WEBVTT

00:00.560 --> 00:07.360
Jodi a, ou ka wè yo prèske tout kote nan zòrèy moun
nan travay, pandan y ap mache ak pandan y ap fè espò.

00:07.360 --> 00:15.019
N ap pale de kas ekoutè Bluetooth san fil tankou kas
ekoutè popilè ki antre nan zòrèy yo, "AirPods" Apple la.

00:15.019 --> 00:22.138
Estanda san fil Bluetooth la pèmèt transfè
done, mizik, videyo oswa imaj sou ti distans,

00:22.138 --> 00:26.489
li fonksyone nan yon fason ki sanble ak Wi-Fi.

00:26.489 --> 00:35.303
Lè li jenere yon chan elektwomayetik ki gen gwo frekans, teknoloji
a pèmèt yon modèl emetè ak yon modèl reseptè konekte ansanm.

00:35.303 --> 00:41.015
Pòte maksimòm nan varye ant 10 ak 100 mèt, selon aparèy la.

00:41.015 --> 00:46.563
Biznis kas ekoutè anndan zòrèy ap grandi
rapidman e teknoloji a itilize lajman.

00:46.563 --> 00:56.893
Sa inyore kesyon sou ki efè radyasyon ki tèlman fon andedan
zòrèy la – dirèkteman bò kote sèvo a – genyen sou kò moun.

00:56.893 --> 01:05.764
Nan yon apèl bay OMS ak Nasyonzini ki te pibliye an 2019, 250
syantis ki soti nan plis pase 40 peyi te

01:05.764 --> 01:14.626
avèti sou gwo risk sante kas ekoutè tankou Apple
AirPods ak lòt teknoloji san fil reprezante.

01:14.626 --> 01:24.551
Gen yon kantite prèv syantifik k ap ogmante rapidman ki montre ke
chan elektwomayetik ki pwodui pa aparèy san fil ak elektwonik

01:24.551 --> 01:31.350
tankou telefòn mobil, antèn telefòn mobil,
Wi-Fi, monitè tibebe ak kas ekoutè Bluetooth

01:31.350 --> 01:35.676
yo danjere pou moun, plant, bèt ak mikwòb.

01:35.676 --> 01:46.108
Efè negatif sou sante chan elektwomayetik yo gen ladan:
ogmantasyon risk kansè, estrès selilè, domaj jenetik, chanjman

01:46.108 --> 01:58.799
estriktirèl ak fonksyonèl nan sistèm repwodiktif la, defisi nan
aprantisaj ak memwa, twoub newolojik, ak efè negatif sou byennèt.

01:58.799 --> 02:08.775
Apèl entènasyonal la kontinye di: "Anpil otorite ki responsab pou
fikse limit yo echwe nan devwa yo pou etabli direktiv

02:08.775 --> 02:19.098
apwopriye pou pwoteje popilasyon an, espesyalman timoun yo,
ki patikilyèman vilnerab a efè chan elektwomayetik yo."

02:19.098 --> 02:26.193
Eksperyans sa a, ke teknoloji Bluetooth la resevwa
twòp ti atansyon, espesyalman nan jwèt timoun yo, te

02:26.193 --> 02:30.961
rapòte pa yon manman ki te enkyete e ki te kontakte Kla.TV.

02:30.961 --> 02:35.877
Pitit gason li ki gen 5 an te toudenkou
gen ganglion lenfatik ki anfle nan kou li.

02:35.877 --> 02:44.442
Sa te bay fanmi an lide pou mezire valè radyasyon plim "BOOKii"
pitit gason yo te renmen anpil la – yon plim odyo dijital

02:44.442 --> 02:49.593
ki ka, pa egzanp, fè yon imaj nan yon liv pou timoun pale.

02:49.593 --> 02:59.049
Li te emèt yon siyal kontinyèl nan entèval 200,000–300,000
mikrowat. Rechèch sou entènèt la revele ke, dapre manifakti

02:59.049 --> 03:04.848
a, li pa posib pou dezaktive fonksyon Bluetooth plim nan.

03:04.848 --> 03:12.806
Konsidere eksperyans li, manman konsène a te sezi ke manifakti a
pa t oblije enfòme paran yo ke lè yo

03:12.806 --> 03:21.393
itilize plim BOOKii a, sa ekspoze pitit yo a
radyasyon konsa ak risk sante ki asosye avèk li.

03:21.393 --> 03:30.043
Renome nèwosyantis Pwofesè Andrew Huberman nan Lekòl
Medsin Inivèsite Stanford demontre ke se pa sèlman

03:30.043 --> 03:35.130
timoun men tou granmoun ki sansib a teknoloji Bluetooth.

03:35.130 --> 03:44.136
Li te etidye itilizasyon kas ekoutè Bluetooth
an pwofondè e li avèti tou sou risk sante posib.

03:44.136 --> 03:49.402
Li te soufri ak ganglion lenfatik ki te
anfle dèyè zòrèy li ak boufe chalè, ke li te

03:49.402 --> 03:53.222
atribiye a itilizasyon kas ekoutè Bluetooth.

03:53.222 --> 03:58.839
Se poutèt sa li te chanje pou kas ekoutè ak fil.

03:58.839 --> 04:02.773
Dapre Huberman, chalè ak tisi nè pa zanmi.

04:02.773 --> 04:11.996
Se poutèt sa li enkyete sou risk potansyèl ki ka
parèt lè zòn sansib sa yo ekspoze a chalè konstan.

04:11.996 --> 04:20.066
Manifakti, vandè ak otorite regilasyon
aparèy odyo san fil yo ap inyore avètisman yo.

04:20.066 --> 04:23.218
Èske sa ta ka akòz enterè ekonomik?

04:23.218 --> 04:39.635
Mache aparèy odyo san fil yo te estime a 64.76 milya dola an 2024,
ak kwasans mondyal la espere rive 206.84 milya dola an 2032.

04:39.635 --> 04:45.727
James Russell mete an evidans plis konfli
enterè ant endistri telefòn mobil la ak rechèch nan

04:45.727 --> 04:49.749
domèn teknoloji radyo a nan fim dokimantè li a.

04:49.749 --> 04:55.096
Fim nan bay plizyè syantis, reprezantan endistri
ak doktè yon chans pou yo eksprime opinyon yo.

04:55.096 --> 05:05.490
Pami lòt bagay, li mansyone ke definitivman gen konfli
enterè konsènan finansman etid nan endistri radyo a.

05:05.490 --> 05:11.689
Lè w ap konsidere yon etid, li vo
lapenn pran an kont kiyès ki finanse li.

05:11.689 --> 05:21.185
Nòm radyo nan ranje frekans wo yo fè pati lavi nou chak
jou, e li enkyetan ke kounye a pa gen okenn direktiv

05:21.185 --> 05:26.916
entènasyonal ditou ki gen rapò ak domaj sante kwonik oswa kansè.

05:26.916 --> 05:34.857
Gid yo baze sèlman sou efè chalè a oswa sou efè
imedyat tankou pikotman nan po a oswa souke sousi yo.

05:34.857 --> 05:39.223
Okenn referans poko etabli pou detèmine risk sante alontèm.

05:39.223 --> 05:46.341
Sa vle di inevitabman ke endistri a ak
syantis li achte yo pa gen okenn entansyon pou

05:46.341 --> 05:52.442
pwoteje popilasyon an kont domaj sante alontèm.

05:52.442 --> 05:57.102
Tout moun ka ede pwoteje anviwònman yo kont risk pou sante:

05:57.102 --> 06:03.825
Lè nou bay enfòmasyon konplè sou danje
teknoloji Bluetooth ak telefòn mobil yo reprezante, epi

06:03.825 --> 06:08.649
lè nou pa sèvi avèk yo kèlkeswa kote sa posib.

06:08.649 --> 06:11.256
Rete enfòme – tounen demen ankò.
