει μπορεί να δει ότι η Ευρώπη ετοιμάζεται για έναν μεγάλο πόλεμο".
Επομένως, πρέπει να υποθέσουμε ότι τα φαινομενικά δημοκρατικά συνταγματικά κράτη, όπως η Γερμανία και οι
χώρες της ΕΕ, αποδεικνύονται δικτατορίες που κυβερνούν με σιδερένιο χέρι σε περιόδους πολέμου.
Το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης τορπιλίζεται μαζικά.
- Επίτηδες, επειδή η αντίρρηση συνείδησης παίρνει τον αέρα από τα πανιά των πολεμοκάπηλων.
Μια συμμαχία οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, η οποία είναι αλληλέγγυα με όλους τους ανθρώπους που
αγωνίζονται κατά του πολέμου, δημοσίευσε έκκληση για τη φετινή Διεθνή Ημέρα Αντίρρησης Συνείδησης:
"Πρόληψη πολέμων αντί για "πολεμική ικανότητα""
Απόσπασμα: "Θεωρούμε την αντίρρηση συνείδησης ως ένα σημαντικό δομικό στοιχείο για την υπέρβαση του πολέμου
και συνεπώς του θανάτου και της καταστροφής στον πόλεμο.
Ζητάμε να γίνει πλήρως σεβαστό το δικαίωμα της άρνησης στράτευσης από συνείδηση, ακόμη και και ειδικά σε καιρό πολέμου.
Απαιτούμε προστασία και άσυλο για όλους τους πρόσφυγες πολέμου, τους διωκόμενους
αντιρρησίες συνείδησης και τους αντιπάλους του πολέμου.
Η υποστήριξή μας πηγαίνει σε αυτούς!"
Πόλεμοι μαίνονται σε όλη τη χώρα εδώ και δεκαετίες, πάντα με ψεύτικα προσχήματα.
Πόσες ζωές έχουν τεθεί σε κίνδυνο, υποκινούμενες από τα ψέματα των μέσων ενημέρωσης, αναστατωμένες.
Δεν θέλουμε τον πόλεμο, ας σηκωθούμε όρθιοι ώστε να μην υπάρχει πλέον.
Οι λαοί της Ευρώπης αρνούνται αυτόν τον πόλεμο στον οποίο υπάρχουν μόνο χαμένοι και κανείς δεν κερδίζει.
Δεν θέλουμε πόλεμο, ας σηκωθούμε όρθιοι ώστε να μην υπάρχει πλέον.
Οι λαοί της Ευρώπης αρνούνται αυτόν τον πόλεμο στον οποίο υπάρχουν μόνο χαμένοι και κανείς δεν κερδίζει.
Σήμερα, οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης τροφοδοτούν και πάλι την υποκίνηση σε πόλεμο.
Κατά της Ρωσίας, κατά της Κίνας και του Ιράν, οδηγούν τους λαούς στο θάνατο μέσα στην τρέλα τους.
Δεν θέλουμε πόλεμο. Ας σηκώσουμε το ανάστημά μας ώστε να μην υπάρχει πια.
Οι λαοί της Ευρώπης αρνούνται αυτόν τον πόλεμο στον οποίο υπάρχουν μόνο χαμένοι και κανείς δεν κερδίζει.
Δεν θέλουμε πόλεμο, ας σηκωθούμε όρθιοι ώστε να μην υπάρχει πλέον.
Οι λαοί της Ευρώπης αρνούνται αυτόν τον πόλεμο στον οποίο υπάρχουν μόνο χαμένοι και κανείς δεν κερδίζει.
Δεν θα πάμε ποτέ σε πόλεμο.
Αρνήσου τον μέχρι να υπάρξει ειρήνη.
Ενώνουμε τις δυνάμεις μας από χέρι σε χέρι, περικυκλώνοντας ολόκληρη τη χώρα μας με αγάπη.
Δεν θα πάμε ποτέ σε πόλεμο.
Αρνήσου τον μέχρι να υπάρξει ειρήνη.
Ενώνουμε τις δυνάμεις μας από χέρι σε χέρι, περικυκλώνοντας με αγάπη ολόκληρη τη χώρα μας.