WEBVTT

00:00.520 --> 00:08.993
Mwen kontan anpil pou m akeyi jounalis-filme ankèt
Klaus Scheidsteger sou Kla.tv pou yon entèvyou jodi a.

00:08.993 --> 00:12.220
Mesye Scheidsteger, anpil nan telespektatè nou yo poko konnen ou.

00:12.220 --> 00:18.126
Èske ou ka prezante tèt ou brèfman
epi di nou yon ti kras sou karyè ou?

00:18.126 --> 00:21.600
Wi, m ta kontan anpil. Mèsi paske ou envite m nan entèvyou sa a.

00:21.600 --> 00:25.247
Sa ap rive anpil dènyèman. Mwen kontan, natirèlman.

00:25.247 --> 00:30.220
Byen, mwen se aktyèlman yon jounalis televizyon pa metye.

00:30.220 --> 00:35.440
Mwen te etidye jounalis nan Inivèsite Dortmund e
mwen te fè pati premye gwoup la nan epòk sa a.

00:35.440 --> 00:43.799
Nouvo direksyon sa a nan etid pratik mwen yo te fini
ak yon estaj apre diplòm entèmedyè mwen an, ke mwen te

00:43.799 --> 00:48.493
kapab konplete nan Westdeutscher Rundfunk nan Kolòy.

00:48.493 --> 00:51.286
Sa te nan yon epòk kote pa t gen okenn emetè prive.

00:51.286 --> 00:55.000
Byen, sa te toujou yon emisyon sou demann pou repòtè yo.

00:55.000 --> 00:59.920
Nenpòt moun ki te gen yon bon lide te gen
dwa aplike li; pa t gen sansi ni anyen lòt.

00:59.920 --> 01:06.193
Epi se te senpleman yon bon moman, se te ane
fòmasyon mwen yo, ke mwen te pran anpil plezi ladan yo.

01:06.193 --> 01:15.178
Pwochen devlopman an te lè yo te bay difize prive
lisans. Lè m te gen 30 an, an 1984, mwen te fonde pwòp

01:15.178 --> 01:20.520
konpayi pwodiksyon fim mwen nan vil natal mwen, Essen.

01:20.520 --> 01:32.855
Apre sa, mwen te pwodui nouvèl entènasyonal, rapò ak dokimantè
ak pwòp ekipman ak pwòp ekip mwen, sa te vrèman amizan.

01:32.855 --> 01:45.002
Pandan yon ti tan, jiska mitan ane
1990 yo, bagay yo te kòmanse chanje.

01:45.002 --> 01:52.638
Kòmsi pou di, kounye a nou konnen sa telespektatè yo vle wè,
kidonk sispann ak betiz entelektyèl ou; pèsonn pa vle wè sa.

01:52.638 --> 01:53.413
OK

01:53.413 --> 02:00.573
Apre sa, mwen te diminye aktivite konpayi an
pou yon ti tan epi mwen te pwodui pou Arte.

02:00.573 --> 02:09.206
Li te toujou yon difize ki gen lespri ouvè anpil, men
ann di sa mwen te aprann yon fwa a te piti piti pèdi.

02:09.206 --> 02:12.840
Kidonk tout moun te panse yo te ka yon repòtè.

02:12.840 --> 02:22.839
E sa ki te konn travay ann ekip – te gen yon ekip kamera, te
gen yon editè – te oblije fèt etap pa etap pa yon sèl moun.

02:22.839 --> 02:30.755
Natirèlman, sa te rive tou ak dijitalizasyon lari sa
a. Men, an tèm de kontni, li te vin pi mal e pi mal.

02:30.755 --> 02:38.400
Men sa ki te enpòtan, e ki toujou
enpòtan, se ke mwen te gen yon bon edikasyon.

02:38.400 --> 02:45.500
Depi anviwon 20 ane kounye a, rapò ak dokimantè ou
yo te plizyè fwa konsantre sou kominikasyon mobil.

02:45.500 --> 02:52.480
Kijan ou te rive rekonèt domèn sijè sa a kòm travay lavi ou?

02:52.480 --> 03:00.486
Byen, sa ki te vrèman rive se ke moun ki te twò sansib a
elektrisite te pwoche bò kote mwen nan lavi prive mwen.

03:00.486 --> 03:07.912
Yo te di yo te ka santi mwen t ap pote yon telefòn
mobil. Epi okòmansman mwen te panse yo te yon ti jan fou.

03:07.912 --> 03:20.273
Men nan pwochen reyinyon nou an, moun sa yo te ban mwen yon liv
pa yon syantis Ameriken ki rele Dr George Carlo, ki te fè rechèch

03:20.273 --> 03:29.856
pou endistri a ant 1993 ak 1999 e ki te ekri liv sa a ansanm ak
yon jounalis Washington Post ki rele

03:29.856 --> 03:38.805
Martin Schram, kote li rakonte pwòp eksperyans
li ak endistri a – endistri a te kliyan li.

03:38.805 --> 03:46.833
Li te jwenn pwoblèm, e yo pa t
kominike yo bay piblik la jan sa t ap nesesè.

03:46.833 --> 03:55.519
Epi George Carlo sa a te gen de objektif prensipal
nan lavi li, paske li te etidye medsin ak lalwa.

03:55.519 --> 03:58.560
Epi yo te chwazi move patnè pou fè sparring.

03:58.560 --> 04:07.186
Lè sa a, mesye a te kontinye epi li te eseye òganize ak ede
estriktire pwosè kont gwo endistri telefòn mobil la, epi tou

04:07.186 --> 04:11.900
pou pouse tout bagay pi devan sou baz rezilta syantifik li yo.

04:11.900 --> 04:17.606
Sa vle di, se te yon bèl istwa ki,
etranjman ase, pèsonn pa t enterese ladan l.

04:17.606 --> 04:24.500
Epi mwen piti piti antre nan sijè
a, ki kouvri yon pakèt sijè etonan.

04:26.149 --> 04:32.439
Wi, atravè fim ou yo ou te etabli kontak ak ekspè
renome nan domèn sa a. Ou sot mansyone George Carlo.

04:32.439 --> 04:39.412
Èske ou ka fè yon kout kòmantè sou sa? Ki lòt
ekspè ou te rankontre, e ki opinyon yo genyen?

04:39.412 --> 04:49.800
Byen, premye fim mwen an, ki te pase sou televizyon
franse an 2006, te konsantre sitou sou pwosè kont

04:49.800 --> 04:56.333
endistri telefòn mobil la, ki baze sou rezilta syantifik.

04:56.333 --> 05:04.938
Epi tout bagay la te baze sou istwa George Carlo, ki te
pèdi kredibilite apre li te fè deklarasyon li piblik.

05:04.938 --> 05:12.766
An reyalite, ak enfòmasyon enpòtan sou pwoteksyon
konsomatè ki soti nan pwòp rechèch syantifik li, men ki te

05:12.766 --> 05:17.188
finanse pa endistri a, li te pwodui rezilta dezastwè.

05:17.188 --> 05:28.869
E pandan premye istwa sa a, ki te difize an 2006 sou chèn leta
franse France Deux, mwen te vin konnen youn oswa de

05:28.869 --> 05:41.586
syantis ak èd George Carlo, ki nan epòk sa a pa t sèlman
jwenn pwoblèm, men tou solisyon. Sa te vrèman enteresan tou.

05:41.586 --> 05:46.506
Te gen sa yo rele Noisefield nan Inivèsite Washington.

05:46.506 --> 06:00.099
An pasan, moun ki te dekouvri sa a, nan non
endistri a, sètadi militè yo, te pale ouvètman sou li.

06:00.099 --> 06:09.846
Yo te di m ke Motorola te founisè pou militè a.
Motorola se, natirèlman, pyonye nan kominikasyon mobil.

06:09.846 --> 06:16.812
Epi yo te bay Motorola misyon pou wè si yo te
ka jwenn yon bagay ki ta rann radyasyon an

06:16.812 --> 06:21.366
inefikas pandan li toujou pèmèt kominikasyon.

06:21.366 --> 06:26.953
Epi yo pase dis ane ap fè rechèch sou sa
a epi yo dekouvri sa yo rele chan bri a.

06:26.953 --> 06:35.353
Epi apre yo te prezante sa bay Motorola,
enjenyè yo te okòmansman trè antouzyas.

06:35.353 --> 06:45.766
Gen yon Pwofesè Lipowitz, ke chèchè
yo te konnen tou e ki depi mouri.

06:45.766 --> 06:49.698
Men siksesè li a te kontinye tout bagay la.

06:49.698 --> 07:04.206
Enjenyè antouzyas Motorola yo te piti piti ranplase pa avoka,
ki finalman deklare ke sa ou te dekouvri isit la pa t egziste.

07:04.206 --> 07:10.308
Militè a te itilize l kanmenm pou pwoteje pwòp
mesye yo kont radyasyon an, pou nou di konsa.

07:10.308 --> 07:19.682
Men li pa t lage tout bagay paske pa gen okenn pwoblèm
ki ka genyen, paske gen pwosè k ap fèt an menm tan e gwo

07:19.682 --> 07:25.113
pwosè aksyon kolektif yo ta fè tout endistri a efondre.

07:25.113 --> 07:26.940
Byen, sa te vrèman eksitan.

07:26.940 --> 07:37.794
Pandan travay mwen te kontinye, mwen te kapab aprann sou
rechèch Ewopeyen an an patikilye, paske yo te pote George Carlo.

07:37.794 --> 07:46.124
Gen fim Thank You for Calling la, kote mwen montre sa yon ti jan
epi antre nan laboratwa moun tankou Kundi ak

07:46.124 --> 07:55.359
Moosgöller, sètadi Michael Kundi ki soti nan MedUni Vienna,
yon doktè okipasyonèl ki te fè rechèch tou pou leta.

07:55.359 --> 08:00.813
Epi gen moun tankou Willi Moosgöller,
ki se aktyèlman yon chèchè sou kansè.

08:00.813 --> 08:04.633
Se konsa mwen te rankontre Pwofesè Adlkofer.

08:04.633 --> 08:10.286
Gwo non – moun ki yon jan abitye ak sijè a ap rekonèt yo.

08:10.286 --> 08:25.900
Li te inisye Etid Reflex la, yon etid Ewopeyen, ke pita yo
te eseye diskredite kòm rechèch sou komisyon oswa rechèch fo.

08:25.900 --> 08:30.206
Byen, sa te vrèman enteresan. Ou wè modèl sa a ankò e ankò.

08:30.206 --> 08:37.988
Tout moun ki dekouvri yon bagay jwenn opozisyon
bò kote loby la, ki resevwa gwo sipò finansye nan

08:37.988 --> 08:42.559
men endistri a, e nan kèk ka yo menm retire yo.

08:42.559 --> 08:46.626
Sa a se vrèman yon sitiyasyon dezas,
espesyalman pou nou menm konsomatè yo.

08:46.626 --> 08:53.113
Men nou gen tou pwoteksyon kont radyasyon an Almay, e
yo fè yon bon travay pou pwoteje nou kont radyasyon.

08:55.539 --> 08:59.773
Wi, ou deja prevwa yon ti kras
pwochen kesyon an ak kòmantè ou yo.

08:59.773 --> 09:05.306
Lòt sa yo ki rele tèt yo syantis, prèske tout ladan yo, se
fondamantalman ap bay limyè vèt sou sijè kominikasyon mobil la.

09:05.306 --> 09:10.314
Mwen panse rezon yo deja evidan selon sa yo sot di.

09:10.314 --> 09:17.633
Wi, gen kèk liv ki vrèman enteresan sou sijè sa a. Sa a pa
sèlman yon fenomèn ou ka jwenn nan kominikasyon mobil jodi a.

09:17.633 --> 09:22.935
Li sanble nan endistri, nan endistri manje ak sou sa.

09:22.935 --> 09:30.659
Byen, gen de liv pa Pwofesè Kreis, ki parèt tou
nan dènye fim mwen an, "The Digital Dilemma".

09:30.659 --> 09:37.480
Christian Kreis te ekri: "Rechèch achte" ak "Syans achte."

09:37.480 --> 09:48.293
Epi li dekri trè klèman kijan moun ki pa swiv
foul la, pou nou di konsa, yo diskredite, yo

09:48.293 --> 09:54.700
transfere, yo menase. Gen vrèman diferan senaryo.

09:54.700 --> 10:02.973
Epi nan kòmansman, mwen te tou trè naif. Mwen pa t
ka imajine ke yon mechanste konsa t ap rèine la.

10:02.973 --> 10:08.434
Men malerezman se konsa li ye, paske nou gen
yon endistri mondyal, natirèlman. Nou gen

10:08.434 --> 10:11.638
teknoloji ki fasinan, pa gen okenn dout sou sa.

10:11.638 --> 10:18.020
Nou toulede ap pale sou posiblite
dijital sa a ak sou sa ak sou sa.

10:18.020 --> 10:21.446
Nou tout itilize telefòn mobil. Nou pa kont yo.

10:21.446 --> 10:29.493
Men sa nou te wè tou nan ka endividyèl,
kèk ladan yo te vrèman difisil pou dekouvri.

10:29.493 --> 10:38.126
Men genyen, pa egzanp, ICNIRP – Komisyon
Entènasyonal pou Pwoteksyon Radyasyon Non-Iyonizan.

10:38.126 --> 10:45.153
Epi ICNIRP la baze nan Biwo Federal pou Pwoteksyon
Radyasyon epi li finanse ak lajan kontribyab Alman yo.

10:45.153 --> 10:55.115
Gen sa yo rele rapò ICNIRP la pa yon kolèg ki soti nan
Minik, Pwofesè Buchner, an kolaborasyon ak Michelle Rivasi, yon

10:55.115 --> 11:00.900
manm Palman Ewopeyen an ki soti Lafrans e ki malerezman mouri.

11:00.900 --> 11:06.520
Ou ka telechaje li tou kòm yon fichye
PDF sou sitwèb Competence Initiative la.

11:06.520 --> 11:15.046
Yo te mennen ankèt sou manm endividyèl komisyon sa a, ki
fikse estanda ak limit entènasyonal pou pwoteksyon kont

11:15.046 --> 11:19.953
radyasyon, e li te parèt ke yo tout gen lyen ak endistri a.

11:19.953 --> 11:26.859
Kidonk, yo menm tou peye pa endistri a; sa
yo se senpleman reyalite ki te kreye isit la.

11:26.859 --> 11:34.395
Epi sa ka enteresan anpil pou nenpòt moun ki
enterese jete yon kout je sou sa yo rele rapò

11:34.395 --> 11:39.315
ICNIRP la, kote w ap jwenn rapidman sa w ap chèche a.

11:39.315 --> 11:48.906
Yon gwoup kòlèg ki rele Investigate
Europe te rezime sa trè byen tou.

11:48.906 --> 11:57.230
Epi mwen montre sa tou nan nouvo fim mwen an. Kidonk,
das-digitale-dilemma.de (toujou ak yon tiret ant yo) bay anpil

11:57.230 --> 12:02.360
bonjan enfòmasyon, si m ka fè yon ti pwomosyon pou tèt mwen.

12:02.360 --> 12:05.740
Wi, natirèlman.

12:05.740 --> 12:13.485
Wi, menm si dokimantè ou yo te toujou trè kontwovèsyal,
espesyalman sou kesyon sante pou tout moun, yo te sèlman pase yon

12:13.485 --> 12:19.630
sèl fwa – jan ou te mansyone pi bonè – nan yon
dokimantè sou televizyon franse, e an Almay yo te

12:19.630 --> 12:24.000
sèlman pase yo an fòm redwi epi san okenn anons pwogram.

12:24.000 --> 12:32.020
Kòm yon moun ki andedan, ki eksperyans ou te fè ak sa yo
rele kouran prensipal la konsènan sijè kominikasyon mobil la?

12:32.020 --> 12:36.733
Wi, byen, sa te yon eksperyans ki te trè entans.

12:36.733 --> 12:43.105
Kidonk, premye fim nan te yon pwodiksyon komisyone pa
France Deux nan Pari. Nan epòk sa a, te gen toujou

12:43.105 --> 12:47.046
yon chèf fim dokimantè ki te gen yon lespri trè ouvè.

12:47.046 --> 12:56.417
Epi li te di: Gade, ou se Alman, petèt ou gen yon opsyon
konbinezon, yon opsyon koproduksyon ak ARD, pa egzanp. Mwen

12:56.417 --> 13:01.920
konnen yon moun la, yon editè an chèf ki gen lespri ouvè nan MDR.

13:01.920 --> 13:10.866
Epi mwen te konnen li tou, konsa mwen kontakte li
epi li di, "Oke, ann fè l. Nou bezwen 45 minit."

13:10.866 --> 13:15.826
Fransè yo te bezwen 50 a 52 minit pou fòma difizyon yo.

13:15.826 --> 13:22.319
Epi yo te pwomèt mwen ke tout bagay la ta
pral transmèt tou sou ARD, chanèl prensipal la.

13:22.319 --> 13:28.386
Yo te montre li pandan lè pik nan
Lafrans. Epi yo te repete li plizyè fwa.

13:28.386 --> 13:31.900
Alman yo te okòmansman fèmen fim nan nan yon kabinè pwazon.

13:31.900 --> 13:32.626
OK

13:32.626 --> 13:40.786
Men mwen ta dwe mansyone tou ke fim nan te gen
tit yo te anonse nan jounal yo: Portables en

13:40.786 --> 13:46.013
accusation – sa vle di telefòn mobil sou jijman.

13:46.013 --> 13:55.180
Epi tit sa a te chanje yon ti kras nan aswè
emisyon an anba presyon avoka endistri a.

13:55.180 --> 13:59.985
Li te di: Etazini: Telefòn mobil nan akizasyon an.

13:59.985 --> 14:13.780
Epi nou te oblije dakò pou mete yon tit nan
kredi yo ki di ke OMS gen tout bagay anba kontwòl.

14:13.780 --> 14:16.340
Kidonk pa vrèman gen okenn pwoblèm.

14:16.340 --> 14:26.613
Menm si tout sa ki parèt nan fim nan ap pase lòtbò a, nou te
oblije ajoute sa pou rasire telespektatè yo, pou nou di konsa.

14:26.613 --> 14:34.580
Avoka entèn nan konpayi difizyon an te vrèman nan
yon sitiyasyon difisil. E mwen te oblije dakò ak sa.

14:34.580 --> 14:38.486
Mwen te gen chans pou m di, oke, alò nou pap voye l ditou.

14:38.486 --> 14:44.500
Oswa m ap dakò ak ti chanjman sa yo. Se la
li te kòmanse, se jis yon sijè enteresan.

14:44.500 --> 14:50.920
Yo fè yon kantite lajan enkwayab
la. E moun pa renmen lè sa deranje.

14:50.920 --> 14:57.613
Se konsa te gen premye kontribisyon kritik ki te janm
fèt, ki te an 1993 sou yon emisyon pale nan Amerik.

14:57.613 --> 15:04.733
Kòm rezilta, aksyon Motorola yo te tonbe pa 10% nan yon semèn.

15:04.733 --> 15:13.655
Epi, natirèlman, yo te reyaji epi ranpli tout pozisyon yo pou
anyen pa t ale mal, epi apre sa yo te suiv sa nan medya yo.

15:13.655 --> 15:19.246
Paske sa ki annapre a te rive nan ARD, sètadi slash MDR.

15:19.246 --> 15:26.280
Yo pa t enfòme m ditou. Yo toujou te di:
Oke, n ap voye l yon lè, n ap fè w konnen.

15:26.280 --> 15:33.894
Epi, vè fen ane a, mwen te resevwa yon apèl nan
men yon sekretè jou anvan emisyon an, ki te di:

15:33.894 --> 15:43.500
N ap montre pwogram nan demen, men nou koupe l pou
30 minit – oswa pito, non, nou koupe l pou 30 minit.

15:43.500 --> 15:49.540
Mwen te delivre 45 minit yo te
mande yo e yo te peye m pou yo tou.

15:49.540 --> 15:56.426
Epi mwen wè pa t gen okenn anons pwogram pou atik sa a.

15:56.426 --> 16:01.515
Kidonk mwen rele kòlèg mwen yo nan Süddeutsche
Zeitung. Paske nan epòk sa a, yo te toujou gen yon

16:01.515 --> 16:05.087
seksyon medya ki te vrèman enteresan e ki te kritik tou.

16:05.087 --> 16:07.660
Epi mwen te atire atansyon yo sou koneksyon sa a.

16:07.660 --> 16:18.280
Epi yo kontakte difize a e, kontrèman avè m, yo te resevwa
yon repons ki te: Fim nan pa t gen okenn koneksyon Alman.

16:18.280 --> 16:24.580
Epi mwen gade fim nan nan demen a
lè difizyon an a 10 è nan maten.

16:24.580 --> 16:30.320
Referans Alman an te manke tou; yo menm yo te koupe l.

16:30.320 --> 16:35.357
Byen, se konsa mwen te fè eksperyans li, ki vrèman enkwayab.

16:35.357 --> 16:45.400
Men se konsa mezi sansi yo te kòmanse, 20 ane de
sa. Epi mwen te gade ki sa sa te konekte avè l.

16:45.400 --> 16:50.661
Ane sa a, yo te gen T-Mobile kòm patnè pou Lig Foutbòl Alman an.

16:50.661 --> 16:58.778
Yo pa t ka peye pou yo aliene pi bon kliyan yo, pi bon
kliyan piblisite yo – ki te pote kèk santèn milyon dola pa

16:58.778 --> 17:03.760
ane e ki te kapab sipòte yo pou jwenn dwa Bundesliga a.

17:03.760 --> 17:07.633
Nan sans sa a, referans Alman an te omèt espre.

17:07.633 --> 17:14.706
Kidonk wi, jodi a mwen ka ri sou sa. Nan moman
sa a, mwen te panse, Bondye mwen, kisa w ap fè?

17:14.706 --> 17:17.619
Se pa konsa yo te anseye m fè l.

17:17.619 --> 17:29.206
Wi. Kòm yon jounalis, ki posiblite ou wè pou telespektatè
nou yo genyen pou konbat machinasyon medya sansi yo?

17:29.206 --> 17:35.914
Byen, ou deja ap pwofite de opòtinite ki egziste jiskaprezan.

17:35.914 --> 17:45.124
Byen, mwen te gen yon ti sansasyon enteryè sou sa tou, paske, ann
di, an jeneral se yon gwo mepri, menm pami moun ki kritik

17:45.124 --> 17:54.386
sou kominikasyon mobil; pou egzanp, ou pa popilè toupatou,
sa ki vrèman wont. Se sèlman egzekitè a ki konnen poukisa.

17:54.386 --> 17:58.646
Men yo tire kèlkeswa kote yo kapab.

17:58.646 --> 18:05.446
E mwen te santi sa tèlman fò ke mwen vrèman panse ase se ase.

18:05.446 --> 18:16.140
E sèl chans lan, selon mwen, kounye a chita nan
konpetans ak pouvwa medya altènatif yo an patikilye.

18:16.140 --> 18:29.620
Epi mwen te gade tou, pa egzanp, evènman an nan
Prag kote Auf1 te òganize AWEF sa a. Ou te la.

18:29.620 --> 18:39.999
E te gen kèk kòlèg ki te prezan ki te pale klè epi eksplike
bagay yo jan yo te dwe fè. E yo pa gen dwa patisipe ankò.

18:39.999 --> 18:46.973
Kidonk, an reyalite, ou ta dwe
envite moun ki te la prèske chak semèn.

18:46.973 --> 18:55.886
Men se toujou menm figi yo nan politik. Endistri,
politik ak medya yo ap vrèman jwe yon jwèt doub jou sa yo.

18:55.886 --> 18:59.740
Sa a desann nan yon nivo ki entolerab.

18:59.740 --> 19:08.668
Kidonk, si ou konnen yon ti kras sou travay
jounalis, dapre deviz la... sa mwen te santi, kòlèg mwen

19:08.668 --> 19:13.633
yo te di m klèman tou: si ou pa jwe ansanm, ou deyò.

19:13.633 --> 19:19.840
Mwen soti. E mwen kontan pou sa.

19:19.840 --> 19:23.960
Men kounye a mwen ladan l, Martin.

19:25.686 --> 19:31.366
Wi, kite m di l konsa. Mwen gen
enpresyon ke lespri kritik pa byenveni.

19:31.366 --> 19:41.424
Kidonk, lè li rive emisyon diskisyon ki pase chak jou yon kote,
mwen souvan gen enpresyon ke se menm moun yo envite

19:41.424 --> 19:51.786
ankò e ankò, olye yo kite bagay yo pran kou yo epi pèmèt
lòt opinyon tande, tout bagay fèt sou yon kad. Sa sèten.

19:51.786 --> 20:00.580
Epi sa yo se senpleman sitiyasyon ki, nan opinyon
mwen, pa demokratik ankò. Epi mwen jwenn sa trè, trè tris.

20:00.580 --> 20:08.376
Mwen vrèman desi anpil tou. Kòm yon obsèvatè,
ou gen anpil pèspektiv diferan, e mwen pa ka

20:08.376 --> 20:12.980
menm gade li ankò, mwen vle di pwogram nòmal la.

20:12.980 --> 20:16.340
Paske kalite kad sa a rive ankò e ankò.

20:16.340 --> 20:23.238
Kidonk, kite m di yon mo kle: lagè agresyon
Larisi a. Wi, yo mete sa an aksan chak kèk fraz.

20:23.238 --> 20:30.640
E se jis yon bagay ki rive nan nivo sa a epi yo
itilize l pou manipile, menm nan seksyon atizay

20:30.640 --> 20:34.636
ak kilti, petèt pou mete moun yo nan bon atitid.

20:34.636 --> 20:41.533
E sa se senpleman yon fason ki pa kòrèk e
ki pa objektif pou transmèt enfòmasyon.

20:41.533 --> 20:48.564
E mwen pa wè yo pèmèt moun ki gen lespri
kritik eksprime opinyon yo, menm nan sa yo rele

20:48.564 --> 20:52.383
emisyon diskisyon yo, sa ki fè m tris anpil.

20:52.383 --> 21:00.940
Kidonk, nan kòmansman pandemi kowonaviris la, te gen youn
oubyen de reprezantan kritik tankou Wolfgang Wodarg ak lòt moun.

21:00.940 --> 21:06.708
Yo te wè l ankò nan kòmansman, epi
apre sa medya yo te fè l fèmen bouch.

21:06.708 --> 21:16.926
Okontrè, moun tankou Sucharit Bhakdi menm te
pouswiv e yo te eseye fè yo fèmen bouch yo.

21:16.926 --> 21:21.629
Epi yo se moun ki tèlman bèl. Kisa w ap fè?

21:21.629 --> 21:29.593
Byen, sa a enkwayab pou mwen. Men menm konsa, maj estanda.

21:29.593 --> 21:36.560
Wi, e se lè sa a mwen panse gen yon bagay ki
dwe fèt sou sa, e sa vrèman mache trè byen.

21:36.560 --> 21:44.826
Ebyen, mwen panse gen anpil nan nou ki pa kite moun twonpe nou
ankò e ki toujou ap fè sa nou vle, chak moun nan fason pa l.

21:44.826 --> 21:48.766
Gen tout kalite diferan tanperaman ak konpetans.

21:48.766 --> 21:56.526
Men mwen panse yo rele sa konpòtman medya demokratik, e mwen
jwenn li agreyab ak bèlman kolore – se konsa li ta dwe ye.

21:56.526 --> 22:08.232
E se la mwen eseye fè pati mwen tou. Avèk èd
asosyasyon ekstraòdinè tankou asosyasyon WIR nan Swis.

22:08.232 --> 22:13.173
Sa yo se moun ki tèlman plizyè aktivite.

22:13.173 --> 22:19.771
Men, paske mwen menm tou mwen te fè kèk
bagay avèk yo e mwen te rive fè bagay yo mache

22:19.771 --> 22:23.970
gras a èd yo, yo pouse m tou nan kwen dwat la.

22:23.970 --> 22:30.166
Kidonk, soti nan pwòp ran nou! Sa tèlman
eskandalye, tèlman ridikil, tèlman wont.

22:30.166 --> 22:35.860
Men byen, mwen pa vle aji ak kòlè non plis.

22:35.860 --> 22:42.237
Sa nou bezwen se edikasyon konsomatè ak pwoteksyon
konsomatè. Pou reyalize sa, konsomatè yo menm dwe

22:42.237 --> 22:47.615
fòme pwòp opinyon yo. Pa sèlman gade nouvèl chak jou.

22:47.615 --> 22:55.910
Wi, mwen panse ke pami tout lòt moun sa yo, sa ki vrèman
frape m nan AWEF sa a se te senpleman solidarite sa a.

22:55.910 --> 23:05.026
Solidarite sa a pami tout moun ki toujou ap eseye
fòme yon opinyon yon kote epi sipòte li nan pwosesis la.

23:05.026 --> 23:11.670
E mwen panse sa ap rive plis ak plis, ke vrèman gen, ann di,
sansiblite sa yo ki la an pati, yon moun fè l plis konsa

23:11.670 --> 23:17.974
e yon lòt fè l plis konsa, men sa pa vrèman enpòtan,
paske ou gen yon sèl objektif: bay moun enfòmasyon konplè.

23:17.974 --> 23:22.439
Epi tout moun dwe fòme pwòp opinyon
yo de tout fason. Sa pa yon pwoblèm.

23:22.439 --> 23:29.493
Wi, Mesye Scheidsteger, mèsi anpil pou ti entèvyou
sa a. Nou swete ou kontinye gen siksè nan tout sa w ap

23:29.493 --> 23:33.492
fè e nou espere ou kontinye pran yon apwòch kritik.

23:33.492 --> 23:36.226
Mèsi anpil e tout pi bon bagay. Wi, pa gen pwoblèm.
