Kung tan-awon nato kana, kinsa ang angay motagad niini?
Nagtukod ko og kaugalingong sentro uban sa pipila ka mga kauban, nga nagpasabot nga:
Sentro para sa imbestigasyon, pag-usisa pag-usab, legal nga pagprosekusyon, ug pagpugong sa mga krimen batok sa katawhan.
Daghang mga tawo ang kanunay mangutana, ngano krimen batok sa katawhan?
Tungod kay ang among nasinati dinhi mao ang mga krimen batok sa katawhan.
Gipanglutos ang mga tawo. Gipanglutos gihapon karon ang mga doktor.
Gipadala sa prisohan ang mga doktor tungod kay nagbuhat sila sa ilang trabaho.
Ang akong kauban nga si Rainer Fuellmich naa sa prisohan sa Göttingen. Siya usab usa ka maayong magtutudlo.
Mahitabo ra ang pagkasinabtanay kung usbon nato ang politikal nga kahimtang.
Tungod sa politikal nga kahimtang nga atong nahimutangan, diin dali ra nato isuko ang gahum, dili
gyud kini mosangpot sa husto nga pag-usisa pag-usab.
Kay, sama sa akong giingon, unya ang mga nagbuhat mismo kinahanglan nga madawat ang ilang gibuhat.
Walay bisan kinsa ang makahuna-huna nga motindog ang mga nakabuhat niining mga krimen batok sa
katawhan ug moingon: Oo, kami ang nagbuhat niini.
Ug karon gusto namo nga ipahigayon ang paglitis sa atubangan sa korte, sa atubangan sa mga huwes nga among gipili,
sa atubangan sa mga piskal nga among gipili, aron sila makahukom kung husto ba o sayop ang among gibuhat.
Ang mga huwes, nga tulo ka bulan ang milabay, sa wala pa na-leak ang mga RKI nga dokumento, nagpadayon sa pagsulti nako nga gibuhat
na nila ang tanan nga husto niadto, karon kalit nga gikinahanglan nga susihon pag-usab ang kaso... Dili pud na molihok.
Molihok ra kini kung... – ug bag-o lang kini gipahibalo ni Ralf Boes, ug uyon ko kang Ralf Boes ug sa daghang
uban. Palihug tan-awa ang website nga iyang gihisgutan.
Nagtuo ko nga kinahanglan natong moagi sa mga pederal nga estado.
Aduna kitay kaugalingong konstitusyon sa matag pederal nga estado.
Ug tungod kay lain-lain nga konstitusyon kini, ang matag konstitusyon sa pederal nga estado nagtugot
kanato sa pag-amendar niini nga mga konstitusyon.
Anaa sa atong mga kamot ang gahum. Wala lang nimo kini nahibaloan...
Karon, mainit kong gidayeg si solicitor Ralf Ludwig sa among Kla.TV studio.
Kumusta.
Sa demonstrasyon sa Berlin, miingon ka nga naa sa atong mga kamot ang gahum, apan wala pa gani nato kini nahibaloan.
Aw, wala pud ko kahibalo. Wala gani ko kahibalo unsang klase nga gahum ang naa sa akong mga kamot.
Ug wala gani ko kahibalo unsaon nako pag-impluwensya sa mga desisyon sa politika, ug unsaon kini paglihok.
Makatabang ka ba namo, makatabang ka ba nako, makatabang ka ba gamay sa mga manan-aw?
Oo, sa prinsipyo dili kini kaayo lisod.
Aduna kami'y 16 ka pederal nga estado sa Alemanya, ug ang tanang pederal nga estado adunay kaugalingong konstitusyon sa estado.
Ug ang matag konstitusyon sa estado – gawas lang sa Hesse, apan sa kinatibuk-an apil ang Hesse –
nagtugot sa posibilidad sa popular nga lehislasyon.
Nagpasabot kini nga ang mga tawo nga nagpuyo sa tagsa-tagsa ka pederal nga estado makahimo sa ilang kaugalingong mga balaod.
Ug dili lang sila makahimo og mga balaod, apan makausab usab sila sa konstitusyon sa tagsa-tagsa ka estado.
Busa mahimo nila usbon ang mga lagda sa panag-uban, ang mga lagda sa estruktura, lakip na ang politikal nga
estruktura, sa ilang pederal nga estado kung gusto nila.
Nagkinahanglan kini og pipila ka mayoridad. Nagpasabot kini nga kanunay adunay tulo ka lakang nga nalambigit.
Ang unang lakang mao ang inisyatiba sa mga lungsoranon. Nagpasabot kini nga ikaw ang magpasiugda sa ideya.
Kinahanglan nimo makatigom og piho nga gidaghanon sa mga boto.
Ang ikaduha mao ang gitawag nga referendum.
Nagpasabot kini nga kinahanglan nimong mapamatud-an nga adunay piho nga gidaghanon sa mga
tawo sa nasud nga interesado niining hilisgutan.
Kini kanunay ang labing lisod nga hugna, ug sa diha nga malampasan na nimo kini, sama kini sa usa ka eleksyon, sama sa
atong nahibaw-an, Unya sa usa ka Domingo, gitawag ang mga tawo sa mga polling station ug makaboto sila bahin niining politikal nga
isyu o balaod nga gipaila o susamang butang, ug unya makasulti sila, "Kami, isip mga tawo niining pederal nga estado, gusto namo
nga ing-ani o ing-ana kini, o gusto namo nga maglungtad kini nga balaod, o gusto namo nga
maglungtad kini nga regulasyon o kana nga regulasyon."
Sa prinsipyo, kini gilatid sa matag konstitusyon sa estado.
Ug nagpasabot kini nga kung gusto nato, mahimo kitang mismo ang moapil sa mga desisyon sa politika, imbis nga magtsek lang ta
sa kahon matag upat o lima ka tuig ug maglaum nga mapili ang husto nga mga tawo ug makahimo sila og husto nga mga desisyon.
Ah, oo. Ug ang mga konstitusyon sa estado – karon medyo nalibog ko... Aduna usab kita'y Batakang Balaod.
Unsa man na? Sa pipila ka paagi, dili kini molihok sa pederal nga lebel; molihok ra kini sa lebel sa estado. Ngano man?
Oo, siyempre naa tay Batakang Balaod, ug ang Batakang Balaod tinuod nga gitawag nga Batakang Balaod – dili ang Konstitusyon
sa Alemanya o ang Aleman nga Konstitusyon, kondili "Ang Batakang Balaod para sa Pederal nga Republika sa Alemanya".
Kini, siyempre, adunay mga historikal nga hinungdan. Pagkahuman sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, nabahin ang Alemanya.
Ang Alemanya gi-okupa, gi-okupa sa lain-laing, sa tinuod gani sa upat ka nagdaug nga gahum, ug
halos gibahin-bahin ang Alemanya sa teritoryo.
Nagpasabot kini nga ang teritoryal nga integridad sa Imperyo sa Alemanya wala na.
Ug unya nagsugod ang Cold War tali sa Kasadpan ug Sidlakan, sa kinatibuk-an ang Rusya – ug niadtong panahona ang Unyong Sobyet.
Ug ang mga gahum sa Kasadpan adunay lain-laing panan-aw kung giunsa pag-atubang sa Alemanya, giunsa pagtratar sa
Alemanya, ug unsa ang angay mahimong kaugmaon sa Alemanya.
Ug oo, kini misangpot sa pagtukod sa Pederal nga Republika sa Alemanya niadtong 1949, ug ang Pederal nga Republika sa
Alemanya, siyempre, usa ra ka bahin sa tibuok German Reich.
Ug niadtong panahona, gihunahuna gihapon nga sa ulahi makit-an ang usa ka solusyon, usa ka solusyon para sa tibuok Alemanya, ug
mao kana nga wala gihimo ang usa ka Aleman nga konstitusyon, kay ang konstitusyon mahimo lamang buhaton para sa tibuok
teritoryo sa Reich, sa kanhing teritoryo sa Reich, sa tibuok teritoryo sa Alemanya, ug busa gitawag kini nga Batakang Balaod.
Mao kana ang batakang balaod sa tulo ka madaugong Gahum sa Alyansa, nga dayon gikasabutan
sa mga politiko sa Herren-Chiemsee, hapit ra.
Ug kini nga Batakang Balaod nakalahutay usab pagkahuman sa paghiusa.
Bisan pa niadto, bisan pa man nga gilatid kini sa Batakang Balaod, wala gihimo og konstitusyon para sa tibuok Alemanya,
apan imbis niini gipadayon ang Batakang Balaod isip konstitusyon.
Ug kanunay nakong giingon nga ang usa ka konstitusyon mahimong konstitusyon lamang kung kini adunay usa ka soberano.
Ug ang soberano dili, sama sa giingon lang ni Carl Schmitt, mao ang nagmando sa estado sa
emerhensya, kondili mao siya ang makausab sa mga lagda.
Ug ang atong konstitusyon wala magtugot sa mga tawo nga makausab sa mga lagda.
Nagpasabot kini nga ang Batakang Balaod dili mahimong konstitusyon sa niini nga kahulugan, tungod kay ang
Batakang Balaod wala mag-ila og bisan unsang soberanong gahum.
O ang bugtong soberanong buhat nga atong nahibaw-an isip mga lungsuranon mao gayud ang eleksyon
– ang pagpilì sa Bundestag matag upat ka tuig.
Ug mao kana ra ang bugtong pag-apil sa mga tawo sa Pederal nga Republika sa Alemanya.
Kung dili, walay giplanong bisan unsa. Walay popular nga lehislasyon.
Bisan pa nga ang Artikulo 20 nagpahayag gihapon nga ang soberanya nagbuot sa palisiya pinaagi sa
eleksyon ug referendum, wala'y referendum sa Alemanya.
Walay balaod sa pagboto, busa walay boto.
Unya naa ang Artikulo 146, nga naglatid nga ang katawhang Aleman makahimo sa pagdawat og bag-ong konstitusyon o konstitusyon.
Daghang mga abogado sa konstitusyon ang nag-ingon nga kini nga parapo o kini nga artikulo
dili magamit, nga kini nga norma dili magamit.
Mahimo kining hisgutan sa taas nga panahon, apan sa matag konstitusyon sa estado sa Alemanya, adunay posibilidad para sa
mga tawo nga aktibong makasalmot sa paghimo sa balaod pinaagi sa tulo ka lakang nga akong gihisgutan, aron sila mismo ang
maghimo sa balaod, ug busa sila mismo ang makausab sa mga lagda.
Dili lang makausab sa mga balaod ang mga lagda sa aplikasyon, apan makausab pa gani kini – sama sa akong giingon, uban sa usa
ka gamay nga paghisgot bahin kang Hesse – sa konstitusyon sa matag pederal nga estado,
sa ato pa, sa mga lagda sa ilang panag-uban.
Aduna'y duha ka hinungdanong mga hiyas nga kinahanglan ipadayon.
Mao kana kanunay ang prinsipyo sa demokrasya, nga ang matag politikal nga desisyon
kinahanglan ibase sa kabubut-on sa katawhan.
Ang ikaduha mao ang garantiya sa dignidad sa tawo. Busa dili nato usbon ang mga lagda sa
paagi nga mawala ang garantiya sa dignidad sa tawo.
Apan kana ra ang mga lagda, ug sulod niining mga lagda, ang mga tawo sa matag pederal nga
estado makahukom para sa ilang kaugalingon.
Busa, pananglitan, mahimo natong desidihon nga dili na nato pilion ang gobyerno sa estado o ang parlamento
sa estado matag lima ka tuig (sakto: upat ka tuig), kondili pilion nato sila matag duha ka tuig.
O mahimo nato nga desidiyohon nga dili na nato gusto ang gobyerno sa estado, apan nga ang parlamento sa estado
ang magtudlo og mga administrador aron buhaton ang pipila ka mga buluhaton ug uban pa.
Teoretikal usab natong mapapas ang Parlamento kung aduna kitay alternatibo nga, imbis nga magrepresentar lang sa
demokratikong kabubut-on, tinuod gayud nga nagpadayag niini.
Busa makausab kita og daghan, apan sa lebel sa estado ra, dili gayud sa nasudnong lebel.
Oo, kaayo katingalahan. Ug giunsa pagsugod ang ingon nga proseso?
Atong hunahunaon nga gusto nato usbon ang tibuok estruktura sa politika, o gusto nato usbon ang pagtudlo sa mga huwes,
pananglitan, o bisan sa mga piskal sa publiko, aron dili na sila itudlo sa Ministeryo sa Hustisya, kondili sa katawhan.
Unsaon nimo pagbuhat ana? Unsaon nimo pagkuha sa inisyatiba?
Sa kinatibuk-an, sama sa akong giingon, ang tanang balaod, lakip na ang mga konstitusyon sa estado, mahimong mausab.
Ug sa prinsipyo, bisan kinsa makapasiugda lang og inisyatibo; usa o duha ka tawo makapasiugda og inisyatibo...
…Busa, kita duha?
Pwede ta duha – aw, tingali dili karon, kay dili man ta nagpuyo sa parehas nga estado, pero sa prinsipyo, oo.
Kung nagpuyo kita sa parehas nga pederal nga estado, mahimo ra nato isulti nga gusto nato og kausaban sa balaod.
Unya mag-andam kami og usa ka burador sa balaod, sumala sa among panan-aw – sa laing pagkasulti, mao kana ang among ginabuhat.
Mhm.
Aduna usab kalainan. Mahimo usab ka magpasa og pampublikong pangutana, nga nagpasabot nga ang Parlamento kinahanglan
motubag sa pipila ka mga pangutana ug magpahigayon og sesyon, usa ka sesyon sa parlamento, aron atubangon ang isyu.
Apan karon, ubos sa popular nga lehislasyon, kita duha mosulat og usa ka balaodnon, aron isulti, ug isumite kini,
kasagaran sa nagdumala nga komite sa parlamento sa estado.
Ug unya ipahibalo lang sa normal nga paagi nga gilunsad na dinhi ang usa ka inisyatiba sa
mga lungsoranon uban niining kausaban sa balaod.
Ug unya makasugod na kita ug makatigom og mga boto para niining amenda sa balaod nga naa nato.
Ug sa diha nga maabot na nato ang usa ka piho nga kuorum – sa unang hugna, medyo ubos kini; sa pipila ka nasud, 6,000 o
5,000 ka boto ra – sa diha nga makuha na nato kining mga boto, gitugotan na kita sa paglansar sa gitawag nga referendum.
Nagpasabot kini nga ang parlamento sa estado dayon motan-aw sa popular nga petisyon ug mahimo kining
aprobahan o dili. Sa ingon ana, walay referendum.
Unya dad-on kini sa referendum, ug alang sa referendum kinahanglan nimo makatigom og piho nga gidaghanon sa mga pirma
sulod sa piho nga panahon, kasagaran unom hangtod walo ka bulan.
Ug sa higayon nga malapas na kini nga quorum, mubalik pagtan-aw ang parlamento sa estado sa maong isyu ug magdesisyon
kung aprobahan ba o dili ang inisyatiba sa lehislatura.
Ug kung dili niya kini aprobahan, unya adunay referendum, nga sama sa eleksyon.
Unya gitawag ang mga lungsoranon sa pagboto sa Domingo.
Ug unya gisulti: Sige. Gipangutana ang mga lungsoranon kung gusto ba nila kining balaod, oo o dili.
Sama sa imong giingon sa demonstrasyon sa Berlin, ang katapusang desisyon kinahanglan usab nga ipahimutang sa katawhan.
Busa kini mahimong masugdan sa praktis pinaagi niining mga nasudnong konstitusyon.
Oo, sakto kaayo. Sa panahon sa pandemya sa coronavirus, nakita nato kung giunsa sa politika pagsulod sa kinabuhi sa mga tawo.
Ug sa akong hunahuna, kinahanglan nga posible alang sa mga tawo nga mapanalipdan ang ilang kaugalingon batok
niining mga palisiya nga misalakay sa ilang pribasiya.
Ug ang akong bag-o lang gihulagway, kining mga lakang, kining tulo ka lakang, nagkinahanglan og walay katapusan nga panahon.
Ug hangtod niadto, siyempre, wala kami makapugong bisan unsa.
Ug mao kana ang hinungdan nga ang akong sugyot mao nga una sa tanan isulat nato ang gitawag nga
katungod sa veto sa tanang konstitusyon sa estado.
Busa, sa yano, among giingon nga ang matag balaod ug regulasyon nga gipasa sa gobyerno sa estado mosugod
og bisa sa labing sayo pagkahuman sa tulo ka bulan.
Sa sulod niining tulo ka bulan, ang mga tawo nga adunay piho nga kuorum adunay panahon sa pagkolekta sa mga pirma.
Ug kung makatigom sila og piho nga gidaghanon sa mga pirma, sa akong huna-huna duha ug tunga ka porsyento sa populasyon, apan
mahimo kini usbon, unya adunay referendum bahin niining balaoda.
Kay unya, ang duha ka porsyento ug tunga sa kinatibuk-an miingon nga dili namo gusto kining balaod.
Dili kini gamay. Pasabot nako, lima ka porsyento usa ka paksyon sa parlamento sa estado.
Busa dinhi, duha ka porsyento ug tunga ang nag-ingon nga dili namo gusto kini.
Ang tibuok populasyon, i.e. ang mga lungsoranon sa tagsa-tagsa ka pederal nga estado, unya
mobotar kung gusto ba nila kining balaod o regulasyon.
Apan kung ang mambabalaod magpaila og regulasyon o balaod – kay ingon siya nga kini hingpit nga apurado, kinahanglan nato kini
buhaton dayon karon – kung dili siya maghatag og tulo ka bulan nga panahon, nan
obligado nga mobotar sa maong balaod o regulasyon.
Aron dili kita mahimutang sa usa ka kahimtang diin ang mga mambabalaod magdali-dali sa paghimo sa mga balaod.
Kanunay nakong giingon nga kung ang mga tawo nakaboto bahin sa kinahanglanon sa maskara, dili unta kini ipatuman.
Oo, ang kinahanglanon sa maskara sa tinuod gipaila sa usa ka sekreto ug malimbungon nga operasyon, ug kini mao
ang unang hinungdan sa kahadlok nga nahimong gikinahanglan aron magpabakuna ang mga tawo, pananglitan.
Ug kinahanglan namo isulti nga kung gusto nila magpasa og mga balaod sa tago sa kangitngit, aron isulti lang, nga mosugod og
bisa sulod sa mubo nga panahon, kinahanglan dayon ug kanunay sa mga politiko nga ipahigayon kini nga mga balaod sa boto sa
katawhan aron makasulti ang katawhan og "dili" kung kinahanglan.
Mao kana ang katungod sa veto, ang katapusang awtoridad sa paghimo og desisyon, sama sa akong kanunayng giingon. Oo.
Nga ang mga tawo makasulti og "dili" ug nga dili mahimo ang mga butang sa ingon ani nga paagi.
Mahimo nato kana. Mahimo nato kana sa matag pederal nga estado.
Ug kini makapahibalo sa mga politiko nga ang matag balaod nga ilang gihimo – karon, pananglitan, sa pederal
nga lebel, mao gyud kini nga mga utang ang ilang nabuo.
Apan, pananglitan, mahimo usab isulti... Bisan pa sa mga pederal nga balaod, kinahanglan gihapon
ihatag sa Pederal nga Konseho ang iyang pag-uyon.
Ug kung kita, isip populasyon sa pederal nga mga estado, mosulti sa gobyerno nga dili sila tugotan nga mouyon
niini, nan kining mga utang dili unta nahimo, pananglitan.
Ug kita, isip katawhan, kinahanglan adunay kini nga gahum, aron dili lang kita mobotar kaisa ug unya walay kontrol sa gibuhat sa
mga politiko sa matag kaso, sa mga koalisyon nga maporma, sa paagi sa pagdesisyon sa mga politiko, kondili aron
kita, isip mga lungsuranon, makasulti bisan kanus-a sa matag isyu sa politika, "Dili namo gusto kana."
Aduna na bay mga timailhan nga ang mga grupo naglihok na padulong niini, nga sila na ang nanguna?
Oo, ang ideya sa tibuok butang mao ang paghimo niini nga hingpit nga desentralisado.
Busa dili nato gusto nga adunay usa ka sentral nga organisasyon ang mohimo ana.
Sa baylo, among giingon nga duha ka butang ang hinungdanon para namo.
Ang mga grupo ug organisasyon nga nagbuhat niini kinahanglan mismo nga makig-uban sa usag usa
sa demokratikong paagi sa usa ka piho nga paagi.
Miingon kami, kanunay maghimo og mga desisyon nga base sa pagdawat.
Nagpasabot kini nga kung gusto nato nga adunay tinuod nga demokrasya, kinahanglan
una nato kini praktison sa gamay nga sukod.
Nagpasabot kini nga dili nato mahimo nga ipangayo nga demokratiko ang atong katilingban.
Ug kita mismo, sa gamay nga sukod, sa lugar diin kita naglihok, dili maglihok nga demokratiko sa usag
usa, dili maglihok sa paagi nga nakabase sa pagdawat.
Busa, usa kana ka hinungdanon nga desisyon ubos niining mga kahimtang.
Ug ang ikaduhang punto mao ang paghunahuna kung giunsa nato pagdasig sa kadaghanan sa mga tawo aron masiguro
nga makatigom og igo nga pirma alang sa ingon nga referendum, o sa sinugdanan alang sa petisyon.
Ug kini kinahanglan hingpit nga desentralisado, buhaton sa gagmay nga mga selula nga mas angay nga magdesisyon sa
lokal kaysa sa bisan kinsa sa sentro kung unsa ang mga isyu, unsa ang makapaikag, ug uban pa.
Ug daghan kaayo nga mga inisyatibo ang nag-usbong karon.
Gisugyot ra gyud namo kini ug miingon, "Sige na, buhata na."
Ug karon giimbitar na kita sa Baden-Württemberg.
Aduna'y dako kaayong sirkulo sa mga inisyatibo nga gustong buhaton kini, nga gustong ipatuman kini.
Bag-o lang ko niabot gikan sa Saxony-Anhalt, sa dili pa kining interbyu. Naa ko sa Güsten sa Saxony-Anhalt.
Daghang mga miyembro ug lokal nga mga asosasyon gikan sa grassroots nga organisasyon nga DieBasis, nga interesado usab
niining matang sa demokrasya sa grassroots, ang nagtigom didto.
Ug mao gyud kana ang among gibuhat. Sa kinatibuk-an, among gihisgutan lang ngano nga ang
bisan kinsa angay mopili sa batakang kapilian.
Ug katingalahan, mao gyud kana ang resulta:
Kay kami mao ang sa katapusan nagpamatuod niining matang sa demokrasya sa katawhan – diin ang mga desisyon gihimo pinaagi sa
subsidiaridad gikan sa ubos paingon sa taas ug dili na gikan sa taas paingon sa ubos, diin gide-sentralisa kita, diin ang
tanang hinungdanong desisyon gihimo sa lokal nga lebel, ug diin ang tanan nalambigit sa tanang politikal nga desisyon.
Mao kana gayud ang talagsaong punto sa pagbaligya sa base. Ug gusto namo nga mas kusgan kini ipahibalo sa gawas nga kalibutan.
Busa eksakto kini nga ideya, nga mao: ang mga desisyon gihimo sa ubos, dili sa taas.
Dili nato kinahanglan ang punong buhatan aron maghimo og mga desisyon para kanato; imbis, ang tanang hinungdanong desisyon
nga nakaapekto sa atong kinabuhi ginabuhat sa lokal nga lebel.
Ug unya, sa prinsipyo, kung aduna kay dako nga luna sa yuta ug uban pa, mahimo usab nga magkahiusa sa lokal nga mga
desisyon, aron makaplagan ang mga desisyon nga angay sa tanan.
Oo, katingalahan kaayo, kay pirmi nimo madungog ang mga tawo nga nag-ingon nga ang mga naa sa ibabaw buhaton ra gyud ang bisan
unsa nga ilang gusto batok nato ug wala kitay mahimo bahin niini.
Kinahanglan nila nga mo-antos sa tanan ana, sama sa ulan ug niebe.
Gipahawa na ang preno sa utang ug ang atong nasud nagahulog nga walay hunong.
Apan katingalahan gayud nga sa katapusan nakaplagan na gyud ang usa ka paagi.
Unsa man akong mahimo karon, pananglitan, asa ko makasalmot kung interesado ko, sama sa imong giingon, sa pagkuha pag-usab
sa gahum nga ako gyud unta tag-iya? Unsa man akong mahimo?
Una sa tanan, igo na nga magsugod lang ka og grupo sa imong kasilinganan.
O dili gani kinahanglan nga usa ka grupo; gitawag nato kini nga selula.
Busa, magkita lang sa mga higala sa imong kasilinganan – mas maayo kung sa kasilinganan gyud – magtapok uban sa mga tawo.
Ug basaha, pananglitan, ang "Ngano nga Hilom ang mga Kordero?" ni Rainer Mausfeld.
Tungod kay gisusi kaayo pag-ayo ni Rainer Mausfeld sa kini nga libro kung giunsa gayud paglihok sa atong politikal nga
istruktura, ngano nga wala kitay tingog, ngano nga aduna kitay representatibong demokrasya nga walay
kalabotan sa demokrasya ug nga dili magtugot kanato sa paghimo sa atong kaugalingong mga desisyon.
Unsa man ang punto? Unsa man ang giingon ni Mr. Mausfeld?
Aw, si Mr. Mausfeld sa kinatibuk-an nag-ingon nga kini, sa pagtukod sa Estados Unidos sa Amerika, mas o menos ang
unang konstitusyon, ang unang demokratikong konstitusyon.
Aw, aduna'y pipila ka debate bahin niini; mas paspas ang konstitusyon sa Poland.
Apan ang unang dakong demokratikong konstitusyon mao, siyempre, ang Konstitusyon sa Amerika.
Ug ang mga Amerikano nga Amahan sa Pagpundar sa nasud naglalis gayud bahin niini niadtong panahona:
Gusto ba nato ipaila ang direktang demokrasya, diin apil ang katawhan sa paghimo og desisyon, o gusto ba
nato ang representatibong demokrasya – nga sa tinuod usa ka kontradiksyon sa pulong?
Representatibong demokrasya – kinahanglan nga kini usa ka representante o usa ka demokratiko – busa
ang representatibong demokrasya, kung hunahunaon nimo kini pag-ayo, usa ka kontradiksyon.
Ug niadtong panahona, nahayag ang kamatuoran nga kung adunay kita tinuod nga gahum sa demokratikong paghukom gikan sa katawhan,
mahimong mapeligro ang bahandi sa mga dato, kay basin ang mga kabus magdesisyon sa demokratikong paagi nga
ang kuwarta o kabtangan ipangbahin sa lain nga paagi.
Busa hingpit kini nga usa ka ekonomikong konsiderasyon, siyempre.
Ug unya among gihunahuna kung giunsa pa namo kini matawag nga demokrasya, apan
istrukturaon kini sa paagi nga dili na kini demokrasya.
Ug mao kana ang representatibong demokrasya nga naa na nato karon.
Busa, sama sa akong giingon, ang imong bag-o lang giingon, ang paagi sa pagkasinati sa mga tawo niini, mao gyud kini.
Ang mga naa sa ibabaw nagbuhat ug usa ka butang ug dili kami makadesisyon sa bisan unsa.
Dili limbong kining pagbati, kondili ingon ani kini: buhaton nato ang atong krus, ug mao na lang kana...
Ug mao na gyud, wala gyud mi kahibalo bisan unsa!
Busa kinsa man ang mibotar para sa CDU karon lagmit wala magdahom nga mahuman nga adunay mas berde pa nga mga palisiya
kaysa kaniadto uban sa Greens, nga ilang gipahawa sa pwesto.
Tingali dili kana ang gusto sa mga tawo.
Wala ko kahibalo, pero nagtuo ko nga dili nila gusto; kung dili, mibotar unta sila para sa Greens ug dili sa CDU.
Pero wala gyud silay mahimo. Karon magpabilin sila didto sulod sa upat ka tuig, unya maghunahuna ang
mga tawo, sige, sa sunod higayon ipakita nato kanila.
Apan dili namo ibotar ang CDU karong higayona, ibotar namo ang SPD.
Mao na ang kanunay natong nasinati. Ug unya, wala na usab mausab.
Unya hingpit silang nabigla nga sa pag-abot sa uban, wala na usab mausab.
Tungod kay dili nato maimpluwensyahan ang tagsa-tagsa nga politikal nga desisyon.
Ug mahimo nato kana sa prinsipyo ubos sa mga konstitusyon sa estado, apan dili nato kini buhaton.
Ingon ni Rainer Mausfeld. Sila sama sa mga ilusionista nga nagbarog sa atubangan niini.
Anaa kining mga pultahan, ug ang mga ilusionista, ang mga salamangkero, nagtindog sa atubangan niini ug epektibo nga
nagtago niini kanato, bisan pa man nga makalakaw unta kita niini.
Ug ang representatibong demokrasya mahimong ilarawan isip usa ka elit nga oligarkiya, usa ka elektoral nga oligarkiya,
usa ka aristokrasya, o bisan unsa pa nga imong gusto.
Tungod kay gitugotan kita nga mopili gikan sa pipila ka mga elite kinsa ang magdumala kanato sa mosunod nga upat ka tuig.
Pero wala gyud ta'y kapilian nga mausab bisan unsa.
Mahimo ra nato kana kung makaintervenir kita sa tagsa-tagsa nga politikal nga desisyon.
Ug taas kaayo ang mga babag. Mao kana ang dili pa namo makaya sa pagkakaron.
Ug ang ideya sa kagawasan nagsugod sa walay.
Busa, bahin sa proyekto nga akong gisugdan sa Berlin, kinahanglan gyud isulti nga kinahanglan nato ibutang ang awtoridad sa
paghimo og desisyon, ang katapusang awtoridad sa paghimo og desisyon alang sa matag isyu sa politika, sa kamot sa katawhan.
Kinahanglan natong magdesisyon: gusto ba nato nga tangtangon ang preno sa utang?
Kinahanglan natong magdesisyon kung giunsa pag-estruktura sa atong sistema sa edukasyon.
Kinahanglan natong magdesisyon kung giunsa pag-estruktura sa atong sistema sa hustisya.
Kinahanglan natong magdesisyon kung giunsa nato gusto gamiton ang atong enerhiya ug uban pa.
Makahimo nato sa atong kaugalingon ang tanan niini nga mga desisyon.
Ug ako nagtuo nga walay indibidwal nga makahimo og mas bati nga desisyon kaysa sa bisan unsang
eksperto o bisan kinsa nga gitawag nga eksperto.
Gidawat sila nga maghatag og tambag ug opinyon bahin sa maong butang.
Apan para kanako, nagtuo ko nga hingpit kong kaya ang paghimo sa akong kaugalingong mga desisyon, ug
nagasalig ko nga ingon ana usab ang tanan sa Alemanya.
Aw, base sa mga palisiya sa miaging mga tuig, klaro na sa tanan nga mas maayo pa tingali kung sila na lang ang nagbuhat niini.
Busa makasugod ko sa pag-set up og selula sa akong lugar ug mokuha lang ko sa inisyatiba didto.
Apan asa kaha ko makakuha og mga insentibo, pananglitan, o makadawat og mga sugyot?
Aduna bay website diin makakat-on pa ta og dugang bahin niini? Pwede ba nimo kami hatagan og tip?
Busa ang website wala pa online, apan ang "freiheit-beginnt-mit-nein.de" naglungtad.
Sumala sa giingon dinhi: Ang kagawasan nagsugod sa dili.
Mahimo usab nga online na kini nga pahina sa panahon nga ipatik ang kini nga interbyu.
Karon naa na kami sa katapusang hugna sa pagkompleto niini. Makita na ang impormasyon unya.
Apan naa gihapon ang ideya, ug adunay usab higayon sa pag-network.
Apan ang kapilian sa networking pagahimongon sa ingon nga paagi nga kinahanglan ka mag-network sa analogue nga porma.
Ug kana mahimo dayon nga i-reproduce sa digital nga porma. Busa dili namo gusto nga
mag-network ang mga tawo sa digital nga paagi.
Aron ang mga tawo, sama sa atong kasamtangang nasinati, magsulatanay sa social media ug uban pa, ipadayag ang ilang
kasuko, daghan og mga ideya, ug magsulat og daghang mga butang.
Sa baylo, kinahanglan nga mag-network ang mga tawo sa lokal nga personal.
Ug kon konektado sila sa parehas nga paagi, mahimo usab nila ipakita sa portal nga kita usa ka grupo o usa ka
selula, naa kami dinhi, gusto namo buhaton ang usa ka butang.
Mahimo usab nila nga mangayo og tabang gikan sa uban, maghatag og tabang sa uban, ug uban pa.
Apan kami panguna nga nagpunting sa analohikal nga networking.
Gusto namo nga mag-network ang mga tawo sa lokal nga lebel, magsugod sa paghisgot sa mga butang sa usag usa, ug kanunay
hinumdumi kini nga ideya: mahimo natong usbon kini nga katilingban pinaagi sa pagtigom og igo nga mga pirma para sa referendum.
Tungod kay lisod kaayo ning ikaduhang hugna; lisod kaayo makakuha og 200,000 ka pirma. Sa Saxony, 450,000 kini.
Pero mahimo nato kini kung mag-network daan ang mga tawo.
Ug kinahanglan sila nga makig-apil sa politikal nga mga diskusyon sa usag usa.
Apan kinahanglan usab nilang makat-on unsaon paghimo og luna para sa debate – usa kini ka butang nga gihisgutan usab ni Rainer
Mausfeld – diin sila makahisgot sa mga isyu sa hayag, patas ug demokratikong paagi, ug diin bisan
ang labaw ka ekstrem nga mga opinyon gitugotan.
Dili dapat adunay mga firewall. Importante ang ekstremong mga opinyon sa paghulma sa mga opinyon sa usa ka
demokrasya. Dili gayud mopabor ang ekstremong mga opinyon.
Apan gikinahanglan sila aron makaplagan ang maayong opinyong sosyal, usa ka maayong seksyon sa
katilingban, bisan unsa pa kadako ang katilingban.
Ug mao kana ang makat-unan sa mga tawo. Mao kana ang among ideya, nga magsugod sila sa paghisgot sa mga butang sa usag usa sa ingon
ani nga paagi, aron masabtan nila kini sa ingon ani nga paagi:
Giunsa man gyud nato paghimo og mga desisyon nga suportado sa tanan?
Ug kung mahimo nato kini sa gamay nga sukod, mahimo usab nato kini sa dako nga sukod.
Oo, kung nasabtan nako og husto, importante nga makat-on kita pag-usab sa pag-istorya sa usag usa, sa pag-tolerar sa lain-laing
opinyon, sa pagtinabangay aron makab-ot ang usa ka komon nga tumong, ug sa pagka-andam sa pagdawat sa
responsibilidad, sa paghimo og mga desisyon, sa pag-atubang sa mga problema ug uban pa.
Apan dili kini nagpasabot nga i-debrief kini sa mga politiko nga buhaton nila ang bisan
unsa nga gusto nila, kondili pag-ingon pag-usab:
Tinuod gayud nga kompiyansa ko, gibalik nako sa akong kaugalingong mga kamot ang responsibilidad.
Ang labing importante nga butang usa ka labi ka importante nga punto.
Miingon ka sa imong pakigpulong nga wala nimo giapil ang usa ka labing importante nga punto, o sa tinuod gani ang punto nga
labing importante para kanako, sa imong listahan sa mga punto.
Sigurado ko nga nahunahuna nimo kana, apan wala nimo kini gisulti, nga mao: Ang labing importante dili ang
mag-istorya sa usag usa, kondili ang magpaminaw sa usag usa.
Kanunay kitang mag-istorya. Pananglitan, kung motan-aw ta aning mga talk show nga naa sa tanang telebisyon, daghan kaayong
mga tawo ang nag-istorya. Apan walay usa nga maminaw sa uban.
Ug ang sistema nga among gisugyot, i.e. among gisugyot ang usa ka piho nga paagi aron ang mga selula makahukom nga
magkahiusa, pinaagi sa sistemikong konsensus – sa kinauyokan, una sa tanan, mahitungod kini sa pagpanimati sa usag usa.
Ang tanan adunay parehas nga kahigayunan sa pagpahayag sa ilang kaugalingon, ug walay bisan kinsa ang
gitugotan sa pagkritika sa uban tungod sa ilang gisulti.
Sa baylo, nagpabilin ang pahayag. Busa mangutana kita, gusto natong masulbad ang problema, ug unya adunay mga tubag niini.
Ug gitugotan ang tanan nga mohatag sa ilang tubag, ug walay bisan kinsa ang gitugotan nga mosaway sa tubag sa uban.
Ug pagkahuman namo mangutana, unsa ka kusgan ang imong resistensya?
Busa unsa man imong gibati sa sulod kung moingon ka nga mao kana ang husto nga tubag sa
niining pangutana? Unsa man imong gibati unya?
Ug mao nga ingon sila nga ang kagawasan magsugod sa pag-ingon og dili. Kay kung mobati ko nga dili maayo para
nako ang usa ka butang, kinahanglan makasulti ko og dili.
Kinahanglan ko gyud isulti, dili ko gusto ana – sama sa bakuna batok sa coronavirus o sa maskara.
Kung masabtan nako nga dili nako gusto kana, kinahanglan makasulti ko og dili. Kay kana mao ang kagawasan.
Ang kagawasan mao ang pagkahimo sa pagsulti: Dili, dili ko gusto ana. Ako ra ang naapektohan niini.
Ug ang kagawasan kanunay magsugod sa "dili." Mao nga gitawag kini ingon ana.
Kay matag moingon ko og "hunong", mobati ko og pagsukol dinhi, ug maghimo og opinyon ang grupo, unya masabtan
nako nga dili nako kana gusto, busa moingon ko: Hunong, dili, dili ko komportable ana!
Ug unya maminaw ang grupo! Ug unya masabtan sa grupo:
Sige, nag-antos kana nga tawo, busa tingali kinahanglan nato usbon gamay ang atong
desisyon aron mawala ang kasakit sa lain nga tawo.
Ug kalit lang makakaplag ka og solusyon nga gidawat sa tibuok grupo, selula, katilingban, o komunidad.
Sa katapusan, ang katungod sa veto wala'y lain pa kundi kana. Kanunay kami makakaplag og
mga solusyon nga madawat sa mga naapektuhan.
Tungod kay maminaw kami sa 'dili' sa matag usa nga moingon, 'Dili ko komportable ana'.
Mao na ang ideya niini. Ug bisan kinsa makahimo niini.
Apan ikaw ra gayud ang makahimo ana.
Dili namo kini maorganisar o ma-delegar sa bisan unsang paagi, apan maengganyo ra namo kini.
Ug ginabuhat kini sa mga tawo. Ug mahimo usab nato kini ipatuman sa katilingban.
Oo. Imong giingon nga wala kita'y tinuod nga demokrasya tungod kay representante nga demokrasya ang atong naa.
Karon imong giingon usab, sa katapusan niining interbyuha, nga aduna usab mga problema sa niining mga
eleksyon, nga wala gyud kini gihimo sa demokratikong paagi. Morag adunay pipila ka manipulasyon.
Una, mahimo ba nimo ipatin-aw pag-usab kanako ug sa mga manan-aw unsa ang nahibal-an na, ug giunsa kini mapugngan sa umaabot?
Busa, sa una sa tanan, ang bugtong aksyon nga gitugotan sa soberanong katawhan sa Alemanya mao ang (eleksyon).
Miingon ko kaniadto nga, sa akong panan-aw, dili kini ang soberano, kay dili siya tugotan nga usbon ang mga lagda.
Pero mao ra gyud na: ang bugtong buhat nga gitugotan sa soberano mao ang pagboto, o sa laing pagkasulti, ang pag-tsek sa kahon.
Ug nagpasabot kini nga kinahanglan gayud masiguro nga ang maong buhat sa soberano sa labing
menos nagpakita gayud sa tinuod nga gipasabot.
Nagpasabot kini nga kinahanglan gayud natong hunahunaon, aw, naa ta sa Alemanya, ug ang Alemanya usa
ka demokrasya ug usa ka konstitusyonal nga estado.
Ug sa Alemanya, ang proseso sa eleksyon magpadayon sa hapsay nga paagi.
Dili na nato kinahanglan hisgutan ang manipulasyon.
Una sa tanan, mahimo natong hisgutan nga walay bisan unsang estruktura aron kini molihok sa husto.
Sa dihang ipahibalo sa Pederal nga Opisyal sa Pagbalik-boto ang opisyal, pansamantalang katapusang resulta sa gabii, wala
siya'y ideya pila ka distrito sa eleksyon ang naa sa Alemanya.
Wala siya kahibalo ana. Gi-report sila. Apan kinahanglan niya dawaton bisan unsang report nga moabot, apan wala
siya kahibalo ana. Wala siya'y kinatibuk-ang pagtan-aw.
Busa kung pangutan-on nimo siya sa adlaw sa wala pa ang eleksyon kung pila ka mga konstitwensiya ang tinuod nga
mubotar ugma, dili niya masulti kay wala siya kahibalo.
Busa adunay X ka mga konstitwensiya, ug wala'y nakahibalo asa kini nahimutang sa wala pa ang eleksyon.
Walay sentralisadong pagrehistro sa mga distrito sa eleksyon.
Busa, unsaon man nimo pagsusi sa mga resulta kung wala ka gani kabalo asa nagboto ang mga tawo,
pila sila, o unsaon sila pagboto? Wala'y nakahibalo.
Buot ipasabot, among gitukod kining organisasyon nga gitawag og WABEO, nga nagbarug alang sa pag-obserba sa eleksyon.
Sa tinuod, giplano unta nga ilunsad kini sa Septyembre, sa panahon sa giplanong kinatibuk-ang eleksyon, ug
dayon kinahanglan kini buhaton gikan sa sinugdanan sulod sa tulo ka bulan sa mga tawo nga nagbuhat niini.
Nagtuo ko nga naka-interbyu pud ka dinhi kang Stephanie Tsomakaeva, nga siya ang nagsugod niining tanan.
Busa, usa ka tinuod kaayo nga maayo ug lig-on nga babaye nga nagpaningkamot pag-ayo aron molampos kini.
Ug ang mga tawo nagparehistro, busa nahibalo ka nga tinuod sila nga mga tawo, dili mga zombie sa social media o mga bot o bisan
unsa pa, kondili tinuod nga mga tawo – nga kinahanglan magparehistro ug mapamatud-an ang
ilang rehistrasyon – ang misubay sa eleksyon.
Tibuok 3,700 ka tawo ang nagalihok – usa ka butang nga wala pa nahitabo kaniadto sa kasaysayan sa Pederal
nga Republika sa Alemanya – aron makita kung giunsa gyud pagpatuman ang mga eleksyon.
Ug karon adunay pipila ka mga lagda nga sundon sa pagboto.
Pananglitan, nga ang presinto sa pagboto bukas gikan alas 8 sa buntag hangtod alas 6 sa hapon, nga sekreto ang eleksyon, nga
walay patalastas sa eleksyon sulod o palibot sa presinto sa pagboto, nga wala'y gihatag nga tambag sa mga tawo
kung kinsa ang ibotar sa presinto sa pagboto, ug nga walay lain nga gitugotan mosulod sa silid sa pagboto.
O pagkahuman, magsira kini sa alas 6 sa gabii, ug ang mga boto dili pa ihap sa wala pa alas 6 sa gabii.
Gitugotan ang mga tawo nga anaa ug motan-aw sa tibuok proseso.
Ug pagkahuman, samtang ginaihap ang mga boto, gitugotan usab ang mga tawo nga naa didto ug motan-aw.
Tan-awa sa ingon nga paagi nga makita nila unsay nahitabo.
Ug sa diha nga nahisaysay na ang tanang boto, ang komite sa eleksyon sa maong distrito sa eleksyon kinahanglan
ipahayag sa kusog nga tingog ang resulta sa eleksyon.
Kinahanglan niyang ipahibalo ang resulta sa eleksyon sa iyang presinto aron mahibal-an sa publiko nga kini mao ang
resulta sa eleksyon, nga akong i-report dayon sa sunod nga mas taas nga awtoridad, kasagaran ang district returning officer.
Ug adunay mga irregulidad.
Sakto kaayo. Ug karon, mao ni ang punto.
Karon daghan na kaayong mga dili regularidad.
Mao kini ang mga batakang prinsipyo sa usa ka demokratikong eleksyon.
Ug mao na kana. Una sa tanan, kinahanglan isulti nga nakadawat kami og daghang feedback, nga makapahinam kaayo.
Ug masulti nato nga sa 80% sa mga feedback, maayo ang tanan.
Sa 80% sa mga konstitwensiya, kutob sa among nahibal-an karon, husto ang pagpadayon sa eleksyon.
Busa tanan niini nga batakang lagda, prinsipyo, ug mga prinsipyo sa eleksyon gisunod. Sa 20% sa mga kaso, wala kini mahitabo.
Sa 20% sa mga kaso, gisira nila ang mga presinto sa pagboto sa alas 5:30 sa hapon, gipahawa nila ang mga tigmatngon sa
eleksyon kay wala nila sila gusto didto, ug gibutang nila ang mga tigmatngon sa eleksyon 20 metros ang gilay-on.
Ang uban niini nga mga polling station tinuod nga mga gym.
Ug unya gilalin sila og 20 metros paingon sa layo, diin siyempre dili gyud nimo makita unsay nahitabo sa matag tapok.
Sa pipila ka mga kaso, wala nila gipahibalo sa kusog nga tingog ang mga resulta sa eleksyon.
Oo, daghan kaayong mga butang ang nahitabo didto nga dili unta mahitabo.
Ug kung atong hunahunaon karon nga ang alyansa ni Sahra Wagenknecht kulang lang og 9,000 ka boto aron makasulod sa
Bundestag, mahimo na nato karon, sa prinsipyo, sa niini, nga mao ang kinatibuk-an, ang ihap nga atong gi-report na, nga adunay
300 ka konstitwensya diin nahitabo ang ingon nga mga sayop.
300, nga among gi-report, 300 ka distrito sa eleksyon ang adunay niining mga ireregularidad.
Ug wala pa nato nahibal-an ang tanang ihap sa mga botante sa niining mga konstitwensiya, apan sa atong nahibal-an, adunay
99,000 ka boto lamang diin kining mga irregularidad ingon ana nga dili nato, sa prinsipyo, mapatud-an kon tinuod ba nga mao ang mga
resulta nga gipasa mao gayud ang mga resulta nga gibotar, kay, sama sa akong giingon, ang mga resulta sa
eleksyon wala gani gipahibalo dinhi sa maong distrito.
Nagpasabot kini nga naa kita'y 99,000, labing menos 99,000 ka boto, kung imo kining i-extrapolate – 3,000 ka
konstitwensiya ra ang among gitan-aw, ug naa pa'y mga 90,000.
Kung imo kining i-extrapolate, makita nimo ang sukod nga atong gihisgutan dinhi.
Dili kinahanglan nga adunay bisan unsang manipulasyon, ug wala'y bisan kinsa nga kinahanglan nakalimba o bisan unsa pa.
Apan sa prinsipyo, wala kitay paagi sa pag-verify kung ang miabot sa opisina sa Pederal nga Opisyal sa Pagbalik sa
Botohan sa gabii mao ba gyud ang resulta nga natino sa lokal.
Ug wala'y pag-ihap pag-usab sa mga boto o bisan unsa pa man. Busa, sa prinsipyo, dako kini nga dula sa loterya.
Busa, wala ta kahibalo kung adunay lima ka porsyento ang alyansa ni Sahra Wagenknecht o wala.
Nagtuo ko nga lima ka porsyento sila, apan dili kini mapamatud-an tungod kay ang estruktura mismo
nagpasabot nga dili kini usa ka demokratikong eleksyon.
Ug kung, pananglitan, wala pa gipahibalo ang resulta niining eleksyon, unsaon man nato paghibalo kung husto ba gyud ang
resulta nga sunod nga gipahibalo, o kung naay misulod og pipila ka balota o mibulag og pipila ka balota o laing butang.
Wala kami kahibalo, kay ang mga butang dayon ibutang sa mga sobre.
Sa laing bahin, ang sunod nga punto mao nga ang pipila ka mga papel sa balota wala gibutang sa selyadong sobre, sama sa
gikinahanglan, kondili gibutang lang sa mga bag nga gisirado gamit ang goma nga pisi, nga
nagpasabot nga mahimo kini ablihan ug usbon bisan kanus-a.
Ayaw gayud pagdahom nga buhaton nila kini. Apan posible nga buhaton nila kini.
Ug dili nato mahimo, sa usa ka demokratikong eleksyon, bisan pa lang maghatag og impresyon nga sayop ang nahitabo.
Labina nga, sama sa akong giingon, siyam ka libo ka euro ra ang among kalainan para kang Sahra Wagenknecht.
9,000 ka boto!
9,000 ka boto, eksakto. Usa ka kalainan nga 9,000 ka boto.
Ug mao gyud kana kini. Nagpasabot kini nga ang atong mga eleksyon, dili ko kabalo unsaon
pag-ingon, apan siguradong dili kini demokratiko.
Dili sila konsistente, dili sila masabtan, dili sila transparent.
Sa ingon ka dako nga sukod nga kini hingpit, hingpit nga may kalabutan sa mandato.
Ug kini karon natukod sa unang higayon salamat sa sistematikong pagbantay sa eleksyon sa WABEO.
Ug pwede pa ba ko makahimo og usa ka dugang koneksyon? Bag-o lang ta naghisgot bahin sa mga referendum.
Apan kung nasayud na kita karon nga kining mga referendum gihimo sama sa eleksyon, ug nasayud usab kita nga ang mga resulta wala
matino sa patas nga proseso, ug nag-atubang kita dinhi sa labi ka sensitibo nga kadaghanan – sa
pangutana kung usbon ba o dili ang konstitusyon – unya
Sakto kaayo, mao unta kana akong pangutana.
Sakto kaayo, kana nga usa ka pangutana. Busa, aron usbon ang konstitusyon, kinahanglan nato og kuorum.
Mao kana, usa ka piho nga gidaghanon sa mga lungsoranon nga tinuod nga miapil niini nga pagboto.
Ug unya, kinahanglan adunay usa ka piho nga kadaghanan sa sulod niining gidaghanon sa mga partisipante.
Busa, kung imo lang ibanan gamay ang quorum sa ingon ani nga paagi – nga teoretikal nga naa kita'y duha ka ikatulo nga
kadaghanan para sa usa ka amyenda sa konstitusyon, apan moingon ka, oo, apan sa kasubo, 39.8 porsyento ra sa
mga tawo ang mibotar ug dili 40 porsyento – nan napakyas kini nga amyenda sa konstitusyon.
Oo, ug dili nato kini makontrol kung ang resulta sa eleksyon, ang gidaghanon sa mga botante ug uban pa Sa laing pagkasulti, ang
resulta sa matag presinto sa botohan dili ipahibalo sa publiko ug aduna kami'y labing menos usa ka tawo nga naglingkod sa matag
presinto sa botohan o sa matag distrito sa eleksyon nga maminaw, mosulat niini, ug dayon ihatag kanamo ang resulta aron
ma-check namo; ang resulta nga sa katapusan matino mao gayud ang resulta nga ilang gipahibalo sa mga presinto sa botohan.
Busa, aron makasulod kita sa usa ka direktang demokrasya.
Aron lang hunahunaon ang pag-usab sa nasudnong konstitusyon, kinahanglan masiguro nato
nga aktibo kita sa pag-obserba sa eleksyon.
Busa, kung nasabtan nako og husto, gikinahanglan ang mga tig-obserba sa eleksyon sa tanang lugar.
Oo, nangutana ka kaniadto unsa akong mahimo.
Gawas sa pag-set up niining selula, nga nagkinahanglan og daghang paningkamot, siguradong
irekomenda nako ang pagbisita sa website nga wabeo.de.
Sa sunod tuig, nagtuo ko nga adunay eleksyon sa estado sa Baden-Württemberg,
Mecklenburg-Western Pomerania ug Saxony-Anhalt.
Kini nga mga eleksyon pagabantayan sa tibuok nasod sa unang higayon.
Pwede ka magparehistro didto, i-verify ang imong identidad, ug nagkantidad kini og £6.50.
6.50 euros tungod kay adunay kini nga proseso sa pag-verify, nga medyo komplikado, apan
nagpamatuod kini nga adunay tinuod nga tawo sa luyo niini.
Ug unya mahimo na nato gayud susihon ang tanan sa tanang aspeto:
Ang gipahibalo sa katapusan ba mao gyud ang resulta nga nigawas sa mga polling station, o sa
mga distrito sa eleksyon? Ug makapahinam kaayo na.
Ug basin dili man kini ang kaso – usa ka administrador sa distrito, siya ang mayor sa Speyer, nga gisulat dayon sa usa ka
tig-obserba sa eleksyon – kinahanglan nako kini isulti dinhi isip usa ka gamay nga detalye... Sa tinuod, dili kini gamay nga
detalye, grabe ka masubo kini – nagreklamo siya bahin sa pagtratar kaniya isip usa ka
tigbantay sa eleksyon sa presinto sa pagboto.
Ug unya kining mayor sa Speyer, sa iyang kapasidad isip district returning officer, misulat gayud pabalik
nga, sa iyang panan-aw, makalain kaayo nga ang mga tawo moanhi ug mo-obserba sa eleksyon.
Kay kini magpasabot nga ang eleksyon dili gihimo sa husto, busa mawagtang ang lehitimidad sa atong demokrasya. Hunahunaa lang na.
Ang publikong kinaiya sa eleksyon usa sa mga batakang prinsipyo sa atong balaod sa eleksyon ug sa mga regulasyon sa eleksyon.
Ug unya miabot ang usa ka kompetenteng district returning officer ug miingon nga, sa iyang panan-aw, ang kamatuoran nga adunay usa
ka tawo nga gustong motan-aw sa eleksyon, nga gustong susihon kon ang nahitabo dinhi – nga kanunay natong
gitawag nga usa ka buhat sa kasarinlan, ang bugtong buhat sa kasarinlan – gihimo ba kini sa husto.
Mura'g dili sila magsalig kanila, tungod lang kay nagbarog sila didto.
Ug mao na gyud na. Hunahunaa lang na.
Ang mayor adunay ingon ana nga opinyon bahin sa mga tawo nga responsable sa iyang
pag-abot sa maong posisyon sa sinugdanan pa lang.
Kaayo ka-interesante. Kaayo ka-nindot. Mr Ludwig, daghang salamat sa pakig-istorya kanamo!
Tinood gayud kini nga kasinatian nga nakapukaw sa akong panan-aw. Labaw sa tanan, karon posible na nga makita
kung unsang mga lakang ang matag indibidwal gayud makahimo.
Una, mahimo ka nga moapil sa pag-obserba sa eleksyon.
Nagtuo ko nga makontak nimo ang WABEO.
Unya makita ra nimo kung giunsa nimo paghimo og selula o pag-apil sa usa ka selula nga naa na.
Unya mahimo na nimo kini buhaton. Ang kagawasan nagsugod sa 'dili'.
Sa akong hunahuna, gihatag na nimo kanamo karon ang pipila ka unang mga lakang kung giunsa namo kini tinuod
nga ipatuman, aron ang mga lungsoranon makabawi sa gahum ngadto sa ilang kaugalingong mga kamot.
Daghang salamat kaayo sa makapukaw kaayo nga interbyu!
Daghang salamat kaayo sa pagtugot kanako nga ania dinhi.