Компьютерийн тоглоомд донтогч ухаан алдах хүртлээ тоглодог!
"Ам хаагдаж үхсэн: 13 настай охин TikTok-ийн Blackout Challenge-ийг гүйцэтгэх үедээ нас баржээ"
"8 настай хүүхдүүд өөрсдийн нүцгэн зургуудыг авч, онлайнаар зараад байна."
"TikTok, аюултай мансууруулах бодис" – Хүүхдүүд сошиал медиа дээр хэрхэн галзуурт болж байгааг
Улам бүр олон сорилтууд хүний амь насыг авч байна.
"Насанд хүрээгүй хүүхдүүд цэргийн алуурчны сургалтын тоглоомуудад амархан хандах боломжтой."
Ийм гарчигууд биднийг хариуцлага хүлээхэд хүргэдэг: маш их тустай техникийн боломжууд, хөдөлмөр хэмнэх арга
хэмжээ, шинэ санаачлагуудтай зэрэгцэн дижиталчлал бараг салшгүй болсон ч асар их эрсдэл дагуулдаг.
Дижитал медиа хэрэглээ бага насаас эхэлдэг.
Германы Итгэл ба Аюулгүй байдлын хүрээлэнгийн судалгаагаар гурван настай хүүхдүүдийн 11
хувь нь аль хэдийн интернет ашиглаж байна.
Нас ахих тусам үйлчилгээний хугацаа эрс нэмэгддэг.
залуус өдөр бүр ихэвчлэн ухаалаг гар утсаараа хэдэн цагийг онлайнаар өнгөрүүлдэг , энэ хандлага өсч байна.
DAK-ийн судалгаагаар коронavirусийн хөл хорионы үед хүүхэд, залуучуудын компьютерийн тоглоом тоглох өдөр
тутмын дундаж хугацаа 75%-иар нэмэгдсэн болохыг тогтоожээ.
Германд ойролцоогоор 700,000 хүүхэд, залуучууд компьютерийн тоглоомд хэт донтох эмгэг зан төлөв илэрдэг.
Тэгэхээр "патологийн компьютерийн тоглоомын зан үйл" буюу компьютерийн тоглоомд донтох тохиолдолд тоглоом нь ажлын,
сургуулийн, нийгмийн харилцаа, эрүүл мэнд, хувийн сонирхол зэрэг амьдралын бусад чухал
салбаруудыг бүрэн орхигдуулах хэмжээнд давамгайлдаг.
Ихэнх тоглоомын аппликейшнүүд бараг хязгааргүй ашиглах зориулалттайгаар бүтээгдсэн байдаг.
Тоглоомыг тасалсан тоглогчид оноогоо алдаж болзошгүй, харин бусад тохиолдолд өдөр тутмын тоглолтыг урамшуулдаг.
Энэ хэт их мэдээлэл хэрэглээ нь зөвхөн эрүүл мэндэд төдийгүй гэр бүлийн амьдрал болон академик амжилтанд ч хортой.
Хүүхдүүд болон залуучууд өөрсдийгөө тусгаарлаж, нийгмийн харилцаанаас зайлсхийж, бараг дасгал хөдөлгөөн хийдэггүй.
Хооллох эсвэл бие засах завсарлагаас зайлсхийхийн тулд зарим нь катетер суулгаж, зарим нь тоглоомын ширээн дээр сав тавьдаг байв.
Тэдний цорын ганц завсарлага бол нойр юм.
Хэрэглээгээ бууруулахыг оролдсон хүмүүс татгалзах шинж тэмдгүүд илэрдэг.
Хүндрэлтэй өрхүүдэд эцэг эх гар утас ашиглахыг хязгаарлах эсвэл тодорхой аппликейшн ашиглахыг
зохицуулахыг хүссэн үед маргаан онцгой хурц болдог.
Энэ нь холбогдогчдод "медиа мансууруулах бодис"-оо хэрэглэх боломж олгохгүй бол түрэмгий уур хилэнгийн дэлбэрэлтээс
эхлээд амиа хорлох заналхийлэл эсвэл аллага үйлдэх хүртэл аливаа үр дагаварт хүргэж болзошгүй гэж эмч Берт те Вильт мэдээлжээ.
Тэр Клостер Дизсен дахь Психосоматик клиникийн ахлах эмч юм.
Мөн эрхэм үзэгчид ээ, эдгээр нь туйлын тусгаарлагдсан цөөн тохиолдлууд гэж битгий бодоорой.
Ийм тохиолдлууд хурдацтайгаар нэмэгдэж байна.
ДЭМБ нь масончуудын НҮБ-ын харьяа байгууллага бөгөөд (энэ талаар дэлгэрэнгүй: https://kla.tv/28269 Welt im Netz der Freimaurer –
Ivo Sasek (Масончуудын сүлжээнд байгаа дэлхий – Иво Сасек)) оношилгооны каталогтоо патологийн
мөрийтэй тоглоомыг жинхэнэ өвчин гэж оруулсан байдаг.
Мэдээж, ийм зан үйлийг тэдний эвсэлд ордог байгууллагууд, жишээлбэл ЮНЕСКО, ухамсартайгаар дэмжсэний дараа л
ийм зүйл болсон. Үүний талаар дараа дэлгэрэнгүй ярина.
Энэ мөчид, хамгийн сүүлд нь хүн сэрж, энэ болон бусад амь насанд аюултай мансууруулах бодисуудын
хооронд ямар ч ялгаа байхгүй гэдгийг ойлгох ёстой!
Үүнээс гадна, нийгмийн сүлжээ байдаг.
Ялангуяа TikTok зэрэг платформуудыг алгоритмаараа аюултай трендүүдийг сурталчилж, туйлшралтай, өдөөн
хатгалгатай контентыг дэмжиж байна гэж шүүмжилдэг.
Нийгмийн сүлжээнд ялангуяа тархаж буй "сорилтууд" нь амь насыг эрсдэлд оруулж, онлайнаар "алдартай" болохыг
эрмэлзэж буй залуучуудад сэтгэлзүйн дарамт үзүүлсээр байна:
 Дарчингийн халбагаар залгих нь амь тасалдах, уушгины хатгалгаанд хүргэж болзошгүй
 Яс хагалж засах – илүү тодорхой нүүрний онцлог үүсгэхийн тулд зориудаар яс хагалах
Хромоор бүрэх – хордлогын өндөр эрсдэлтэй хортой бодисыг амьсгалах
 Сургууль дэх гал тавих – бие засах газрыг зориудаар шатаах
Хэрэглэгчдийн "бүтээлч байдал" хязгааргүй бөгөөд үхэлд хүргэдэг шинэ, аймшигтай хандлагууд байнга гарч байна.
Жишээ нь: . 2024 оны дөрөвдүгээр сард Кассель дүүргээс 13 настай охин TikTok дээрх "блэкаут
сорилт" гэж нэрлэгддэг сорилтын явцад нас баржээ.
Энэ төрлийн сорилт нь ухаан алдах хүртлээ амьсгаа барихыг шаарддаг байв.
Цэнхэр халимын сорилт нь Орос улсад 100 гаруй залуугийн амь насыг хохироосон бөгөөд тэд
тоглоомын эцсийн сорилт болгон амиа хорлосон.
Өмнө нь санаа зовох шалтгаан байсан зүйл удаан хугацааны өмнө чимээгүй тахал болж хувирсан.
2015 оноос хойш Инстаграмд шүтээнээ хайдаг залуу охидын сэтгэлзүйн дарамт эрс нэмэгдсэн.
Сүйрлийн үр дагавартай: өөрийгөө гэмтээхээс болж эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэх тохиолдлын тоо огцом нэмэгдэж байна.
Богино тайлбар: Instagram-ыг 2012 онд Facebook худалдан авсан.
Фэйсбүүкийн нэр хүндтэй үүсгэн байгуулагч Марк Цукерберг нь коронавирусийн хямралаас ашиг олж буй 12 тэргүүлэгчийн нэг байв.
Үүнтэй адил тэр болон тоглоомын салбарын түншүүд нь нийгмийн сүлжээ болон компьютерийн тоглоомоос асар их хөрөнгө олсон бөгөөд
зөвхөн залуучууд төдийгүй бусад хүмүүсийг зориудаар оруулж буй бараг чөтгөр шиг донтох байдлын талаар сайн мэдэж байв.
"Сүүлийн үеийн судалгаагаар нийгмийн сүлжээ ашиглахад донтох өндөр эрсдэлтэй болох нь тогтоогдсон; онлайн
бэлгийн донтолт ч онцгой түгээмэл байна" гэж ZDF Panorama News-ийн харьцангуй хоёр нүүртэй тайланд дурджээ.
Тэд Gamescom 2024-ийн талаархи өгүүлэлдээ тоглоомд донтох эрсдлийг товчхон дурдсан ч, яг тэр өгүүлэлдээ дараалан 45 минутын
баримтат киног хавсаргаж, түүнд продюсер, хөрөнгө оруулагч, тоглогчид гэх мэт хүмүүс тоглоомын эерэг талуудын талаар ярьдаг.
Германи компьютер тоглоом үйлдвэрлэх тэргүүлэх орнуудын нэг биш хэмээн өргөн тархсан гомдлоор тэд
өөрсдийгөө сүйтгэх төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлж, холбооны засгийн газрын гарт яг тохирч өгөөд байна…
Засгийн газар татвар төлөгчдийн мөнгөөр компьютер тоглоомуудыг сая саяар санхүүжүүлж байна.
Дээр дурдсан сүйрлийн үр дагавруудыг үл харгалзан Их Британийн засгийн газар татвар төлөгчдийн сая сая фунт
стерлингийн мөнгөөр компьютер тоглоомын хөгжлийг дэмжиж байна.
Сүүлийн зургаан жилийн хугацаанд Холбооны засгийн газар тоглоомын хөгжүүлэгчдэд аль хэдийн 200 сая евро тараасан гэж ярьж байна.
Жил бүр Хабекийн санд 50 сая евро болон түүнээс дээш хэмжээний мөнгө бэлэн байсан, " гэрэл дохионы эвсэл
эхнээсээ л мөнгөний хомсдолд нэрвэгдэж байсан ч " .
Холбооны засгийн газраас олгосон аймшигтай их хэмжээний мөнгө нь "Oma Hühner Run" (Өвөөгийн тахианы гүйлт)
эсвэл Октоберфестийн симуляци гэх мэт ер бусын, бүрэн хэрэгцээгүй төслүүдийг ч санхүүжүүлсэн.
Эдгээр арга хэмжээний таамаглагдаж буй зорилго нь тоглоом хөгжүүлэх салбарт Германы өрсөлдөх чадварыг бэхжүүлэх явдал юм.
Компьютерийн тоглоомуудыг 2008 оноос хойш Германд албан ёсоор соёлын өмчөөр, яг тодруулбал "материаллаг бус
соёлын өмч" гэж хүлээн зөвшөөрсөн гэдгийг дурдах ч хэрэггүй.
Энэ шийдвэрийг Герман соёлын холбоодын дээвэр байгууллага болох Герман соёлын зөвлөл гаргасан.
Германы Соёлын Зөвлөл нь мөн Германы ЮНЕСКО-гийн комиссын гишүүн юм.
Богинохон дурсамж: Масон маягийн ЮНЕСКО нь хандивлагч, мөн НҮБ-ын тусгай агентлагын хувиар 194 гишүүн улсыг хатуу атгалтандаа
байлгаж, боловсрол, байгалийн шинжлэх ухаан, нийгэм болон хүний шинжлэх ухаан, соёл, харилцаа холбоо,
мэдээллийн таван томоохон хөтөлбөрийг хэрэгжүүлдэг.
Таны 2024, 2025 оны төсөв: 1.68 тэрбум АНУ-ын доллар, үүний 586 сая нь гишүүний хураамжаар санхүүжинэ.
Герман нь АНУ, Хятад, Японы дараа ЮНЕСКО-д дөрөвдүгээр том хувь нэмэр оруулагч улс юм.
Олон тоглоом бас байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлт буюу Ажenda 2030-ын зорилтуудад зориулагдсан гэх сул шалтагтайгаар, ,
эдгээр тайлбарууд нь залуучуудыг суудлын сандал дээрээ үл үзэгдэгч гинжээр боож, төрийн тархигүй боол болгох
боломжтой мэт итгэмээр шалтгаануудыг гаргах зорилготой.
Мөн сүүлийн мэдэгдэл нь зүгээр л хоосон газраас гаргаж ирсэн зүйл биш; энэ сэдвээр аль хэдийн судалгаа хийгдсэн байна:
Жишээлбэл, Ульмын их сургуулийн судалгаа нь хэт их тоглоом тоглох нь тархины урд хэсгийн бүтэц буюу импульс хяналт,
шийдвэр гаргалт хариуцсан хэсгийг өөрчилдөг болохыг харуулжээ.
Зөвхөн зургаан долоо хоногийн өдөр тутмын онлайн тоглоом тоглосны дараа урд тархины саарал бодис буурсан нь ажиглагдсан. Үүний
улмаас ой санамж муудах, анхаарал буурах, орчны нөхцөл байдалд зохицох чадвар алдагдах, тэр ч байтугай
депрессийн шинж тэмдэгтэй зан аагийн өөрчлөлтүүд гарсан.
Дижитал гэрээ Германи
Өдөр тутмын амьдралын анхаарал сарниулалт хангалтгүй мэт засаг захиргаанууд бүр ч илүү алхам хийсэн.
Жишээлбэл, Германы Дижитал гэрээний хүрээнд сургууль бүрийг өргөн зурвасын холболт, таблет, ухаалаг гар утас, цагаан самбар зэрэг
дижитал төхөөрөмжөөр 5 тэрбум еврогийн үнээр, буюу холбооны сангийн буюу татвар төлөгчдийн мөнгөөр тоноглохоор төлөвлөсөн.
Дижиталчлалын төлөө үзэгчид энэ бүхний зорилго нь хүүхдүүдэд төхөөрөмжийг "ухаалгаар", "хариуцлагатай" ба "чадварлаг" ашиглахыг
заах явдал гэдгийг баталгаажуулахдаа онцгой их үг зарцуулдаг.
Бид энэ сэдвийн талаар невробиологийн профессор, доктор Тёхерт-Ноодтын үгийг иш татсан байна:
"Дижитал гэрээ" түүхэнд "дижитал боломжгүй гэрээ" гэж бичигдэх болно Хүүхдүүдийн тархи дижитал чадамжгүй.
Зөвхөн өмнө нь аналог хэлбэрийн сургууль төгсөх гэрчилгээг авсан сурагчид л мэдээллийг "хариуцлагатайгаар"
ашиглаж чадна гэж хатагтай Тёухерт-Ноодт энгийн үгээр хэлэв.
Тэр бүр цааш нэг алхам хийж, эцэг эх болон багш нарт ч хангалттай ур чадвар байхгүй гэж үздэг.
"Бичээд, гүйлгэх нь ямар ч суралцахыг боломжгүй болгодог."
Арифметик, унших болон бичих нь мэдрэлийн сүлжээнд үүрд шингэж байх ёстой суурь чадварууд хэвээр байна.
Үүнээс гадна, сургууль болон гэрт дижитал төхөөрөмж ашиглах нь ерөнхийдөө хүүхэд, залуучуудад донтох өндөр эрсдэл үүсгэдэг.
Ухаалаг гар утас, компьютерийн нөлөөнд ихээр автсан залуучууд жолооны үнэмлэх авах нь улам бүр хэцүү болж байна.
Таны тархи зам тээврийн хөдөлгөөнд шаардлагатай нарийн төвөгтэй орон-цагийн боловсруулалтад хангалттай бэлтгэгдээгүй байна.
Үүнээс гадна, жолооны ард дижитал хамаарал нь мансууруулах бодис эсвэл архи хэтрүүлэн хэрэглэхтэй
адил өндөр эрсдэлтэй гэж Теухерт-Ноодт тэмдэглэсэн.
Манай улс төрчид дижитал технологиор сургууль шинэчлэхээ яаралтай зогсоох нь зүйтэй.
IT салбарын техник төхөөрөмжүүдэд хэдэн тэрбумыг үрэн таран хийх, бүхэл нэг үеийн хүүхдүүдийг өвчлүүлэхээс зайлсхий
Дүгнэлт:
Одоо, энэ хөгжил тохиолдлын хэрэг гэж битгий бодоорой.
Энэ хөтөлбөр харуулснаар ЮНЕСКО, Холбооны засгийн газар, Соёлын зөвлөл болон бусад байгууллагуудаас онцгойлон дэмжиж
ирсэн "компьютерийн тоглоом" хэмээх үл мэдэгдэх соёлын өв нь жишиггүйгээр тооцоолсон донтуулах урхийг нууж байна.
Мөн хэн ч аюул ирж байгааг хараагүй гэж хэлж чадахгүй.
Кредитэд дурдсан эх сурвалжууд нь олон нийтэд нээлттэй судалгаанууд бөгөөд хариуцлагатай хүмүүст сайн мэдэгдсэн.
Техникийн элитүүд ч, бусдаас илүү сайн мэддэг хүмүүс, санаатайгаар өөрсдийн хүүхдүүдээ дижитал
медиагаас хол байлгаж, боломжийн хэрээр гар утас болон бусад мобайл технологийн хэрэглээгүйгээр өсгөдөг.
Жишээлбэл, Калифорнийн Силикон хөндийд, олон тэрбум фунт стерлингийн үнэлгээтэй технологийн салбар болон Apple, Google,
Amazon, Facebook зэрэг томоохон тоглогчдын өлгий нутагт, залуучуудыг таблет болон ChatGPT-ийн оронд хар
самбар, үзэг, цаас ашигладаг сургуулиудад зориудаар илгээдэг.
"iPad дээрх апп миний хүүхдүүдэд унших эсвэл тооны үйлдэл хийх чадварыг илүү сайн зааж чадна гэсэн санаа бол утгагүй" гэж
Google-ийн хуучин харилцаа холбооны менежер Алан Игл хэлэв.
Apple компанийн үүсгэн байгуулагч Стив Жобс нэгэнтээ анх iPad гарч байхдаа хүүхдүүддээ
ашиглахыг зөвшөөрдөггүй байсан гэж хүлээн зөвшөөрсөн.
Microsoft-ийн үүсгэн байгуулагч Билл Гейтс бас нэгэн ярилцлагадаа хүүхдүүдээ 14 нас хүртэл нь гар утас барихыг зөвшөөрдөггүй
байсан бөгөөд түүний дараа ашиглалтыг нь зохицуулсан гэж дурдсан.
Сонирхолтой нь, Microsoft болон Apple хоёул боловсролын салбарт идэвхтэй байна.
Хоёул сургуулиудыг дижиталчлагдсан ертөнцөд ирээдүйнхээ төлөө бэлтгэхэд дэмжлэг үзүүлэхийг хүсч байна.
Илүү их хоёр нүүртэй байж чадахгүй!
Гэсэн хэдий ч дижиталчлал одоогоор манай төрийн сургуулиудыг хавдар мэт идэж байна.
2025 оны эхэнд төрөл бүрийн салбарын 75 тэргүүлэх герман эрдэмтэн сургууль, цэцэрлэгт
дижиталжуулалтыг зогсоохыг Холбооны Засгийн газарт уриалсан.
Мэдээллийн технологийн боловсролын мэргэжилтэн, профессор Ральф Ланкау (Оффенбургын хэрэглээний шинжлэх ухааны их сургуулийн)
удирдсан мэргэжилтнүүд дүгнэлт хийж, таблет болон зөөврийн компьютер ашиглан заах нь унших, тооцоо хийх,
бичих үндсэн чадварууд болон боловсролын ерөнхий түвшин тогтмол буурах шалтгаан болж байгааг тайлбарлав.
Үүний зэрэгцээ хүүхдүүд түгшүүр, сэтгэл гутрал, ганцаардлын зэрэг сэтгэлзүйн стресст өртдөг.
Гэвч мэргэжилтнүүдийн анхааруулгыг ноцтой хүлээн авахын оронд арван настай хүүхдүүд хүртэл анх цэргүүд, ялангуяа АНУ-ын
цэргүүдийг мэдрэмжгүйжүүлэх, хэрцгий болгох зорилгоор боловсруулсан анхны хүний буудлагын тоглоомуудыг тоглож байна.
Мэдээж, Герман соёлын зөвлөл ч энэ асуудлаас өөрийгөө мулталдаг: Зохион бүтээх програм хангамжийн өөрөө
зохицуулах байгууллага (USK) компьютер тоглоомуудад насны зэрэглэл тогтоох замаар үүргээ гүйцэтгэдэг.
Гэхдээ үнэндээ, жишээлбэл, тамхины нэг бүрдэл сав бүр дээр тамхи татахыг зогсоох зориулалттай анхааруулга байдаг
ч энэ нь өөрийгөө хянах чадвартай тамхичдыг тамхи татахыг үргэлжлүүлэхээс үнэндээ сэргийлдэггүй.
Насны зэрэглэл ямар ч нөлөөтэй гэж бодох нь тэнэг л хүний ажил!
Харин бүгд дэлгэц рүүгээ бишрэн ширтэж байх зуур дэлхийг захирахыг хүсэгчид түүнийг илүү гүн боолчлолд түлхэж байна.
Үүнийг одоо ч гэсэн хор хөнөөлгүй чөлөөт цагийн зугаа гэж үздэг хүн бол бодит байдлыг үл тоомсорлож байна.
Учир нь нэг зүйл тодорхой: үнэгүй аппликейшнүүдийг таны амьдралаараа төлдөг –
анхаарал сарнисан нийгэм чухал асуулт асуудаггүй.
Харин бүх аюултай мэдээллийг шөнөдөө хаах боломжтой – яг л ямар ч жижиг боловч боловсролын вэбсайтыг
тааламжгүй баримтыг илчилсэн тохиолдолд хаадаг шиг.
Бид дээр дурдсан хүүхэлдэйн эзэд болон тэдний үйлдлийн үр дагаврыг яг юу болохыг нь – хүн
төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг гэж нэрлэх ёстой.
Тэгэхээр, эрхэм үзэгчид ээ, энэ хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн үзэж, бусдад түгээгээрэй! Маш их баярлалаа.