Ek is verheug om die ondersoekende rolprentmaker Klaus Scheidsteger vandag by Kla.tv vir 'n onderhoud te verwelkom.
Mnr. Scheidsteger, baie van ons kykers ken u nog nie.
Kan jy jouself kortliks voorstel en vir ons 'n bietjie oor jou loopbaan vertel?
Ja, ek sal baie graag wil. Dankie dat jy my na hierdie onderhoud uitgenooi het.
Dit gebeur deesdae baie. Ek is natuurlik baie opgewonde.
Wel, ek is eintlik 'n televisiejournalis van beroep.
Ek het joernalistiek aan die Universiteit van Dortmund gestudeer en was destyds deel van die eerste kohort.
Hierdie nuwe rigting in my praktykgerigte studies het gekulmineer in 'n internskap ná my tussentydse graad, wat
ek by die Westdeutscher Rundfunk in Keulen kon voltooi.
Dit was in 'n tyd toe daar geen privaat uitsaaiers was nie.
Wel, dit was nog steeds 'n versoekprogram vir joernaliste.
Enigiemand wat 'n goeie idee gehad het, is toegelaat om dit uit te voer; daar was geen sensuur of enigiets anders nie.
En dit was net 'n goeie tyd, dit was my leerjare wat ek baie geniet het.
Die volgende ontwikkeling was toe privaat uitsaaiers goedgekeur is. Op 30-jarige ouderdom, in 1984, het ek my
eie filmproduksie-maatskappy in my tuisdorp Essen gestig.
Van daar af het ek internasionale nuus, verslae en dokumentêre vervaardig met my eie
toerusting en my eie span, wat baie pret was.
Vir 'n rukkie, tot ongeveer die middel van die 1990's, het dinge begin verander.
Asof om te sê: ons weet nou wat kykers wil sien, so hou op met jou intellektuele nonsens; niemand wil dit sien nie.
OK
Daarna het ek die maatskappy vir 'n rukkie afgeskaal en vir Arte vervaardig.
Dit was steeds 'n baie open-minded uitsaaier, maar kom ons sê net dat wat ek eens geleer het, geleidelik verlore geraak het.
So het almal gedink hulle kon 'n joernalis wees.
En wat voorheen spanwerk was – daar was 'n kameraspan, daar was 'n redigeerder – moes toe
deur een persoon stap vir stap gedoen word.
Natuurlik het dit ook gebeur met die digitalisering van hierdie straat. Maar wat die inhoud
betref, het dit eintlik al hoe slegter geword.
Maar wat belangrik was, en nog steeds is, is dat ek 'n uitstekende opvoeding gehad het.
Al vir sowat 20 jaar fokus julle verslae en dokumentêre herhaaldelik op mobiele kommunikasie.
Hoe het jy daartoe gekom om hierdie spesifieke vakgebied as jou lewenswerk te erken?
Wel, wat eintlik gebeur het, was dat elektrohipersensitiewe mense my in my privaat lewe genader het.
Hulle het gesê hulle kon aanvoel dat ek 'n selfoon by my gehad het. En aanvanklik het ek gedink hulle was 'n bietjie mal.
Maar by ons volgende vergadering het hierdie mense vir my 'n boek gegee deur 'n Amerikaanse wetenskaplike met die naam Dr George
Carlo, wat tussen 1993 en 1999 navorsing namens die bedryf gedoen het en hierdie boek saam met 'n Washington Post-joernalis
met die naam Martin Schram geskryf het, waarin hy sy eie ervarings met die bedryf vertel – die bedryf was sy kliënt.
Hy het probleme gevind, en hierdie is nie op die nodige wyse aan die publiek gekommunikeer nie.
En hierdie George Carlo het twee hooffokusse in sy lewe gehad, aangesien hy medisyne en regte bestudeer het.
En hulle het die verkeerde sparpartner gekies.
Die man het toe voortgegaan en probeer om regsgedinge teen die groot selfoonbedryf te organiseer en te help
struktureer, en ook om die hele saak op grond van sy wetenskaplike bevindinge vorentoe te dryf.
Dit wil sê, dit was 'n wonderlike storie waaroor, vreemd genoeg, niemand omgegee het nie.
En toe het ek geleidelik my pad in die onderwerp ingewerk, wat 'n ongelooflik wye verskeidenheid onderwerpe dek.
Ja, deur jou films het jy kontak gemaak met bekende kenners op hierdie gebied. Jy het pas George Carlo genoem.
Kan jy dit kortliks kommentarieer? Watter ander kenners het jy ontmoet, en wat is hul menings?
Wel, my heel eerste film, wat in 2006 op Franse televisie uitgesaai is, het gefokus op die regsgedinge teen
die selfoonbedryf, gebaseer op wetenskaplike bevindinge.
En die hele saak is gedra deur die verhaal van George Carlo, wat diskrediteer is nadat hy dit openbaar gemaak het.
Eintlik het dit, met belangrike verbruikersbeskermingsinligting uit sy eie wetenskaplike navorsing, maar gefinansier
deur die bedryf, toe rampspoedige resultate opgelewer.
En in die loop van hierdie, sê maar, eerste storie, wat in 2006 op die Franse staatsuitsender France Deux uitgesaai is, het ek
toe een of twee wetenskaplikes leer ken met die hulp van George Carlo, wat destyds nie net probleme gevind het
nie, maar ook oplossings. Dit was ook baie interessant.
Daar was die sogenaamde Noisefield by die Universiteit van Washington.
Terloops het die mense wat dit namens die industrie, naamlik die militêre mag, ontdek het, daaroor openlik gepraat.
Hulle het vir my gesê dat Motorola die verskaffer vir die weermag was. Motorola is natuurlik die pionier in mobiele kommunikasie.
En Motorola is in diens geneem om te sien of iets gevind kon word om die straling ondoeltreffend
te maak, terwyl kommunikasie steeds moontlik bly.
En toe het hulle tien jaar lank hieroor navorsing gedoen en ontdek wat bekendstaan as die geraasveld.
En nadat hulle dit aan Motorola voorgelê het, was die ingenieurs aanvanklik baie entoesiasties.
Daar is 'n Professor Lipowitz, wat ook by navorsers bekend is en sedertdien oorlede is.
Maar sy opvolger het toe die hele saak voortgesit.
Die entoesiastiese ingenieurs by Motorola is toe geleidelik vervang deur prokureurs, wat uiteindelik
verklaar het dat wat jy hier ontdek het, nie bestaan nie.
Die weermag het dit tog gebruik om hul eie seuns teen straling te beskerm, so om te sê.
Maar hy het nie die hele saak vrygestel nie omdat daar nie probleme kan wees nie, want daar is
terselfdertyd regsgedinge aan die gang en die enorme groepgedinge sou die hele bedryf laat ineenstort.
Wel, dit was baie opwindend.
In die loop van my verdere werk kon ek toe veral oor Europese navorsing leer, omdat George Carlo ingebring is.
Daar is die film Thank You for Calling, waarin ek dit 'n bietjie wys en die laboratoriums van mense soos Kundi en
Moosgöller betree, d.w.s. Michael Kundi van MedUni Wene, 'n beroepsarts wat ook navorsing namens die staat gedoen het.
Dan is daar mense soos Willi Moosgöller, wat eintlik 'n kankernavorser is.
Dit is hoe ek Professor Adlkofer leer ken het.
Groot name – mense wat ietwat vertroud is met die onderwerp sal hierdie herken.
Hy het die Reflex-studie, 'n Europese studie, geïnisieer, wat later ook probeer is om as
opdragnavorsing of vervalste navorsing te diskrediteer.
Wel, dit was baie interessant. Jy sien hierdie patroon oor en oor weer.
Alle individue wat iets ontdek het, word deur die lobby teengestaan, wat aansienlike finansiële ondersteuning van die
bedryf ontvang, en in sommige gevalle word hulle ook verwyder.
Dit is werklik 'n rampzalige situasie, veral vir ons verbruikers.
Maar ons het ook bestralingsbeskerming in Duitsland, en hulle doen 'n goeie werk daarmee – hulle beskerm ons teen bestraling.
Ja, jy het met jou kommentaar reeds 'n bietjie voorsiening gemaak vir die volgende vraag.
Die ander sogenaamde wetenskaplikes, byna almal van hulle, gee basies net die sein dat
dit veilig is wat mobiele kommunikasie betref.
Ek dink die redes is reeds duidelik uit wat pas gesê is.
Ja, daar is 'n paar baie interessante boeke oor hierdie onderwerp. Dit is nie net 'n verskynsel wat
vandag in mobiele kommunikasie gevind kan word nie.
Dit is soortgelyk in die nywerheid, die voedselbedryf en so aan.
Wel, daar is twee boeke deur Professor Kreis, wat ook in my nuutste film, "The Digital Dilemma", verskyn.
Christian Kreis het geskryf: "Gekoopte navorsing" en "gekoopte wetenskap."
En hy beskryf baie duidelik hoe mense wat nie saam met die skare gaan nie, so om te sê, in diskrediet gebring, oorgeplaas
en bedreig word. Daar is regtig verskillende scenario's.
En aan die begin was ek ook baie naïef. Ek kon nie voorstel dat so 'n boosheid daar geheers het nie.
Maar ongelukkig is dit maar so, want ons het natuurlik 'n wêreldwye bedryf. Ons het
fassinerende tegnologie, daaroor is daar geen twyfel nie.
Ons praat albei oor hierdie digitale moontlikheid en so voorts.
Ons almal gebruik selfone. Ons is nie daarteen nie.
Maar wat ons ook in individuele gevalle gesien het, waarvan sommige baie moeilik was om te ontdek.
Maar daar is byvoorbeeld die ICNIRP – die Internasionale Kommissie vir Beskerming teen Nie-ioniserende Straling.
En die ICNIRP is gebaseer by die Federale Kantoor vir Stralingsbeskerming en word uit
Duitse belastingbetalers se geld befonds.
Daar is die sogenaamde ICNIRP-verslag deur 'n kollega uit München, Professor Buchner, in samewerking met
Michelle Rivasi, 'n lid van die Europese Parlement uit Frankryk wat ongelukkig oorlede is.
Jy kan dit ook as 'n PDF-lêer vanaf die Competence Initiative-webwerf aflaai.
Die individuele lede van hierdie kommissie, wat internasionale bestralingsbeskermingsstandaarde en -grense vasstel, is ondersoek,
en dit het geblyk dat hulle almal bande met die nywerheid het.
Dus word hulle ook deur die bedryf betaal; dit is bloot feite wat hier geskep is.
En dit kan nogal interessant wees vir enigiemand wat belangstel om 'n blik te werp op hierdie sogenaamde
ICNIRP-verslag, waar jy vinnig sal vind wat jy soek.
'n Groep kollegas genaamd Investigate Europe het dit ook baie mooi opgesom.
En ek beeld dit ook uit in my nuwe film. So, das-digitale-dilemma.de (altyd met 'n koppelteken tussenin)
bied baie insig, as ek 'n bietjie selfpromosie mag doen.
Ja, natuurlik.
Ja, alhoewel jou dokumentêre films altyd baie kontroversieel was, veral met betrekking tot gesondheid vir alle mense, is hulle net
een keer uitgesaai – soos jy vroeër genoem het – in 'n dokumentêr op Franse televisie, en in Duitsland slegs
in 'n verkorte vorm en sonder enige programaanmelding.
As 'n insider, watter ervarings het jy gehad met die sogenaamde hoofstroom rakende die onderwerp van mobiele kommunikasie?
Ja, wel, dit was 'n baie intense ervaring.
So, die heel eerste film was 'n opdragproduksie deur France Deux in Parys. Destyds was daar nog 'n
baie open-minded hoof van dokumentêre film daar.
En hy het gesê: Kyk, jy is Duits, miskien het jy 'n kombinasie-opsie, 'n mede-produksie-opsie met ARD, byvoorbeeld.
Ek ken iemand daar, 'n open-minded hoofredakteur by MDR.
En ek het haar ook geken, so ek het haar gekontak en sy het gesê: "Okei, kom ons doen dit. Ons het 45 minute nodig."
Die Franse het 50 tot 52 minute benodig vir hul uitsaaiformaat.
En ek is belowe dat die hele ding dan ook op ARD, die hoofkanaal, uitgesaai sou word.
Dit is in Frankryk tydens die hoofuitsendtyd uitgesaai. En dit is verskeie kere herhaal.
Die Duitsers het aanvanklik die film in 'n gifkas opgesluit.
OK
Maar ek moet ook noem dat die film die titel gehad het wat in die koerante aangekondig is: Portables en
accusation – wat beteken selfone onder beskuldiging.
En hierdie titel is effens verander op die aand van die uitsending onder druk van die bedryf se prokureurs.
Dit het gesê: VSA: Selfone in die dagvaarding.
En ons moes instem om 'n byskrif in die krediete op te neem wat sê dat die WGO alles onder beheer het.
So daar is eintlik nie 'n probleem nie.
Al gebeur alles wat in die film gewys word daar, moes ons hierdie byvoeging insluit om, so om te sê, kykers te verseker.
Die interne prokureurs by die uitsaaier was regtig in 'n benarde posisie. En ek moes daaraan meedoen.
Ek het die kans gehad om te sê: okay, dan stuur ons dit glad nie.
Of ek sal saamgaan met hierdie klein veranderinge. So dit is waar dit begin het, dit is net 'n interessante onderwerp.
Daar word 'n ongelooflike hoeveelheid geld daar gemaak. En mense hou nie daarvan wanneer dit ontwrig word nie.
So was daar die eerste kritiese bydrae ooit, wat in 1993 op 'n geselsprogram in Amerika was.
Gevolglik het Motorola-aandele binne 'n week met 10% gedaal.
En natuurlik het hulle gereageer en al die posisies gevul sodat niks verkeerd sou loop
nie, en het dit daarna in die media opgevolg.
Omdat die volgende by ARD gebeur het, d.w.s. slash MDR.
Hulle het my glad nie ingelig nie. Hulle het altyd gesê: Okei, ons sal dit op 'n stadium stuur, ons laat jou weet.
En teen die einde van die jaar het ek die dag voor die uitsending 'n oproep ontvang van 'n sekretaris, wat gesê het:
Ons sal die program môre wys, maar ons het 30 minute geknip – of eerder, nee, ons het dit tot 30 minute verkort.
Ek het die 45 minute wat versoek is en waarvoor ek ook betaal is, gelewer.
En toe het ek opgemerk dat daar geen programkennisgewing vir hierdie item was nie.
So het ek my kollegas by die Süddeutsche Zeitung gebel. Want destyds het hulle nog 'n baie
interessante mediasekisie gehad wat ook krities was.
En ek het hul aandag op hierdie verband gevestig.
En toe het hulle die uitsaaier gekontak en, anders as ek, 'n antwoord ontvang, wat
was: Die film het 'n Duitse verbinding gemis.
En toe het ek die volgende dag die film gekyk by die uitsaaityd van tien in die oggend.
Die Duitse verwysing het ook ontbreek; hulle het dit self uitgeknip.
Wel, so het ek dit ervaar, wat eintlik ongelooflik is.
Maar so het sensuurmaatreëls 20 jaar gelede begin. En toe het ek ondersoek ingestel na waarmee dit verband gehou het.
Daardie jaar het hulle T-Mobile as 'n vennoot vir die Duitse Voetballiga gehad.
Hulle kon nie bekostig om hul beste kliënt, hul beste advertensiekliënt – wat 'n paar honderd miljoen
per jaar ingebring het en hulle kon ondersteun om die Bundesliga-regte te bekom – te vervreem.
In hierdie opsig is die Duitse verwysing doelbewus weggelaat.
Ja, vandag kan ek daaroor lag. Op daardie tydstip het ek gedink: my God, wat doen U?
Dit is nie hoe ek geleer is om dit te doen nie.
Ja. As 'n joernalis, watter moontlikhede sien u vir ons kykers om hierdie intriges van die sensuurmedia te bestry?
Wel, jy maak reeds gebruik van die geleenthede wat tot dusver bestaan.
Wel, ek het ook 'n soort buikgevoel daaroor gehad, want, kom ons sê, oor die algemeen is dit nogal 'n sterk afkraaiing, selfs
onder mense wat byvoorbeeld kritiek op mobiele kommunikasie lewer. Jy is nie oral gewild nie,
wat eintlik jammer is. Net die beul weet waarom.
Maar hulle skiet waar hulle kan.
En ek het dit so ervaar dat ek regtig dink genoeg is genoeg.
En die enigste kans, na my mening, lê tans in die bekwaamheid en mag van die alternatiewe media in die besonder.
En ek het ook gekyk na, byvoorbeeld, die geleentheid in Praag, waar Auf1 hierdie AWEF georganiseer het. Jy was daar.
En daar was 'n paar kollegas teenwoordig wat net reguit gepraat het en dinge verduidelik het soos dit
behoort te wees. En hulle mag nie meer bywoon nie.
So, eintlik moet jy mense uitnooi wat byna elke week daar was.
Maar dit is altyd dieselfde gesigte uit die politiek. Nywerheid, politiek en die media speel deesdae regtig 'n dubbel spel.
Dit het tot 'n vlak gedaal wat onaanvaarbaar is.
As jy 'n bietjie van joernalistieke werk weet, volgens die motto... wat ek gevoel het, het my kollegas dit ook baie
duidelik vir my gesê: as jy nie saam speel nie, is jy uit.
Ek is uit. En ek is bly daaroor.
Maar nou is ek in, Martin.
Ja, laat ek dit so stel. Ek kry die indruk dat kritiese denkers nie welkom is nie.
So, as dit by die praatprogramme kom wat elke dag êrens uitgesaai word, kry ek dikwels die indruk dat dieselfde mense weer en weer
genooi word, in plaas daarvan om dinge te laat vloei en ander menings gehoor te laat word; dit is alles geram. Dit is seker.
En dit is eenvoudig situasies wat, na my mening, nie meer demokraties is nie. En ek vind dit baie, baie hartseer.
Ek is ook uiters teleurgesteld. As 'n waarnemer het jy so verskillende perspektiewe, en ek kan dit
nie eers meer kyk nie, ek bedoel die gewone program.
Want hierdie soort raamwerk kom keer op keer voor.
Laat ek dus 'n sleutelwoord noem: Rusland se aggressieoorlog. Ja, dit word elke paar sinne beklemtoon.
En dit is net iets wat op daardie vlak gebeur en manipulerend gebruik word, selfs in die kuns- en
kultuursectie, miskien om mense in die stemming daarvoor te kry.
En dit is eenvoudig 'n onjuiste en nie-objektiewe manier om inligting oor te dra.
En ek sien nie dat kritiese denkers toegelaat word om hul menings uit te spreek nie, selfs nie in
sogenaamde geselsprogramme nie, wat ek uiters hartseer vind.
Aan die begin van die koronaviruspandemie was daar een of twee kritiese verteenwoordigers soos Wolfgang Wodarg en ander.
Hy is weer aan die begin gesien, en toe is hy deur die media stilgemaak.
Inteendeel, mense soos Sucharit Bhakdi is selfs vervolg en tot stilte gebring, of daar is
pogings aangewend om hulle tot stilte te bring.
En hulle is sulke wonderlike mense. Wat doen jy?
Wel, dit is vir my ongelooflik. Maar selfs so, standaard marges.
Ja, en dit is toe dat ek dink iets daaraan gedoen moet word, en dit werk eintlik baie goed.
Wel, ek dink daar is baie van ons wat nie meer mislei word nie en wat steeds hul eie ding doen, elkeen op hul eie manier.
Daar is allerhande verskillende temperamentes en vaardighede.
Maar ek dink dit word demokratiese media-gedrag genoem, wat ek aangenaam en wonderlik kleurvol vind – so behoort dit te wees.
En dit is waar ek ook probeer om my deel te doen. Met die hulp van wonderlike assosiasies soos die WIR-assosiasie in Switserland.
Dit is mense wat so veelsydig aktief is.
Maar omdat ek ook iets saam met hulle gedoen het en dinge danksy hul hulp aan die gang gekry
het, word ek dan ook in die regse hoek gedruk.
So uit ons eie geledere! Dit is so skandalig, so belaglik, so verleentlik.
Maar wel, ek wil ook nie met woede optree nie.
Wat ons nodig het, is verbruikersopvoeding en verbruikersbeskerming. Om dit te bereik, moet
verbruikers self ook hul eie menings vorm. Nie net gebaseer op wat hulle in die nuus sien nie.
Ja, ek dink dat onder al hierdie ander mense, wat my by hierdie AWEF regtig getref het, bloot hierdie solidariteit was.
Hierdie solidariteit onder al die mense wat nog steeds probeer om êrens 'n mening te vorm en dit in die proses te ondersteun.
En ek dink dit gebeur al hoe meer, dat daar regtig, kom ons sê, hierdie sensitiwiteite is wat deels daar is: een persoon doen dit
meer op hierdie manier en 'n ander meer op daardie manier, maar dit maak eintlik nie saak nie, want jy
het een doel: om mense omvattende inligting te verskaf.
En almal moet tog hul eie mening vorm. Dit is nie 'n probleem nie.
Ja, mnr. Scheidsteger, baie dankie vir hierdie kort onderhoud. Ons wens u voortgesette sukses toe in alles wat u doen
en hoop dat u voortgaan om 'n kritiese benadering te volg.
Baie dankie en al die beste. Ja, graag gedoen.