2025eko martxoaren 21ean Federal Kontseiluak zor-paketea onartu ondoren, Alemaniako Errepublika
Federalaren historian zor-emate handienerako bidea zabaldu zen.
Prentsa nagusiko hedabideek jakinarazi zuten honek zor berri gisa ia bilioi euroko kopurua izango zuela.
Hala ere, CDU/CSU eta SPDk Berdeekin adostutako akordioari buruzko egungo kalkuluek erakusten duten bezala, zor
berriaren mendi berri hori askoz handiagoa izan daiteke.
Ekonomialari Wolf Heinrich Reuter, koalizioa hautsi zen arte Finantza Federaleko Ministerioaren ekonomialari
nagusia izan zena, beraz, hurrengo hamar urteetan gutxienez 1,8 bilioi euroko zor berri bat espero du.
Kopuru izugarri hori ikusita, hainbat ekonomialari nagusik eta baita Federal Audit Office-k ere alarma piztu
zuten eta zor-paketeak izango zituen ondorio negatiboen inguruan ohartarazpen premiazkoak egin zituzten.
Hala ere, haien ohartarazpenak hedabide nagusien estalduran nolabait galdu egin ziren, eta aipamen txiki bat baino ez zen egin
zein ekonomialari nagusik altxatu zuten ahotsa ohartarazteko.
Hauek ziren, adibidez, ● Lars Feld: Friburgoko Unibertsitateko Ekonomia Politikako irakaslea eta
Alemaniako Ekonomia Adituen Kontseiluko lehendakari ohi
● Veronika Grimm: Ekonomialaria, Nurembergeko Unibertsitate Teknikoko irakaslea eta
Alemaniako Ekonomia Adituen Kontseiluko kidea
● Volker Wieland: Goethe Unibertsitate Frankfurt-eko Diru eta Finantza Egonkortasunerako Institutuko (IMFS)
zuzendaria eta Alemaniako Ekonomia Adituen Kontseiluko kide ohia
● Justus Haucap: Düsseldorfeko Heinrich Heine Unibertsitateko dekanoa eta Monopolioen Batzordeko lehendakari ohi
● Christoph M. Schmidt, Leibniz Ekonomia Ikerketa Institutuko presidentea
Ekonomialari nagusi hauek guztiak beldur dira zor-paketeak inflazioa bultzatuko duela eta alemaniar
biztanleriaren ongizatean galera nabarmenak eragingo dituela.
Honek Europako finantza-egonkortasuna arriskuan jar dezake eta euroaren krisia berriro piztu dezake.
Testuinguru honetan, ekonomialari ospetsu, kudeaketa-aholkulari eta idazle Dr. Markus Krall-ek ere hau deitzen dio Alemaniako
Errepublika Federalaren historian egindako lapurreta handiena.
Ikusi behean, hezitzaile eta idazle ospetsu Krissy Riegerrek Dr. Krall eta finantza-aditua Ernst
Wolffekin egindako bi elkarrizketetako pasarteak.
Friedrich Merzen agindupeko etorkizuneko gobernu federal berriaren planak zehatz-mehatz aztertzen
dituzte eta, batez ere, ondorioak laburbiltzen dituzte:
Krissy Rieger: Kaixo denoi, gaur gurekin daukagu Markus Krall solasaldi baterako. Eskerrik asko zure denboragatik.
Markus Krall: Ez dago ezer, Rieger andre. Berriro eta berriro.
Krissy Rieger: Oraindik ere une turbulentoak bizi ditugu, gure azken elkarrizketan eztabaidatu genuen bezala.
Eta orain hauteskunde orokorren emaitzak iritsi dira, dena amaitu da. Zer esaten duzu horri buruz?
Azken emaitzak jakin direnean, Batasunak berriro ere babes gehiago lortu izanak harritu al zaitu? Zer iritzi duzu horri buruz?
Markus Krall: Beno, Batasunak, trafiko-argien koalizio-gobernuaren emaitza hondamendizkoak kontuan
hartuta, egiaz askoz okerrago jardun zuen behar zuen baino.
Bai, ba, oposizioan zaudenean eta CDUk oposizioan izan zuen bezalako gobernu hain txar batekin bedeinkatuta
bazaude, benetan %35 eta %40 bitarte lortu beharko zenuke.
Funtsean, hauteskundeak baino lehenago ere Mr. Merzek egindako errendimendu eskasa dela-eta,
egoerak kontuan hartuta, CDUk nahiko txarto jardun zuen.
Eta kontuan hartzen baduzu hauteskundeen ondoren, funtsean maskara kendu duela eta ez duela bakarrik hauteskunde-promesa
guztiak hautsi, baizik eta alderantziz ere jarri dituela, ez da harritzekoa AfD orain CDUtik
bi puntu portzentual besterik ez dagoela atzean.
Eta espero dut AfD-k laster gaindituko duela CDU, horrela esamoldean aipatzen den 'labana luzeen gaua'
CDU barruan lehertu dadin eta alderdi horrek bere erabat huts egin duen burua kendu dezan.
Krissy Rieger: Zein hauteskunde-promesa hautsi iruditu zitzaizun okerrena?
Markus Krall: Beno, hori zaila da. Egia esan, bakoitza hain hondamendizkoa izan zen ezen nondik hasi jakitea zaila baita.
Jakina, gehien azpimarratu zuena zen finantza-politika sendoak jarraitu nahi zituela.
Orain, lau asteetan, 1949an sortu zenetik Alemaniako Errepublika Federal osoak pilatu duen zor baino gehiago hartu du.
Imajinatu besterik ez. Egia da ez zuela zorra bikoiztu, baina garai hartan Alemaniako
Errepublika Federalak ez zuen zorik gabe hasi.
Beraz, garai hartan zegoena, orduko egoeraren eta gaur egun dagoenaren arteko aldea, gutxi gorabehera,
Merz jaunak bere zor-paketearekin berriro bat-batean egiten ari denarekin bat dator.
Beraz, Alemaniako Errepublika Federalaren zorra bikoiztu du, eta horrek, funtsean, herrialdea Italiaren parean jarriko du,
nazio-produktu gordinaren ehuneko ehun gainditzen duen zor batekin, eta horrek inbertsio
pribatuaren lekualdatze handia eragingo du.
Beraz, inbertsio pribatua atzera bota da gobernuaren eskaera honek indarrean sartzean.
Guztia sozialismora doan martxa bat da.
Eta bigarren nagusia, bigarren katastrofikoa, bai, bigarren nagusi katastrofikoa den hitza haustea, oinarrizkoan migrazioarekin
lotuta dago. Hemen gizon indartsuaren papera jokatu du.
Eta orain ikusten ari garena da tigraz bezala jauzi egin zuela eta Esken andrearen ohe ondoan jartzeko alfonbra gisa erori zela.
Ba, hori da batzuetan zeure buruari eman behar diozun zerbait.
Bai, uste dut goizero, nola esan, ohe ondoan dagoen alfonbra honen gainean oinez igarotzean,
hatzetan plazerrezko zirraratxo atsegina sentitzen duela.
Eta hirugarren arazo nagusia, non erabat huts egin duen, noski, energia eta klima gai osoa da.
Zeren eta, funtsean, Habeckek jarraitu zituen eta Alemaniaren desindustrializazioaren erantzule
diren politika suntsitzaileak jarraitzen ari delako.
Eta hori guztia batera, esan behar dut, nolabaiteko Honecker estiloko sozialismo bat duela.
Beraz, hori ia-ia Alemaniaren erorketa eragin nahi bazenu egingo zenukeenaren antzekoa da.
Krissy Rieger: Esan liteke bere hauteskunde-promesak guztiak bete dituela, nolabait esateko.
Markus Krall: Bai, lehendik ere pixka bat higatuta zegoen, baina orain guztiz higatuta dago, esan genezake.
Krissy Rieger: Zorrari dagokionez, jendeak beti esaten du ekonomiarako garrantzitsua dela.
Esango zenuke zor hauek une honetan ekonomia aurrera bultzatzen ari direla eta orain hori aldatzen ari dela?
Markus Krall: Zor honek ekonomiari lagunduko liokeela esatea guztiz zentzugabea da.
Zor hauek korporazio handiei laguntzen diete, hau da, arma-fabrikatzaileei eta beste zenbait korporazio handiri,
eta horiek ez dute ondoren Alemaniako ekonomian inbertituko.
Beraz, hart dezagun, adibidez, Merzek abiarazi nahi duen defentsarako 500 mila milioi euroko gastua.
Nor onuratzen da honetaz? Rheinmetall bezalako enpresak.
Hala ere, Rheinmetall ez da Alemanian inbertitzen, Alemaniako energia-kostuak hain altuak direlako
ekoizpen honetarako, energia-kontsumo handikoa izanik, eta, beraz, ez zaie errentagarria.
Une honetan Ukrainiaren gainerakoan munizioa eta bestelako gauza askotarako lantegi berriak eraikitzen ari
dira. Bai. Ukrainiaren gainerakoan eraikitzen ari dira.
Ekonomia-mirari txiki bat sortzen ari dira, baina ez Alemanian. Eta horrela izango da edonon.
Beraz, diru hau alferrik xahutuko da. Ez du ekonomiarik lagunduko inolaz ere, nahiz eta zuzendari nagusi bat edo bi jada eskuak
igurtzi eta pentsatzen ari diren: "Ai, hau guretzako bikaina izango da". Bai, orain irabazi batzuk gehiago egingo ditugu.
Bai, batzuek ustekabeko irabazi handiak lortuko dituzte, baina enpresa txiki eta ertainak naturalki atzera
bultzatzen jarraituko dute korporazio handien kaltetan.
Beraz, hori printzipio bat da. Zer esan zuen Mussolinik? Fascismoa estatuaren eta korporazio handien batasuna da.
Hemen goaz berriro. Ekonomia aldetik, alegia.
Eta, noski, ikusiko duguna da programa honek ez duela ekonomiari lagunduko, baizik eta kalte zabala
eragingo duela. Horretarako hainbat arrazoi daude.
Lehenik eta behin, 1.800 mila milioi hauek, dagoeneko kopuru hori denez, lau urte eta erdi
osoko Alemaniako aurrezki guztiak xahutuko dituzte.
Beraz, 400 mila milioi Alemaniak urtean gordetzen duen Barne Produktu Batzuaren %10 da.
Beraz, gure aurrezki guztiak lau urte eta erdiz zor publikoan jarri behar ditugu, kanpotik
dirurik maileguan hartu beharrik ez izateko.
Jakina, atzerrian ere zorpetuko gara, baina tamaina argitzeko bakarrik.
Bigarren arazoa da Alemaniaren kreditu-kalifikazioak Italiako mailetara jaisten ari direla.
Orain arte, Italiak, Frantziak eta beste batzuek soilik beren zorra kostu nahiko baxuan berreraman ahal izan dute,
Alemaniaren kreditu-kalifikazioa maileguan hartu dutelako.
Bermeen bidez, euroren bidez eta baliatu ziren transferentzia-aukera guztien bidez.
Eta, noski, 1999an euroa ezarri zutenean guri egindako promesak guztiak hautsi dituzte, baina hori beste kontu bat da.
Orain, beraz, Alemania kreditu-trapera berean erortzen ari da, eta ez dago inor han bere kreditu-gaitasuna maileguan emateko.
Emaitza Alemaniako bonoetan eta nazioarteko kapital-merkatuetako maileguetan interes-tasa igoak izango dira.
Eta interes-tasa hauek gora egingo dutenez, inbertsio pribatua baztertuko dute.
Bere hipotekaren gaineko bost edo sei ehuneko interesak ordaintzen dituen etxe-eraikitzaile batek
ezin du gehiago ordaindu, beraz, ez du eraikiko.
Gauza bera gertatzen da lantegi bat eraiki ala softwarean inbertitu erabakitzen duten ekintzaileekin.
Inbertsio hauek ez dira gehiago egingo, eta ekonomiaren hizkera teknikoan hori 'crowding out' deitzen zaio.
Beste modu batera esanda, gobernu-gastuek inbertsio pribatua baztertzea.
Eta, noski, badago jendeak espero duen 1,8 bilioi hori ez dugula jasoko.
Ahaztu dezakezue hori, andreok eta jaunok: trukean azpiegiturarik edo antzeko ezer jasoko zenuketela.
Zuretzat matematikak egingo ditut. Beraz, lehenik 1,8 bilioi horretatik 500 mila milioi
kenduko ditugu, armagintzarako bideratutakoa.
Armak ez dira inbertsioa, baizik eta gobernu-kontsumoa, tankeek beste gauza batzuk ekoizteko egokiak ez direlako.
Eta dronek eta kartoiek ere ezin dute. Besterik gabe, tiro egin daitezke.
Bai, beraz, azken batean honetara dator – beti inbertsio deitzen diote – bai, gure segurtasunean
eta antzeko tontakerietan inbertitu behar dugu.
Bai, gure segurtasunerako inbertsiorik onena gure auzokide guztiekin harreman onak bilatzea litzateke.
Baina gero, megalomaniako krisi batean, Adolf eta Wilhelmen garaietatik ikusi ez genuen
moduko batean, denekin borroka hasi zuten.
Beraz, jendeak Txinako presidentea diktatzailea deitzen du, Errusiako presidentea ere bai, noski, eta Amerikako presidentea
ere bai, zeinari, inoiz presidente ez zela izango pentsatuta, txorakeriak guztiak jaten eman
zizkioten. Ez ditut hemen guztiak zerrendatu nahi ere.
Benetan denekin nahasten gara. Eta, dirudienez, dirua segurtasunerako gastatu behar dugu; modu batean edo
bestean, gastatu beharko genukeen dirua, baina hori egin ez bagenu inoiz gastatu beharrik izango ez genukeena.
Hori da gobernu-kontsumoa. Horrek 1,3 bilioi uzten ditu.
1,3 bilioi horietatik, 300 mila milioi ziurrenik ez dira inbertsiora bideratuko, baizik eta errefuxiatuen gastuetara.
Jada iragarri da estatu federalek orain funts honetatik baliatuko dutela migrazioa finantzatzen
jarraitzeko, guztiz ordaindu ezin bihurtu baita.
Bai, orduan mila mila milioi geratzen dira. Horietatik, erdiak, ziurrenik, klima-inbertsio deiturikoetan joango
dira, eta beste erdiak azpiegitura errealetako inbertsioetan.
Andreei eta jaun-andreei, klima-inbertsioak guztiz alferrikakoak dira, izan ere, 1.000 haize-turbinek ez dute elektrizitaterik
sortzen haizerik ez dagoenean, eta 10.000 haize-turbinek zenbat elektrizitate sortuko lukete
haizea dagoenean? Beraz, hori ez da funtzionatuko.
Beraz, Habeck jaunak ezin du hiruaren araua ondo aplikatu, eta, dirudienez, Merz jaunak ere ez.
Baina esan bezala, 1.000 haize-turbinek ezer ekoizten ez badute, 10.000ek ere ezer ekoizten ez dute.
Beraz, zeroz biderkatzeak zero esan nahi du, andreak eta jaunak.
Beraz, 500 mila milioi hauek xahutzaile eta errentagarritasunik gabeko inbertsioetan botatzen jarraituko
dira. Inoizko handiena den baliabideen gaizki-banaketa.
Hori guztia gero handizko gastuarekin eraitsi beharko dugun gauza da, zeren inork ezin izango
baitu horrekin ezer egin zoramena hau amaitutakoan.
Horrela, azpiegitura errealetarako inbertsioetarako 500 mila milioi geratzen dira. Baina estatua da eroslerik txarrena.
Estatuak nonbait eraikin bat eraikitzen duenean, metro koadro bakoitzeko beti bi edo hiru aldiz
garestiago kostatzen da pribatuek egiten dutenean baino.
Honek esan nahi du eraikitzen dugun guztia—errepideak, zubiak, eraikinak, ospitaleak, eskolak—estatuak eraiki arren, beti
bikoitza kostatzen dela enpresa pribatuek egingo balute baino.
Eta emaitza izango da 500 mila milioi horietatik 250 mila milioiko azpiegitura soilik jasoko dugula.
Eta orain kontuan hartzen badugu estatuak sortu nahi duen eskaera izugarri honek Habeck jaunaren berokuntza legearen ondorioz
higiezinen merkatua suntsitu eta eraikuntza enpresa ugari bankarrotara eraman dituen, erdi txikitu den
eraikuntza-industria ahul bati egingo diola topo, orduan eskaera izugarri honek hornikuntza mugatu bati egingo dio topo.
Eta halako egoera batean zer gertatzen da? Prezioak igotzen dira.
Horrek esan nahi du 250.000 milioi euroko azpiegiturarik ez dugula jasoko; agian 150.000 milioi euroko bat jasoko dugula.
Baina azpiegituretarako 150 mila milioi ditugu, eta dirudienez trenbideetarako bakarrik 100 mila
milioiko hutsunea dago, beraz, zer geratzen da?
50 mila milioi, garapen-laguntzetan 50 mila milioi eta GKEetan 15 mila milioi gastatzen ditugun
bitartean? Proportzioak ez daude jada egokiak.
Emakume eta gizonak, 1,8 bilioi dolarreko zor bat ezarri dizuegu.
Zure seme-alabek eta bilobek oraindik haiengatik ordaindu beharko dute, Versailesekoengatik baino denbora luzeagoan.
Eta trukean, Merz jaunak 150 mila milioi balio duen azpiegitura jasoko duzu, edo gehienez 200 mila milioi. Hori gertatuko da.
Ekonomiarako 'onuragarria' izateari dagokionez, hori guztia hutsa da. Hau da inoiz aleman herriari egindako lapurreta handiena.
Krissy Rieger: Horrela ikusten dut nik ere. Eta esan zenuen etorkizuneko belaunaldiak oraindik ere
horregatik ordaindu beharko dutela. Zer plan dago horretarako?
Azken finean, herritarren aurrezkiak erabiltzeaz, agian aberastasun-zergak ezartzeari buruzko
eztabaidak daude. Nola itzul daiteke hori guztia?
Markus Krall: Ba, itzultzea interesgarria izango da. Itzulketaren zati handi bat inflazioaren bidez egingo da.
Honek esan nahi du herritarrek beren dirua gobernu-bonuetan eta balio nominaletan, hau da, bizitza-aseguruetan,
pentsio-aseguruetan, aurrezki-kontuetan eta abarretan, edo diru kontantean inbertitu dutenek
inflazioaren bidez espropiatuak izango direla.
Eta nola gertatuko da hori? Kapital-merkatuan hainbeste diru biltzea ezinezkoa da interes-tasa masiboak igo gabe.
Barkatu.
Beraz, BlackRock bezalako bitartekariekin, zeinek, bide batez, horretatik fortuna bat irabaziko duen, bonu hauek
Alemaniako Errepublika Federaletik zuzenean erosiko dira.
Eta ondoren BlackRock-ek haiek EBZri salduko dizkie. Noski, prezio handiagoan.
Honek esan nahi du BlackRockek bi botoi sakatuko dituela aldi bakoitzean, alegia erosi
eta saldu. Ondoren, hori EBZra bidaliko da.
Eta trukean, bi botoi sakatuta bakarrik, arriskurik gabe eta ahaleginik gabe, mila milioi libera irabazten ditugu.
Hori gertatuko da. Horregatik uste du BlackRockek hain bikaina dela.
Eta horregatik, Merz jaunak, BlackRock Europako zuzendari nagusi ohi eta BlackRock Europako Zuzendaritza
Batzordeko lehendakari ohi gisa, hain bikaina dela uste du.
Beraz, bere aurreko enplegatzaile Larry Fink jada eskuak igurtzen ari da.
Jakina, armagintza-industria osoan ere akziodun nagusia da.
Hau da, eraso honetatik irabaziko dutenak.
Horrela dirudi. Beraz, norengan dago Merz jaunaren leialtasuna?
Argi dago ez zaiola alemaniar herriari egia esan, herri horri finantza-politika sendoa
zela esateko gezur-multzo bat kontatu baitzion.
Hori gertatuko da.
Eta BlackRockek bonu kopuru izugarri hauek erosi eta EBZri saltzen dizkionean, EBZk diru berri inprimatuta erosiko ditu.
Eta horrek diru-hornidura handituko du. Eta diru-hornidura horren handitzeak inflazio-efektua du.
Eta diru-hornidura ondo handitzen denean eta dirua balio-galeratzen denean, orduan 1,8 bilioi horiek,
funtsean, bizitza-aseguru-polizien, estatu-bonuen eta aurrezki-kontuen balio-galeraren bidez berreskuratuko dira.
Beraz, modu honetan zuzenean herritarrari kentzen zaio.
Ez dago bazkari doakoik, andreak eta jaunak.
Estatuak beti beharko du bere herritarrei gastatzen duen guztia ordaintaraztea. Horretatik ihesik ez dago.
Krissy Rieger: Hurrengo zerga-debateak gertu daude. CDU-k, edo hobeto esanda Merzek,
zerga-murrizketa gehiago egingo direla promestu du.
Baina orain dirudi hau ere gertatzeko aukerarik ez dagoela. Zer iritzi duzu horri buruz?
Alemanian inoiz ikusiko al dugu zerga bat murrizten, aldi berean hamar zerga berri ezarri gabe?
Markus Krall: Ez dago klase politiko honen artean, hori ziur. Hori guztiz argi dago.
Ez du axola zenbat diru ematen diezun.
Zergak are gehiago igo ditzakezu. Are zor gehiago hartu dezakezu. Ez da inoiz nahikoa izango. Ez da inoiz nahikoa izango.
Politikari klase honen avarizia eta ustelkeria mugagabea da.
Zenbat eta gehiago ematen badiezu, haien avarizia bakarrik handituko da. Hori erraz aurreikusi daiteke.
Horregatik, klase politiko honek ez du ez zerga-murrizketarik, ez benetako arintzerik, ez zerga-sinplifikaziorik,
ezta inolako erreformarik ere ekarriko. Horren ordez, zerga-igoerak eta zor gehiago egongo dira.
Eta jendeak dirua askatasunez gastatuko du.
Siriara berriro itzuli ginen eta, berriro ere, 300 milioi utzi genituen han boterean dauden genozidio-saildutako hiltzaileekin.
Orain gure zergen dirua alawiten, drusen eta kristauen genozidioa finantzatzeko erabiltzen ari gara.
Hori da gertatzen ari dena. Hori oso argi adierazi behar da.
Pertsonalki, uste dut hori genozidioa laguntzea eta sustatzea dela eta legeak zigortzen duela.
Eta pertsona hauek guztiak benetan epaitegian egon behar dute, genozidiozko erregimen bati
bere odoltsu ekintzetan laguntzen diotelako.
Baina hori guztiz beste kontu bat da.
Gastuak dotore jarraituko du.
Dirua gastatzeko gogo hutsagatik bakarrik dela uste duen edonork gure ustel politiko-klasearekin ez da ezagutzen.
Ziur nago gure politikarien gehienek kontuak dituztela Dubain edo beste leku batzuetan, non atzera-ordainak isurtzen diren. Han
ehunka milioi helarazten dituzte, eta trukean milioi batzuk jasotzen dituzte urruneko kontu batean,
non diru-zuriketari buruzko araudiak ez diren indarrean eta nahi duzuna egin dezakezun.
Eta, beraz, uste dut hemen gure klase politikoak egiten ari dena Alemaniako herria lapurtzeko ustel plan bat dela.
Eta Amerikan, orain agerian geratu da, adibidez, Ukrainara isuri ziren miliardoen zati handi bat
berriro Demokraziako politikarien eskuetara itzuli zela.
Beraz, hirugarren pertsonen kontura egindako zirkular transakzio bat izan zen, alegia, AEBetako zergadunaren kontura.
Alemanian bestelakoa bada, eskuila bat, makila eta guzti jango dut.
Krissy Rieger: Zein etorkizun, hau da nire azken galdera, zein etorkizun espero duzu Alemaniarako bost urteren buruan?
Markus Krall: Uste dut bost urte barru orain baino etorkizun hobe batean egongo garela.
Bitartean, hala ere, mega-katastrofe bat biziko dugu, eta Merzek herrialde hau horretara eramango du, ezta?
Ezkerraren graziaz kanzilerr izatera iristeko determinatuta dagoelako. Hori da bere bizitzako amets handiena.
Barkatu.
Eta orain jarraitzen ari den politikek, hitzez hitz, fronte guztietan hondamendira eramango dute.
Ekonomia alorrean, honek desindustrializazio masiboa eta enpresen ihes masiboa ekarriko ditu.
Orain konturatzen ari naiz hori, kaleratuta gelditu diren kudeatzaileak kokatzen dituzten
kontratazio-aholkulariekin hitz egiten dudanean.
Duela gutxi negozio honetan diharduten lagun batzuekin elkarrizketa batzuk izan nituen, eta denek esan zidaten iraganean
hautagaiak zituztenean, hautagaiek esateko aukera handiagoa zutela: "Bai, hemen nola hobetu naitekeen ikusi
nahi dut. Nire karrerako hurrengo pausoa behar dut."
Eta orain gertatzen da jendeak lan bila dabilela berrantolaketa, migrazioa, itxierak eta
zorpetze egoera – dena – aurreikusita, ezta?
Honek esan nahi du fronte guztietan enpresak ikusiko ditugula edo kolapsatzen edo lekuz aldatzen,
edo ekoizpena murrizten eta langileak kaleratzen.
Dagoeneko hamar urteko langabezia-tasa altuena dugu, ezta?
Langabezia nabarmen ari da handitzen, eta azkartuko da; zorpetze-porrotak ere hiru eta erdi eta lau urte bitartean
gora egin dute, eta urtero errekor berriak ezarri dira.
Zombiak erortzen ari dira, aspalditik esaten ari naizen bezala, ezta?
Zombiak erortzen ari dira, eta orain erortzen ari dira, eta kopuru handitan erortzen ari dira, eta bai, krisi
ekonomiko hau Merz jaunaren politikek larriagotuko dute.
Noski, diru nahikoa banatzen bada, hilabete batzuk, agian baita hiruhileko batzuk ere, itxurazko ongizateak egongo dira.
Hala ere, hori gure esportazio-industriaren kolapsoak konpentsatuko eta gainkonpentsatuko du; lehenik eta behin,
lehiakorrak ez garelako, eta bigarrenik, estatubatuarrek beren gobernu-gastua hiru eta bost bilioi artean murriztuko dutelako.
Beraz, DOGE , motosierra benetan bertan murgilduta ari da,
Eta AEBetako gobernu-gastuen murrizketa honek AEBetako inportazio-eskariaren murrizketa handia, handia ekarriko du,
eta haien inportazio-eskaria gure esportazio-eskaria da.
Eta horrek ere eragina izango du Txinan, non neurri estatubatuarrek egokitze-krisi bat eragingo
duten, eta Txinak ere murrizten bada, ez da gehiago Txinatik gure produktuentzako eskariarik egongo.
Horrek esan nahi du gailurrera iritsiko dela, efektu hauek guztiak aldi berean bat egingo dutela, eta orduan
herrialdea suntsipen ekonomikoari aurre egin beharko diola.
Beraz, esperientzian oinarrituta, krisi ekonomikoaren aurrean dagoen klase politikoa gerra egiteko prest dago.
Susmatzen dut borroka hasi baino lehen ere, Merz jaunak Errusiatik Ukrainara Taurus misilak
bidaliko dituela, baimenarekin eta helburu-baimenarekin.
Horretarako, esan dezagun modu honetan, nahikoa zabal-ikusia da politikariei berehala
iraintzat har daitezkeen hitzak ez erabiltzeko.
Eta Taurus misiletako batek Moskura edo baita Kremlina ere jotzen balu, beldur naiz errusiarrek informazioa bidaliko liguketela
zein Berlinen eremu eta zein Bavariako hegoaldeko fabrikak —Taurus bertan ekoizten denak— hustu ahal izango genituzkeen, erasoaren
aurkako erantzunak eragindako kalte pertsonalak mugatzeko.
Krissy Rieger: Sartu gaitezen zuzenean gaur egungo gaian. Zer iritzi duzu
koalizio-akordioari buruz? Zein alderdi kezkatzen zaituzte?
Ernst Wolff: Benetan kezka sortzen duena ikuspegi orokorra da. Koalizio-akordioak bi ardatz nagusi ditu.
Bat berarmatzea da eta bestea digitalizazioa.
Eta beraz, niretzat, koalizio-akordioa ez da ezer gehiago BlackRock-ek Alemaniaren gaineko kontrola
are handiagoa lortzeko emandako txeke zuri bat baino.
Beraz, kontuan izan behar duzu Alemaniako Indar Armatuek jada benetan martxan jarri direla.
F-35 borroka-hegazkinak eskatu dituzte. Hauek Lockheed Martinek osatuko edo ekoitzi egingo ditu.
Akziodun nagusiak BlackRock, Vanguard eta State Street dira.
Ondoren helikopteroak eta azpitsubmarinoak eskatu ziren.
Merzek ordutik adierazi du Ukrainari Taurus misilak hornitzearen alde dagoela.
Taurus misilak MBDAk eta Saabek fabrikatzen dituzte.
MBDA Airbus-en, alegia BAE Systems-en, azpikonpainia bat da.
Eta, noski, akziodun handienak ere badaude, eta horien artean BlackRock dago.
Digitalizazioari dagokionez, denok dakigu BlackRock dela korporazio digital nagusien atzean dagoen inbertitzaile nagusia.
Eta denok dakigu Merz jaunak 2020ra arteko urteetan, hau da, 2016tik 2020ra, BlackRock Alemaniako
Zuzendaritza Batzordeko lehendakaria izan zela.
Beraz, guztia ez da ezer gehiago, BlackRock-ek Alemanian redistribuzio handia jarraitzeko gonbidapen bat baino.
Alemaniako herritarrek ordainduko dute eta BlackRockek dirua irabaziko du.
Ernst Wolff: Inoizko langabezia-tasa handiena biziko dugu, eta hori legegintzaldi honetan gertatuko da.
Prezioek gora egingo jarraituko dute, orain arte egin duten bezala. Hau bereziki egia da elikagaien sektorean.
Guregana egonkortasun handiko gabezia etorriko da. Une honetan merkataritza-gerrak ikusten ari gara.
Ez dute zehazki nazioarteko ekonomia-harremanetan egonkortasuna sustatzen, baizik eta alderantziz.
Eta, batez ere, gauza bat biziko dugu. Behetik gorara bideratutako berbanaketa izugarria biziko dugu.
Beraz, gogorarazi besterik ez dizut egin behar pasa den asteazkenean munduko miliardarioek
inoizko egun bakarreko irabazi handiena izan zutela.
Joan den asteazkenean 303 mila milioi irabazi zituzten.
Eta hori da, ez burtsa-merkatuak hainbeste igo izanagatik, baizik eta egun batean hainbeste
jaitsi eta hurrengoan berriro igo izanagatik.
Eta gaur egun, prezio jaitsieretatik ere nahiko ondo irabazi dezakezu, aholkulari egokiak eta
barne-informazio egokia badituzu. Eta, jakina, haiek hori zuten.
Krissy Rieger: Dena oso, oso, oso intentsua da. Eta orain pentsa dezakezu hori balorazio pertsonal hutsa dela, baina
Merzek oso, oso argi dio: dena garestiago bihurtuko dela.
Ernst Wolff: Bai, noski, hori batere saihestu ezin da.
Beraz, diru-uholde benetako bat ikusiko dugu.
Beraz, 2007ko eta 2008ko krisi finantzario globalaren ondoren baino handiagoa.
Eta horrek, noski, prezioak nabarmen igoko direla esan nahi du.
Beraz, badakigu ustezko funts berezi hau orain martxan jarri dela.
Hori ere orain gobernuak onartu du.
Hori 500 mila milioi zor berri da. Noski, hori nolabaiteko moduan berreskuratu behar da gobernu-bonuen bidez.
Eta horrek, noski, esan nahi du askoz diru gehiago berriro zirkulatzera itzuli dela eta
dirua bera baliorik galtzen jarraitzen duela.
Beraz, dirua laster oso balio-galera handia jasango duela espero behar dugu.
Markus Krallen eta Ernst Wolff-en arabera, beraz, alemaniar herritarrek BlackRocki mesede egiten dioten
politikak ordainduko dituzte, agian inoiz ikusi gabeko neurrian.
Baina nor dago BlackRocken atzean, munduko aktiboen kudeatzaile handiena, 10 bilioi
libera baino gehiagoko aktiboak kudeatzen dituena?
Bere bezeroak bankuak, fundazioak, aberastasun soberano funtsak eta pentsio funtsak bezalako
erakundeak, eta, batez ere, inbertitzaile pribatuak dira.
Hauek dira superaberatsak, hala nola Rothschild familiak, Rockefeller familiak eta Warren Buffett.
BlackRock-ek, esaterako, Rothschildtarren aldetik etorritako 2,8 bilioi AEB dolarreko aktiboen transferentziari esker,
aktiboen kudeatzaile handiena bihurtzeko gorakada izan zuen.
Rothschild familiak mundu osoko goi-mailako masoizismoaren buruzagien artean daude.
Bitxia da Larry Fink, BlackRock-eko sortzaile eta zuzendari nagusia, baita maila altuko masoia ere eta
sei antzinako eta boteretsu logia desberdinetako kidea.
Horrela, BlackRock finantza-mafiaren eta maila goriko masoнери globalaren tresna gisa identifikatu daiteke.
Jada "This conspiracy is destroying Germany" programan frogatu denez, Friedrich Merz ez da mafiaren lagun soil bat.
Maila altuko masoien erakunde oso eragin handiko hainbatetan kide izateak erakusten du, maila altuko masoi
Olaf Scholz bezalaxe, krimen-kartel honen aurpegi dela.
2024ko Bilderberg Konferentzian parte hartzeak are esan nahi du Alemaniako goi-mailako
masoнериako finantza-mafiako hautatutako ordezkaria dela.
Orain, dirudienez, erabaki irmo batekin ari den eginkizuna, eta alemaniar biztanleriari kalte handia eragiten diona.
Zor-paketeak beren interesak soilik zerbitzatzen dituelako, kartel honen beste krimen bat ere dela deklaratu behar da,
gizateria minbizi-tumore baten moduan suntsitzen ari dena.
Gainera, "Erreset Handiaren Agenda – Suntsiketa Ekonomikoa eta Gerra" izeneko programa programan azaldu zuten ia hamar urte
daramatzatela Alemaniaren eta EBaren ekonomia nahita suntsitzen, goi-mailako masoek kontrolatutako politikek, eta
agian zuzenean Errusiarekin gerra batera eramango dituztela.
Kriminal hauen helburua ez da bakarrik lapurreta, baita Klaus Schwabek, maila altuko masoi eta Munduko Ekonomia
Foroaren (WEF) sortzaileak, aldarrikatutako "Great Reset" ere.
Honek, berriz, mundu-mailako gobernu bakarreko mundu-orden berri bat ezartzea du helburu, non ekonomia aldetik
indartsu eta burujabe diren estatuak ez duten tokirik.
Ikuspegi honetatik, zor-paketeak, Alemaniarako eta euroguneko egonkortasun finantzarioarako dituen
ondorio katastrofikoekin, dimentsio berri bat hartzen du.
Argi dago Friedrich Merzek, SPDrekin aliantzan, ez duela soilik aurreko gobernuaren suntsitzaile lana etenik gabe jarraitzen,
baizik eta are azkartzen ari dela, Alemanian ekonomiaren kolapsoa eta zorpetze osoa eragingo duen puntura arte.
John Perkins salatzaileak dokumentatu zuenez , halako garapen batek, aldi berean, atea irekitzen die beste eraso batzuei,
pobretze-espiral benetako bat eraginez eta, azkenik, herrialdeak kartel kriminal honen kontrol osoaren
pean jarriz edo haren "Great Reset"-erako prestatuz.
Baina nola eta zein bitartekoren bidez gelditu daitezke plan suntsitzaile hauek – Donald Trumpek, beste salbatzaile batek
edo alderdi politiko berriek? Amaitzeko, entzun Ernst Wolff:
Krissy Rieger: Eta hala ere, jendeak esaten du: "Bada, Milei dugu eta Trump ere bai". Eta zerrenda honetan
salbatzaile gisa sartu nahi duzun beste edozein pertsona.
Eta orain ari gara esaten hori batere ez dela hala, eta egiten ari direna ez dela gehiengoarentzat positiboa.
Zer esango zenuke jendetzentzako itxaropenaren iturria dela?
Ernst Wolff: Bai, itxaropen eramalea masa bera da. Jende bera da.
Beraz, denek jakin behar dute ez dagoela gure burua salbatuko duen inor, guk geuk izan ezik.
Eta geure burua salbatzeko, lehenik eta behin inguruan gertatzen ari dena ulertu behar dugu.
Eta horregatik da hain garrantzitsua arazo hauei aurre egitea eta burua hondarrean ez sartzea.
Eta, batez ere, ez jarraitu beste norbaiten atzetik itsu-itsuan.
Beraz, orain boterean dauden pertsonak, esan nahi dudana da, benetan ez duzu bigarren begiradarik egin behar.
Hauek dira ongizatean murgiltzen diren pertsonak.
Beraz, Donald Trump munduko ehun pertsona aberatsenen artean dago. Mileik ere luxuzko bizitza darama.
Beraz, jendeak etengabe aberasten ditu bere lagunak eta bere lagun-kideak.
Eta halako pertsonek noizean behin zure platerera xeringa bat botako dutela espero izatea,
jakina, bizitzarekiko jarrera guztiz okerra da.
Beraz, esan behar da mundua benetan larrialdi egoeran dagoela, eta hori ere oso, oso arriskutsua dela.
Gure baitan badakigu nonahi borroka dagoela. Era berean, badakigu gaur egun gizarte-desberdintasuna
irudika ezin den neurrira arte lehertzen ari dela.
Badakigu langabezia-uholde handi bat guregana datorrela.
Eta garaioi prestatu behar gara.
Eta kanpotar inork ezin izango gaitu han lagundu; ehuneko ehunean geure buruari fidatu beharko diogu.
Krissy Rieger: Zehazki. Eta, batez ere, kontuan hartzen baduzu sistema honek modu horretan funtzionatzen duela, galdetu ez
dezagun hezten gaituena edo, esan dezagun, galdetzea egokiak diren galderak bakarrik egitera mugatzen
gaituena, kutxatik kanpo gehiegi pentsatzea saihestuz eta, batez ere, pasibo izatera kondenatuz.
Eta hau guztia leloaren arabera: «Hara, hark egingo du; nik itxaron eta ikusiko dut».
Eta itxaronaldi honek diktadura batean bizi garela sentiarazten gaitu.
Eta gero esnatzen zara eta zeure buruari galdetzen diozu: nola gertatu zen hori? Ez dakit, han nengoen?
Ernst Wolff: Bai, arazoa da ekintzarik eza besteek onespen gisa hartzen dutela.
Beraz, herritarrak geldirik jarraitzen badute, boterean daudenek besterik gabe aurrera jarraituko dute.
Europako Batasuneko Jean-Claude Juncker-ek, orduko Batzordeko presidenteak, oso ederki esan zuen.
Esan zuen jendeak uzten digun neurrira bakarrik joango garela.
Eta jendea altxatzen denean, pauso bat atzera ematen dugu eta berriro aurrera goaz.
Eta jendeak ezer egiten ez duen bitartean, hori gure egiten duguna onartzea dela uste dugu.
Krissy Rieger: Bai, oso ondo laburbildu duzu. Eskerrik asko. Eta, batez ere, eskerrik asko informazio guztia emateagatik.
Pixkanaka-pixkanaka egoera osoaren irudi bat osatzen hasi zaitezke.
Eta, batez ere, norbaitek "ondo da, hemen gelditzen gara" esaten duenean, beti atzeko aldean ostikada bat jasotzea
bezalakoa iruditzen zait. Nahikoa dut. Ez. Eskerrik asko.
Ernst Wolff: Eskerrik asko.
Programak hausnagarri bat eman badizu, ez gorde bakarrik zuretzat.
Lagundu datu hauek zabaltzen eta animatu besteak zor-paketeak dituen ondorioei buruz pentsatzera.