Үүнийг харвал, ажлыг хэн хийх ёстой вэ?
Би хэдэн хамтрагчтайгаа хамтдаа өөрийн төвөө байгуулсан, энэ нь:
Хүний эсрэг гэмт хэргийг мөрдөн шалгах, дахин үнэлэх, эрүүгийн хариуцлагад татах болон урьдчилан сэргийлэх төв.
Олон хүн үргэлж асуудаг: яагаад хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг байдаг вэ?
Учир нь энд бидний туулсан зүйлс нь хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг байсан.
Хүмүүс хавчлагад өртөж ирсэн. Эмч нар өнөөдөр ч хавчлагад өртсөөр байна.
Эмч нарыг ажлаа хийснийх нь төлөө шоронд явуулж байна.
Миний хамтран ажиллагч Райнер Фюльмих Гёттинген хотын шоронд байна. Тэр бас агуу багш юм.
Эвлэрэл зөвхөн улс төрийн нөхцөл байдлыг өөрчилснөөр л боломжтой.
Учир нь бид одоогийн улс төрийн нөхцөл байдалд зүгээр л эрх мэдлээ шилжүүлснээр зохих ёсоор дахин үнэлэхэд хэзээ ч хүрэхгүй.
Учир нь, би хэлсэнчлэн, тэгвэл гэмт хэрэгтнүүд өөрсдөө хийсэн зүйлдээ эвлэрэхээс өөр аргагүй болно.
Хэн ч хүн төрөлхтний эсрэг энэ гэмт хэргийг үйлдсэн хүмүүс босч зогсоод "Тийм ээ, бид л хийсэн" гэж хэлнэ гэж таамаглаж чадахгүй.
Одоо бид өөрсдөө сонгосон шүүхийн өмнө, өөрсдөө сонгосон шүүгчдийн өмнө, өөрсдөө сонгосон прокуроруудын өмнө
шүүх хуралд орохыг хүсч байна, ингэснээр тэд бидний хийсэн үйлдэл зөв эсэх, буруу эсэхийг шийдэж чадна.
Гурван сарын өмнө, RKI-ийн баримтууд ил болохоос өмнө бүгд надад тэр үедээ бүх зүйлийг зөв хийсэн гэж хэлж
байсан шүүгчид одоо гэнэт энэ хэргийг дахин хянаж үзэх ёстой болжээ... Гэхдээ энэ ч бас болохгүй.
Энэ нь зөвхөн ажиллах болно... – Ральф Боэс саяхан үүнийг зарласан бөгөөд би Ральф Боэс болон олон хүний үзэл
бодолтой санал нэгдэж байна. Тэр дурдсан вэбсайтыг үзээрэй.
Бид холбооны улсуудаар дамжин өнгөрөх хэрэгтэй гэж би итгэдэг.
Бид бүх холбооны улсад өөрийн гэсэн үндсэн хуультай.
Мөн тэдгээр нь тусдаа үндсэн хууль тул холбооны улсын бүрэлдэхүүнд орсон үндсэн хууль бүр бидэнд
эдгээр үндсэн хуулиудыг өөрчлөх боломж олгодог.
Хүч маань бидний гарт байгаа. Чи зүгээр л үүнийг мэдэхгүй байна…
Өнөөдөр бид өмгөөлөгч Ральф Людвигийг манай Kla.TV студид халуун дотноор угтан авахыг хүсч байна.
Сайн байна.
Берлиний жагсаал дээр та бидэнд хүч маань гарт байгаа ч бид үүнийг ч мэддэггүй гэж хэлсэн.
За, би ч бас мэдэхгүй байна. Гар дор минь ямар хүч байгаа ч мэдэхгүй байна.
Мөн би улс төрийн шийдвэрт хэрхэн нөлөөлөх, энэ нь хэрхэн явагддаг талаар огт мэдэхгүй байна.
Та бидэнд тусалж чадах уу, надад тусалж чадах уу, үзэгчдэд бага зэрэг тусалж чадах уу?
Тийм ээ, зарчим ёсоор тийм ч хэцүү биш.
Германд 16 холбооны муж байдаг бөгөөд бүх холбооны муж бүр өөрийн мужийн үндсэн хуультай.
Мөн Хессээс бусад бүх мужийн үндсэн хууль – үнэндээ Хессыг ч багтаасан – ард олон хууль тогтоох боломжийг олгодог.
Энэ нь тухайн холбооны мужид амьдарч буй хүмүүс өөрсдийн хууль тогтоох эрхтэй гэсэн үг юм.
Тэд зөвхөн хууль батлах төдийгүй тухайн мужийн Үндсэн хуулийг өөрчлөх эрхтэй.
Тэд хүсвэл өөрсдийн холбооны улсад хамтран орших дүрэм, бүтэцийн дүрэм, улс төрийн бүтцийн дүрмийг өөрчилж болно.
Үүнд тодорхой олонхийн дэмжлэг шаардлагатай. Энэ нь үргэлж гурван алхам ордог гэсэн үг.
Эхний алхам нь иргэдийн санаачилга юм. Энэ нь таны санааг дэвшүүлэх гэсэн үг юм.
Та тодорхой тооны санал цуглуулах ёстой.
Хоёр дахь нь референдум гэж нэрлэгддэг.
Энэ нь та улсад тодорхой тооны хүмүүс энэ сэдвээр сонирхож байгааг нотлох ёстой гэсэн үг юм.
Энэ нь үргэлж хамгийн хүнд үе шат бөгөөд үүнийг давсан тохиолдолд бидний мэдэх сонгууль шиг болдог, Дараа нь ням гарагт иргэдийг
санал авах хэсэгт дуудаж, энэ улс төрийн асуудал эсвэл шинээр танилцуулж буй хуулийн төсөл болон түүнтэй төстэй зүйлд санал
өгөх боломж олгодог. Ингээд тэд "Бид, энэ холбооны улсад амьдарч буй ард түмэн, үүнийг ингэж эсвэл тэгж байхыг хүсэж
байна, эсвэл энэ хууль байхыг хүсэж байна, эсвэл энэ журам эсвэл тэр журмыг хүсэж байна" гэж илэрхийлж чадна.
Үндсэндээ энэ нь бүх улсын үндсэн хуульд заасан байдаг.
Энэ нь хэрвээ бид хүсвэл зөв хүмүүс сонгогдож, зөв шийдвэр гаргана гэж найдаж дөрвөн эсвэл таван жилд нэг удаа
санал өгөх хайрцгийг тэмдэглэхээс илүүтэйгээр улс төрийн шийдвэрүүдэд өөрсдөө оролцох боломжтой гэсэн үг юм.
Аа тийм ээ. Мөн мужийн үндсэн хуулиуд – одоо би жаахан төөрөгдчихлөө... Бидэнд Үндсэн хуулийн суурь хууль ч бас бий.
Тэр юу вэ? Яагаад ч юм, энэ нь холбооны түвшинд ажиллахгүй, зөвхөн мужийн түвшинд л ажилладаг. Яагаад вэ?
Тийм ээ, мэдээж бидэнд Үндсэн хууль бий, мөн энэ нь үнэндээ Үндсэн хууль гэж нэрлэгддэг – Германы Үндсэн хууль
эсвэл Герман улсын Үндсэн хууль биш, харин "Герман Федератив Бүгд Найрамдах Улсын Үндсэн хууль" юм.
Мэдээж энэ нь түүхэн шалтгаантай. Хоёрдугаар Дэлхийн дайны дараа Герман улс хуваагдсан.
Германыг ялагдсан дөрвөн их гүрэн эзэлж, нутаг дэвсгэрийн хувьд бараг л хуваарилсан.
Энэ нь Герман Эзэнт гүрний нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдал одоо байхгүй болсон гэсэн үг байв.
Тэгээд баруун болон зүүн буюу үндсэндээ Орос — тэр үед Зөвлөлт Холбоо хооронд Хүйтэн дайн эхэлсэн.
Барууны гүрнүүд Германыг хэрхэн зохицуулах, Германыг хэрхэн хандах, Германы ирээдүй ямар
байх ёстой талаар өөр өөр байр суурьтай байв.
Мөн тийм ээ, энэ нь 1949 онд Германы Холбооны Бүгд Найрамдах Улсыг байгуулахад хүргэсэн бөгөөд Германы Холбооны Бүгд
Найрамдах Улс нь мэдээж бүхэл Герман Рихийн зөвхөн нэг хэсэг юм.
Тэр үед Герман улсын бүх нутаг дэвсгэрт хамаарах шийдэл эцэст нь олдно гэж үзэж байсан тул Германы Үндсэн хууль
боловсруулагдаагүй. Учир нь Үндсэн хууль зөвхөн Рейхийн өмнөх нутаг дэвсгэр, бүх Германы нутаг дэвсгэрт
хамаарах байдлаар л батлагдах ёстой байсан бөгөөд тиймээс үүнийг "Суурь хууль" гэж нэрлэсэн.
Энэ нь үндсэндээ гурван ялалт байгуулсан эвсэл хүчний үндсэн хууль бөгөөд дараа нь Хэррен-Кимсэ дэх улс
төрчидтэй бараг л иймэрхүү байдлаар хэлэлцээр хийгдсэн юм.
Мөн энэ Үндсэн хууль дахин нэгдсэний дараа ч хүчин төгөлдөр хэвээр үлдсэн.
Гэсэн ч Үндсэн хуульд заасан байсан ч бүх Германы Үндсэн хууль боловсруулагдаагүй, харин
Үндсэн хуулийг Үндсэн хууль хэвээр үлдээсэн.
Мөн би үргэлж хэлдэг: хууль зүйн ёс зөвхөн суверенийн эрх мэдэлтэй болж байж л үнэхээр хууль зүйн ёс болдог.
Мөн Карл Шмитт зөвхөн онц байдал зарлах хүнийг л эрх мэдэлтэн гэж тодорхойлдог ч үнэндээ эрх
мэдэлтэн бол дүрмийг өөрчлөх чадвартай хүн юм.
Мөн манай Үндсэн хуульд хүмүүс дүрмийг өөрчлөх заалт байхгүй.
Энэ нь Үндсэн хуулийн үндсэн хууль энэ утгаар үндсэн хууль байж чадахгүй гэсэн үг юм, учир нь Үндсэн хуулийн
үндсэн хууль ямар ч дээд эрх мэдлийг хүлээн зөвшөөрдөггүй.
Эсвэл иргэдийн хувьд бидний мэдэх цорын ганц бүрэн эрхэт үйлдэл яг л сонгууль юм – дөрвөн жил тутамд нэг удаа Бундестаг сонгох.
Мөн энэ нь Германы Холбооны Бүгд Найрамдах Улсад ард иргэдийн оролцоо зөвхөн энэ л байдаг.
Үгүй бол юу ч төлөвлөгдөөгүй. Олон нийтэд хүртээмжтэй хууль тогтоомж байхгүй.
20 дугаар зүйлд одоо ч бодлогыг сонгууль, бүх нийтийн санал асуулгаар тодорхойлно гэж заасан хэдий
ч Германд бүх нийтийн санал асуулга явагддаггүй.
Санал хураах тухай хууль байхгүй тул санал хураалт явагдахгүй.
Дараа нь 146 дугаар зүйл бий, түүнд Германы ард түмэн шинэ эсвэл ямар нэгэн үндсэн хуулийг батлах боломжтой гэж заасан.
Олон Үндсэн хуулийн өмгөөлөгчид энэ заалт эсвэл энэ зүйл хамаарахгүй, энэ норм хэрэгжихгүй гэж хэлдэг.
Үүнийг урт удаан ярилцаж болох ч Германы бүх мужийн үндсэн хуулинд дээр дурдсан гурван алхмаар иргэд хууль тогтоох
үйл явцад идэвхтэй оролцож, өөрсдөө хууль боловсруулж, ингэснээр дүрмүүдийг өөрсдөө өөрчлөх боломжтой байдаг.
Мөн хэрэглээний дүрэмүүд зөвхөн хуулийг өөрчлөх төдийгүй, миний Хессэгийн тухай жижигхэн дурсамжтайгаар хэлсэнчлэн,
бүх холбооны улсад Үндсэн хуулийг хүртэл өөрчилж, өөрөөр хэлбэл тэдний зэрэгцэн орших дүрмийг өөрчилж чадна.
Хоёр чухал үнэ цэнийг заавал сахиж мөрдөх ёстой.
Энэ бол ардчиллын зарчим бөгөөд улс төрийн шийдвэр бүр ард түмний хүсэл зоригоор үндэслэгдэх ёстой.
Хоёр дахь нь хүний нэр төрийн баталгаа юм. Тиймээс бид дүрмүүдийг хүний нэр төрийн баталгааг арилгах байдлаар өөрчлөх ёсгүй.
Гэхдээ эдгээр л дүрэмүүд бөгөөд эдгээр дүрмийн хүрээнд холбооны тус бүр улсад хүмүүс өөрсдөө шийдэж болно.
Жишээлбэл, бид улсын засгийн газар буюу улсын парламентыг таван (зөв: дөрвөн) жил тутам сонгохоо
больж, харин хоёр жил тутам сонгохоор шийдэж болно.
Эсвэл бид улсын засаг захиргааг байхгүй болгох шийдвэр гаргаж, харин улсын парламент тодорхой үүрэг даалгаврыг гүйцэтгэх
захиргааны албан тушаалтнуудыг томилох ёстой гэж шийдэж болно.
Хэрвээ бидэнд ардчилсан хүсэл зоригоо төлөөлөх бус, харин илэрхийлэх өөр сонголт байсан бол бид
онолын хувьд парламентыг ч устгаж ч болох байсан.
Тиймээс бид олон зүйлийг өөрчилж чадна, гэхдээ зөвхөн мужийн түвшинд, үнэндээ улсын түвшинд биш.
Тийм ээ, маш сонирхолтой. Ийм үйл явцыг хэрхэн эхлүүлэх вэ?
Бид энэ бүх улс төрийн тогтолцоог өөрчлөх, жишээлбэл шүүгч нарыг, тэр ч байтугай нийтийн прокуроруудыг Хууль зүйн яамнаас
биш, харин ард түмнээр томилогддог болгохыг хүссэн гэж үзье.
Та үүнийг яаж хийх вэ? Та яаж санаачилга гаргах вэ?
Үндсэндээ, би хэлсэнчлэн, бүх хууль, тэр дундаа мужийн үндсэн хуулиуд ч өөрчлөгдөж болно.
Үндсэндээ хэн ч зүгээр л санаачилга эхлүүлж болно; нэг эсвэл хоёр хүн ч санаачилга эхлүүлж болно...
…Тэгэхээр бид хоёр?
Бид хоёул – за, магадгүй одоохондоо бол болохгүй, учир нь бид нэг мужид амьдардаггүй, гэхдээ зарчим ёсоор бол болно.
Хэрвээ бид нэгэн холбооны улсад амьдарч байсан бол бид зүгээр л хуулийг өөрчлөхийг хүсэж байгаагаа хэлж чадах байсан.
Дараа нь бид төсөл хуулийг өөрсдийн төсөөллөөрөө боловсруулдаг – өөрөөр хэлбэл, бид яг үүнийг хийдэг.
Мм-мм.
Мөн ялгаанууд бий. Та олон нийтийн лавлагаа илгээх боломжтой бөгөөд энэ нь Парламент тодорхой лавлагаануудыг авч
хэлэлцэж, асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд парламентын чуулган хуралдуулах шаардлагатай болдог гэсэн үг юм.
Гэхдээ одоо ард олон оролцсон хууль тогтоох тогтолцооны дагуу бид хоёр, яг хэлэх юм бол, хуулийн төсөл боловсруулж,
ихэвчлэн улсын парламентын даргалагч хороонд өргөн барьдаг.
Дараа нь хуулийн энэ өөрчлөлттэй холбогдуулан энд иргэдийн санаачилга албан ёсоор эхлүүлж байгааг ердийнх шигээ зарлана.
Тэгээд бид эхлээд энэ хуулийн төсөлд санал цуглуулж эхэлж болно.
Мөн тодорхой кворумд хүрмэгцээ – эхний шатанд энэ нь харьцангуй бага бөгөөд зарим улсад ердөө 6000 эсвэл 5000 санал
байдаг – эдгээр саналыг цуглуулсны дараа бид "референдум" гэж нэрлэгддэг санал асуулгыг эхлүүлэх эрхтэй болдог.
Энэ нь улсын парламент иргэдийн өргөдлийг авч хэлэлцээд, батлах эсэхээ шийднэ гэсэн үг. Ийм тохиолдолд референдум явагдахгүй.
Дараа нь энэ нь бүх нийтийн санал асуулгад шилждэг бөгөөд бүх нийтийн санал асуулгад зориулж ихэвчлэн
зургаан-найман сарын хугацаанд тодорхой тооны гарын үсэг цуглуулах шаардлагатай байдаг.
Энэ кворум давсан тохиолдолд улсын парламент асуудлыг дахин авч хэлэлцэж, хууль санаачлах санаачилгыг батлах эсэхээ шийднэ.
Хэрвээ тэр үүнийг батлахгүй бол сонгуультай адил референдум болно.
Дараа нь иргэдийг ням гарагт санал өгөхөөр дууддаг.
Тэгээд дараа нь ингэж хэлдэг: За. Иргэдээс энэ хуулийг хүсч байна уу, үгүй юу гэж асуудаг.
Берлиний жагсаал дээр та хэлсэнчлэн, эцсийн шийдвэрийг дахин ард түмэн гаргах ёстой.
Иймээс үүнийг практикт эдгээр үндэсний үндсэн хуулиудын дагуу эхлүүлэх боломжтой.
Тийм ээ, яг тийм. Коронавирусийн цар тахлын үед бид улс төр хүмүүсийн амьдралд хэрхэн халдсаныг харсан.
Мөн миний бодлоор хүмүүс эдгээр халдварлагдсан бодлогуудаас өөрсдийгөө хамгаалах боломжтой байх ёстой.
Мөн би яг саяхан тайлбарласан эдгээр алхмууд, эдгээр гурван алхам нь мөнхөд үргэлжилдэг.
Тэр болтол, мэдээж, бид юу ч зогсоож чадахгүй байсан.
Иймээс миний санал бол хамгийн түрүүнд бүх улсын Үндсэн хуульд нэрлэгддэг хориг тавих эрхийг тусган бичих явдал юм.
Иймээс бид үндсэндээ мужийн засгийн газраас баталсан бүх хууль, журам хамгийн эртдээ гурван
сарын дараа хүчин төгөлдөр болно гэж хэлдэг.
Эдгээр гурван сарын турш тодорхой кворт хүрсэн хүмүүс гарын үсэг цуглуулах цагтай байдаг.
Хэрвээ тэдэнд тодорхой тооны гарын үсэг цугларвал, миний бодлоор энэ нь хүн амын хоёр ба хагас хувьтай тэнцэх
бөгөөд энэ тоог өөрчилж болно, тэгвэл энэ хуулийн талаар бүх ард нийтийн санал асуулга явагдана.
Учир нь тэр үед хоёр ба хагас хувь нь үндсэндээ "бид энэ хуулийг хүсэхгүй" гэж хэлсэн.
Энэ нь багагүй. Өөрөөр хэлбэл, таван хувь нь мужийн парламент дахь нэг фракц юм.
Тэгэхээр энд хоёр ба хагас хувь нь "бид үүнийг хүсэхгүй" гэж байна.
Тухайн холбооны улсын бүх хүн ам, өөрөөр хэлбэл тухайн холбооны улсын иргэд, энэ хууль
эсвэл журмыг хүсч байгаа эсэхээ санал хураах.
Гэвч хууль тогтоогч яаралтай гэж үзэн "бид үүнийг яг одоо хурдан хийх ёстой" хэмээн зохицуулалт эсвэл хууль
оруулж ирээд гурван сарын хугацаа олгоогүй бол энэ хууль, энэ зохицуулалтыг заавал батлах ёстой.
Ингэснээр хууль тогтоогчид хуулийг яаруу батлах нөхцөлд орохгүй.
Би үргэлж хэлдэг: хэрвээ хүмүүс маск зүүх шаардлагад санал өгөх боломжтой байсан бол энэ шаардлагыг нэвтрүүлэхгүй байсан.
Тийм ээ, маск зүүх шаардлагыг үндсэндээ нууцлаг, сэжиг төрүүлэм аргаар нэвтрүүлсэн бөгөөд яг энэ нь эхэндээ
хүмүүсийн дунд айдас төрүүлж, жишээлбэл дараа нь вакцин хийлгэх урьдчилсан нөхцөл болсон.
Мөн бид хэлэх ёстой: хэрвээ тэд хар бараан нөхцөлд, богино хугацааны дараа хүчин төгөлдөр болох хуулиудыг батлах гэж байгаа
бол улс төрчид эдгээр хуулийг даруй, тогтмол ард түмний санал асуулгаар батлах ёстой, ингэснээр ард
түмэн шаардлагатай бол "үгүй" гэж хэлэх боломжтой.
Энэ бол миний үргэлж хэлдэгчлэн вето эрх буюу эцсийн шийдвэр гаргах эрх мэдэл юм. Тийм.
Хүмүүс "үгүй" гэж хэлж чаддаг бөгөөд ийм байдлаар юмыг хийх боломжгүй.
Бид үүнийг хийж чадна. Бид үүнийг бүх холбооны мужид хийж чадна.
Мөн энэ нь улс төрчдэд тэдний баталсан бүх хууль – жишээлбэл, одоо федераль түвшинд яг эдгээр
өрүүд л тэдэнд ногдож байгааг тодорхой харуулна.
Гэхдээ, жишээлбэл, бас ингэж хэлж болно... Холбооны хуулиуд байсан ч Холбооны Зөвлөл зөвшөөрөл өгөх ёстой.
Хэрвээ бид, холбооны улсуудын иргэд, засгийн газарт үүнд зөвшөөрөх эрхгүй гэж хэлсэн бол, жишээлбэл эдгээр өрүүд үүсэхгүй байсан.
Мөн бид, ард иргэд, энэ эрх мэдлийг заавал эзэмших ёстой. Ингэснээр бид зөвхөн нэг удаа санал өгөөд дараа нь улс төрчид тус
бүрийн тохиолдолд юу хийх, ямар эвсэл байгуулах, хэрхэн шийдвэр гаргахыг хянах эрхгүй үлдэхгүй, харин бид,
иргэд, аливаа улс төрийн асуудалд хүссэн үедээ "Бид үүнийг хүсэхгүй" гэж хэлэх боломжтой болно.
Энэ чиглэлд бүлгүүд аль хэдийнэ ажиллаж, санаачилга гаргасан ямар нэгэн шинж тэмдэг илэрч байна уу?
Тийм ээ, энэ бүхний ард орших санаа нь үүнийг бүрэн төвлөрөлгүй болгох явдал юм.
Тиймээс бид үүнийг ямар нэгэн төв байгууллага хийхийг хүсэхгүй байна.
Үүний оронд бид үндсэндээ хоёр зүйл бидэнд хамгийн чухал гэж хэлсэн.
Үүнийг хийдэг бүлгүүд болон байгууллагууд өөрсдөө тодорхой нэг аргаар ардчилсан байдлаар харилцан үйлчлэл үзүүлэх ёстой.
Бид үргэлж хүлээн зөвшөөрөлд суурилсан шийдвэр гаргахыг зөвлөдөг.
Энэ нь хэрвээ бид жинхэнэ ардчилалтай байхыг хүсвэл эхлээд өөрсдөө жижиг хэмжээнд түүнийг хэрэгжүүлэх ёстой гэсэн үг юм.
Энэ нь бид нийгмээ ардчилсан байхыг шаардаж чадахгүй гэсэн үг юм.
Мөн бид өөрсдөө үйл ажиллагаа явуулж буй багахан хүрээндээ бие биетэйгээ ардчилсан байдлаар харилцдаггүй,
хүлээн зөвшөөрөлд суурилсан байдлаар үйлдэл хийдэггүй.
Ийм нөхцөлд энэ бол чухал шийдвэр юм.
Хоёр дахь зүйл бол ийм референдумд эсвэл эхэндээ өргөдөлд шаардлагатай хангалттай гарын үсэг цуглуулахын тулд аль
болох олон хүнийг хэрхэн урамшуулж болохыг авч үзэх явдал юм.
Мөн энэ нь бүрэн төвлөрөлгүй байх ёстой бөгөөд асуудлууд юу вэ, юу сонирхолтой вэ гэдгийг төвөөс шийдэхээс илүү орон нутгийн түвшинд
шийдвэр гаргах боломжтой жижиг бүлгүүдээр хэрэгжүүлэх ёстой.
Одоогоор маш олон санаачилга үүсэж байна.
Бид үнэндээ зүгээр л санал болгож, "За тэгвэл ямар нэг юм хийгээд үз" гэж хэлсэн.
Одоо биднийг Баден-Вюртембергт урьсан байна.
Үүнийг хийх, хэрэгжүүлэх хүсэлтэй олон санаачилга байдаг.
Би яг энэ ярилцлагаас өмнө Саксони-Анхальт мужаас ирсэн. Би Саксони-Анхальт мужийн Гүстен хотод байсан.
Энэ төрлийн ард түмний шууд ардчилалд сонирхолтой үндсэн давхаргын DieBasis байгууллагын олон гишүүн
болон орон нутгийн холбоодын төлөөлөгчид тэнд цугларсан.
Тэгээд яг л бид тэгсэн. Ер нь бол бид ердөө хэн ч яагаад үндсэн сонголтыг сонгох ёстойг л хэлэлцсэн.
Гайхмаар нь яг л тийм үр дүн гарсан:
Учир нь бид эцсийн эцэст ийм төрлийн ард түмний шууд ардчиллыг биеэр илэрхийлдэг – шийдвэрүүд дээдээс доош бус, доороос дээш
subsidiarily зарчмаар гаргагддаг, төвлөрөлгүй, бүх чухал шийдвэрүүд орон нутагт
гаргагддаг, улс төрийн бүх шийдвэрт хүн бүр оролцдог.
Үнэндээ энэ нь суурийн өвөрмөц борлуулалтын давуу тал юм. Мөн бид үүнийг гадаад ертөнцөд илүү хүчтэй дамжуулахыг хүсэж байна.
Яг энэ санаа нь: шийдвэрүүд дээд түвшинд биш, доод түвшинд гаргагддаг.
Бидэнд шийдвэр гаргах төв алба хэрэггүй; харин амьдралд маань нөлөөлөх бүх чухал шийдвэрүүд орон нутагт гаргагддаг.
Мөн зарчим ёсоор, хэрэв танд өргөн газар нутаг болон бусад нөөц бололцоо байгаа бол орон нутгийн шийдвэрүүдийг
хамтран гаргаж, бүгдэд нь тохирох шийдлүүдийг олох боломжтой.
Тийм ээ, маш сонирхолтой, учир нь та байнга хүмүүсээс дээд албан тушаалтнууд бидэнтэй юу хүссэнээ хийдэг,
бид түүнд юу ч хийж чадахгүй гэж ярьж байгааг сонсдог.
Тэд бороо, цас шиг л энэ бүхнийг тэсвэрлэхээс өөр аргагүй.
Өрийн тоормос сулраад байгаа бөгөөд манай улс чөлөөт уналтанд орсон байна.
Гэхдээ эцэст нь арга олдож байгаад үнэхээр сонирхолтой байна.
Одоо би юу хийж чадах вэ, жишээлбэл, хэрвээ би таны хэлсэнчлэн миний хууль ёсны эрх мэдлээ буцаан авах сонирхолтой
бол хаана нэгдэж оролцож болох вэ? Би юу хийж чадах вэ?
За, юуны өмнө, зүгээр л хөрш орчмоороо нэг бүлэг байгуулахад л хангалттай.
Эсвэл энэ нь заавал бүлэг байх албагүй; бид үүнийг эс гэж нэрлэдэг.
Тэгэхээр зүгээр л хөрш дүүрэгтээ байгаа найзуудтайгаа уулз – хамгийн тохиромжтой нь дүүрэг дотор – хүмүүстэй цугла.
Жишээлбэл, Райнер Маусфельдийн "Хоньнууд яагаад чимээгүй байна вэ?" номыг уншаарай.
Учир нь Райнер Маусфельд энэ номондоо манай улс төрийн тогтолцоо үнэндээ хэрхэн ажилладаг, бид яагаад дуу хоолойгүй байдаг,
ардчилалтай огт хамаагүй, бидэнд өөрсдийн шийдвэрээ гаргах боломж олгодоггүй төлөөлөгчдийн
ардчилал яагаад оршиж байгааг маш сайн задлан шинжилсэн.
Ямар учир вэ? Маусфельд ноён юу гэж хэлж байна вэ?
За, ноён Маусфельд үндсэндээ АНУ-ыг байгуулах явцад энэ нь их бага зэрэг анхны, анхны ардчилсан үндсэн хууль гэж хэлж байна.
За, энэ талаар зарим маргаан байдаг; Польшийн Үндсэн хууль илүү хурдан батлагдсан.
Гэхдээ анхны агуу ардчилсан үндсэн хууль нь мэдээж Америкийн Үндсэн хууль байсан.
Мөн Америкийн Үндэслэгч Эцгүүд үнэндээ тэр үед энэ талаар маргалдсан:
Бид шийдвэр гаргах үйл явцад ард түмнийг шууд оролцуулдаг шууд ардчиллыг нэвтрүүлэхийг хүсч байна уу, эсвэл үг
утгаараа зөрчилтэй төлөөллийн ардчиллыг хүсч байна уу?
Төлөөллийн ардчилал – эсвэл төлөөлөлтэй, эсвэл ардчилсан – тиймээс төлөөллийн ардчилал гэдэг нь, сайтар бодож үзвэл, зөрчил юм.
Тэр үед бидэнд жинхэнэ доод давхаргын ардчилсан шийдвэр гаргах эрх мэдэл байсан бол баян хүмүүсийн хөрөнгө, эд хөрөнгө эрсдэлд
орох байсан гэдгийг ухаарсан, учир нь ядуучууд ардчилсан зарчмаар мөнгө эсвэл хөрөнгийг
өөрөөр хуваарилах шийдвэр гаргаж болох байсан.
Тэгэхээр энэ нь мэдээж зүгээр л эдийн засгийн асуудал байсан.
Дараа нь бид үүнийг ардчилал хэвээр гэж нэрлэх боломжтой боловч үнэндээ ардчилал биш
болгох байдлаар хэрхэн бүтэцжүүлэх талаар бодсон.
Мөн энэ бол бидэнд одоо байгаа төлөөллийн ардчилал юм.
Тэгэхээр, би хэлсэнчлэн, чи яг саяхан хэлсэн тэр зүйл, хүмүүс үүнийг хэрхэн мэдэрч байгаа нь үнэндээ яг л тийм байдаг.
Дээд албан тушаалтнууд ямар нэг юм хийж байгаа ч бид юу ч шийдэж чадахгүй байна.
Энэ мэдрэмж хуурамч биш, харин иймэрхүү: бид өөрсдийнхөө загалмайг үүрдэг, тэгээд л боллоо...
За тэгээд л боллоо, бид юу ч мэдэхгүй!
Тиймээс CDU-д санал өгсөн хэн боловч, тэд ажлаас нь зайлуулсан Ногоон намаас ч илүү ногоон
бодлоготой тулгарна гэж огтхон ч бодоогүй байх.
Магадгүй энэ нь хүмүүсийн хүссэн зүйл байгаагүй.
Мэдэхгүй байна, гэхдээ тэд хүсээгүй гэж таамаглаж байна, эс тэгвээс тэд Ногоон намд санал өгөх байсан, CDU-д биш.
Гэхдээ тэд юу ч хийж чадахгүй. Одоо тэд дөрвөн жил тэнд сууж байгаад, дараа нь хүмүүс "за,
дараагийн удаа бид тэдэнд харуулна" гэж бодох болно.
Гэхдээ энэ удаа бид CDU-д санал өгөхгүй, SPD-д санал өгнө.
Бид үргэлж л ингэж мэдэрдэг. Тэгээд дахин юу ч өөрчлөгдөхгүй.
Дараа нь бусад нь ирэхэд дахин юу ч өөрчлөгдөхгүй байгаад тэд бүр гайхдаг.
Учир нь бид тусдаа улс төрийн шийдвэрүүдэд нөлөөлж чадахгүй.
Үндсэн хуулийн дагуу бид үүнийг зарчмын хувьд хийж чадна, гэхдээ бид хийдэггүй.
Райнер Маусфельд яг үүнийг л хэлдэг. Тэд үүний өмнө зогссон иллюзионистууд шиг.
Эдгээр хаалгууд оршдог, харин иллюзионистууд, шидтнүүд тэдний өмнө зогсож, бид үнэндээ алхаж чадах
тэр хаалгуудыг биднээс үр дүнтэйгээр нууж байна.
Төлөөлөгчдийн ардчилалыг элит олигархи, сонгуулийн олигархи, аристократи эсвэл хүссэнээрээ нэрлэж болно.
Учир нь бидэнд дараагийн дөрвөн жил биднийг удирдах цөөн тооны элитүүдээс сонгох эрх олгогдсон.
Гэхдээ бид үнэндээ юу ч өөрчлөх сонголтгүй.
Бид зөвхөн тусдаа улс төрийн шийдвэрүүдэд оролцох боломжтой бол л үүнийг хийж чадна.
Мөн саад бэрхшээлүүд нь үнэхээр өндөр байна. Одоогоор бид үүнийг хийж чадахгүй байна.
Мөн эрх чөлөөний санаа нь үгүйгээс эхэлдэг.
Тэгэхээр Берлинд би эхлүүлсэн энэ төслийн тухайд бид улс төрийн тусдаа асуудлуудад шийдвэр гаргах эрх мэдлийг,
ялангуяа эцсийн шийдвэр гаргах эрх мэдлийг ард түмний гарт өгөх ёстой гэдгийг онцлох хэрэгтэй.
Бид шийдвэр гаргах ёстой: өрийн тормыг суллахыг хүсч байна уу?
Бид боловсролын тогтолцоогоо хэрхэн бүтэцжүүлэхээ шийдэх ёстой.
Бид шударга ёсны тогтолцоогоо хэрхэн бүтэцжүүлэхээ шийдэх ёстой.
Бид эрчим хүчээ болон бусад бүхнийг хэрхэн ашиглахыг шийдэх ёстой.
Бид эдгээр бүх шийдвэрийг өөрсдөө гаргаж чадна.
Мөн миний үзэж байгаагаар ямар ч хүн мэргэжилтэн эсвэл мэргэжилтэн гэж тодорхойлогдсон хэн нэгнээс дор шийдвэр гаргаж чадахгүй.
Тэд энэ асуудалд зөвлөгөө өгч, санал бодлоо илэрхийлэхэд талархан хүлээн авна.
Гэхдээ миний хувьд би өөрийн шийдвэрээ гаргах бүрэн чадвартай гэж итгэдэг, мөн Германд байгаа
бусад хүн бүр ч бас тийм чадвартай гэж би итгэдэг.
За, сүүлийн жилүүдийн бодлогыг харгалзан үзвэл тэд өөрсдөө илүү сайн ажил хийж чадах байсан нь хүн бүрт тодорхой байх ёстой.
Тэгэхээр би өөрийн бүс нутагтаа салбар нээж, тэр чиглэлд санаачилга гаргаж эхэлж чадна.
Гэхдээ жишээ нь урамшуулал хаанаас авч болох вэ, эсвэл санал хүсэлт хаанаас авч болох вэ?
Энэ талаар илүү ихийг суралцаж болох вэбсайт байдаг уу? Та бидэнд ямар нэг зөвлөгөө өгч чадах уу?
Тиймээс вэбсайт одоогоор онлайнд байхгүй байгаа ч "freiheit-beginnt-mit-nein.de" гэсэн домэйн нь оршин байдаг.
Энд бичсэнээр: эрх чөлөө 'үгүй' гэж эхэлдэг.
Энэ ярилцлага хэвлэгдэх үед энэ хуудас бас онлайнд байж магадгүй.
Бид одоогоор үүнийг дуусгах эцсийн шатандаа явж байна. Тэр үед мэдээлэл авах боломжтой болно.
Гэхдээ санаа нь байгаа бөгөөд харилцаа тогтоох боломж ч гарна.
Гэхдээ сүлжээнд холбогдох сонголтыг та аналог хэлбэрээр сүлжээнд холбогдох шаардлагатай байхаар зохион байгуулна.
Мөн үүнийг дараа нь дижитал хэлбэрээр дахин үйлдвэрлэж болно. Тиймээс бид хүмүүсийг дижитал
хэлбэрээр сүлжээнд холбогдохыг хүсэхгүй байна.
Ингэснээр хүмүүс, яг бид одоо мэдэрч байгаа шигээ, нийгмийн сүлжээнд бие биедээ захидал бичиж, уур хилэнгээ
илэрхийлж, олон санаа дэвшүүлж, олон зүйл бичиж чадна.
Үүний оронд хүмүүс орон нутагтаа биечлэн харилцан холболт тогтоох хэрэгтэй.
Хэрвээ тэд ижил аргаар холбогдсон бол биднийг бүлэг эсвэл эсийн нэг хэсэг гэдгийг, энд байгаагаа, ямар нэгэн
зүйл хийхийг хүсч байгаагаа порталд харуулах боломжтой.
Тэд дараа нь бас бусдаас тусламж хүсэж, бусдад тусалж гэх мэт үйлдэл хийж чадна.
Гэхдээ бид голчлон аналог сүлжээнд анхаардаг.
Бид хүмүүс орон нутгийнхаа хэмжээнд харилцан холбогдож, бие биетэйгээ ярилцаж эхлэх, мөн дараах санааг санаандаа тээхийг хүсч
байна: эцэст нь энэ референдумын хувьд шаардлагатай хангалттай гарын үсэг цуглуулснаар бид энэ нийгмийг өөрчилж чадна.
Учир нь энэ хоёрдугаар шатанд 200,000 гарын үсэг цуглуулах нь маш хэцүү. Саксонид энэ тоо 450,000 байдаг.
Гэхдээ хүмүүс урьдчилан харилцан холбогдвол бид үүнийг хийж чадна.
Мөн тэд бие биетэйгээ улс төрийн хэлэлцүүлэг өрнүүлэх ёстой.
Гэхдээ тэд мөн маргаан өрнүүлэх орон зайг хэрхэн бий болгохыг сурах ёстой – энэ талаар Райнер Маусфельд ч дурдсан байдаг –
тэнд тэд асуудлуудыг илэн далангүй, шударга, ардчилсан байдлаар хэлэлцэж, тэр ч байтугай туйлын үзэл бодлыг хүртэл тэвчиж чаддаг.
Галт хана байж болохгүй. Ардчилсан нийгэмд үзэл бодлыг бүрдүүлэхэд туйлын үзэл бодлууд чухал
үүрэгтэй. Туйлын үзэл бодлууд хэзээ ч давамгайлдаггүй.
Гэхдээ нийгэм хэр том байх нь хамаагүй, сайн нийгмийн санал бодол, нийгмийн өргөн хүрээний төлөөллийг
олж мэдэхийн тулд тэдгээр нь зайлшгүй шаардлагатай.
Хүмүүс яг үүнийг л сурдаг. Манай санаа бол тэднийг ийм байдлаар хоорондоо ярилцаж эхлүүлэх, ингэснээр тэд ийм байдлаар ойлгодог:
Бид яг яаж бүгдээрээ дэмжиж чадах шийдвэрүүдийг гаргаж чаддаг вэ?
Хэрвээ бид үүнийг жижиг хэмжээнд хийж чадвал, том хэмжээнд ч хийж чадна.
Тийм ээ, хэрвээ би зөв ойлгосон бол бие биетэйгээ дахин ярилцахыг сурах, бусдын үзэл бодлыг тэвчих, нийтлэг зорилгын төлөө
хамтран ажиллах, хариуцлага хүлээх, шийдвэр гаргах, асуудлуудтай нүүр тулах гэх мэт зүйлд бэлэн байх нь чухал юм.
Гэхдээ энэ нь таныг хүссэнээрээ ашигладаг улс төрчдөд үүнийг даатгах гэсэн үг биш, харин дахин нэг удаа хэлэх гэсэн санаа юм:
Би үнэхээр итгэлтэй байна, хариуцлагыг дахин өөрийн гарт авч байна.
Хамгийн чухал зүйл бол маш чухал цэг юм.
Та илтгэлдээ маш чухал, үнэндээ миний хувьд хамгийн чухал нэг зүйлийг оруулсангүй гэж хэлсэн.
Та мэдээж тэр талаар бодсон ч хэлээгүй, яг хэлэхэд хамгийн чухал нь бие биетэйгээ ярилцах биш, харин бие биенээ сонсох явдал юм.
Бид тун их ярилцдаг. Жишээлбэл, телевизээр хаа сайгүй гардаг ийм ярилцлагын нэвтрүүлгүүдийг үзэхэд олон
хүн ярьж байдаг. Гэвч хэн ч хэн нэгнийг сонсохгүй.
Мөн бидний санал болгож буй систем, өөрөөр хэлбэл эсүүд системчилсэн консенсус бий болгох замаар хамтдаа
шийдвэр гаргах тодорхой аргыг санал болгож байгаа бөгөөд энэ нь үндсэндээ эхлээд бие биенээ сонсох тухай юм.
Хүн бүр өөрийгөө илэрхийлэх адил боломжтой бөгөөд хэн ч бусдыг тэдний хэлсэн үгээр нь шүүмжлэх эрхгүй.
Үүний оронд өгүүлбэр хэвээрээ үлдэнэ. Тиймээс бид асуулт асууж, асуудлыг шийдэхийг хүсдэг, тэгээд түүнд хариултууд байдаг.
Бүх хүмүүс өөрсдийн хариултыг өгөх эрхтэй, хэн ч хэн нэгний хариултыг шүүмжлэх эрхгүй.
Мөн дараа нь бид асуухад, таны эсэргүүцэл хэр хүчтэй вэ?
Тэгэхээр энэ асуултын хариу зөв гэж хэлэхэд дотор чинь юу мэдрэгддэг вэ? Тэгэхэд чи юу мэдрэгддэг вэ?
Тийм учраас эрх чөлөө "үгүй" гэж эхэлдэг гэж хэлдэг. Учир нь хэрвээ надад ямар нэг зүйл сайн
биш гэж санагдвал би "үгүй" гэж хэлж чадах ёстой.
Хэлэхэд, би түүнийг хүсэхгүй байна – жишээ нь коронавирусийн вакцин эсвэл масктай адил.
Хэрвээ би түүнийг хүсэхгүй гэдгээ ойлговол, үгүй гэж хэлж чадах ёстой. Учир нь энэ бол эрх чөлөө.
Эрх чөлөө гэдэг нь "Үгүй, би үүнийг хүсэхгүй байна" гэж хэлэх боломжтой байх явдал юм. Энэ нь зөвхөн надтай холбоотой.
Чөлөө үргэлж "үгүй" гэдгээс эхэлдэг. Тийм учраас л түүнийг ингэж нэрлэдэг.
Учир нь би "зогсоо" гэж хэлэх бүрт энд эсэргүүцэл мэдэрдэг, бүлгийн санал нэгддэг, би түүнийг хүсэхгүй гэдгээ ойлгодог,
тэгээд би хэлдэг: "Зогсоо, үгүй, би энэнд тавгүй байна!"
Тэгээд бүлэг сонсдог! Тэгээд бүлэг ухаардаг:
За, тэр хүн өвдөж байгаа тул бид шийдвэрээ бага зэрэг өөрчлөх хэрэгтэй байж магадгүй, ингэснээр нөгөө хүний өвдөлт арилна.
Гэнэт та бүх бүлэг, эс, нийгэм, олон нийтийн хүлээн зөвшөөрсөн шийдлийг олдог.
Эцэст нь хэлэхэд, вето эрх гэдэг нь яг үнэндээ тэрээс цаашгүй. Бид үргэлж холбогдох
талуудад хүлээн зөвшөөрөгдөх шийдлүүдийг олдог.
Учир нь бид "энэ надад таалагдахгүй байна" гэж хэлсэн хүн бүрийн "үгүй" гэсэн үгийг сонсдог.
Үүний цаана байгаа санаа ийм юм. Хэн ч үүнийг хийж чадна.
Гэхдээ үүнийг та зөвхөн өөрөө л хийж чадна.
Бид үүнийг ямар ч байдлаар зохион байгуулж эсвэл даалгаж чадахгүй, харин зөвхөн урамшуулж чадна.
Хүмүүс тэгдэг. Мөн бид үүнийг нийгэмд ч хэрэгжүүлж чадна.
Тийм. Та бидэнд жинхэнэ ардчилал байхгүй гэж хэлсэн, учир нь бид төлөөлөгч ардчилалтай.
Одоо та энэ ярилцлагын төгсгөлд бас дурдсанчлан эдгээр сонгуулиудтай холбоотой асуудал байсан, тэдгээр нь
үнэндээ ардчилсан зарчмаар явагдаагүй гэж надад хэлсэн. Үнэндээ тодорхой хэмжээний манипуляци байсан бололтой.
Юуны өмнө, та надад болон үзэгчдэд дахин тайлбарлаж өгч болох уу, юу илэрч тодорхой болсон
болон ирээдүйд үүнийг хэрхэн эсэргүүцэж болох вэ?
Тэгэхээр, юуны өмнө, Германы бүрэн эрхт ард түмэнд зөвшөөрөгдсөн цорын ганц үйлдэл бол (сонгууль) юм.
Би өмнө нь хэлсэнчлэн, миний үзэж байгаагаар тэр дүрмийг өөрчлөх эрхгүй тул суверен биш юм.
Гэхдээ яг л иймэрхүү: эрх мэдэлтэн ганцхан үйлдэл хийх эрхтэй, тэр нь сонгууль, өөрөөр хэлбэл санал өгөх явдал юм.
Энэ нь тэгэхээр үнэндээ ханхүүгийн энэ үйлдэл нь яг юуг илэрхийлэхийг нь баталгаажуулах ёстой гэсэн үг юм.
Энэ нь бид үнэндээ бодох хэрэгтэй гэсэн үг: бид Герман улсад байна, Герман бол ардчилсан улс
бөгөөд Герман бол эрх зүйн дээд зэрэглэлийн улс юм.
Германд энэ сонгуулийн үйл явц эмх журамтайгаар явагдана.
Бидэнд манипуляцийн тухай огт ярих шаардлагагүй.
Юуны өмнө, ямар ч бүтэц байхгүй хэрнээ энэ нь хэвийн ажиллаж чадахгүй гэдгийг бид хэлэлцэж болно.
Федерал саналын тоог шалгах албан тушаалтан орой албан ёсны түр эцсийн дүнг зарлахдаа Германд
хэдэн сонгуулийн тойрог байдгийг огт мэддэггүй.
Тэр үүнийг мэдэхгүй. Тэднийг мэдээлсэн. Гэхдээ тэр ирж буй бүх мэдээллийг хүлээн зөвшөөрөх ёстой,
гэхдээ тэр үүнийг мэдэхгүй. Тэр ерөнхий тоймгүй.
Тэгэхээр хэрвээ та түүнээс сонгуулийн өмнөх өдөр маргааш хэдэн тойрогт хүмүүс үнэхээр санал өгөх гэж
байгааг асуувал, тэр мэдэхгүй учраас хэлж чадахгүй.
Тэгэхээр сонгуулийн тойрог X тоотой бөгөөд сонгууль болохоос өмнө тэд хаана байгааг хэн ч мэдэхгүй.
Сонгуулийн тойрогуудын төвлөрсөн бүртгэл байхгүй.
Тэгэхээр хүмүүс хаана санал өгч байгаа, хэдэн хүн санал өгч байгаа эсэх, яаж санал өгч байгаагаа ч
мэдэхгүй байхад та үр дүнг яаж шалгах вэ? Хэн ч мэдэхгүй.
Өөрөөр хэлбэл, бид сонгуулийн ажиглалтыг илэрхийлэх WABEO нэртэй энэ байгууллагыг байгуулсан.
Үнэндээ үүнийг есдүгээр сард, төлөвлөсөн ерөнхий сонгуулийн үед нээх ёстой байсан бөгөөд дараа нь үүнийг зохион бүтээгчид
нь гурван сарын дотор эхнээс нь бүрдүүлэх шаардлагатай болсон.
Би бас чи энд энэ бүхнийг эхнээс нь байгуулсан Стефани Цомакаеватай ярилцлага хийсэн гэж бодож байна.
Тэгэхээр үнэхээр үнэхээр гайхалтай, тэсвэртэй эмэгтэй байсан бөгөөд бүх зүйл амжилттай явагдахын тулд маш их хичээсэн.
Мөн хүмүүс бүртгүүлсэн тул тэднийг жинхэнэ хүмүүс гэдгийг та мэдэж байсан, ямар ч нийгмийн сүлжээний зомби
эсвэл бот биш, харин бүртгүүлж, бүртгэлээ баталгаажуулсан жинхэнэ хүмүүс сонгуулийг ажигласан.
Нийт 3,700 хүн сонгууль яг хэрхэн явагддагийг үзэхээр хөдөлсөн нь Германы Холбооны Бүгд Найрамдах Улсын
түүхэнд өмнө нь хэзээ ч тохиолдож байгаагүй явдал байв.
Одоо санал өгөхдөө дагах тодорхой дүрэмүүд бий.
Жишээлбэл, санал авах хэсэг өглөөний 8:00 цагаас оройн 18:00 цаг хүртэл нээлттэй, сонгууль нууц, санал авах хэсгийн дотор болон
эргэн тойронд сонгуулийн сурталчилгаа байхгүй, санал авах хэсэгт хүмүүст хэнийг санал өгөх талаар зөвлөгөө
өгөхгүй, мөн санал өгөх кабинд хэн ч орохыг зөвшөөрдөггүй.
Эсвэл дараа нь 18:00 цагт хаагддаг бөгөөд саналуудыг 18:00 цагаас өмнө тоолдоггүй.
Хүмүүс бүх үйл явцыг биечлэн ирж ажиглах боломжтой.
Дараа нь санал тоолох явцад хүмүүс ч тэнд байж, ажиглах эрхтэй.
Тэд юу болж байгааг харах байдлаар ажиглаарай.
Бүх саналуудыг тоолсны дараа тухайн сонгуулийн тойргийн сонгуулийн комисс сонгуулийн үр дүнг чангаар зарлах ёстой.
Тэр санал хураах хэсэг дээрээ сонгуулийн үр дүнг зарлах ёстой, ингэснээр олон нийт эдгээр нь сонгуулийн үр дүн
гэдгийг мэдэж, би дараа нь тэдгээрийг ихэвчлэн дүүргийн сонгуулийн хорооны даргад мэдээлдэг.
Мөн зөрчил гарсан.
Яг тийм. Одоо гол зүйл рүү орж байна.
Одоо олон зөрчил байна.
Эдгээр нь ардчилсан сонгуулийн үндсэн зарчмууд юм.
За, ингээд боллоо. Юуны өмнө бид маш олон санал хүсэлт авсан бөгөөд энэ нь үнэхээр сэтгэл хөдөлгөм.
Мөн бид санал хүсэлтийн 80%-д бүх зүйл сайн болсон гэж хэлж болно.
Одоогоор бидний мэдэж байгаагаар сонгуулийн тойрогүүдийн 80 хувьд сонгууль хэвийн явагдсан байна.
Иймээс эдгээр бүх суурь дүрэм, зарчим, сонгуулийн зарчмууд баримтлагдсан. 20 хувийн тохиолдолд энэ нь биелээгүй.
Тохиолдлын 20 хувьд тэд санал хураах хэсгийг 17:30 цагт хааж, ажиглагчдыг тэнд байхыг хүсээгүй тул
хөөж гаргаж, тэднийг 20 метрийн зайд байрлуулсан.
Эдгээр санал авах хэсгийн зарим нь үнэндээ биеийн тамирын заалнууд юм.
Тэгээд тэднийг ердөө 20 метр илүү холд шилжүүлсэн бөгөөд тэнд мэдээж аль овоонд юу болж байгааг огт харж чадахгүй.
Зарим тохиолдолд тэд сонгуулийн үр дүнг чангаар зарлаагүй.
Тийм ээ, тэнд болох ёсгүй олон зүйл тохиолдсон.
Хэрвээ бид одоо Шэра Вагенкнехтийн эвсэл Бундестагт ороход шаардлагатай саналын тооноос ердөө 9000 саналаар хоцорч байгааг
харгалзан үзвэл, бид одоо зарчмын хувьд эдгээр, өөрөөр хэлбэл нийтдээ бидэнд байгаа, бид одоо мэдээлсэн
тоогоор ийм алдаа гарсан 300 сонгуулийн тойрог байна.
Бид мэдээлсэнчлэн 300 сонгуулийн тойрогт эдгээр зөрчил илэрсэн байна.
Мөн бид эдгээр сонгуулийн тойрогт нийт хэдэн санал өгөгдсөнийг мэдэхгүй байгаа ч, мэдэж байгаа мэдээллээр зөрчилтэй 99,000 санал
байгаа бөгөөд эдгээр зөрчлийн улмаас илгээсэн үр дүн нь үнэхээр санал өгөгдсөн үр дүн мөн эсэхийг зарчмын хувьд
баталгаажуулах боломжгүй, учир нь, миний хэлсэнчлэн, энэ сонгуулийн тойрогт сонгуулийн үр дүнг бүр зарлаагүй байсан.
Энэ нь бидэнд 99,000, ядаж 99,000 санал байгаа гэсэн үг. Хэрвээ үүнийг жишиж тооцвол – бид зөвхөн 3,000
сонгуулийн тойрогт л харахад ийм тоо гарч байгаа бөгөөд нийтдээ ойролцоогоор 90,000 тойрог байдаг.
Үүнийг цааш нь үргэлжлүүлэн тооцоолбол энд бид ярьж буй хэмжээг харж болно.
Ямар ч манипуляци хийх шаардлагагүй, хэн ч хуурч мэхлэх эсвэл өөр ямар нэг зүйл хийх шаардлагагүй.
Гэхдээ зарчмын хувьд шөнийн турш Холбооны санал тоолох албанд ирж байгаа зүйлс нь үнэхээр орон нутгийн түвшинд тогтоогдсон
үр дүн мөн эсэхийг бид баталгаажуулах ямар ч боломжгүй.
Мөн саналыг дахин тоолох эсвэл түүнтэй төстэй ямар ч зүйл байхгүй. Тиймээс зарчмын хувьд энэ бол том сугалаа тоглоом.
Тиймээс бид Сакра Вагенкнехтийн эвсэл таван хувьтай эсэх эсэхийг мэдэхгүй байна.
Би тэдэнд таван хувь байгаа гэж таамаглаж байна, гэхдээ үүнийг баталгаажуулах боломжгүй, учир нь
энэ бүтэц нь ардчилсан сонгууль биш гэсэн үг юм.
Жишээлбэл, энэ сонгуулийн үр дүн зарлагдаагүй бол дараа нь тогтоогдсон үр дүн нь зөв эсэх, эсвэл хэн нэгэн хэдэн цаасан
тасалбар нэмсэн эсэх, эсвэл хэдэн цаасан тасалбар хассан эсэх, эсвэл өөр ямар нэгэн зүйл болсон эсэхийг бид яаж мэдэх вэ?
Бид мэдэхгүй, учир нь эд зүйлсийг дараа нь дугтуйнд хийдэг.
Түүнчлэн дараагийн зүйл бол зарим санал хуудаснуудыг шаардлагатай ёсоор битүүмжилсэн дугтуйнд биш, зүгээр л
резинэн туузаар хаасан уутанд хийсэн нь тэдгээрийг хүссэн үедээ онгойлгон сольж болох байсныг илтгэнэ.
Тэд тэгдэг гэж бүү таамагла. Гэхдээ тэд тэгдэг байх магадлалтай.
Мөн бид ардчилсан сонгуульд болсон үйл явдал буруу мэт сэтгэгдэл төрүүлэх ч боломжгүй.
Ялангуяа, миний хэлсэнчлэн, бид Сара Вагенкнехтэд ердөө 9,000 еврогийн зөрүүтэй байна.
9,000 санал!
Яг 9,000 санал. 9,000 санал зөрүүтэй.
Яг энэ л юм. Энэ нь манай сонгууль, яаж хэлэхээ мэдэхгүй байна, гэхдээ тэд үнэхээр ардчилсан биш гэсэн үг.
Тэд тогтвортой биш, ойлгомжгүй, ил тод биш.
Ийм их хэмжээнд, энэ нь үнэхээр, үнэхээр мандаттай холбоотой.
Энэ нь одоо WABEO-ийн системтэй сонгуулийн хяналтын ачаар анх удаа тогтоогдлоо.
Мөн би нэгэн холбоос гаргаж болох уу? Бид саяхан бүх ард нийтийн санал асуулгын тухай ярьж байсан шүү дээ.
Гэхдээ хэрвээ бид одоо эдгээр бүх нийтийн санал асуулгыг сонгууль шиг явуулдаг, үр дүнг нь шударгаар тогтоодоггүй, мөн
энд маш эмзэг олонхитой харьцаж байгаагаа – Үндсэн хуулийг өөрчлөх эсэх асуудал дээр – мэдэж байгаа бол…
Яг тийм, энэ л миний асуулт байх байсан.
Яг тийм ээ, тэр ганц асуулт. Тэгэхээр Үндсэн хуулийг өөрчлөхийн тулд бидэнд кворум хэрэгтэй.
Өөрөөр хэлбэл, энэ санал хураалтад үнэхээр оролцсон тодорхой тооны иргэд.
Мөн тэгээд оролцогчдын энэ тооны дотор тодорхой нэг олонхи байх ёстой.
Тэгэхээр хэрвээ та кворумыг ийм байдлаар бага зэрэг бууруулбал – өөрөөр хэлбэл бид Үндсэн хуульд нэмэлт оруулахын тулд онолын
хувьд хоёр гурванны олонх буюу 66.7 хувийн санал шаарддаг ч та "тийм ээ, гэхдээ харамсалтай нь санал
хураалтад ердөө 39.8 хувь нь оролцсон, 40 хувь биш" гэж хэлэх аваас энэ нэмэлт өөрчлөлт батлагдахгүй.
Тийм ээ, бид сонгуулийн үр дүн, сонгогчдын тоо болон бусад зүйлсийг хянах боломжгүй Өөрөөр хэлбэл, энэ санал авах хэсэг дэх
үр дүнг олон нийтэд зарладаггүй бөгөөд бид санал авах хэсэг бүр эсвэл сонгуулийн тойрог бүрт дор хаяж нэг хүнийг суулгаж, сонсож,
тэмдэглэн бичиж, бидэнд үр дүнг нь өгснөөр бид шалгадаг. Эцэст нь тогтоогдсон үр дүн нь үнэндээ санал
авах хэсгүүдэд зарласан үр дүнтэй яг адил байдаг.
Ингээд бид шууд ардчилалд орох замыг олохын тулд.
Үндэсний үндсэн хуулийг өөрчлөх талаар бодохын тулд бид сонгуулийг идэвхтэй ажиглах ёстой.
Тэгэхээр, хэрвээ би зөв ойлгосон бол, сонгуулийн ажиглагчид хаа сайгүй хэрэгтэй.
Тийм ээ, та өмнө нь надаас юу хийж чадахыг асууж байсан.
Энэ нэгжийг байгуулахад ихээхэн хүчин чармайлт шаарддаг ч, би wabeo.de вэбсайтад зочлохыг заавал зөвлөж байна.
Дараа жил, миний бодлоор, Баден-Вюртемберг, Мекленбург-Баруун Помераниа болон Саксони-Анхальт мужуудад мужийн сонгууль болно.
Эдгээр сонгуулийг анх удаа улсын хэмжээнд ажиглах болно.
Та тэнд бүртгүүлж, өөрийн таних үнэмлэхийг баталгаажуулж, 6.50 фунт стерлинг төлнө.
6.50 евро, учир нь энэ нь нэлээд төвөгтэй баталгаажуулалтын процесс байдаг ч үүний цаана
бодит хүн байгаа гэдгийг тодорхой харуулдаг.
Тэгээд бид үнэндээ бүх зүйлийг бүхэлд нь шалгаж чадна:
Эцэст нь зарласан зүйл нь үнэхээр санал хураалтын хороо болон сонгуулийн тойрогт гарсан
үр дүн мөн үү? Энэ үнэхээр сэтгэл хөдөлгөм.
Мөн энэ нь заавал үнэн байж чадахгүй – дүүргийн захирагч, тэр бол Шпейрийн хотын дарга бөгөөд түүнд сонгуулийн ажиглагч бичсэн – би
үүнийг энд жижигхэн сонин мэдээлэл болгон дурдах хэрэгтэй... Үнэндээ энэ бол жижигхэн сонин явдал биш, үнэхээр
гунигтай хэрэг – тэр санал авах хэсэгт сонгуулийн ажиглагчаар хэрхэн харьцсаныг гомдоллон бичсэн.
Дараа нь Шпейрийн хотын дарга, тойргийн сонгуулийн хорооны даргаар ажиллаж байхдаа үнэндээ хариу бичиж, өөрийн үзэж байгаагаар
хүмүүс ирж сонгуулийг ажиглах нь үнэхээр аймшигтай гэж бичсэн.
Учир нь энэ нь үндсэндээ сонгууль зохих ёсоор явагдаж байгаа биш гэдгийг харуулж, ингэснээр манай
ардчиллыг хууль бус болгож байна. Үүнийг төсөөлөөд үз дээ.
Сонгуулийн олон нийтийн шинж чанар нь манай сонгуулийн хууль болон сонгуулийн журам, дүрэмд заасан үндсэн зарчмуудын нэг юм.
Тэгээд чадварлаг дүүргийн санал тоолох албаны дарга гарч ирээд, өөрийн үзэл бодлоор хэн нэгэн сонгуулийг ажиглахыг хүсэж байгаа
нь, энд одоо болж буй үйлдэл нь бидний үргэлж дурддаг ганцхан бүрэн эрхийн үйлдэл мөн эсэх, зөв
явагдаж байгаа эсэхийг шалгахыг хүсэж байгааг хэлсэн.
Тэд зүгээр л тэнд зогсож байсан учраас тэдэнд итгээгүй юм шиг харагдах байсан.
Тэгээд л ийм байдаг. Зүгээр л төсөөлөөд үз дээ.
Хотын дарга өөрийг нь энэ албан тушаалд анх томилогдоход хариуцлага хүлээсэн хүмүүсийн талаар ийм бодолтой байдаг.
Маш сонирхолтой. Маш сайхан. Ноён Людвиг, бидэнтэй ярилцсанд баярлалаа!
Энэ үнэхээр нүд нээмээр туршлага болсон. Юуны өмнө одоо хүн бүр яг ямар алхам хийх боломжтойг харж чадна.
Нэгдүгээрт, та сонгуулийг ажиглахад оролцож болно.
Би таны WABEO-тэй холбогдож чадах гэж бодож байна.
Дараа нь та хэрхэн шинэ эс үүсгэх эсвэл одоо байгаа эсэд нэгдэхийг харж болно.
Тэгээд чи зүгээр л үүнийг хийж чадна. Эрх чөлөө "үгүй"-гээс эхэлдэг.
Одоо та бидэнд үүнийг бодитоор хэрэгжүүлэх эхний алхмуудыг зааж өгсөн гэж би бодож байна, ингэснээр
иргэд эрх мэдлээ өөрсдийн гарт буцааж авч чадна.
Мэдийн мэдлэгт ихээхэн нэмэр болсон ярилцлагад маш их баярлалаа!
Энд байх боломж олгосонд баярлалаа.