Бүгүнкү күндө аларды жумушта, сейилдөөдө жана спорт менен машыгып жатканда адамдардын
кулагында дээрлик бардык жерде көрүүгө болот.
Биз популярдуу кулак ичине кийилүүчү Apple компаниясынын «AirPods» сыяктуу зымсыз
Bluetooth гарнитуралары жөнүндө сөз кылып жатабыз.
Bluetooth зымсыз стандарты маалыматтарды, музыканы, видеолорду же сүрөттөрдү кыска аралыкта
өткөрүп берүүгө мүмкүндүк берет, Wi-Fiге окшош иштешет.
Жогорку жыштыктагы электромагниттик талаа түзүү аркылуу бул технология берүүчү жана кабыл
алуучу моделдерди байланыштырууга мүмкүндүк берет.
Максималдуу аралык түзмөккө жараша 10дон 100 метрге чейин өзгөрөт.
Кулак ичине тагылуучу гарнитуралардын бизнеси гүлдөп жатат жана бул технология кеңири колдонулуп жатат.
Бул кулактын ушунчалык тереңинде – мээге түздөн-түз жанында – радиациянын адам организмине кандай таасир этерин эске албайт.
2019-жылы Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмуна (ДСУ) жана Бириккен Улуттар Уюмуна (БУУ) жарыяланган кайрылууда 40тан ашуун өлкөдөн
келген 250 илимпоз Apple AirPods сыяктуу кулакчындар жана башка зымсыз технологиялардын ден
соолукка олуттуу коркунуч туудурарын эскертишти.
Телефондор, байланыш мунаралары, Wi-Fi, бала мониторлору жана Bluetooth гарнитуралары сыяктуу зымсыз жана электрондук
түзүлүштөрдөн пайда болгон электромагниттик талаалар адамдарга, өсүмдүктөргө, жаныбарларга жана микробдорго
зыяндуу экенин көрсөткөн илимий далилдердин саны тез өсүүдө.
Электромагниттик талаалардын ден соолукка терс таасирлери төмөнкүлөрдү камтыйт: рак коркунучунун жогорулашы, клеткалык
стресс, генетикалык зыян, репродуктивдик системанын түзүмдүк жана функционалдык өзгөрүүлөрү, окуу жана эстутумдун бузулушу,
неврологиялык бузулуулар жана жалпы абалга терс таасирлер.
Эл аралык кайрылуу мындай дейт: «Чектерди коюуга жооптуу көптөгөн органдар калкты, айрыкча электромагниттик талаалардын
таасирине өзгөчө сезгич болгон балдарды коргоо үчүн тиешелүү нускамаларды иштеп чыгуу милдетин аткарбай коюшту.»
Бул тажрыйба — Bluetooth технологиясына, айрыкча балдардын оюнчуктарында, өтө аз көңүл бурулуп жатканы —
Kla.TVге кайрылган тынчсызданган эне тарабынан билдирилди.
Анын беш жаштагы уулунун мойнундагы лимфа бездери күтүүсүздөн шишип кетти.
Бул үй-бүлөгө уулунун сүйүктүү «BOOKii» калемдин радиациялык деңгээлин өлчөп көрүү идеясын берди – бул санариптик
аудио калем, мисалы, балдар китебиндеги сүрөттү сүйлөтө алат.
Ал 200 000–300 000 микроватт аралыгында үзгүлтүксүз сигнал чыгарган. Интернеттеги изилдөөлөр көрсөткөндөй, өндүрүүчүнүн
айтымында, калемдин Bluetooth функциясын өчүрүү мүмкүн эмес.
Өзүнүн тажрыйбасына таянып, тынчсызданган эне өндүрүүчүдөн BOOKii калемди колдонуу балдарды мындай радиацияга жана ага
байланыштуу саламаттыкка коркунучтуу тобокелдиктерге дуушар кыларын ата-энелерге билдирүүгө милдеттүү эместигине таң калды.
Стэнфорд университетинин медицина мектебинин белгилүү нейробиологу профессор Эндрю Хуберман балдар гана эмес,
чоңдор да Bluetooth технологиясына сезгич экенин көрсөттү.
Ал Bluetooth гарнитураларын колдонууну терең изилдеп, ошондой эле мүмкүн болгон саламаттыкка коркунучтар жөнүндө эскертет.
Ал кулактарынын артына шишиген лимфа бездеринен жана ысык толкундоолордон жабыркаган, аларды
Bluetooth гарнитурасын колдонууга байланыштырган.
Ошондуктан ал зымдуу кулакчынга өттү.
Хубермандын айтымында, «жылуулук менен нерв ткандары дос эмес».
Ошондуктан ал мындай сезгич аймактар туруктуу ысыкка дуушар болгондо пайда болушу мүмкүн болгон тобокелдиктерге тынчсызданат.
Сымсыз аудио түзмөктөрдүн өндүрүүчүлөрү, сатуучулары жана жөнгө салуучу органдары эскертүүлөрдү четке кагышууда.
Бул экономикалык кызыкчылыктардан улам болушу мүмкүнбү?
Сымсыз аудио түзүлүштөр рыногу 2024-жылы 64,76 миллиард долларга бааланган, ал эми глобалдык өсүш
2032-жылга чейин 206,84 миллиард долларга жетери күтүлүүдө.
Жеймс Рассел өзүнүн документалдуу тасмасында мобилдик телефон индустриясы менен радио технологиялары тармагындагы изилдөөлөрдүн
ортосундагы кошумча кызыкчылыктардын кагылышуусун баса белгилейт.
Бул фильм ар түрдүү илимпоздорго, өнөр жай өкүлдөрүнө жана дарыгерлерге үн берет.
Башка нерселерден тышкары, радио өнөр жайында изилдөөлөрдү каржылоого байланыштуу
кызыкчылыктардын кагылышуусу сөзсүз бар экени айтылат.
Изилдөөнү карап жатканда, аны ким каржылаганын эске алууга арзыйт.
Жогорку жыштыктагы радио стандарттары биздин күнүмдүк жашообуздун бир бөлүгү болуп саналат, жана учурда созулмалуучу
ден соолукка келтирилген зыян же рак боюнча эч кандай эл аралык көрсөтмөлөрдүн жоктугу тынчсыздандырат.
Бул көрсөтмөлөр толугу менен ысыктын таасирине же теринин кычышуусу же каштын титирөөсү
сыяктуу дароо кесепеттерге гана негизделген.
Узак мөөнөттүү саламаттык тобокелдиктерин аныктоо үчүн азырынча эч кандай эталондук көрсөткүч белгиленген жок.
Бул сөзсүз түрдө өнөр жай жана ага каражат бөлгөн илимпоздор калкты узак мөөнөттүү саламаттыкка келтирилген
зыяндан коргоого эч кандай ниети жок экенин билдирет.
Ар бир адам өз чөйрөсүн саламаттыкка байланыштуу тобокелчиликтерден коргоого жардам бере алат:
Bluetooth жана мобилдик телефон технологияларынын кооптуулуктары тууралуу толук маалымат
берип, мүмкүн болгондо аларды колдонбоо аркылуу.
Маалыматтан калбаңыз – эртең кайрадан угуңуз.