Mi ĝojas hodiaŭ bonvenigi la esplorfilman reĝisiston Klaus Scheidsteger al Kla.tv por intervjuo.
S-ro Scheidsteger, multaj el niaj spektantoj ankoraŭ ne konas vin.
Ĉu vi povus mallonge prezenti vin kaj rakonti al ni iomete pri via kariero?
Jes, mi estus ravita. Dankon, ke vi invitis min al ĉi tiu intervjuo.
Tio okazas ofte lastatempe. Mi estas ravita, kompreneble.
Nu, mi fakte estas televida ĵurnalisto laŭ profesio.
Mi studis ĵurnalismon ĉe la Universitato de Dortmund kaj estis parto de la unua kohorto tiutempe.
Ĉi tiu nova direkto en miaj praktik-orientitaj studoj kulminis per staĝo post mia meza diplomo, kiun mi
povis plenumi ĉe Westdeutscher Rundfunk en Kolonjo.
Tio estis en tempo, kiam ne ekzistis privataj dissendantoj.
Nu, tio ankoraŭ estis programo laŭ peto por raportistoj.
Ĉiu, kiu havis bonan ideon, rajtis efektivigi ĝin; ne estis cenzuro nek io ajn alia.
Kaj tio estis simple bona tempo, tiuj estis miaj formaj jaroj, kiujn mi tre ĝuis.
La sekva evoluo okazis kiam privataj dissendantoj ricevis licencojn. En 1984, kiam mi estis 30-jara, mi fondis
mian propran filmproduktan kompanion en mia hejmurbo Essen.
De tie mi produktis internaciajn novaĵojn, raportojn kaj dokumentariojn uzante mian propran
ekipaĵon kaj mian propran teamon, kio estis tre amuza.
Dum iom da tempo, ĝis ĉirkaŭ la mezo de la 1990-aj jaroj, aferoj komencis ŝanĝiĝi.
Kvazaŭ por diri, ni nun scias, kion spektantoj volas vidi, do ĉesu kun via intelekta sensencaĵo; neniu volas vidi tion.
Bone
Post tio mi dum iom da tempo reduktis la amplekson de la kompanio kaj produktis por Arte.
Ĝi ankoraŭ estis tre malfermmensa dissendanto, sed ni diru simple, ke tio, kion mi iam lernis, iom post iom perdiĝis.
Do ĉiuj pensis, ke ili povus esti raportisto.
Kaj tio, kio antaŭe estis teamlaboro – ekzistis kameraa teamo, ekzistis redaktoro – tiam
devis esti farita paŝon post paŝo de unu persono.
Kompreneble, tio ankaŭ okazis kun la ciferecigo de ĉi tiu strato. Sed rilate al la enhavo, ĝi fakte fariĝis ĉiam pli malbona.
Sed tio, kio estis grava, kaj ankoraŭ estas, estas, ke mi ricevis bonegan edukadon.
Jam dum ĉirkaŭ 20 jaroj viaj raportoj kaj dokumentaj filmoj ripete fokusiĝis al moveblaj komunikadoj.
Kiel vi ekkonis ĉi tiun specifan fakan kampon kiel vian vivan laboron?
Nu, kio fakte okazis estis, ke homoj, kiuj estis hipersentemaj al elektro, alproksimiĝis al mi en mia privata vivo.
Ili diris, ke ili povis senti, ke mi portis poŝtelefonon. Kaj unue mi pensis, ke ili estas iom frenezaj.
Sed ĉe nia sekva kunveno tiuj homoj donis al mi libron de usona sciencisto nomata d-ro George Carlo, kiu iam inter 1993 kaj 1999
faris esplorojn por la industrio kaj kunverkis ĉi tiun libron kun ĵurnalisto de la Washington Post nomata Martin
Schram, en kiu li rakontis siajn proprajn spertojn kun la industrio – la industrio estis lia kliento.
Li trovis problemojn, kaj tiuj ne estis komunikitaj al la publiko laŭ la necesa maniero.
Kaj tiu ĉi George Carlo havis du ĉefajn fokojn en sia vivo, ĉar li studis medicinon kaj juron.
Kaj ili elektis la malĝustan sparring-partneron.
La viro tiam ekagis kaj provis organizi kaj helpi strukturi procesojn kontraŭ la granda poŝtelefona industrio, kaj ankaŭ
antaŭenpuŝi la tutan aferon surbaze de siaj sciencaj trovoj.
Tio estas, ĝi estis bonega rakonto, pri kiu, strange sufiĉe, neniu zorgis.
Kaj poste mi iom post iom enprofundiĝis en la temon, kiu kovras nekredeble vastan gamon da temoj.
Jes, per viaj filmoj vi establis kontakton kun renomaj fakuloj en ĉi tiu kampo. Vi ĵus menciis George Carlo.
Ĉu vi povus mallonge komenti pri tio? Kiujn aliajn fakulojn vi renkontis, kaj kiajn opiniojn ili havas?
Do, mia plej unua filmo, kiu estis elsendita en la franca televido en 2006, temis pri la procesoj kontraŭ
la poŝtelefona industrio, bazitaj sur sciencaj trovoj.
Kaj la tuta afero estis portita de la rakonto pri George Carlo, kiu estis diskreditita post kiam li publikiĝis.
Fakte, kun gravaj informoj pri konsumantprotekto el sia propra scienca esplorado, sed financita de la
industrio, ĝi poste produktis katastrofajn rezultojn.
Kaj dum ĉi tiu, ni diru, unua rakonto, kiu estis elsendita en 2006 sur la franca ŝtata televidkanalo France Deux, mi tiam
konatiĝis kun unu aŭ du sciencistoj kun la helpo de George Carlo, kiu tiutempe ne nur trovis
problemojn, sed ankaŭ solvojn. Tio ankaŭ estis tre interesa.
Estis la tiel nomata Bruokampo ĉe la Universitato de Vaŝingtono.
Cetere, la homoj, kiuj malkovris tion nome de la industrio, nome la militistaro, parolis pri ĝi malkaŝe.
Ili diris al mi, ke Motorola estis la provizanto por la militistaro. Motorola estas,
kompreneble, la pioniro en movaj komunikadoj.
Kaj oni komisiis Motorolan por vidi, ĉu oni povus trovi ion, kio igus la radiadon neefika, dum ĝi ankoraŭ ebligus komunikadon.
Kaj tiam ili pasigis dek jarojn esplorante tion kaj malkovris tion, kio estas konata kiel la bruokampo.
Kaj post kiam ili prezentis tion al Motorola, la inĝenieroj komence estis tre entuziasmaj.
Estas profesoro Lipowitz, kiu ankaŭ estas konata al esploristoj kaj ekde tiam forpasis.
Sed lia posteulo tiam daŭrigis la tuton.
La entuziasmaj inĝenieroj ĉe Motorola estis poste iom post iom anstataŭigitaj de advokatoj, kiuj finfine
deklaris, ke tio, kion vi ĉi tie malkovris, ne ekzistis.
La militistaro tamen uzis ĝin por protekti siajn proprajn knabojn kontraŭ la radiado, tiel diri.
Sed li ne publikigis la tuton, ĉar ne povas esti iuj problemoj, ĉar samtempe okazas procesoj kaj la grandegaj
grupprocesoj kaŭzus la kolapson de la tuta industrio.
Nu, tio estis tre ekscita.
Dum mia plua laboro mi tiam povis lerni pri eŭropa esplorado, ĉar oni alportis George Carlo.
Estas la filmo Dankon pro via voko, en kiu mi iomete montras tion kaj eniras la laboratoriojn de homoj kiel Kundi kaj Moosgöller,
t.e. Michael Kundi de MedUni Vieno, profesia kuracisto pri laborkondiĉoj, kiu ankaŭ faris esplorojn nome de la ŝtato.
Poste estas homoj kiel Willi Moosgöller, kiu fakte estas kancer-esploristo.
Tiel mi konatiĝis kun profesoro Adlkofer.
Grandaj nomoj – homoj, kiuj iom konas la temon, rekonos ilin.
Li iniciatis la Studon pri Refleksoj, eŭropan studon, kiun poste ankaŭ oni provis
diskreditigi kiel komisiitan aŭ falsigitan esploron.
Nu, tio estis tre interesa. Vi vidas ĉi tiun padronon denove kaj denove.
Ĉiuj individuoj, kiuj malkovris ion, estas kontraŭataj de la lobio, kiu ricevas konsiderindan financan subtenon de
la industrio, kaj en iuj kazoj ili ankaŭ estas forigitaj.
Ĉi tio estas vere katastrofa situacio, precipe por ni konsumantoj.
Sed ni ankaŭ havas radioprotekton en Germanio, kaj ili bone plenumas ĝin – ili protektas nin kontraŭ radiado.
Jes, vi jam iomete antaŭvidis la sekvan demandon per viaj komentoj.
La aliaj tiel nomataj sciencistoj, preskaŭ ĉiuj el ili, esence nur donas la verdan lumon pri la temo de movaj komunikadoj.
Mi pensas, ke la kialoj jam estas evidentaj el tio, kio ĵus estis dirita.
Jes, ekzistas kelkaj tre interesaj libroj pri ĉi tiu temo. Ĉi tio ne estas nur fenomeno, kiun
oni povas trovi en hodiaŭaj moveblaj komunikadoj.
Ĝi estas simila en industrio, en la manĝaĵa industrio kaj tiel plu.
Nu, estas du libroj de profesoro Kreis, kiu ankaŭ aperas en mia plej nova filmo "La Cifereca Dilemo".
Christian Kreis skribis: "Aĉetita esplorado" kaj "aĉetita scienco."
Kaj li tre klare priskribas, kiel homoj, kiuj, tiel diri, ne sekvas la amason, estas diskreditigitaj,
translokigitaj kaj minacataj. Estas vere diversaj scenaroj.
Kaj komence mi ankaŭ estis tre naiva. Mi ne povis imagi, ke tie regis tia malico.
Sed bedaŭrinde tiel estas, ĉar ni havas tutmondan industrion, kompreneble. Ni havas
fascinan teknologion, pri tio ne estas dubo.
Ni ambaŭ parolas pri ĉi tiu cifereca ebleco kaj tiel plu kaj tiel plu.
Ni ĉiuj uzas poŝtelefonojn. Ni ne kontraŭas ilin.
Sed kion ni ankaŭ vidis en individuaj kazoj, estis, ke foje estis tre malfacile malkovri ĝin.
Sed ekzistas, ekzemple, la ICNIRP – la Internacia Komisiono pri Protekto kontraŭ Ne-ioniganta Radiado.
Kaj la ICNIRP baziĝas ĉe la Federacia Oficejo por Radioprotektado kaj estas financata per la impostoj de germanaj impostpagantoj.
Estas la tiel nomata raporto de ICNIRP de kolego el Munkeno, profesoro Buchner, en kunlaboro kun Michelle Rivasi, membro
de la Eŭropa Parlamento el Francio, kiu bedaŭrinde forpasis.
Vi ankaŭ povas elŝuti ĝin kiel PDF-dosieron de la retejo de la Competence Initiative.
La individuaj membroj de ĉi tiu komisiono, kiu starigas internaciajn normojn kaj limojn pri
radioprotekto, estis esploritaj, kaj rezultis, ke ili ĉiuj havas ligojn kun la industrio.
Do ili ankaŭ estas pagataj de la industrio; ĉi tiuj estas simple faktoj, kiuj estis kreitaj ĉi tie.
Kaj eble estos sufiĉe interesa por ĉiu, kiu interesiĝas, rigardi ĉi tiun tiel nomatan
ICNIRP-raporton, kie vi rapide trovos tion, kion vi serĉas.
Grupo de kolegoj nomata Investigate Europe ankaŭ tre bone resumis tion.
Kaj mi ankaŭ portretas tion en mia nova filmo. Do, das-digitale-dilemma.de (ĉiam kun streketo intere) donas
multajn komprenojn, se mi rajtas iomete mempromocii.
Jes, volonte.
Jes, kvankam viaj dokumentaraj filmoj ĉiam estis tre kontestataj, precipe rilate al la sano de ĉiuj homoj, ili estis montritaj nur
unufoje – kiel vi antaŭe menciis – en dokumenta filmo en la franca televido, kaj en Germanio nur en
mallongigita formo kaj sen ajna programanoncado.
Kiel internaulo, kiajn spertojn vi havis kun la tiel nomata ĉeftendenco pri la temo de movaj komunikadoj?
Jes, nu, tio estis tre intensa sperto.
Do, la unua filmo estis komisiita produktado de France Deux en Parizo. Tiutempe tie ankoraŭ
estis tre malfermmensa estro de dokumentaj filmoj.
Kaj li diris: Rigardu, vi estas germano, eble vi havas kombinan opcion, ekzemple kunproduktan opcion kun ARD.
Mi konas iun tie, malfermmensan ĉefredaktoron ĉe MDR.
Kaj mi ankaŭ konis ŝin, do mi kontaktis ŝin kaj ŝi diris: "Bone, ni faru ĝin. Ni bezonas 45 minutojn."
La francoj bezonis 50 ĝis 52 minutojn por sia elsenda formato.
Kaj oni promesis al mi, ke la tuta afero poste ankaŭ estos elsendita sur ARD, la ĉefa kanalo.
Ĝi estis elsendita dum la ĉefa televida tempo en Francio. Kaj ĝi estis ripetita plurfoje.
La germanoj komence ŝlosis la filmon en venenokabineto.
Bone
Sed mi ankaŭ devus mencii, ke la filmo havis la titolon, kiu estis anoncita en la gazetoj: Portables
en accusation – tio signifas poŝtelefonoj sub akuzo.
Kaj ĉi tiu titolo estis iomete ŝanĝita en la vespero de la elsendo sub premo de la industriaj advokatoj.
Ĝi diris: Usono: Poŝtelefonoj en la akuzo.
Kaj ni devis konsenti inkluzivi en la kreditoj bildotekston, kiu asertas, ke la Monda
Organizaĵo pri Sano havas ĉion sub kontrolo.
Do fakte ne estas problemo.
Kvankam ĉio, kio okazas en la filmo, okazas tie, ni devis aldoni ĉi tiun klarigon por trankviligi la spektantojn, tiel diri.
La internaj juristoj ĉe la dissendanto vere estis en malfacila situacio. Kaj mi devis konsenti kun tio.
Mi havis la ŝancon diri: "Bone, tiam ni tute ne sendos ĝin."
Aŭ mi konsentos pri ĉi tiuj malgrandaj ŝanĝoj. Do tie ĝi komenciĝis, ĝi estas nur interesa temo.
En tiu loko oni gajnas nekredeblan kvanton da mono. Kaj homoj ne ŝatas, kiam tio estas interrompita.
Do jen estis la unua kritika kontribuo iam ajn, kiu okazis en 1993 en usona babilprogramo.
Kiel rezulto, la akcioj de Motorola falis je 10% ene de unu semajno.
Kaj kompreneble ili reagis kaj plenigis ĉiujn postenojn, por ke nenio misfunkcius, kaj poste sekvis ĝin en la amaskomunikiloj.
Ĉar la sekva okazis ĉe ARD, t.e. ĉe MDR.
Ili tute ne informis min. Ili ĉiam diris: Bone, ni sendos ĝin iam, ni sciigos vin.
Kaj al la fino de la jaro, mi ricevis telefonvokon de sekretario unu tagon antaŭ la elsendo, kiu diris:
Ni montros la programon morgaŭ, sed ni tranĉis 30 minutojn – aŭ pli ĝuste, ne, ni mallongigis ĝin al 30 minutoj.
Mi liveris la 45 minutojn, kiuj estis petitaj kaj por kiuj mi ankaŭ estis pagita.
Kaj tiam mi rimarkis, ke ne estis programanoncado por ĉi tiu ero.
Do mi telefonis al miaj kolegoj ĉe la Süddeutsche Zeitung. Ĉar tiutempe ili ankoraŭ havis tre
interesan medionsekcion, kiu ankaŭ estis kritika.
Kaj mi atentigis ilin pri ĉi tiu ligo.
Kaj tiam ili kontaktis la dissendanton kaj, male al mi, ricevis respondon, kiu estis: La filmo mankis germanan ligon.
Kaj poste mi spektis la filmon la sekvan tagon je la elsendhoro je la deka matene.
La germana referenco ankaŭ mankis; ili mem fortranĉis ĝin.
Nu, tiel mi ĝin spertis, kio fakte estas nekredebla.
Sed tiel antaŭ dudek jaroj komenciĝis la cenzuraj mezuroj. Kaj tiam mi esploris, al kio tio rilatis.
Tiun jaron ili havis T-Mobile kiel partneron por la Germana Futbala Ligo.
Ili ne povis permesi al si fremdigi sian plej bonan klienton, sian plej bonan reklamklienton – kiu alportis kelkcent milionojn
jare kaj povis subteni ilin en akirado de la Bundesliga-rajtoj.
En ĉi tiu rilato la germana referenco estis intence omesita.
Do jes, hodiaŭ mi povas ridi pri tio. Tiutempe mi pensis: Ho mia Dio, kion vi faras?
Tiel oni ne instruis al mi fari ĝin.
Jes. Kiel ĵurnalisto, kiajn eblecojn vi vidas por niaj spektantoj kontraŭagi ĉi tiujn maĥinaciojn de la cenzuraj amaskomunikiloj?
Nu, vi jam profitas de la eblecoj, kiuj ekzistas ĝis nun.
Nu, mi ankaŭ havis ian intuician senton pri tio, ĉar, ni diru, ĝenerale ĝi estas sufiĉe forta malestimo, eĉ inter homoj, kiuj
estas kritikaj pri poŝtelefonaj komunikadoj; ekzemple, vi ne estas populara ĉie, kio fakte
estas bedaŭrinde. Nur la ekzekuciisto scias kial.
Sed ili pafas kien ajn ili povas.
Kaj mi sentis tion tiel forte, ke mi vere pensas, ke sufiĉas jam.
Kaj la sola ŝanco, laŭ mia opinio, nuntempe kuŝas precipe en la kompetenteco kaj potenco de la alternativaj amaskomunikiloj.
Kaj mi ankaŭ rigardis, ekzemple, la eventon en Prago, kie Auf1 organizis ĉi tiun AWEF. Vi estis tie.
Kaj estis kelkaj kolegoj ĉeestantaj, kiuj simple parolis rekte kaj klarigis aferojn tiel, kiel
ili devus esti. Kaj ili ne plu rajtas partopreni.
Do, fakte, vi devus inviti homojn, kiuj preskaŭ ĉiun semajnon tie estis.
Sed ĉiam estas la samaj vizaĝoj en politiko. Industrio, politiko kaj la amaskomunikiloj vere ludas duoblan ludon ĉi-tage.
Ĉi tio malaltiĝis al neeltenebla nivelo.
Do, se vi iomete konas ĵurnalisman laboron, laŭ la devizo... kion mi sentis, miaj kolegoj ankaŭ sufiĉe klare
diris al mi: se vi ne ludas laŭ la reguloj, vi estas for.
Mi eliris. Kaj mi ĝojas pri tio.
Sed nun mi estas en ĝi, Martin.
Jes, mi diru tion tiel. Mi havas la impreson, ke kritikaj mensoj ne estas bonvenaj.
Do, kiam temas pri la babilprogramoj, kiuj ĉiutage ie elsendiĝas, mi ofte havas la impreson, ke la samaj homoj estas denove kaj
denove invititaj, anstataŭ lasi aferojn libere flugi kaj permesi, ke aliaj opinioj estu
aŭditaj; ĉio estas aranĝita. Tio certe estas tiel.
Kaj ĉi tiuj estas simple situacioj, kiuj laŭ mia opinio ne plu estas demokratiaj. Kaj mi trovas tion tre, tre malĝoja.
Mi ankaŭ estas ekstreme seniluziigita. Kiel observanto, vi havas tiel malsamajn perspektivojn, kaj mi eĉ ne
plu povas spekti ĝin, mi celas la normalan programon.
Ĉar ĉi tiu speco de kadriĝo okazas denove kaj denove.
Do mi diru ŝlosilvorton: la agresa milito de Rusio. Jes, tio estas emfazata ĉiun kelkajn frazojn.
Kaj ĝi estas simple io, kio okazas je tiu nivelo kaj estas uzata manipule, eĉ en la sekcio pri arto kaj
kulturo, eble por meti homojn en la ĝustan mensan staton.
Kaj tio estas simple malĝusta kaj neobjektiva maniero transdoni informojn.
Kaj mi ne vidas, ke oni permesu al kritikaj mensoj esprimi siajn opiniojn, eĉ en tiel nomataj
babilprogramoj, kio estas por mi ekstreme malĝoja.
Do komence de la kronvirusa pandemio, estis unu aŭ du kritikaj reprezentantoj kiel Wolfgang Wodarg kaj aliaj.
Li estis denove vidita ĉe la komenco, kaj poste li estis silentigita de la amaskomunikiloj.
Kontraŭe, homoj kiel Sucharit Bhakdi eĉ estis procesitaj kaj silentigitaj, aŭ oni provis silentigi ilin.
Kaj ili estas tiel mirindaj homoj. Kion vi faras?
Nu, tio estas nekredebla por mi. Sed eĉ tiel, normaj marĝenoj.
Jes, kaj tial mi opinias, ke oni devas fari ion pri tio, kaj tio fakte funkcias tre bone.
Nu, mi pensas, ke estas multaj el ni, kiuj ne plu estas trompitaj kaj kiuj ankoraŭ faras laŭ sia propra maniero.
Estas ĉiaspecaj temperamentoj kaj kapabloj.
Sed mi pensas, ke tio nomiĝas demokratia amaskomunikila konduto, kiun mi trovas agrabla kaj mirinde bunta – tiel ĝi devus esti.
Kaj tie mi ankaŭ provas fari mian parton, kun la helpo de mirindaj asocioj kiel la WIR-asocio en Svislando.
Jen homoj, kiuj estas tiel multaktivaj.
Sed ĉar mi ankaŭ faris ion kun ili kaj, danke al ilia helpo, sukcesis ekigi aferojn, mi
tiam ankaŭ estas puŝita en la dekstrulan angulon.
Do el niaj propraj vicoj! Tio estas tiel skandala, tiel ridinda, tiel hontiga.
Sed nu, mi ankaŭ ne volas agi kun kolero.
Kion ni bezonas estas konsumantedukado kaj konsumantoprotekto. Por atingi tion, konsumantoj mem devas ankaŭ formi siajn
proprajn opiniojn. Ne nur per spektado de la ĉiutagaj novaĵoj.
Jes, mi pensas, ke inter ĉiuj ĉi aliaj homoj, kio vere frapis min ĉe ĉi tiu AWEF, estis simple ĉi tiu solidareco.
Ĉi tiu solidareco inter ĉiuj homoj, kiuj ankoraŭ provas formi opinion ie kaj subteni ĝin en la procezo.
Kaj mi pensas, ke tio okazas ĉiam pli ofte, ke vere ekzistas, ni diru, tiuj sentemoj, kiuj parte ekzistas: unu persono faras tion
pli laŭ unu maniero, alia pli laŭ alia, sed tio vere ne gravas, ĉar vi havas unu celon: provizi homojn per ampleksaj informoj.
Ĉiu tamen devas formi sian propran opinionon. Tio ne estas problemo.
Jes, sinjoro Scheidsteger, dankon tre pro ĉi tiu mallonga intervjuo. Ni deziras al vi daŭran sukceson en ĉio, kion
vi faras, kaj esperas, ke vi daŭre adoptos kritikan aliron.
Multan dankon kaj ĉion bonan. Jes, nenio por mi.