[Sinds 1982 wordt op 15 mei de Internationale Dag van gewetensbezwaren tegen militaire dienst gevierd.
Gewetensbezwaren zijn een mensenrecht!
In 1987 werd het recht op gewetensbezwaar door de Algemene Vergadering van de VN erkend als een internationaal mensenrecht.
In 2004 riep de VN-mensenrechtencommissie de VN-lidstaten op om het recht op gewetensbezwaren in
hun nationale wetgeving te regelen en na te leven.
Volgens Wikipedia is gewetensbezwaar een wettelijk beschermd burgerrecht in democratische rechtsstaten.
Dit is echter meestal gebonden aan bepaalde procedures en voorwaarden, waarvan de
schending strafrechtelijke gevolgen heeft.
In dictaturen en onder een door de staat uitgeroepen noodtoestand (zoals de staat van beleg) is gewetensbezwaar
vaak illegaal en wordt het behandeld als een strafbaar feit.
Maar hoe wordt dit mensenrecht van gewetensbezwaar in verschillende landen behandeld?
Wie blijkt een "democratische rechtsstaat" te zijn en wie is een "dictatuur"?
In het volgende gedeelte worden enkele landen nader bekeken:
In de voormalige Sovjetrepublieken Azerbeidzjan en Turkmenistan riskeren
gewetensbezwaarden gevangenisstraffen van meerdere jaren.
Verschillende gewetensbezwaarden hebben al terechtgestaan in Noord-Cyprus.
Gewetensbezwaarden worden ook vervolgd in Turkije.
In het dictatoriale Noord-Korea wordt het weigeren van militaire dienst bestraft met straffen die
gevangenisstraf in een interneringskamp kunnen inhouden.
Maar zelfs in het zogenaamd democratische Zuid-Korea werden gewetensbezwaarden tientallen jaren vervolgd.
In 68 jaar hebben bijna 20.000 dienstweigeraars in totaal bijna 37.000 jaar in de gevangenis gezeten.
Hoewel er pas eind 2019 een wet op gewetensbezwaren is aangenomen, moet de "alternatieve dienst"
van 36 maanden in gevangenissen worden voltooid.
Dit is ongeveer twee keer zo lang als de normale militaire dienst.
Hun dagelijkse taken in de gevangenissen omvatten "onderhoud en hygiëne".
Ook de Zuidoost-Aziatische staten Singapore en Thailand erkennen het recht op gewetensbezwaren niet.
In het Noordoost-Afrikaanse land Eritrea worden mannen en vrouwen soms willekeurig opgeroepen
voor een dienstplicht die kan oplopen tot 20 jaar.
Israël erkent slechts een beperkt recht op gewetensbezwaren voor vrouwen die militaire dienstplicht hebben.
Gewetensbezwaren van mannen worden behandeld als insubordinatie of desertie.
"Tagesschau.de" meldde op 16 april 2025 dat gewetensbezwaarden een probleem worden voor Israël.
Het leger van Israël vertrouwt op zogenaamde reservisten, die na hun militaire dienst tot hun 40e kunnen worden opgeroepen.
Sinds de Hamas-aanval op 7 oktober 2023 zouden meer dan 100.000 reservisten hebben
geweigerd om in het Israëlische leger te dienen.
Nu naar de oorlog in Oekraïne sinds 24 februari 2022:
De Duitse vereniging "Connection e.V.", die dicht bij de vredesbeweging staat, schat dat in september 2022 meer dan
22.000 dienstplichtige mannen Wit-Rusland zullen hebben verlaten.
In Wit-Rusland geldt de dienstplicht voor alle mannen tussen de 18 en 27 jaar.
Volgens het wetboek van strafrecht riskeren gewetensbezwaarden boetes en gevangenisstraffen tot 5 jaar.
Op basis van een studie van een onafhankelijk Russisch netwerk concludeert "Connection e.V." dat tussen 24 februari 2022 en
juli 2023 minstens 250.000 dienstplichtigen uit Rusland het land hebben verlaten en bescherming hebben gezocht in andere landen.
In Rusland zijn alle mannen tussen 18 en 30 jaar onderworpen aan de dienstplicht.
Een aanvraag voor gewetensbezwaren is alleen mogelijk tot aan de dienstplicht.
Reservisten - die tot 65 jaar opgeroepen kunnen worden - en soldaten hebben niet het recht om gewetensbezwaren aan te vragen.
Na een wetswijziging in november 2022 kunnen gewetensbezwaarden die in zogenaamde alternatieve dienst
zijn, ook worden opgeroepen om ongewapend dienst te doen.
Terwijl in Rusland - verguisd als een dictatuur - het recht op gewetensbezwaren gedeeltelijk gewaarborgd is, heeft
de Oekraïense regering het recht op gewetensbezwaren aan het begin van de oorlog volledig opgeschort.
Gewetensbezwaarden worden vervolgd en in sommige gevallen veroordeeld tot meerdere jaren gevangenisstraf.
Tussen januari en september 2023 werden bijna 19.000 strafrechtelijke procedures gevoerd voor gewetensbezwaren.
En er zijn nog veel meer procedures tegen deserteurs.
Ze riskeren jaren gevangenisstraf of een terugkeer naar de frontlinie.
Alle Oekraïense mannen tussen 18 en 60 jaar - ook degenen die in het buitenland wonen - moeten zich laten registreren
voor militaire dienst en hun verblijfsstatus bijwerken.
"Connection e.V." schat het aantal mannen in Oekraïne dat zich aan de dienstplicht onttrekt en
naar de EU vlucht begin 2024 op meer dan 325.000.
Andere staten die in vredestijd het recht op gewetensbezwaren kennen, beperken dit recht ook of
schaffen het volledig af in een oorlogssituatie.
Hun "democratische masker" valt en hun ware, misantropische gezicht wordt onthuld.
Dit komt omdat het recht op gewetensbezwaren tegen militaire dienst zelfs geldt in tijden van nationale noodtoestand die
het leven van de natie bedreigen, zoals de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN schreef in een publicatie.
Veelzeggend is dat westerse politici en media hun steun aan Oekraïne rechtvaardigen door te
beweren dat Oekraïne "op democratische grond" staat.
SRF" deed dit bijvoorbeeld in het dagelijkse interview van 22 augustus 2023 met de Duitse
propagandaonderzoeker en historicus Christian Hardinghaus.
Het is daarom niet verrassend dat "SRF" alleen met de vinger naar Rusland wijst als het gaat om gewetensbezwaren
en met geen woord rept over de situatie in Oekraïne.
"SRF" blijkt dus een propagandamondstuk van de Oekraïense regering te zijn en daarom een partij in de oorlog.
De Oekraïense regering is echter allesbehalve "democratisch", zoals blijkt uit haar
onmenselijke behandeling van oorlogsverzetsstrijders.
Een 36-jarige Oekraïner die in Zwitserland woont, vertelde ook aan swissinfo.ch:
"Het hele systeem is corrupt van boven tot onder, denk ik.
Daarom deserteren mensen en verliezen ze de motivatie om naar voren te gaan.
Mijn vriend die daar is, zegt steeds tegen me: 'Denk er zelfs niet aan om hierheen te komen'."
Laten we tot slot eens kijken hoe het mensenrecht van gewetensbezwaar wordt behandeld
in de EU en in Duitsland in het bijzonder.
Volgens Rudi Friedrich van de vereniging "Connection e.V." hebben volgens het Federale Bureau voor Migratie ongeveer 3500
Russen asiel aangevraagd in Duitsland wegens gewetensbezwaren.
Er zijn er ongeveer 10.000 in de EU als geheel, maar de overgrote meerderheid van hun
asielaanvragen wordt in de hele EU afgewezen.
De oude federale regering heeft verklaard dat deserteurs uit Rusland bescherming als vluchteling moeten krijgen.
Maar dit zijn er maar een paar.
De meeste Russen die naar het Westen zijn gevlucht, zijn dienstplichtigen die helemaal niet
opgeroepen willen worden voor militaire dienst.
Hun asielaanvragen worden meestal afgewezen omdat het niet "aanmerkelijk" waarschijnlijk is
dat ze gerekruteerd zullen worden voor de oorlog.
De verschillende uitspraken van Duitse rechtbanken laten zien dat de beoordeling van de risicosituatie voor Russische
dienstplichtige militairen geenszins uniform is geregeld.
Weigeraars uit Oekraïne hebben tot nu toe aan de veilige kant geleefd in Duitsland:
Net als alle Oekraïense burgers hebben ze momenteel nog een tijdelijke humanitaire
verblijfsvergunning, die geldig blijft tot maart 2026.
De Oekraïense regering oefent echter steeds meer druk uit op de Duitse regering om mannen die
geschikt zijn voor militaire dienst uit te leveren.
Als het gaat om "verzet tegen staatsgezag", is uitlevering inderdaad toegestaan.
- Een beslissing van het Federale Hof van Justitie op 16 januari 2025 over de terugkeer van
Oekraïense gewetensbezwaarden zorgde voor opschudding.
Dit kan niet ingrijpender zijn:
Volgens advocaat René Boyke, die zeven jaar voor het Federaal Bureau voor Migratie en Vluchtelingen heeft
gewerkt, heeft het Federale Gerechtshof de menselijke waardigheid geschonden en verschillende fouten gemaakt.
Het Federale Hof van Justitie neemt het volgende standpunt in:
"Als een 'vervolgde persoon in uitleveringsprocedure' militaire dienst weigert om gewetensredenen, moet hij toch worden
uitgeleverd als zijn thuisland dat om uitlevering verzoekt, wordt aangevallen door gewapend
geweld in strijd met het internationaal recht."
Gezien het feit dat de gemiddelde levensverwachting van een frontsoldaat in Oost-Oekraïne slechts vier uur is - zoals
een voormalige Amerikaanse marinier in februari 2023 aan ABC News vertelde - worden mensenrechten met voeten getreden.
De Amerikaanse marinier vocht aan de zijde van de Oekraïense strijdkrachten in Bachmut.
Volgens Boyke heeft deze beslissing van het Federale Hof van Justitie verstrekkende gevolgen - vooral voor Duitsers.
Quote: "Hoewel het besluit eigenlijk gaat over de uitlevering van een Oekraïner, wordt als je het besluit leest duidelijk dat
het eigenlijk gaat over de vraag of Duitsers het recht hebben om zich te onttrekken aan militaire dienst in een oorlog.
En het Federale Hof van Justitie beantwoordt deze vraag ontkennend en drukt het enigszins verwarrend uit
wanneer het beweert dat "de opschorting van het recht op gewetensbezwaren niet ondenkbaar is".
Wat een signaal geeft het Federale Hof van Justitie! (...) Dit bereidt natuurlijk de weg voor toekomstige ontwikkelingen."
Boyke komt tot het einde:
"Laten we realistisch zijn: in geval van oorlog bestaat er in Duitsland geen recht op gewetensbezwaren. (...)
Het Federale Hof van Justitie drukt zich over deze vraag alleen uit in de aanvoegende
wijs, maar niettemin ongewoon duidelijk. (...)
Iedereen die het wil zien, kan zien dat Europa zich opmaakt voor een grote oorlog."
Er moet dus worden aangenomen dat ogenschijnlijk democratische rechtsstaten zoals Duitsland en EU-landen dictaturen blijken
te zijn die in tijden van oorlog met ijzeren hand regeren.
Het recht op gewetensbezwaren wordt massaal getorpedeerd.
- Met opzet, want gewetensbezwaren nemen de oorlogsstokers de wind uit de zeilen.
Een alliantie van maatschappelijke organisaties, die solidair is met alle mensen die campagne voeren tegen
oorlog, heeft een oproep gepubliceerd voor de Internationale Dag van het Gewetensbezwaar van dit jaar:
"Oorlogen voorkomen in plaats van 'oorlogscapaciteit'"
Citaat: "Wij zien gewetensbezwaren als een belangrijke bouwsteen om oorlog en dus dood en verderf in oorlog te overwinnen.
We vragen dat het recht op gewetensbezwaren tegen militaire dienst volledig wordt
gerespecteerd, zelfs en vooral in tijden van oorlog.
We eisen bescherming en asiel voor alle oorlogsvluchtelingen, vervolgde gewetensbezwaarden en tegenstanders van oorlog.
Onze steun gaat naar hen!"
Al tientallen jaren woeden er oorlogen in het land, altijd onder valse voorwendselen.
Hoeveel levens zijn er in gevaar gebracht, aangewakkerd door leugens in de media.
We willen geen oorlog, laten we opstaan zodat het niet meer bestaat.
De volkeren van Europa weigeren deze oorlog waarin alleen verliezers zijn en niemand wint.
We willen geen oorlog, laten we opstaan zodat het niet meer bestaat.
De volkeren van Europa weigeren deze oorlog waarin alleen verliezers zijn en niemand wint.
Vandaag de dag zetten mediaberichten opnieuw aan tot oorlog.
Tegen Rusland, tegen China en Iran drijven ze in hun waanzin de volkeren de dood in.
We willen geen oorlog. Laten we opstaan zodat het niet meer bestaat.
De volkeren van Europa weigeren deze oorlog waarin alleen verliezers zijn en niemand wint.
We willen geen oorlog, laten we opstaan zodat het niet meer bestaat.
De volkeren van Europa weigeren deze oorlog waarin alleen verliezers zijn en niemand wint.
We zullen nooit oorlog voeren.
Ontken hem totdat er vrede is.
We slaan de handen ineen en omringen ons hele land in liefde.
We zullen nooit oorlog voeren.
Ontken hem totdat er vrede is.
We slaan de handen ineen en omsingelen ons hele land in liefde.