1
00:00:00,000 --> 00:00:00,560


2
00:00:00,560 --> 00:00:07,360
Jodi a, ou ka wè yo prèske tout kote nan zòrèy moun
nan travay, pandan y ap mache ak pandan y ap fè espò.

3
00:00:07,360 --> 00:00:15,019
N ap pale de kas ekoutè Bluetooth san fil tankou kas
ekoutè popilè ki antre nan zòrèy yo, "AirPods" Apple la.

4
00:00:15,019 --> 00:00:22,138
Estanda san fil Bluetooth la pèmèt transfè
done, mizik, videyo oswa imaj sou ti distans,

5
00:00:22,138 --> 00:00:26,489
li fonksyone nan yon fason ki sanble ak Wi-Fi.

6
00:00:26,489 --> 00:00:35,303
Lè li jenere yon chan elektwomayetik ki gen gwo frekans, teknoloji
a pèmèt yon modèl emetè ak yon modèl reseptè konekte ansanm.

7
00:00:35,303 --> 00:00:41,015
Pòte maksimòm nan varye ant 10 ak 100 mèt, selon aparèy la.

8
00:00:41,015 --> 00:00:46,563
Biznis kas ekoutè anndan zòrèy ap grandi
rapidman e teknoloji a itilize lajman.

9
00:00:46,563 --> 00:00:56,893
Sa inyore kesyon sou ki efè radyasyon ki tèlman fon andedan
zòrèy la – dirèkteman bò kote sèvo a – genyen sou kò moun.

10
00:00:56,893 --> 00:01:05,764
Nan yon apèl bay OMS ak Nasyonzini ki te pibliye an 2019, 250
syantis ki soti nan plis pase 40 peyi te

11
00:01:05,764 --> 00:01:14,626
avèti sou gwo risk sante kas ekoutè tankou Apple
AirPods ak lòt teknoloji san fil reprezante.

12
00:01:14,626 --> 00:01:24,551
Gen yon kantite prèv syantifik k ap ogmante rapidman ki montre ke
chan elektwomayetik ki pwodui pa aparèy san fil ak elektwonik

13
00:01:24,551 --> 00:01:31,350
tankou telefòn mobil, antèn telefòn mobil,
Wi-Fi, monitè tibebe ak kas ekoutè Bluetooth

14
00:01:31,350 --> 00:01:35,676
yo danjere pou moun, plant, bèt ak mikwòb.

15
00:01:35,676 --> 00:01:46,108
Efè negatif sou sante chan elektwomayetik yo gen ladan:
ogmantasyon risk kansè, estrès selilè, domaj jenetik, chanjman

16
00:01:46,108 --> 00:01:58,799
estriktirèl ak fonksyonèl nan sistèm repwodiktif la, defisi nan
aprantisaj ak memwa, twoub newolojik, ak efè negatif sou byennèt.

17
00:01:58,799 --> 00:02:08,775
Apèl entènasyonal la kontinye di: "Anpil otorite ki responsab pou
fikse limit yo echwe nan devwa yo pou etabli direktiv

18
00:02:08,775 --> 00:02:19,098
apwopriye pou pwoteje popilasyon an, espesyalman timoun yo,
ki patikilyèman vilnerab a efè chan elektwomayetik yo."

19
00:02:19,098 --> 00:02:26,193
Eksperyans sa a, ke teknoloji Bluetooth la resevwa
twòp ti atansyon, espesyalman nan jwèt timoun yo, te

20
00:02:26,193 --> 00:02:30,961
rapòte pa yon manman ki te enkyete e ki te kontakte Kla.TV.

21
00:02:30,961 --> 00:02:35,877
Pitit gason li ki gen 5 an te toudenkou
gen ganglion lenfatik ki anfle nan kou li.

22
00:02:35,877 --> 00:02:44,442
Sa te bay fanmi an lide pou mezire valè radyasyon plim "BOOKii"
pitit gason yo te renmen anpil la – yon plim odyo dijital

23
00:02:44,442 --> 00:02:49,593
ki ka, pa egzanp, fè yon imaj nan yon liv pou timoun pale.

24
00:02:49,593 --> 00:02:59,049
Li te emèt yon siyal kontinyèl nan entèval 200,000–300,000
mikrowat. Rechèch sou entènèt la revele ke, dapre manifakti

25
00:02:59,049 --> 00:03:04,848
a, li pa posib pou dezaktive fonksyon Bluetooth plim nan.

26
00:03:04,848 --> 00:03:12,806
Konsidere eksperyans li, manman konsène a te sezi ke manifakti a
pa t oblije enfòme paran yo ke lè yo

27
00:03:12,806 --> 00:03:21,393
itilize plim BOOKii a, sa ekspoze pitit yo a
radyasyon konsa ak risk sante ki asosye avèk li.

28
00:03:21,393 --> 00:03:30,043
Renome nèwosyantis Pwofesè Andrew Huberman nan Lekòl
Medsin Inivèsite Stanford demontre ke se pa sèlman

29
00:03:30,043 --> 00:03:35,130
timoun men tou granmoun ki sansib a teknoloji Bluetooth.

30
00:03:35,130 --> 00:03:44,136
Li te etidye itilizasyon kas ekoutè Bluetooth
an pwofondè e li avèti tou sou risk sante posib.

31
00:03:44,136 --> 00:03:49,402
Li te soufri ak ganglion lenfatik ki te
anfle dèyè zòrèy li ak boufe chalè, ke li te

32
00:03:49,402 --> 00:03:53,222
atribiye a itilizasyon kas ekoutè Bluetooth.

33
00:03:53,222 --> 00:03:58,839
Se poutèt sa li te chanje pou kas ekoutè ak fil.

34
00:03:58,839 --> 00:04:02,773
Dapre Huberman, chalè ak tisi nè pa zanmi.

35
00:04:02,773 --> 00:04:11,996
Se poutèt sa li enkyete sou risk potansyèl ki ka
parèt lè zòn sansib sa yo ekspoze a chalè konstan.

36
00:04:11,996 --> 00:04:20,066
Manifakti, vandè ak otorite regilasyon
aparèy odyo san fil yo ap inyore avètisman yo.

37
00:04:20,066 --> 00:04:23,218
Èske sa ta ka akòz enterè ekonomik?

38
00:04:23,218 --> 00:04:39,635
Mache aparèy odyo san fil yo te estime a 64.76 milya dola an 2024,
ak kwasans mondyal la espere rive 206.84 milya dola an 2032.

39
00:04:39,635 --> 00:04:45,727
James Russell mete an evidans plis konfli
enterè ant endistri telefòn mobil la ak rechèch nan

40
00:04:45,727 --> 00:04:49,749
domèn teknoloji radyo a nan fim dokimantè li a.

41
00:04:49,749 --> 00:04:55,096
Fim nan bay plizyè syantis, reprezantan endistri
ak doktè yon chans pou yo eksprime opinyon yo.

42
00:04:55,096 --> 00:05:05,490
Pami lòt bagay, li mansyone ke definitivman gen konfli
enterè konsènan finansman etid nan endistri radyo a.

43
00:05:05,490 --> 00:05:11,689
Lè w ap konsidere yon etid, li vo
lapenn pran an kont kiyès ki finanse li.

44
00:05:11,689 --> 00:05:21,185
Nòm radyo nan ranje frekans wo yo fè pati lavi nou chak
jou, e li enkyetan ke kounye a pa gen okenn direktiv

45
00:05:21,185 --> 00:05:26,916
entènasyonal ditou ki gen rapò ak domaj sante kwonik oswa kansè.

46
00:05:26,916 --> 00:05:34,857
Gid yo baze sèlman sou efè chalè a oswa sou efè
imedyat tankou pikotman nan po a oswa souke sousi yo.

47
00:05:34,857 --> 00:05:39,223
Okenn referans poko etabli pou detèmine risk sante alontèm.

48
00:05:39,223 --> 00:05:46,341
Sa vle di inevitabman ke endistri a ak
syantis li achte yo pa gen okenn entansyon pou

49
00:05:46,341 --> 00:05:52,442
pwoteje popilasyon an kont domaj sante alontèm.

50
00:05:52,442 --> 00:05:57,102
Tout moun ka ede pwoteje anviwònman yo kont risk pou sante:

51
00:05:57,102 --> 00:06:03,825
Lè nou bay enfòmasyon konplè sou danje
teknoloji Bluetooth ak telefòn mobil yo reprezante, epi

52
00:06:03,825 --> 00:06:08,649
lè nou pa sèvi avèk yo kèlkeswa kote sa posib.

53
00:06:08,649 --> 00:06:11,256
Rete enfòme – tounen demen ankò.

