Агар мо ба ин назар кунем, кӣ бояд бо он сару кор кунад?
Ман бо чанд ҳамкорам маркази худро таъсис додам, ки маънояш:
Марказ барои таҳқиқ, бознигарӣ, таъқиби ҳуқуқӣ ва пешгирии ҷиноятҳо алайҳи башарият.
Бисёре аз мардум ҳамеша мепурсанд, ки чаро ҷиноятҳо алайҳи башарият?
Зеро он чизе, ки мо дар ин ҷо аз сар гузарондем, ҷиноятҳо алайҳи башарият буданд.
Одамон таъқиб шудаанд. Духтурон то ҳол таъқиб мешаванд.
Табибон барои иҷрои вазифаи худ ба зиндон фиристода мешаванд.
Ҳамкорам Райнер Фюлмих дар зиндон дар Геттинген аст. Вай инчунин омӯзгори бузург аст.
Оштигӣ танҳо дар сурате имконпазир аст, ки мо шароити сиёсиро тағйир диҳем.
Зеро шароити сиёсие, ки мо дар он қарор дорем ва дар он мо танҳо қудратро аз даст
медиҳем, ҳеҷ гоҳ ба бознигарии дуруст намерасонад.
Зеро, чунон ки ман гуфтам, дар он сурат худи ҷинояткорон маҷбур мешуданд, ки бо он чи карда буданд, рӯбарӯ шаванд.
Ҳеҷ кас наметавонад гумон кунад, ки онҳое, ки ин ҷиноятҳоро алайҳи башарият содир
кардаанд, бархоста гӯянд: «Бале, мо ин корро кардем.»
Ва ҳоло мо мехоҳем дар назди додгоҳ, назди додрасҳое, ки худи мо интихоб кардаем, ва назди прокурорҳое, ки худи мо
интихоб кардаем, ба суд кашида шавем, то онҳо ҳукм кунанд, ки оё он чи мо кардем дуруст буд ё нодуруст.
Доварон, ки се моҳ пеш, то он даме ки ҳуҷҷатҳои RKI нашр нашуда буданд, ҳама ба ман мегуфтанд, ки он вақт ҳама
чизро дуруст карда буданд, ҳоло ногаҳон бояд парвандаро бозбинӣ кунанд... Ин ҳам кор намекунад.
Он танҳо кор хоҳад кард... – ва Ральф Боес ҳамакнун инро эълон кард, ва ман бо Ральф Боес ва бисёри дигар розӣ
ҳастам. Лутфан ба вебсайте, ки ӯ зикр кард, назар андозед.
Ман бовар дорам, ки мо бояд аз давлатҳои федералӣ гузарем.
Дар ҳар давлати федералӣ мо Конститутсияи худро дорем.
Ва азбаски онҳо конституцияҳои ҷудогонаанд, ҳар кадоме аз конституцияҳои давлатҳои федералӣ
ба мо имкон медиҳад, ки онҳоро тағйир диҳем.
Қудрат дар дасти мост. Шумо танҳо инро намедонед...
Имрӯз ман бо самимият вакили ҳуқуқӣ Ральф Лудвигро ба студияи Kla.TV-и мо истиқбол мекунам.
Салом.
Дар эътироз дар Берлин шумо гуфтед, ки қудрат дар дасти мост, аммо мо ҳатто инро намедонем.
Хуб, ман ҳам намедонам. Ман ҳатто намедонам, ки дар дасти ман чӣ гуна қудрат аст.
Ва ман ҳатто намедонам, ки чӣ гуна бояд ба қарорҳои сиёсӣ таъсир расонам ва ин чӣ гуна кор мекунад.
Шумо метавонед ба мо кӯмак кунед, метавонед ба ман кӯмак кунед, метавонед ба тамошобинон каме кӯмак кунед?
Бале, дар принсип ин чандон душвор нест.
Дар Олмон 16 штати федералӣ ҳаст ва ҳар як штати федералӣ конститутсияи худро дорад.
Ва ҳар конститутсияи давлатӣ – ба ҷуз Ҳесс, вале дар асл Ҳессро низ дар бар гирифта –
имконияти қонунгузории мардумиро пешбинӣ мекунад.
Ин маънои онро дорад, ки мардуме, ки дар давлати федералии дахлдор зиндагӣ мекунанд, метавонанд қонунҳои худро қабул кунанд.
Ва онҳо на танҳо метавонанд қонунҳо қабул кунанд, балки метавонанд Конститутсияи дахлдори
давлатӣ ва Конститутсияи онро низ тағйир диҳанд.
Пас онҳо метавонанд, агар хоҳанд, қоидаҳои ҳамзистӣ, қоидаҳои сохтор ва сохтори
сиёсиро дар давлати федералии худ тағйир диҳанд.
Барои ин аксарияти муайян лозим аст. Ин маънои онро дорад, ки ҳамеша се қадам дар назар гирифта мешаванд.
Қадами аввал ташаббуси шаҳрвандон аст. Ин маънои онро дорад, ки шумо идеяро пешниҳод мекунед.
Шумо бояд шумораи муайяни раъйҳоро ҷамъ кунед.
Дуюм он чизест, ки онро референдум меноманд.
Ин маънои онро дорад, ки шумо бояд исбот кунед, ки шумораи муайяни одамон дар кишвар ба ин мавзӯъ таваҷҷӯҳ доранд.
Ин ҳамеша душвортарин марҳила аст, ва вақте ки шумо онро паси сар мекунед, он мисли интихоботест, ки мо медонем, Сипас, рӯзи
якшанбе мардум ба нуқтаҳои раъйдиҳӣ даъват мешаванд ва метавонанд дар ин масъалаи сиёсӣ ё қонуни пешниҳодшаванда ё чизи монанди он
раъй диҳанд ва баъд метавонанд бигӯянд: «Мо, ҳамчун мардум дар ин давлати федералӣ, мехоҳем, ки он ба ин шакл ё он шакл
бошад, ё мо мехоҳем, ки ин қонун вуҷуд дошта бошад, ё мо мехоҳем, ки ин танзимот ё он танзимот вуҷуд дошта бошад.»
Принсипӣ, ин дар ҳар як Конститутсияи давлатӣ муқаррар шудааст.
Ва ин маънои онро дорад, ки агар мо хоҳем, метавонем худ дар қабули қарорҳои сиёсӣ дахолат кунем, на танҳо ҳар чор ё панҷ
сол як маротиба дар як қуттӣ нишона гузошта, умедвор шавем, ки шахсони дуруст интихоб шуда, қарорҳои дуруст қабул мекунанд.
Оҳ, ҳа. Ва конститутсияҳои давлатӣ – ҳоло ман каме саргардон шудаам... Мо инчунин Қонуни асосӣ дорем.
Ин чист? Ба як сабаб он дар сатҳи федералӣ кор намекунад, он танҳо дар сатҳи давлатӣ кор мекунад. Чаро?
Бале, албатта, мо Қонуни асосӣ дорем, ва Қонуни асосӣ дар асл «Қонуни асосӣ» ном дорад – на «Конститутсияи
Олмон» ё «Конститутсияи олмонӣ», балки «Қонуни асосӣ барои Федератсивии Ҷумҳурии Олмон».
Албатта, ин сабабҳои таърихӣ дорад. Пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ Олмон тақсим шуд.
Олмон ишғол карда шуд, аз ҷониби қудратҳои гуногун, дар асл аз ҷониби чор қудрати пирӯз, ва қаламраван амалан тақсим карда шуд.
Ин маъно дошт, ки тамомияти сарзамини Империяи Олмон дигар вуҷуд надошт.
Ва сипас Ҷанги Сард байни Ғарб ва Шарқ, аслан Русия – ва дар он замон Иттиҳоди Шӯравӣ – оғоз ёфт.
Ва қудратҳои Ғарбӣ дар бораи он ки бо Олмон чӣ гуна муносибат кунанд, чӣ гуна ба он муносибат кунанд ва
ояндаи Олмон чӣ бояд бошад, назари гуногун доштанд.
Ва ҳа, ин боиси таъсиси Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар соли 1949 шуд, ва Ҷумҳурии Федеративии
Олмон, албатта, танҳо як қисми тамоми Райхи Олмон аст.
Ва дар он замон ҳанӯз тахмин мешуд, ки ниҳоят ҳалли масъала пайдо хоҳад шуд, ҳалли масъала барои тамоми Олмон, ва аз ҳамин сабаб
Конститутсияи Олмон эҷод нашуд, зеро Конститутсия метавонист танҳо барои тамоми қаламрави Рейх, қаламрави
пешини Рейх, тамоми қаламрави Олмон қабул шавад, ва аз ин рӯ онро «Қонуни асосӣ» номиданд.
Ин аслан қонуни асосии се қудрати ғолиби Иттиҳод аст, ки сипас, то андозае, бо сиёсатмадорон дар Ҳеррен-Кимзе музокира шуд.
Ва ин Қонуни асосӣ пас аз муттаҳидшавӣ низ боқӣ монд.
Ҳатто он вақт, гарчанде ки дар Қонуни асосӣ пешбинӣ шуда буд, конститутсия барои тамоми Олмон таҳия
нашуд, балки Қонуни асосӣ ҳамчун конститутсия идома ёфт.
Ва ман ҳамеша мегӯям, ки конститутсия метавонад танҳо конститутсия бошад, агар он соҳибихтиёр дошта бошад.
Ва суверен, бар хилофи он чи Карл Шмитт танҳо мегӯяд, на он касест, ки ҳолати фавқулоддаро муайян мекунад,
балки он касест, ки метавонад қоидаҳоро тағйир диҳад.
Ва Конститутсияи мо имкон намедиҳад, ки мардум қоидаҳоро тағйир диҳанд.
Ин маънои онро дорад, ки Қонуни асосӣ дар ин маънӣ наметавонад конститутсия бошад, зеро Қонуни
асосӣ ягон ҳокимияти соҳибихтиёрро эътироф намекунад.
Ё ягона амали ҳокимияти давлатӣ, ки мо ҳамчун шаҳрвандон мешиносем, маҳз интихобот аст –
ҳар чор сол як бор интихоб кардани Бундестаг.
Ва ин ягона иштироки мардум дар Федератсияи Ҷумҳурии Олмон аст.
Дар акси ҳол, ҳеҷ чиз пешбинӣ нашудааст. Қонунгузории маъмул вуҷуд надорад.
Ҳарчанд моддаи 20 ҳанӯз муқаррар мекунад, ки ҳокимият сиёсатро тавассути интихобот ва раъйпурсиҳо
муайян мекунад, дар Олмон раъйпурсиҳо вуҷуд надоранд.
Қонуни раъйдиҳӣ вуҷуд надорад ва бинобар ин раъйдиҳӣ вуҷуд надорад.
Сипас моддаи 146 аст, ки муқаррар мекунад, ки мардуми Олмон метавонанд Конститутсияи нав ё Конститутсияро қабул кунанд.
Бисёре аз ҳуқуқшиносони конститутсионӣ мегӯянд, ки ин параграф ё ин модда татбиқ намешавад, ки ин меъёр татбиқ намешавад.
Ин мавзӯъро метавон ба таври васеъ муҳокима кард, аммо дар ҳар конститутсияи иёлатҳои Олмон имконият вуҷуд дорад, ки мардум
тавассути се қадами номбаркардаи ман ба таври фаъол дар қонунгузорӣ дахолат кунанд, худашон қонунҳо
эҷод кунанд ва ба ин васила қоидаҳоро тағйир диҳанд.
Ва на танҳо қоидаҳои татбиқ метавонанд қонунҳоро тағйир диҳанд, балки онҳо ҳатто – чунон ки ман гуфтам, бо як ишораи кӯтоҳ
дар бораи Ҳесс – метавонанд Конститутсияро дар ҳар як давлати федералӣ, яъне қоидаҳои ҳамзистии онҳоро тағйир диҳанд.
Ду арзиши асосӣ ҳастанд, ки бояд риоя шаванд.
Ин ҳамеша принсипи демократия аст, яъне ҳар қарори сиёсӣ бояд бар асоси иродаи мардум қабул карда шавад.
Дуюм кафолати шаъни инсон аст. Пас мо набояд қоидаҳоро ба тавре тағйир диҳем, ки кафолати шаъни инсон барҳам ёбад.
Аммо ин ягона қоидаҳоянд ва дар доираи онҳо мардум дар ҳар як давлати федералӣ метавонанд барои худ қарор қабул кунанд.
Пас, масалан, мо метавонем қарор диҳем, ки дигар намехоҳем ҳукумати давлатӣ ё парламенти давлатӣ-ро ҳар панҷ (дуруст: чор)
сол интихоб кунем, балки мехоҳем онҳоро ҳар ду сол интихоб кунем.
Ё мо метавонем қарор гирем, ки дигар ҳукумати давлатӣ намехоҳем, балки парламенти давлатӣ бояд маъмуронро
таъин кунад, то вазифаҳои муайянро иҷро кунанд ва ғайра.
Мо инчунин метавонистем назариявӣ Парламентро барҳам диҳем, агар алтернативае дошта бошем, ки ба ҷои
намояндагӣ кардани иродаи демократӣ онро ифода кунад.
Пас мо метавонем бисёр чизҳоро тағйир диҳем, аммо танҳо дар сатҳи давлатӣ, на дар сатҳи миллӣ.
Бале, хеле ҷолиб. Ва чӣ гуна чунин равандро оғоз кардан мумкин аст?
Биёед тасаввур кунем, ки мо мехостем дар тамоми ин сохтори сиёсӣ чизеро тағйир диҳем, ё, масалан, тарзи таъйини додрасонро ё
ҳатто прокурорҳои давлатӣ иваз кунем, то онҳо дигар аз ҷониби Вазорати адлия таъйин нашаванд, балки аз ҷониби мардум.
Чӣ тавр шумо метавонед ин корро анҷом диҳед? Чӣ тавр шумо метавонед ташаббус ба даст гиред?
Дар асл, чунон ки ман гуфтам, ҳамаи қонунҳо, аз ҷумла конститутсияҳои давлатӣ, метавонанд тағйир дода шаванд.
Ва дар асл, ҳар кас метавонад ба осонӣ ташаббусеро оғоз кунад; як ё ду нафар метавонанд ташаббусеро оғоз кунанд...
…Пас, ҳардуи мо?
Мо ҳарду метавонистем – хуб, эҳтимол ҳоло не, зеро мо дар як штат зиндагӣ намекунем, аммо аз назари принсип, ҳа.
Агар мо дар як давлати федералӣ зиндагӣ мекардем, метавонистем танҳо бигӯем, ки мо тағйирот дар қонун мехоҳем.
Пас мо лоиҳаи қонунро, тавре ки мо онро тасаввур мекунем, омода мекунем – ба ибораи дигар, ҳамин корест, ки мо мекунем.
Ҳмм.
Ҳамчунин фарқиятҳо ҳастанд. Шумо инчунин метавонед дархостҳои оммавиро пешниҳод кунед, ки маънои онро дорад, ки
Парламент бояд бо баъзе дархостҳо сарукор гирад ва ҷаласаи парламентиро баргузор кунад, то масъаларо баррасӣ намояд.
Аммо ҳоло, дар доираи қонунгузории мардумӣ, мо ҳарду, ба таври рамзӣ, як лоиҳаи қонун менависем ва онро одатан
ба кумитаи раёсатии порлумони давлатӣ пешниҳод мекунем.
Ва сипас ба таври комилан оддӣ эълон хоҳад шуд, ки бо ин тағйирот дар қонун дар ин ҷо ташаббуси шаҳрвандон оғоз мегардад.
Ва пас мо метавонем оғоз кунем ва барои ин ислоҳи қонунӣ, ки дорем, раъйҳо ҷамъ кунем.
Ва вақте ки мо ба кворуми муайян расидем – дар марҳилаи аввал он нисбатан кам аст, дар баъзе кишварҳо он танҳо 6 000 ё 5
000 раъй аст – вақте ки мо ин раъйҳоро ба даст орем, ба мо иҷозат дода мешавад, ки онро «референдум» номида оғоз кунем.
Ин маънои онро дорад, ки парламенти давлатӣ сипас петисияи шаҳрвандонро баррасӣ мекунад ва метавонад онро тасдиқ кунад ё
тасдиқ накунад. Дар он сурат референдум баргузор намешавад.
Сипас он ба раъйпурсӣ меравад, ва барои раъйпурсӣ шумо бояд дар давраи муайяншуда, одатан шаш
то ҳашт моҳ, шумораи муайяни имзоҳоро ҷамъ кунед.
Ва вақте ки ин кворум убур карда шавад, парламенти давлатӣ масъаларо боз баррасӣ карда, қарор
медиҳад, ки оё ташаббуси қонунгузориро тасдиқ кунад ё не.
Ва агар ӯ онро тасдиқ накунад, пас раъйпурсӣ баргузор мешавад, ки он мисли интихобот аст.
Сипас шаҳрвандон барои раъйдиҳӣ рӯзи якшанбе даъват мешаванд.
Ва сипас мегӯянд: «Хуб». Аз шаҳрвандон пурсида мешавад, ки оё онҳо ин қонунро мехоҳанд, ҳа ё не.
Тавре ки шумо дар эътироз дар Берлин гуфтед, қарори ниҳоӣ бояд боз як бор аз ҷониби мардум қабул карда шавад.
Аз ин рӯ, инро дар амал тавассути ин конститутсияҳои миллӣ оғоз кардан мумкин аст.
Бале, дақиқ. Дар давраи пандемияи коронавирус мо дидем, ки сиёсат ба ҳаёти мардум дахолат кард.
Ва ман фикр мекунам, ки бояд барои мардум имконпазир бошад, ки худро аз ин сиёсатҳои дахолаткунанда ҳимоят кунанд.
Ва он чизеро, ки ман ҳоло тавсиф кардам, ин қадамҳо, ин се қадам, абадият мегиранд.
Ва то он замон, албатта, мо наметавонистем чизеро пешгирӣ кунем.
Ва аз ҳамин сабаб пешниҳоди ман ин аст, ки мо пеш аз ҳама ҳуқуқи веторо дар ҳамаи конститутсияҳои давлатӣ ворид кунем.
Пас, мо аслан мегӯем, ки ҳар қонун ва ҳар қароре, ки ҳукумати давлатӣ қабул мекунад, ҳадди ақал пас аз се моҳ ба иҷро медарояд.
Дар тӯли ин се моҳ шахсоне, ки кворуми муайян доранд, вақти ҷамъоварии имзоҳоро доранд.
Ва агар онҳо теъдоди муайяни имзоҳоро, ки ман фикр мекунам дуюним фоизи аҳолист, вале он метавонад тағйир ёбад, ҷамъ
кунанд, пас дар бораи ин қонун раъйпурсӣ баргузор мешавад.
Зеро он гоҳ дуюним фоиз аслан гуфтанд, ки мо ин қонунро намехоҳем.
Ин кам нест. Яъне, панҷ фоиз дар порлумони давлатӣ як гурӯҳ аст.
Пас дар ин ҷо дуюним фоиз мегӯянд, ки мо инро намехоҳем.
Ки тамоми аҳолӣ, яъне шаҳрвандони давлати федералии дахлдор, пас раъй медиҳанд, ки оё онҳо ин қонун ё ин қоидаро мехоҳанд ё не.
Аммо агар қонунгузор як қарорнома ё қонунро пешниҳод кунад — зеро мегӯяд, ки он комилан фаврӣ аст ва мо бояд онро ҳоло
зуд қабул кунем — ва агар ӯ мӯҳлати се моҳаро надиҳад, пас раъйдиҳӣ ба ин қонун ё ин қарорнома ҳатмӣ аст.
То ки мо ба ҳолате нарасем, ки қонунгузорон қонунҳоро бо шитоб қабул кунанд.
Ман ҳамеша мегӯям, ки агар мардум метавонистанд дар бораи талаботи пӯшидани ниқоб раъй диҳанд, он ҷорӣ намешуд.
Бале, талаботи пӯшидани ниқоб аслан тавассути амалиёти махфӣ ҷорӣ карда шуд ва маҳз ҳамин чиз аввалин бор тарсро ба вуҷуд овард,
ки сипас, масалан, шарти зарурӣ барои эмин шудани мардум гардид.
Ва мо бояд бигӯем, ки агар онҳо хоҳанд қонунҳоро, гӯё дар торикии шаб, қабул кунанд, ки дар муддати кӯтоҳ ба иҷро дароянд, пас
сиёсатмадорон бояд фавран ва ҳамеша ин қонунҳоро ба раъйпурсии мардум гузоранд, то
мардум дар сурати зарурат битавонанд «не» гӯянд.
Ин ҳамин ҳуқуқи вето аст, ҳокимияти ниҳоии қабули қарор, чунон ки ман ҳамеша мегӯям. Бале.
Ки мардум метавонанд «не» гӯянд ва корҳоро ба ин тарз анҷом додан мумкин нест.
Мо ин корро карда метавонем. Мо ин корро дар ҳар як давлати федералӣ карда метавонем.
Ва ин ба сиёсатмадорон равшан мекард, ки ҳар қонуне, ки онҳо қабул мекунанд – ҳоло, масалан, дар
сатҳи федералӣ, маҳз ҳамин қарзҳоро ба бор оварданд.
Аммо, масалан, инчунин мумкин аст гуфт... Ҳатто бо қонунҳои федералӣ Шӯрои Федералӣ бояд тасдиқ кунад.
Ва агар мо, ҳамчун аҳолии давлатҳои федералӣ, ба ҳукумат бигӯем, ки онҳо ҳақ надоранд ба ин розӣ
шаванд, пас, масалан, ин қарзҳо ба вуҷуд намеомаданд.
Ва мо, ҳамчун аҳолӣ, бояд ин қудрат дошта бошем, то ки танҳо як бор раъй диҳем ва сипас назорат надошта бошем, ки сиёсатмадорон
дар ҳар маврид чӣ кор мекунанд, кадом эътилофҳо ташкил мешаванд, сиёсатмадорон чӣ гуна қарор қабул мекунанд,
балки то ки мо, ҳамчун шаҳрвандон, дар ҳар лаҳза дар ҳар масъалаи сиёсӣ бигӯем: «Мо инро намехоҳем.»
Оё аллакай нишонаҳое ҳастанд, ки гурӯҳҳо дар ин самт кор мекунанд ва ташаббусро ба даст гирифтаанд?
Бале, ғояи аслии тамоми ин кор ин аст, ки онро пурра децентрализатсия кунанд.
Пас мо намехоҳем, ки ягон созмони марказӣ ин корро анҷом диҳад.
Ба ҷои ин, мо аслан гуфтем, ки ду чиз барои мо ҳалкунандаанд.
Гурӯҳҳо ва созмонҳое, ки ин корро мекунанд, бояд худашон бо ҳамдигар ба тарзи муайян демократӣ муносибат кунанд.
Мо мегӯем, ҳамеша қарорҳоро бар асоси қабул қабул кунед.
Ин маънои онро дорад, ки агар мо хоҳем демократияи ҳақиқиро дошта бошем, аввал бояд онро
дар миқёси хурд худамон амалан татбиқ кунем.
Ин маънои онро дорад, ки мо наметавонем талаб кунем, ки ҷомеаи мо демократӣ бошад.
Ва мо худамон, дар миқёси хурд, дар минтақае, ки дар он фаъолият мекунем, бо якдигар демократӣ
рафтор намекунем ва бар асоси қабул рафтор намекунем.
Пас дар ин шароитҳо ин як қарори муҳим аст.
Ва нуқтаи дуюм ин аст, ки чӣ гуна мо метавонем ҳарчи бештари одамонро ҳавасманд созем, то барои чунин раъйпурсӣ ё
аввал барои муроҷиатнома имзоҳои кофӣ ҷамъоварӣ шаванд.
Ва ин бояд пурра децентрализатсия карда шавад, аз ҷониби гурӯҳҳои хурд анҷом дода шавад, ки нисбат ба ягон мақоми
марказӣ беҳтар метавонанд дар маҳал қарор гиранд, муайян кунанд, ки масъалаҳо кадомҳоянд, чӣ ҷолиб аст ва ғайра.
Ва ҳоло ташаббусҳои зиёде ташкил мешаванд.
Мо воқеан танҳо пешниҳод кардем ва гуфтем: «Ҳай, як коре кун.»
Ва ҳоло моро ба Баден-Вюртемберг даъват кардаанд.
Доираи васеи ташаббусҳо ҳастанд, ки мехоҳанд ин корро анҷом диҳанд ва онро амалӣ созанд.
Ман ҳамагӣ аз Саксония-Анхальт омада расидам, каме пеш аз ин мусоҳиба. Ман дар Густен дар Саксония-Анхальт будам.
Шумораи зиёди аъзоён ва ассотсиатсияҳои маҳаллӣ аз созмони мардумӣ DieBasis, ки низ ба ин навъи
демократияи мардумӣ манфиатдор аст, дар он ҷо ҷамъ омаданд.
Ва ҳамин тавр мо дақиқ ҳамин корро кардем. Дар асл, мо танҳо муҳокима кардем, ки чаро
касе бояд варианти асосиро интихоб кунад.
Ва ҳайратовар, ки натиҷаи дақиқ ҳамин буд:
Зеро мо ҳамонҳоем, ки дар ниҳоят ин намуди демократияи мардумӣ – ҷое ки қарорҳо аз поён ба боло ва на аз боло ба поён қабул
мешаванд, ҷое ки мо децентрализатсияшудаем, ҳамаи қарорҳои муҳим маҳаллӣ қабул мешаванд ва ҳама дар ҳамаи
қарорҳои сиёсӣ иштирок мекунанд – ро таҷассум мекунем.
Дар асл, ин нуқтаи беназири фурӯши пойгоҳ аст. Ва мо мехоҳем онро ба ҷаҳони беруна бо таъсири бештар муаррифӣ кунем.
Ҳамин тавр, маҳз ҳамин ғоя: қарорҳо дар поён қабул мешаванд, на дар боло.
Мо ба дафтари марказӣ ниёз надорем, ки барои мо қарорҳо қабул кунад; ба ҷои ин, ҳамаи қарорҳои муҳиме, ки
ба ҳаёти мо таъсир мерасонанд, маҳаллӣ қабул мешаванд.
Ва сипас, дар принсип, агар шумо майдони васеи замин ва ғайра дошта бошед, қарорҳои маҳаллӣ низ метавонанд муштаракан
қабул шаванд, то ки қарорҳо барои ҳама якҷоя қабул шаванд.
Бале, хеле ҷолиб аст, зеро шумо ҳамеша мешунавед, ки мардум мегӯянд онҳое, ки дар боло ҳастанд, бо мо ҳар чи
хоҳанд, мекунанд ва мо дар ин бора ҳеҷ коре карда наметавонем.
Онҳо маҷбур ҳастанд, ки ҳамаи инро таҳаммул кунанд, мисли борон ва барф.
Тормози қарзӣ озод мешавад ва кишвари мо дар афтониши озод қарор дорад.
Аммо воқеан ҷолиб аст, ки ниҳоят роҳе пайдо мешавад.
Ҳоло ман чӣ кор карда метавонам, масалан, агар ман, тавре шумо гуфтед, хоҳиши бозпас гирифтани қудратеро доштам, ки ҳаққи ман
аст, дар куҷо метавонам ҳамроҳ шавам? Ман чӣ кор карда метавонам?
Хуб, пеш аз ҳама, кофист, ки дар маҳаллаатон як гурӯҳ ташкил кунед.
Ё ҳатто лозим нест, ки он гурӯҳ бошад; мо онро ҳуҷайра меномем.
Пас танҳо бо дӯстони маҳаллаи худ вохӯред – беҳтараш дар маҳалла – бо мардум ҷамъ шавед.
Ва, масалан, китоби Райнер Маусфельд «Чаро гӯсфандҳо хомӯшанд?»-ро бихонед.
Зеро Райнер Маусфельд дар ин китоб хеле, хеле хуб таҳлил кардааст, ки сохтори сиёсии мо дар асл чӣ гуна кор мекунад, чаро
мо ҳеҷ гуна овозе надорем, чаро мо демократияи намояндагиро дорем, ки бо демократия ҳеҷ иртиботе надорад ва ба
мо воқеан имкон намедиҳад, ки қарорҳои худро қабул кунем.
Мақсад чист? Ҷаноби Маусфелд чӣ мегӯяд?
Хуб, ҷаноби Маусфельд аслан мегӯяд, ки ин, дар таъсисёбии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, бештар ё камтар
аввалин конститутсия, аввалин конститутсияи демократӣ аст.
Хуб, дар ин бора баҳс вуҷуд дорад; Конститутсияи Полша зудтар қабул шуд.
Аммо, албатта, аввалин конститутсияи бузурги демократӣ Конститутсияи Иёлоти Муттаҳидаи Амрико буд.
Ва воқеан Падарони асосгузори Иёлоти Муттаҳида дар он замон дар ин бора баҳс карданд:
Оё мо мехоҳем демократияи мустақимро ҷорӣ кунем, ки дар он мардум дар қабули қарорҳо иштирок мекунанд, ё
демократияи намояндагиро – ки дар асл зиддияти истилоҳ аст?
Демократияи намояндагӣ – ё намояндагӣ аст ё демократӣ – бинобар ин, демократияи намояндагӣ,
агар ба он бодиққаттар назар кунед, зиддият аст.
Ва дар он замон фаҳмидем, ки агар мо воқеан қудрати қабули қарорҳои демократии поёнӣ дошта бошем, сарвати сарватмандон
дар хатар меафтод, зеро камбизоатон метавонистанд демократӣ қарор гиранд, ки пул ё дороиҳоро ба таври дигар тақсим кунанд.
Албатта, ин танҳо як масъалаи иқтисодӣ буд.
Ва сипас мо баррасӣ кардем, ки чӣ гуна метавонистем онро ҳанӯз демократия ном барем, аммо онро
ба тавре сохта расонем, ки демократия набошад.
Ва ҳамин демократияи намояндагиест, ки мо ҳоло дорем.
Пас, чунон ки ман гуфтам, он чизе, ки шумо ҳоло гуфтед, ва он тавре, ки мардум онро эҳсос мекунанд, дар асл ҳамин тавр аст.
Онҳое, ки дар боло ҳастанд, чизе мекунанд ва мо наметавонем ҳеҷ чизро қарор диҳем.
Ин ҳиссиёт фиребомез нест, балки чунин аст: мо салиби худро месозем ва ҳамин аст...
Ва ҳамин аст, мо ҳеҷ чизро намедонем!
Пас ҳар касе, ки ба CDU раъй дода буд, эҳтимолан интизор надошт, ки бо сиёсатҳои ҳатто сабзтар аз пештара бо Ҳизби Сабзҳо рӯбарӯ
шавад, онҳое, ки бо раъйҳояшон аз мақом барканор карда буданд.
Ин шояд он чизе набуд, ки мардум мехостанд.
Ман намедонам, аммо гумон мекунам, ки онҳо намехостанд; вагарна ба Сабзҳо раъй медоданд, на ба CDU.
Аммо онҳо ҳеҷ коре карда наметавонанд. Ҳоло онҳо чор сол ҳамонҷо менишинанд, ва баъд мардум фикр
мекунанд: «Хуб, бори оянда ба онҳо нишон медиҳем.»
Аммо мо ин дафъа ба CDU раъй намедиҳем, ба SPD раъй медиҳем.
Ин ҳамеша ҳамин чизест, ки мо онро эҳсос мекунем. Ва пас боз ҳеҷ чиз тағйир намеёбад.
Пас онҳо комилан ҳайрон мешаванд, ки вақте навбати дигарон мерасад, боз ҳеҷ чиз тағйир намеёбад.
Зеро мо наметавонем ба қарорҳои сиёсии инфиродӣ таъсир расонем.
Ва мо метавонем инро дар принсип тибқи конститутсияҳои давлатӣ анҷом диҳем, аммо намекунем.
Райнер Маусфельд ҳаминро мегӯяд. Онҳо мисли иллюзионистҳоянд, ки дар назди он меистанд.
Ин дарҳо вуҷуд доранд, ва иллюзионистҳо, ҷодугарон дар назди онҳо меистанд ва онҳоро аз назари мо самаранок пинҳон
мекунанд, дарҳое, ки мо воқеан метавонистем аз онҳо гузарем.
Ва демократияи намояндагиро метавон ҳамчун олигархияи элита, олигархияи интихоботӣ, аристократия ё ҳар чи хоҳед номид.
Зеро ба мо иҷозат дода шудааст, ки аз миёни теъдоди муайяни элитаҳо онҳоеро интихоб кунем, ки
дар чор соли оянда бар мо ҳукмронӣ хоҳанд кард.
Аммо дар асл мо воқеан имкони тағйир додани чизеро надорем.
Мо ин корро танҳо дар сурате карда метавонем, ки дар қабули қарорҳои сиёсии инфиродӣ дахолат кунем.
Ва монеаҳо хеле баланданд. Ин чизест, ки мо ҳоло наметавонем анҷом диҳем.
Ва идеяи озодӣ бо не оғоз меёбад.
Пас, дар робита ба ин лоиҳае, ки ман дар Берлин оғоз кардам, воқеан бояд гуфт, ки мо бояд салоҳияти қабули
қарор, яъне салоҳияти ниҳоии қабули қарор оид ба масъалаҳои алоҳидаи сиёсиро ба дасти мардум супорем.
Мо бояд қарор гирем: оё мо мехоҳем тормози қарзиро бардорем?
Мо бояд қарор гирем, ки низоми маорифи мо чӣ гуна сохта шудааст.
Мо бояд қарор диҳем, ки низоми адолати мо чӣ гуна сохта шавад.
Мо бояд қарор диҳем, ки энергияамонро чӣ гуна мехоҳем ва ғайра ва ғайра.
Мо метавонем ҳамаи ин қарорҳоро худамон қабул кунем.
Ва ман бар ин назарам, ки ҳеҷ шахс наметавонад қарори бадтар аз ҳар коршинос ё ҳар касе,
ки ҳамчун коршинос таъин шудааст, қабул кунад.
Онҳоро хуш омадед, ки дар ин масъала маслиҳат диҳанд ва назари худро баён кунанд.
Аммо аз назари ман, ман комилан қобили қабули қарорҳои худам ҳастам ва ба ҳар каси дигар дар Олмон
низ эътимод дорам, ки ҳамин тавр амал хоҳанд кард.
Хуб, бо назардошти сиёсати солҳои охир, ба ҳама равшан аст, ки онҳо метавонистанд худашон кори беҳтар анҷом диҳанд.
Пас ман метавонистам дар минтақаи худ як шӯъба ташкил кунам ва дар он ҷо ташаббусро ба даст гирам.
Аммо ман аз куҷо метавонам, масалан, имтиёзҳо гирам ё пешниҳодҳо гирам?
Оё вебсайте ҳаст, ки дар он ҷо метавон дар ин бора бештар маълумот гирифт? Оё шумо метавонед ба мо як маслиҳат диҳед?
Пас вебсайт ҳанӯз онлайн нест, аммо «freiheit-beginnt-mit-nein.de» вуҷуд дорад.
Чунон ки дар ин ҷо гуфта шудааст: Озодӣ бо «не» оғоз меёбад.
Ин саҳифа низ метавонад то замони нашри ин мусоҳиба онлайн бошад.
Мо ҳоло дар марҳилаҳои ниҳоии анҷом додани он ҳастем. Он вақт маълумот дастрас хоҳад буд.
Аммо ғоя ҳаст ва инчунин имкони барқарор кардани робитаҳо низ вуҷуд дорад.
Аммо имконияти шабакавӣ ба тавре ташкил карда мешавад, ки шумо маҷбур мешавед шабакавиро дар шакли аналогӣ анҷом диҳед.
Ва он гоҳ онро метавон ба таври рақамӣ такрор кард. Пас мо намехоҳем, ки мардум ба таври рақамӣ шабакавӣ шаванд.
То ки мардум, чун ҳоло мо инро эҳсос мекунем, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва ғайра ба ҳамдигар мактуб нависанд, ғазабашонро ифода
кунанд, идеяҳои зиёде дошта бошанд ва бисёр чизҳо нависанд.
Ба ҷои ин, мардум бояд маҳаллӣ ва шахсан шабакаи алоқаҳоро ташкил кунанд.
Ва агар онҳо ба ҳамин тарз пайваст шаванд, пас онҳо низ метавонанд дар портал нишон диҳанд, ки мо як гурӯҳ ё як
ҳуҷайра ҳастем, мо инҷоем ва мехоҳем чизеро анҷом диҳем.
Онҳо сипас метавонанд аз дигарон кӯмак ҷӯянд, ба дигарон кӯмак пешниҳод кунанд ва ғайра.
Аммо мо асосан ба шабакаҳои аналогӣ тамаркуз мекунем.
Мо мехоҳем, ки мардум дар маҳал бо ҳамдигар робита барқарор кунанд, дар бораи масъалаҳо баҳс оғоз кунанд ва ин идеяро
дар хотир дошта бошанд: мо метавонем ин ҷомеаро тавассути ҷамъоварии ниҳоӣ имзоҳои кофӣ барои ин раъйпурсӣ тағйир диҳем.
Азбаски ин марҳилаи дуюм хеле душвор аст; гирифтани 200 000 имзо хеле душвор аст. Дар Саксония он 450 000 аст.
Аммо мо метавонем инро анҷом диҳем, агар одамон пешакӣ шабакаи алоқаҳоро ташкил кунанд.
Ва онҳо бояд бо ҳамдигар дар баҳсҳои сиёсӣ ширкат варзанд.
Аммо онҳо инчунин бояд омӯзанд, ки чӣ гуна фазои баҳс эҷод кунанд, ки дар он мардум метавонанд масъалаҳоро озодона, одилона
ва демократӣ муҳокима кунанд ва ҳатто афкори тундро таҳаммул кунанд – ин чизест, ки Райнер Маусфельд низ таъкид мекунад.
Набояд ягон фаервол вуҷуд дошта бошад. Назарҳои тунд барои ташаккули назарҳо дар демократия
муҳиманд. Назарҳои тунд ҳеҷ гоҳ ғолиб намешаванд.
Аммо онҳо заруранд, то ки назари иҷтимоии хуб ва фарогирии иҷтимоии хубро пайдо кунанд,
новобаста аз он ки ҷомеа то чӣ андоза калон аст.
Ва ҳамин чизест, ки мардум меомӯзанд. Ин идеяи мост, ки онҳо бо ҳамдигар ба ҳамин тарз баҳс кунанд, то ба ҳамин тариқ фаҳманд:
Мо воқеан чӣ гуна тавонистаем қарорҳое қабул кунем, ки ҳама онҳоро дастгирӣ кунанд?
Ва агар мо инро дар миқёси хурд карда тавонем, пас мо инро дар миқёси калон ҳам карда метавонем.
Бале, хуб, агар ман дуруст фаҳмида бошам, муҳим аст, ки боз якдигарро гӯфтугӯ карданро ёд гирем, ба назари дигарон таҳаммул
кунем, барои расидан ба ҳадафи муштарак якҷоя кор карданро ёд гирем ва омода бошем масъулият бар дӯш гирем,
қарорҳо қабул кунем, бо мушкилот рӯбарӯ шавем ва ғайра.
Аммо ин маънои онро надорад, ки онро ба сиёсатмадорон вогузор кунем, ки бо шумо ҳар чи
хоҳанд, мекунанд, балки боз як бор гуфтан аст:
Ман воқеан боэътимод ҳастам, масъулиятро дубора ба дасти худ мегирам.
Муҳимтарин чиз нуқтаи хеле муҳим аст.
Шумо дар суханрониатон гуфтед, ки дар рӯйхати нуқтаҳои худ як нуқтаи хеле муҳим, ё аслан
муҳимтарин нуқта барои ман, дохил накардед.
Шумо, албатта, инро фикр карда будед, аммо нагуфта будед, яъне: муҳимтарин чиз на сухан гуфтан
бо ҳамдигар аст, балки гӯш кардан ба ҳамдигар.
Мо хеле зуд-зуд сӯҳбат мекунем. Масалан, вақте ки мо ин барномаҳои гуфтугӯиро, ки дар телевизион дар ҳама
ҷо пахш мешаванд, тамошо мекунем, одамони зиёде сӯҳбат мекунанд. Аммо ҳеҷ кас ба ҳамдигар гӯш намедиҳад.
Ва системае, ки мо пешниҳод мекунем, яъне роҳи мушаххасеро барои он ки ҳуҷайраҳо якҷоя ба қарорҳо бирасанд, яъне
тавассути ба даст овардани консенсуси системавӣ, дар асл пеш аз ҳама дар бораи гӯш кардани якдигар аст.
Ҳар кас имконияти баробар дорад, ки худро ифода кунад, ва касе ҳақ надорад дигаронро барои он чи мегӯянд танқид кунад.
Баръакс, баёнот боқӣ мемонад. Пас мо савол мепурсем, мехоҳем мушкилотро ҳал кунем ва сипас ба он ҷавобҳо ҳастанд.
Ва ба ҳар кас иҷозат дода мешавад, ки ҷавоби худро диҳад, ва касе ҳақ надорад ҷавоби каси дигарро интиқод кунад.
Ва вақте ки мо баъдтар мепурсем, муқовимати шумо то чӣ андоза қавӣ аст?
Пас вақте ки шумо мегӯед, ки ин ҷавоб ба ин савол дуруст аст, дар даруни худ чӣ эҳсос мекунед? Он вақт чӣ эҳсос мекунед?
Ва ҳамин аст, ки мегӯянд озодӣ аз «не» оғоз меёбад. Зеро агар ман эҳсос кунам, ки чизе
барои ман хуб нест, пас бояд тавонам «не» бигӯям.
Ман бояд бигӯям, ки ман инро намехоҳам – мисли эмгузаронии коронавирус ё ниқоб.
Вақте ки ман мефаҳмам, ки онро намехоҳам, бояд тавонам бигӯям «не». Зеро ҳамин озодӣ аст.
Озодӣ он аст, ки битавонӣ бигӯӣ: «Не, ман инро намехоҳам». Ин танҳо ба ман дахл дорад.
Ва озодӣ ҳамеша бо «не» оғоз меёбад. Аз ҳамин сабаб онро ҳамин тавр меноманд.
Зеро ҳар вақте ки ман мегӯям «ист», дар ин ҷо муқовиматро эҳсос мекунам ва назари гурӯҳӣ шакл мегирад, ва ман
мефаҳмам, ки инро намехоҳам, пас мегӯям: «Ист, не, ман бо ин худро бароҳат ҳис намекунам!»
Ва сипас гурӯҳ гӯш мекунад! Ва сипас гурӯҳ дарк мекунад:
Хуб, он шахс дард мекашад, пас шояд мо бояд қарори худро каме тағйир диҳем, то дарди шахси дигар бартараф шавад.
Ва ногаҳон шумо ҳаллиеро меёбед, ки аз ҷониби тамоми гурӯҳ, ҳуҷайра, ҷомеа ё ҷамоат пазируфта мешавад.
Пас дар ниҳоят, ҳуқуқи вето чизе дигар нест. Мо ҳамеша ҳаллиҳое меёбем, ки барои шахсони дахлдор қобили қабул бошанд.
Зеро мо ба «не»-и ҳар касе, ки мегӯяд: «Ман бо ин худро хуб эҳсос намекунам», гӯш медиҳем.
Ин ҳамин ғоя аст. Ва ҳар кас метавонад онро анҷом диҳад.
Аммо шумо метавонед инро танҳо худатон анҷом диҳед.
Мо наметавонем инро ба ҳеҷ шакл ташкил кунем ё ба касе вогузор намоем, балки танҳо метавонем онро ташвиқ кунем.
Ва одамон ҳамин корро мекунанд. Ва мо низ метавонем онро дар ҷомеа татбиқ кунем.
Бале. Шумо гуфтед, ки мо демократияи ҳақиқӣ надорем, зеро демократияи намояндагӣ дорем.
Ҳоло шумо дар охири ин мусоҳиба низ зикр кардед, ки дар ин интихоботҳо низ мушкилот буданд ва онҳо воқеан демократӣ
баргузор нашудаанд. Гӯё ягон манипулятсия сурат гирифтааст.
Аввалан, метавонед боз як бор ба ман ва тамошобинон фаҳмонед, ки чӣ ошкор ё маълум шудааст ва
дар оянда чӣ гуна метавон бо он муқобила кард?
Пас, пеш аз ҳама, ягона амале, ки мардуми соҳибихтиёр дар Олмон иҷозат доранд анҷом диҳанд, (раъйдиҳӣ) аст.
Ман қаблан гуфтам, ки ба назари ман ин ҳоким нест, зеро ба ӯ иҷозат дода нашудааст, ки қоидаҳоро тағйир диҳад.
Аммо ҳамин тавр аст: ягона амале, ки сулоҳдор иҷозат дорад анҷом диҳад, ин интихобот аст, яъне раъй додан.
Ва ин маънои онро дорад, ки пас воқеан бояд таъмин карда шавад, ки ҳадди ақал ин амали ҳокими олӣ воқеан он
чизеро инъикос кунад, ки дар асл дар назар дошта шудааст.
Ин маънои онро дорад, ки мо воқеан бояд фикр кунем: хуб, мо дар Олмон ҳастем, ва Олмон
демократия аст ва Олмон давлати конститутсионӣ аст.
Ва дар Олмон ин раванди интихобот ба таври мунтазам сурат хоҳад гирифт.
Мо умуман дар бораи манипулятсия гап задан лозим нест.
Аввалан, мо метавонем дар бораи он сухан гӯем, ки умуман ягон сохтор вуҷуд надорад, то ки он дуруст кор кунад.
Вақте ки нозири федералии баргузории раъйдиҳӣ дар шом натиҷаи расмии муваққатии ниҳоиро эълон мекунад, ӯ
намедонад, ки дар Олмон чанд ҳавзаи интихоботӣ вуҷуд дорад.
Ӯ инро намедонад. Онҳо гузориш шудаанд. Аммо ӯ бояд ҳар гузоришеро, ки ворид мешавад, қабул кунад,
вале инро намедонад. Ӯ ҳеҷ тасаввури умумӣ надорад.
Пас, агар шумо аз ӯ як рӯз пеш аз интихобот пурсед, ки фардо мардум дар чанд ҳавзаи интихоботӣ воқеан
раъй хоҳанд дод, ӯ наметавонад бигӯяд, зеро намедонад.
Пас, шумораи X ҳавзаҳои интихоботӣ вуҷуд дорад ва ҳеҷ кас намедонад, ки онҳо то интихобот дар куҷоянд.
Барои ҳавзаҳои интихоботӣ ягон сабти марказӣ вуҷуд надорад.
Пас чӣ гуна метавонед натиҷаҳоро тафтиш кунед, вақте ки шумо ҳатто намедонед, ки мардум дар куҷо раъй медиҳанд, чанд
нафар раъй медиҳанд ё чӣ гуна раъй медиҳанд? Ҳеҷ кас намедонад.
Яъне, мо ин созмонро бо номи WABEO таъсис додем, ки маънояш мушоҳидаи интихобот аст.
Дар асл он бояд дар сентябр, дар замони интихоботи умумии банақшагирифташуда оғоз мешуд, ва сипас онҳое, ки онро
анҷом доданд, бояд дар давоми се моҳ аз сифр омода мекарданд.
Ман бовар дорам, ки шумо инчунин дар ин ҷо бо Стефани Цомакаева, ки ин ҳама чизро оғоз кард, мусоҳиба доштед.
Пас, як зани воқеан воқеан аъло ва матин, ки барои он ки ҳама чиз ба роҳ монда шавад, хеле сахт кор кард.
Ва мардум сабти ном шуданд, бинобар ин шумо медонистед, ки онҳо одамони воқеӣ ҳастанд, на зомбиҳои шабакаҳои иҷтимоӣ ё ботҳо ё
чизи монанди он, балки одамони воқеӣ – ки бояд сабти ном мешуданд ва сабти номашон тасдиқ мешуд – интихоботро мушоҳида карданд.
Ҳамагӣ 3 700 нафар дар ҳаракат буданд – чизе, ки ҳеҷ гоҳ дар таърихи Ҷумҳурии Федеративии Олмон рух надода буд – то
бубинанд, ки интихобот дар асл чӣ гуна баргузор мешавад.
Ва ҳоло ҳангоми раъйдиҳӣ бояд ба якчанд қоидаҳо риоя кард.
Масалан, он ки участкаи интихоботӣ аз соати 8:00 то 18:00 кушода аст, он ки интихобот махфӣ аст, он ки дар дохил ва атрофи
участкаи интихоботӣ ягон таблиғи интихоботӣ вуҷуд надорад, ё он ки дар участкаи интихоботӣ ба мардум маслиҳат дода
намешавад, ки барои кӣ раъй диҳанд, ё он ки ба каси дигар иҷозат дода намешавад, ки ба кабинаи раъйдиҳӣ ворид шавад.
Ё баъдтар он соати 18:00 баста мешавад ва раъйҳо то соати 18:00 ҳисоб карда намешаванд.
Ба одамон иҷозат дода мешавад, ки ҳузур дошта бошанд ва тамоми равандро тамошо кунанд.
Ва баъд, вақте ки раъйҳо ҳисоб карда мешаванд, ба мардум низ иҷозат дода мешавад, ки онҷо бошанд ва тамошо кунанд.
Ба тавре тамошо кунед, ки онҳо бубинанд, чӣ рӯй медиҳад.
Ва вақте ки ҳамаи раъйҳо ҳисоб карда шуданд, комиссияи интихоботӣ барои он ҳавза бояд натиҷаи интихоботро баланд эълон кунад.
Ӯ бояд дар участкаи интихоботии худ натиҷаҳои интихоботро эълон кунад, то мардум донанд, ки инҳо натиҷаҳои интихобот
мебошанд, ки ман сипас онҳоро ба мақоми болоӣ, одатан ба мудири комиссияи интихоботии ноҳия, гузориш медиҳам.
Ва номунтазамӣ буд.
Дуруст. Ва ҳоло ба нуқта мерасем.
Ҳоло нобаробариҳои зиёд вуҷуд доранд.
Инҳо принсипҳои асосии интихобот, интихоботи демократӣ мебошанд.
Ва ҳамин аст. Аввалан, бояд гуфт, ки мо миқдори зиёди фикру мулоҳизаҳоро гирифтем, ки ин хеле ҳаяҷоновар аст.
Ва мо метавонем бигӯем, ки дар 80% фикру мулоҳизаҳо ҳама чиз хуб буд.
Дар 80% ҳавзаҳои интихоботӣ, то ҷое ки мо дар ин лаҳза медонем, интихобот дуруст гузашт.
Пас ҳамаи ин қоидаҳои асосӣ, принсипҳо ва принсипҳои интихоботӣ риоя шуданд. Дар 20% ҳолатҳо ин рӯй надод.
Дар 20% ҳолатҳо онҳо нуқтаҳои раъйдиҳиро соати 17:30 баст карданд, мушоҳидагарони интихоботиро, зеро
намехостанд онҳо дар онҷо бошанд, берун ронданд ва онҳоро дар масофаи 20 метр дуртар ҷойгир карданд.
Баъзе аз ин участкаҳои интихоботӣ дар асл толорҳои варзишӣ мебошанд.
Ва сипас онҳоро танҳо 20 метр дуртар кӯчонданд, ки албатта шумо тамоман наметавонед бубинед, дар ҳар як тахта чӣ мегузарад.
Дар баъзе ҳолатҳо онҳо натиҷаҳои интихоботро бо садо эълон накарданд.
Бале, дар он ҷо бисёр чизҳо рӯй доданд, ки набояд рӯй медоданд.
Ва агар ҳоло мо ба назар гирем, ки иттиҳоди Саҳра Вагенкнехт танҳо 9 000 раъй кам дорад, то ба Бундестаг роҳ ёбад, пас мо,
дар маҷмӯъ, дар он 300 ҳавзаи интихоботие, ки мо аллакай дар бораи онҳо гузориш додаем, дар он ҷо чунин хатогиҳо рух додаанд.
300, ки мо гузориш додаем, дар 300 ҳавзаи интихоботӣ чунин норасоиҳо вуҷуд доранд.
Ва мо ҳамаи рақамҳои раъйдиҳандагонро дар ин ҳавзаҳо намедонем, аммо аз онҳое, ки медонем, танҳо дар 99 000 раъй чунин
номутобиқатҳо вуҷуд доранд, ки мо, принсипӣ, наметавонем тасдиқ кунем, ки натиҷаҳои ирсолшуда ҳамон натиҷаҳое ҳастанд, ки
воқеан барои онҳо раъй дода шудааст, зеро, чунон ки гуфтам, дар ин ҳавза натиҷаҳои интихобот ҳатто эълон нашудаанд.
Ин маънои онро дорад, ки мо 99 000 раъй дорем, ҳадди ақал 99 000 раъй, агар шумо инро экстраполятсия кунед –
мо танҳо ба 3 000 ҳавзаи интихоботӣ назар кардем, дар ҳоле ки онҳо тақрибан 90 000 ҳастанд.
Агар шумо инро экстраполятсия кунед, метавонед миқёсеро, ки мо дар ин ҷо дар бораи он гап мезанем, бубинед.
Ҳеҷ гуна манипулятсия лозим нест, ҳеҷ кас набояд фиреб карда бошад ё ягон чизи дигар.
Аммо дар принсип мо ҳеҷ роҳе надорем, ки тасдиқ кунем, оё он чизе, ки дар тӯли шаб ба идораи раҳбари федералии ҳисоббарорӣ
мерасад, воқеан натиҷаест, ки дар маҳал муайян шудааст.
Ва бозшумории раъйҳо ё чизе монанди он вуҷуд надорад. Пас, дар асл, ин як бозии бузурги лотерея аст.
Пас мо намедонем, ки оё иттиҳоди Сahrа Вагенкнехт панҷ фоиз дорад ё не.
Ман гумон мекунам, ки онҳо панҷ дарсад доранд, аммо инро тасдиқ кардан ғайриимкон аст, зеро
аз ҷиҳати сохторӣ ин интихоботи демократӣ нест.
Ва агар, масалан, натиҷаи ин интихобот эълон нашуда бошад, мо чӣ гуна бояд донем, ки он чизе, ки баъдтар ҳамчун натиҷа
муайян шудааст, дуруст аст ё касе чанд варақаи раъйро илова кардааст ё чанд варақаи раъйро хориҷ кардааст ё чизе дигар?
Мо намедонем, зеро ашёҳо сипас дар конвертҳо гузошта мешаванд.
Ҳамчунин, нуқтаи навбатӣ ин аст, ки баъзе варақаҳои раъйдиҳӣ, бар хилофи талабот, дар конвертҳои мӯҳршуда ҷой дода нашуда, балки
танҳо дар халтаҳое буданд, ки бо резинка баста шуда буданд, ки ин маънои онро дорад, ки онҳоро
дар ҳар лаҳза кушода ва тағйир додан мумкин буд.
Ҳеҷ гоҳ гумон накунед, ки онҳо ин корро мекунанд. Аммо мумкин аст, ки онҳо ин корро мекунанд.
Ва мо дар интихоботи демократӣ ҳатто наметавонем таассурот диҳем, ки он чи рӯй додааст, нодуруст аст.
Хусусан вақте ки, чунон ки ман гуфтам, мо барои Саҳра Вагенкнехт танҳо фарқи 9 000 евро дорем.
9,000 раъй!
9,000 раъй, дақиқ. Фарқи 9,000 раъй.
Ва ҳамин аст. Ин маънои онро дорад, ки интихоботҳои мо, намедонам чӣ гуна гӯям, аммо онҳо албатта демократӣ нестанд.
Онҳо мувофиқ нестанд, онҳо фаҳмо нестанд, онҳо шаффоф нестанд.
Дар ҳадде калон, ки он бешубҳа, бешубҳа ба ваколат дахл дорад.
Ва ин ҳоло бори аввал ба шарофати назорати систематикии интихобот аз ҷониби WABEO муайян шудааст.
Ва оё метавонам боз як робита эҷод кунам? Мо қаблан дар бораи раъйпурсиҳо сӯҳбат мекардем.
Аммо агар ҳоло мо донем, ки ин раъйпурсиҳо мисли интихобот баргузор мешаванд ва натиҷаҳо дар раванди одилона муайян
намешаванд ва мо бо аксарияти хеле ҳассос рӯбарӯ ҳастем – саволи он аст, ки оё конститутсияро тағйир диҳем ё не – пас
Дуруст, ҳамин саволи ман мебуд.
Дуруст, ҳамин як савол. Пас, барои тағйир додани конститутсия мо ба кворум ниёз дорем.
Яъне, шумораи муайяни шаҳрвандоне, ки воқеан дар ин раъйдиҳӣ иштирок мекунанд.
Ва сипас дар байни ин шумораи иштирокчиён бояд як аксарияти муайян вуҷуд дошта бошад.
Пас, агар шумо танҳо ба ин роҳ кворумро каме поён биёред – яъне, мо назариян барои тағйири Конститутсия аксарияти ду се-ро дорем,
аммо шумо мегӯед: «ҳа, вале мутаассифона, танҳо 39,8 фоизи мардум раъй доданд ва на 40
фоиз» – пас ин тағйири Конститутсия ноком мешавад.
Бале, ва мо наметавонем онро назорат кунем, агар натиҷаҳои интихобот, шумораи раъйдиҳандагон ва ғайра Ба ибораи дигар,
натиҷа дар ин участкаи интихоботӣ ба таври оммавӣ эълон намешавад ва мо ҳадди ақал як нафарро дар ҳар участкаи интихоботӣ ё дар ҳар
ноҳияи интихоботӣ дорем, ки гӯш мекунад, менависад ва сипас натиҷаро ба мо медиҳад, то мо онро тафтиш кунем;
натиҷае, ки дар ниҳоят муайян мешавад, дар асл ҳамон натиҷаест, ки онҳо дар участкаҳои интихоботӣ эълон кардаанд.
Пас, то роҳи худро ба сӯи демократияи мустақим пайдо кунем.
Барои он ки ҳатто тағйири конститутсияҳои миллӣ баррасӣ шавад, мо бояд боварӣ ҳосил кунем, ки
дар мушоҳидаи интихобот фаъолона иштирок мекунем.
Пас, агар ман дуруст фаҳмида бошам, дар ҳама ҷо мушоҳидагарони интихоботӣ лозиманд.
Бале, шумо қаблан пурсидед, ки ман чӣ кор карда метавонам.
Ғайр аз ташкил кардани ин ҳуҷра, ки ба кӯшиши зиёд ниёз дорад, ман ҳатман тавсия медиҳам, ки ба вебсайти wabeo.de ташриф оред.
Соли оянда, ба назари ман, дар Баден-Вюртемберг, Мекленбург-Перомнияи Ғарбӣ ва
Саксония-Анхальт интихоботи давлатӣ баргузор хоҳад шуд.
Ин интихоботҳо бори аввал дар саросари кишвар мушоҳида хоҳанд шуд.
Шумо метавонед дар он ҷо сабти ном шавед, шахсияти худро тасдиқ кунед ва барои ин 6,50 фунт стерлинг пардохт мекунед.
6,50 евро, зеро раванди санҷиш вуҷуд дорад, ки хеле мураккаб аст, аммо равшан мекунад, ки дар паси он шахси воқеӣ қарор дорад.
Ва пас мо воқеан метавонем ҳама чизро дар тамоми соҳаҳо санҷем:
Оё он чизе, ки дар охир эълон мешавад, воқеан натиҷаест, ки дар участкаҳои интихоботӣ ё дар ҳавзаҳои
интихоботӣ ба даст омадааст? Ва ин воқеан хеле шавқовар аст.
Ва ин шояд чунин набошад – маъмури ноҳия, ки шаҳрдори Шпейер аст, ба ӯ аз ҷониби як нозири интихоботӣ мактуб навишта шуд – ман бояд
инро ҳамчун як ҷузъиёти хурд зикр кунам... Дар асл, ин ҳеҷ чизи хурд нест, балки хеле ғамангез аст – ӯ навиштааст, то
шикоят кунад, ки дар участкаи интихоботӣ бо ӯ ҳамчун мушоҳидагари интихоботӣ чӣ гуна муносибат кардаанд.
Ва сипас ин шаҳрдори Шпейер, дар мақоми масъули баргузории интихобот дар ноҳия, воқеан ҷавоб навиштааст,
ки ба назараш, ин комилан даҳшатнок аст, ки одамон меоянд ва интихоботро мушоҳида мекунанд.
Зеро ин аслан маънои онро дорад, ки интихобот дуруст баргузор намешаванд ва бо ин роҳ демократияи мо
ғайриқонунӣ дониста мешавад. Фақат тасаввур кунед.
Табиати оммавии интихобот яке аз принсипҳои асосии интихоботӣ мебошад, ки дар қонуни
интихоботӣ ва меъёрҳои интихоботии мо сабт шудааст.
Ва сипас як масъули ботаҷрибаи ноҳия, ки раванди интихоботро баррасӣ мекунад, меояд ва аз назари худ мегӯяд, ки шахсе мехоҳад
интихоботро тамошо кунад, шахсе мехоҳад санҷад, ки оё он чи дар ин ҷо рӯй медиҳад – он чизеро, ки мо ҳамеша ҳамчун амали
ягонаи ҳокимият ишора мекунем – дуруст анҷом дода мешавад ё не.
Ин ба назар мерасид, ки гӯё онҳо ба онҳо эътимод намекарданд, танҳо аз он сабаб, ки онҳо онҷо истода буданд.
Ва ҳамин тавр аст. Фақат тасаввур кун.
Мэр дар бораи он одамоне, ки аввалан барои дар ин мақом қарор гирифтани ӯ масъуланд, чунин назар дорад.
Бисёр ҷолиб. Бисёр хуб. Ҷаноби Людвиг, бисёр ташаккур, ки бо мо сӯҳбат кардед!
Ин воқеан чашм кушод. Аз ҳама муҳим, ҳоло шумо метавонед бубинед, ки ҳар як шахс воқеан кадом қадамҳоро бардошта метавонад.
Аввалан, шумо метавонед дар мушоҳидаи интихобот иштирок кунед.
Ман бовар дорам, ки шумо метавонед бо WABEO тамос гиред.
Пас шумо метавонед танҳо бубинед, ки чӣ гуна метавонед ҳуҷраро эҷод кунед ё ба ҳуҷраи мавҷуда ҳамроҳ шавед.
Пас шумо метавонед онро танҳо анҷом диҳед. Озодӣ бо «не» оғоз меёбад.
Ман фикр мекунам, ки шумо ҳоло ба мо чанд қадами ибтидоиро нишон додед, ки мо воқеан чӣ гуна метавонем инро амалӣ
кунем, то шаҳрвандон қудратро ба дасти худ баргардонанд.
Барои мусоҳибаи хеле чашмрасон бисёр ташаккур!
Аз он ки ба ман иҷозат додед, ки дар ин ҷо бошам, бисёр ташаккур.