მოხარული ვარ, დღეს Kla.tv-ზე მივესალმო კვლევით კინორეჟისორ კლაუს შაიდშტეგერს ინტერვიუსთვის.
ბატონო შაიდშტეგერ, ჩვენი მაყურებლების უმეტესობა ჯერ არ გიცნობთ.
შეგიძლიათ, მოკლედ წარმოადგინოთ თავი და გვიამბოთ თქვენი კარიერის შესახებ?
დიახ, დიდი სიამოვნებით. მადლობა, რომ ამ ინტერვიუზე დამპატიჟეთ.
ეს ბოლო დროს ხშირად ხდება. რა თქმა უნდა, აღფრთოვანებული ვარ.
სინამდვილეში, მე ტელეჟურნალისტი ვარ.
მე დორტმუნდის უნივერსიტეტში ვსწავლობდი ჟურნალისტიკას და იმ დროს პირველი ნაკადის ნაწილი ვიყავი.
ჩემს პრაქტიკაზე ორიენტირებულ სწავლებში ამ ახალ მიმართულებას პიკი მიაღწია საშუალო დონის დიპლომის შემდეგ გავლილი
სტაჟირებით, რომელიც კელნში, Westdeutscher Rundfunk-ში დავასრულე.
ეს იმ დროს იყო, როდესაც კერძო მაუწყებლები არ არსებობდნენ.
ისე, ეს მაინც ჟურნალისტების მოთხოვნით გამართული შოუ იყო.
ვისაც კარგი იდეა ჰქონდა, მისი განხორციელების უფლება ჰქონდა; არც ცენზურა იყო და არაფერი სხვა.
და ეს უბრალოდ კარგი დრო იყო, ჩემი ჩამოყალიბების წლები, რომლებითაც ძალიან ვტკბებოდი.
შემდეგი წინსვლა კერძო მაუწყებლების დამტკიცება იყო. 30 წლის ასაკში, 1984 წელს, ჩემს მშობლიურ ქალაქ
ესენში საკუთარი კინოპროდიუსერული კომპანია დავაარსე.
შემდეგ, საკუთარი აღჭურვილობითა და გუნდით ვამზადებდი საერთაშორისო სიახლეებს, რეპორტაჟებსა და
დოკუმენტურ ფილმებს, რაც ძალიან სახალისო იყო.
გარკვეული ხნის განმავლობაში, დაახლოებით 1990-იანი წლების შუა პერიოდამდე, ვითარება შეიცვალა.
თითქოს ამბობენ, ახლა ვიცით, რა უნდა ნახონ მაყურებლებმა, ასე რომ, თავი დაანებეთ თქვენს
ინტელექტუალურ სისულელეს; ამის ნახვა არავის სურს.
კარგი
ამის შემდეგ, გარკვეული ხნით კომპანიის საქმიანობა შევამცირე და Arte-სთვის ვაწარმოებდი.
ის კვლავაც ძალიან თავისუფალი აზროვნების მაუწყებელი იყო, მაგრამ ასე ვთქვათ, რაც ერთ დროს ვისწავლე, თანდათან დავიწყე.
ასე რომ, ყველას ეგონა, რომ რეპორტიორი გამოვიდოდა.
და ის, რაც ადრე გუნდური მუშაობა იყო – კამერის ჯგუფი, რედაქტორი – შემდეგ უკვე ერთმა ადამიანმა, ნაბიჯ-ნაბიჯ, უნდა გაეკეთებინა.
რა თქმა უნდა, ეს ამ ქუჩის დიგიტალიზაციისასაც მოხდა. მაგრამ შინაარსობრივად, სიტუაცია სულ უფრო და უფრო უარესდებოდა.
მაგრამ რაც მნიშვნელოვანი იყო და არის, ისაა, რომ შესანიშნავი განათლება მივიღე.
უკვე დაახლოებით 20 წელია, თქვენი რეპორტაჟები და დოკუმენტური ფილმები არაერთხელ ეხებოდა მობილურ კომუნიკაციებს.
როგორ მიხვედით იმ დასკვნამდე, რომ ეს კონკრეტული სფერო თქვენი ცხოვრებისეული მოღვაწეობის სფერო იყო?
ისე, სინამდვილეში მოხდა ის, რომ ელექტროენერგიის მიმართ ჰიპერმგრძნობიარე ადამიანები ჩემს პირად ცხოვრებაში დამიკავშირდნენ.
თქვეს, რომ იგრძნობდნენ, მობილური ტელეფონი მქონდა. და თავიდან მეგონა, რომ ცოტა შეშლილები იყვნენ.
მაგრამ ჩვენს შემდეგ შეხვედრაზე ამ ხალხმა მაჩუქა წიგნი ამერიკელი მეცნიერის, დოქტორ ჯორჯ კარლოს, რომელმაც 1993-1999 წლებში
ინდუსტრიის დაკვეთით კვლევა ჩაატარა და ეს წიგნი "ვაშინგტონ პოსტის" ჟურნალისტ მარტინ შრამთან ერთად დაწერა,
რომელშიც ის ინდუსტრიასთან ურთიერთობის საკუთარ გამოცდილებას აღწერდა — ინდუსტრია მისი კლიენტი იყო.
მას პრობლემები აღმოაჩნდა და საზოგადოებისთვის სათანადო ფორმით არ მიუწოდებია ინფორმაცია.
და ამ ჯორჯ კარლოს ცხოვრებაში ორი მთავარი ინტერესის სფერო ჰქონდა, რადგან იგი მედიცინასა და სამართალს სწავლობდა.
და არასწორი სპარინგ-პარტნიორი შეარჩიეს.
ამის შემდეგ, კაცმა გადაწყვიტა, მოეწყო და დახმარებოდა სასამართლო სარჩელების შედგენას მობილური ტელეფონების დიდი
ინდუსტრიის წინააღმდეგ და მთელი ამ საქმის წინსვლა თავისი სამეცნიერო კვლევების საფუძველზე უზრუნველეყო.
ანუ, ეს იყო შესანიშნავი ამბავი, რომლის მიმართაც, უცნაურია, მაგრამ არავის აინტერესებდა.
და შემდეგ თანდათანობით ჩავუღრმავდი ამ თემას, რომელიც წარმოუდგენლად ფართო სპექტრის საკითხებს მოიცავს.
დიახ, თქვენი ფილმების მეშვეობით თქვენ დაამყარეთ კონტაქტი ამ სფეროს ცნობილ ექსპერტებთან. თქვენ ახლახან ახსენეთ ჯორჯ კარლო.
შეგიძლიათ, ამაზე მოკლედ კომენტარი გააკეთოთ? სხვა რომელ ექსპერტებს შეხვდით და რა არის მათი მოსაზრებები?
ჩემი პირველივე ფილმი, რომელიც 2006 წელს ფრანგულ ტელევიზიაში გავიდა, მეცნიერული კვლევების საფუძველზე, მობილური ტელეფონების
ინდუსტრიის წინააღმდეგ აღძრულ სასამართლო დავებს ეხებოდა.
და მთელი ამ ამბის ქვაკუთხედი ჯორჯ კარლოს ისტორია იყო, რომელიც დისკრედიტაციას დაექვემდებარა, მას შემდეგ, რაც საჯარო გახდა.
სინამდვილეში, მაშინ, როდესაც მან საკუთარი სამეცნიერო კვლევის შედეგად მნიშვნელოვანი სამომხმარებლო დაცვის
ინფორმაცია მიიღო, რომელიც ინდუსტრიის მიერ იყო დაფინანსებული, ამან კატასტროფული შედეგები გამოიწვია.
და ამ, ასე ვთქვათ, პირველი ისტორიის მსვლელობისას, რომელიც 2006 წელს საფრანგეთის სახელმწიფო მაუწყებლობაზე, France Deux-ზე,
გადაიცა, მე ჯორჯ კარლოს დახმარებით რამდენიმე მეცნიერი გავიცანი, რომელმაც იმ დროს არა მხოლოდ პრობლემები აღმოაჩინა,
არამედ მათი გადაჭრის გზებიც იპოვა. ესეც ძალიან საინტერესო იყო.
ვაშინგტონის უნივერსიტეტში იყო ეგრეთ წოდებული "ნოიზფილდი".
სხვათა შორის, ამის აღმომჩენებმა, ინდუსტრიის, კერძოდ სამხედროების სახელით, ამის შესახებ ღიად ისაუბრეს.
მითხრეს, რომ Motorola სამხედროების მომწოდებელი იყო. Motorola, რა თქმა უნდა, მობილური კომუნიკაციების პიონერია.
და Motorola-ს დაევალა, მოეძებნა რაიმე საშუალება, რომელიც რადიაციის უეფექტურს გახდიდა, მაგრამ
ამავდროულად კომუნიკაციის საშუალებას მაინც მოგვცემდა.
შემდეგ მათ ამის შესასწავლად ათი წელი დახარჯეს და აღმოაჩინეს ის, რაც ცნობილია, როგორც ხმაურის ველი.
და მას შემდეგ, რაც ეს Motorola-ს წარუდგინეს, ინჟინრები თავდაპირველად ძალიან ენთუზიაზმით იყვნენ განწყობილნი.
არსებობს პროფესორი ლიპოვიცი, რომელიც ასევე ცნობილია მკვლევრებისთვის და მას შემდეგ გარდაიცვალა.
მაგრამ მისმა მემკვიდრემ შემდეგ მთელი ეს საქმე განაგრძო.
Motorola-ს ენთუზიაზმით სავსე ინჟინრები შემდეგ თანდათან ჩაანაცვლეს იურისტებმა, რომლებმაც საბოლოოდ
განაცხადეს, რომ ის, რაც თქვენ აქ აღმოაჩინეთ, არ არსებობდა.
მიუხედავად ამისა, სამხედროებმა ის მაინც გამოიყენეს საკუთარი ბიჭების რადიაციისგან დასაცავად, ასე ვთქვათ.
მაგრამ მან სრული ვერსია არ გამოაქვეყნა, რადგან პრობლემები არ უნდა იყოს, რადგან ამავდროულად მიმდინარეობს სასამართლო დავები
და უზარმაზარი კოლექტიური სარჩელები მთელ ინდუსტრიას დაანგრევდა.
ისე, ეს ძალიან ამაღელვებელი იყო.
ჩემი შემდგომი მუშაობის მსვლელობისას, მე შევძელი, კერძოდ, ევროპული კვლევების შესახებ გამეგო, რადგან ჯორჯ კარლო ჩაერთო.
არის ფილმი "მადლობა ზარისთვის", სადაც ამას ნაწილობრივ ვაჩვენებ და ვეწვევი ისეთი ადამიანების ლაბორატორიებს, როგორებიც არიან კუნდი და
მუსგოლერი, ანუ მიხაელ კუნდი ვეენას MedUni-დან, პროფესიული მედიცინის ექიმი, რომელიც
ასევე სახელმწიფოს სახელით ატარებდა კვლევებს.
შემდეგ არიან ისეთი ადამიანები, როგორიცაა ვილი მუსგოელერი, რომელიც სინამდვილეში კიბოს მკვლევარია.
ასე გავიცანი პროფესორი ადლკოფერი.
დიდი სახელები – ამ სფეროს მცირეოდენად მცოდნე ადამიანებმა ისინი იცნობენ.
მან წამოიწყო "რეფლექსის კვლევა", ევროპული კვლევა, რომლის დისკრედიტაციასაც მოგვიანებით ასევე შეეცადნენ,
როგორც დაკვეთილი ან გაყალბებული კვლევის წარმოჩენით.
ეს ძალიან საინტერესო იყო. ამ პატერნს განუწყვეტლივ ხედავ.
ყველა, ვინც რამეს აღმოაჩენს, ლობის წინააღმდეგ გამოდის, რომელიც ინდუსტრიისგან მნიშვნელოვან ფინანსურ მხარდაჭერას იღებს
და ზოგ შემთხვევაში, მათ ასევე თანამდებობიდან ათავისუფლებენ.
ეს ნამდვილად კატასტროფული სიტუაციაა, განსაკუთრებით ჩვენთვის, მომხმარებლებისთვის.
მაგრამ გერმანიაში რადიაციული დაცვაც გვაქვს და ისინი ამ საქმეს კარგად ართმევენ თავს – ისინი რადიაციისგან გვიცავენ.
დიახ, თქვენ თქვენი კომენტარებით უკვე ნაწილობრივ წინასწარმეტყველება გააკეთეთ შემდეგი კითხვის შესახებ.
დანარჩენი, ეგრეთ წოდებული მეცნიერები, თითქმის ყველა მათგანი, ფაქტობრივად, მხოლოდ დადებით
დასკვნებს იძლევიან მობილური კომუნიკაციების შესახებ.
ვფიქრობ, მიზეზები უკვე აშკარაა იმისგან, რაც ახლახან ითქვა.
დიახ, ამ თემაზე რამდენიმე ძალიან საინტერესო წიგნი არსებობს. ეს არ არის მხოლოდ ფენომენი,
რომელიც დღეს მობილურ კომუნიკაციებში გვხვდება.
ის მსგავსია მრეწველობაში, კვების მრეწველობასა და ასე შემდეგ.
ისე, პროფესორ კრაისის ორი წიგნია, რომელიც ასევე ჩემს უახლეს ფილმში, "ციფრული დილემა", მონაწილეობს.
კრისტიან კრაისმა დაწერა: "შეძენილი კვლევა" და "შეძენილი მეცნიერება".
და ის ძალიან ნათლად აღწერს, თუ როგორ დისკრედიტაციას უწყობენ, გადაჰყავთ სხვა ადგილას და როგორ ემუქრებიან იმ
ადამიანებს, რომლებიც, ასე ვთქვათ, დინებას არ მიჰყვებიან. მართლაც, სხვადასხვა სცენარი არსებობს.
და თავიდან მეც ძალიან გულუბრყვილო ვიყავი. ვერც კი წარმომედგინა, რომ იქ ასეთი ბოროტება სუფევდა.
მაგრამ, სამწუხაროდ, ასეა, რადგან, რა თქმა უნდა, გლობალური ინდუსტრია გვაქვს. ჩვენ ფანტასტიკური
ტექნოლოგია გვაქვს, ამაზე ეჭვი არავის ეპარება.
ჩვენ ორივე ვსაუბრობთ ამ ციფრულ შესაძლებლობაზე და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ.
ჩვენ ყველანი ვიყენებთ მობილურ ტელეფონებს. ჩვენ მათ წინააღმდეგი არ ვართ.
მაგრამ ინდივიდუალურ შემთხვევებში ჩვენ ასევე ვხედავდით, რომ ამის გამხელა ზოგჯერ ძალიან რთული იყო.
მაგრამ არსებობს, მაგალითად, ICNIRP – არაიონებელი რადიაციის დაცვის საერთაშორისო კომისია.
და ICNIRP რადიაციული დაცვის ფედერალურ ოფისშია განთავსებული და გერმანიის გადასახადების გადამხდელთა ფულით ფინანსდება.
არსებობს ეგრეთ წოდებული ICNIRP-ის ანგარიში, რომელიც მომზადებულია მიუნხენელი კოლეგის, პროფესორ ბუხნერის მიერ,
ფრანგი ევროპარლამენტარის, მიშელ რივასისთან თანამშრომლობით, რომელიც, სამწუხაროდ, გარდაიცვალა.
ის ასევე შეგიძლიათ ჩამოტვირთოთ PDF ფაილის სახით "Competence Initiative"-ის ვებსაიტიდან.
ამ კომისიის, რომელიც რადიაციული დაცვის საერთაშორისო სტანდარტებსა და ლიმიტებს ადგენს, ცალკეული წევრები გამოიკვლიეს და
აღმოჩნდა, რომ ყველა მათგანი ინდუსტრიასთანაა დაკავშირებული.
ასე რომ, მათაც ინდუსტრია უხდის; ეს უბრალოდ ფაქტებია, რომლებიც აქ შეიქმნა.
და ეს შეიძლება საკმაოდ საინტერესო იყოს ყველასთვის, ვისაც აინტერესებს, გადახედოს ამ ეგრეთ წოდებულ
ICNIRP-ის ანგარიშს, სადაც სწრაფად იპოვით იმას, რასაც ეძებთ.
კოლეგების ჯგუფმა "Investigate Europe"-მა ეს საკითხიც ძალიან კარგად შეაჯამა.
და მე ამას ჩემს ახალ ფილმშიც ვაჩვენებ. ასე რომ, das-digitale-dilemma.de (ყოველთვის ორწერტილით) ბევრ
ინფორმაციას გვაწვდის, თუ შეიძლება, ცოტა თვითრეკლამა გავაკეთო.
დიახ, რა თქმა უნდა.
დიახ, მიუხედავად იმისა, რომ თქვენი დოკუმენტური ფილმები ყოველთვის ძალიან საკამათო იყო, განსაკუთრებით კი ყველა ადამიანის
ჯანმრთელობის საკითხთან დაკავშირებით, ისინი მხოლოდ ერთხელ აჩვენეს – როგორც თქვენ ადრე აღნიშნეთ – ფრანგულ ტელევიზიაში
გადაცემულ დოკუმენტურ ფილმში, ხოლო გერმანიაში მხოლოდ შეკვეცილი სახით და ყოველგვარი წინასწარი ანონსის გარეშე.
როგორც შიდა წრის წარმომადგენელს, რა გამოცდილება გაქვთ იმასთან დაკავშირებით, რასაც მობილური
კომუნიკაციების თემაზე "მთავარ დენად" მოიხსენიებენ?
დიახ, ეს იყო ძალიან ინტენსიური გამოცდილება.
ასე რომ, პირველივე ფილმი პარიზში France Deux-ის დაკვეთით გადაიღეს. იმ დროს იქ კვლავ მოღვაწეობდა
დოკუმენტური კინოს ძალიან პროგრესული ხელმძღვანელი.
და მან თქვა: "ნახე, შენ გერმანელი ხარ, იქნებ გაქვს კომბინირებული, თანაპროდუქციის ვარიანტი ARD-სთან, მაგალითად. მე
ვიცნობ იქ ერთ ადამიანს, MDR-ის ღია გონების მთავარ რედაქტორს."
მეც ვიცნობდი, ამიტომ დავუკავშირდი და მითხრა: "კარგი, მოდი, გავაკეთოთ. 45 წუთი გვჭირდება".
ფრანგებს თავიანთი საეთერო ფორმატისთვის 50-დან 52 წუთამდე დასჭირდათ.
და მე დამპირდნენ, რომ შემდეგ მთელი ეს გადაცემა ARD-ზეც, მთავარ არხზეც, გაშვებული იქნებოდა.
ის საფრანგეთში პრაიმ-ტაიმზე გავიდა ეთერში. და ის რამდენჯერმე გაიმეორეს.
გერმანელებმა თავდაპირველად ფილმი საწამლავის კარადაში ჩაკეტეს.
კარგი
მაგრამ ასევე უნდა აღვნიშნო, რომ ფილმს ჰქონდა სათაური, რომელიც გაზეთებში გამოქვეყნდა: "პორტატულები
ბრალდებულები" – ანუ, მობილური ტელეფონები სასამართლო პროცესზე.
და ეს სათაური ეთერის საღამოს, ინდუსტრიის იურისტების ზეწოლის შედეგად, ოდნავ შეიცვალა.
ნათქვამი იყო: აშშ: ბრალდების აქტში მობილური ტელეფონები.
და ჩვენ მოგვიწია დაგვეთანხმებინა კრედიტებში შემდეგი წარწერის შეტანაზე: რომ ჯანმოს ყველაფერი კონტროლს ექვემდებარება.
ასე რომ, სინამდვილეში პრობლემა არ არის.
მიუხედავად იმისა, რომ ფილმში მომხდარი ყველაფერი იქ ხდება, ჩვენ მაინც მოგვიწია ამ დამატების
შეტანა, ასე ვთქვათ, მაყურებლის დასამშვიდებლად.
სატელევიზიო კომპანიის შიდა იურისტები მართლაც რთულ მდგომარეობაში იყვნენ. და მეც მომიწია ამას დავთანხმებოდი.
შანსი მქონდა მეთქვა, კარგი, მაშინ საერთოდ არ გავგზავნოთ.
ან ამ მცირე ცვლილებებს დავთანხმდები. აი, აქედან დაიწყო, უბრალოდ საინტერესო თემაა.
იქ წარმოუდგენლად დიდი ფული ტრიალებს. და ხალხს არ მოსწონს, როდესაც ამას ხელს უშლიან.
ასე რომ, ეს იყო პირველი კრიტიკული წვლილი, რომელიც 1993 წელს ამერიკაში, ერთ-ერთ ტოქ-შოუში გაისმა.
შედეგად, Motorola-ს აქციები ერთ კვირაში 10%-ით დაეცა.
და, რა თქმა უნდა, მათ რეაგირება მოახდინეს და დაიკავეს ყველა პოზიცია, რათა არაფერი
გაფუჭებულიყო, შემდეგ კი ამას მედიაშიც გაჰყვნენ.
რადგან ARD-ზე, ანუ MDR-ზე, შემდეგი მოხდა.
ისინი საერთოდ არ მცნობდნენ. ყოველთვის ამბობდნენ: "კარგი, რაღაც დროს გავგზავნით, შეგატყობინებთ".
წლის ბოლოსკენ, ეთერში გასვლამდე ერთი დღით ადრე, დამირეკა მდივანმა, რომელმაც მითხრა:
პროგრამას ხვალ ვაჩვენებთ, მაგრამ 30 წუთი დავკელით – ან, უფრო სწორად, არა, 30 წუთამდე შევამოკლეთ.
მე შევასრულე მოთხოვნილი და ანაზღაურებული 45 წუთი.
და შემდეგ შევამჩნიე, რომ ამ ნივთისთვის პროგრამის ანონსი არ იყო.
ამიტომ დავურეკე ჩემს კოლეგებს "ზიუდდოიჩე ცაიტუნგში". რადგან იმ დროს მათ ჯერ კიდევ ჰქონდათ ძალიან
საინტერესო მედია განყოფილება, რომელიც კრიტიკულიც იყო.
და მე მათ ყურადღება ამ კავშირზე მივაპყარი.
და შემდეგ მათ დაუკავშირდნენ მაუწყებელს და, ჩემგან განსხვავებით, მიიღეს პასუხი, რომელიც იყო: ფილმს გერმანული კავშირი აკლდა.
და მეორე დღეს ფილმი დილის 10 საათზე, ეთერში გასვლისას ვუყურე.
გერმანული წყაროც აკლდა; ისინი თავად ამოიღეს.
ჰოდა, მე ასე განვიცადე, რაც, სინამდვილეში, დაუჯერებელია.
მაგრამ სწორედ ასე დაიწყო ცენზურის ზომები 20 წლის წინ. შემდეგ კი გამოვიკვლიე, რასთან იყო ეს დაკავშირებული.
იმ წელს, მათ გერმანიის საფეხბურთო ლიგის პარტნიორი T-Mobile ჰყავდათ.
მათ არ შეეძლოთ თავიანთი საუკეთესო, რეკლამის საუკეთესო კლიენტის განაწყენება – რომელსაც წელიწადში რამდენიმე
ასეული მილიონი შემოჰქონდა და ბუნდესლიგის უფლებების მოპოვებაშიც შეეძლო მათი მხარდაჭერა.
ამ თვალსაზრისით, გერმანული წყარო განზრახ გამოტოვეს.
ასე რომ, დიახ, დღეს ამაზე შემიძლია ვიცინო. მაშინ ვფიქრობდი, ღმერთო ჩემო, რას აკეთებ?
ასე არ მასწავლეს.
დიახ. როგორც ჟურნალისტმა, რა შესაძლებლობებს ხედავთ ჩვენი მაყურებლებისთვის, რომ მათ
წინააღმდეგობა გაუწიონ ცენზურული მედიის ამ მაქინაციებს?
ისე, თქვენ უკვე სარგებლობთ დღემდე არსებული შესაძლებლობებით.
ისე, მეც გამიჩნდა რაღაც შინაგანი შეგრძნება, რადგან, ასე ვთქვათ, მთლიანობაში ეს საკმაოდ მკაცრი შეურაცხყოფაა, მაგალითად, მობილური
კომუნიკაციების კრიტიკოსებს შორისაც კი. ყველგან პოპულარული არ ხარ, რაც, სინამდვილეში, სამწუხაროა. მხოლოდ მემკვდრელმა იცის, რატომ.
მაგრამ ისინი ისვრიან ყველგან, სადაც კი შეუძლიათ.
და ეს იმდენად ვიგრძენი, რომ მართლა ვფიქრობ, საკმარისია.
და ერთადერთი შანსი, ჩემი აზრით, ამჟამად, კერძოდ, ალტერნატიული მედიის კომპეტენციასა და ძალაშია.
და მე ასევე განვიხილე, მაგალითად, პრაღაში გამართული ღონისძიება, სადაც Auf1-მა ეს AWEF მოაწყო. შენ იქ იყავი.
და იქ რამდენიმე კოლეგა იყო, რომლებიც უბრალოდ პირდაპირ საუბრობდნენ და ყველაფერს ისე ხსნიდნენ, როგორც
საჭირო იყო. და მათ მონაწილეობის უფლება აღარ მისცეს.
ასე რომ, სინამდვილეში, უნდა მოიწვიო ის ხალხი, ვინც იქ თითქმის ყოველ კვირას არის.
მაგრამ პოლიტიკაში ისევ იგივე სახეებია. ინდუსტრია, პოლიტიკა და მედია დღესდღეობით ნამდვილად ორმაგ თამაშს თამაშობენ.
ეს იმ დონემდე დაეცა, რომელიც აუტანელია.
ასე რომ, თუ ჟურნალისტურ სამუშაოზე ცოტა რამე მაინც გესმით, დევიზის შესაბამისად... რაც მე ვიგრძენი, ჩემმა კოლეგებმაც
საკმაოდ ნათლად მითხრეს: თუ თამაშში არ ჩაერთვები, გადიხარ.
მე წავედი. და ამით ბედნიერი ვარ.
მაგრამ ახლა მეც შიგნით ვარ, მარტინ.
დიახ, ასე ვთქვათ. ისეთი შთაბეჭდილება მრჩება, რომ კრიტიკულად მოაზროვნე ადამიანებს არ სწყალობენ.
ასე რომ, როდესაც საქმე ეხება იმ ტოკ-შოუებს, რომლებიც ყოველდღე სადღაც გადის, ხშირად ისეთი შთაბეჭდილება მრჩება, რომ ისევ და ისევ
ერთი და იგივე ადამიანები იწვევიან, ნაცვლად იმისა, რომ პროცესს თავის ნებაზე მიეშვან და სხვა
მოსაზრებებიც მოისმინონ, ყველაფერი დადგმულია. ეს უდავოა.
ეს უბრალოდ ისეთი სიტუაციებია, რომლებიც, ჩემი აზრით, აღარ არის დემოკრატიული. და მე ამას ძალიან, ძალიან სამწუხაროდ მივიჩნევ.
მეც უკიდურესად იმედგაცრუებული ვარ. როგორც დამკვირვებელს, სრულიად განსხვავებული ხედვა
გაქვს და ჩვეულებრივ გადაცემასაც კი ვეღარ ვუყურებ.
რადგან ასეთი ფრეიმინგი ისევ და ისევ ხდება.
მაშ, ერთი საკვანძო სიტყვა მინდა ვთქვა: რუსეთის აგრესიული ომი. დიახ, ეს ყოველ რამდენიმე წინადადებაში ხაზგასმით ითქმის.
ეს უბრალოდ ისაა, რაც იმ დონეზე ხდება და მანიპულაციური მიზნით გამოიყენება, ხელოვნებისა და კულტურის განყოფილებაშიც კი,
ალბათ იმისთვის, რომ ხალხი შესაბამის განწყობაზე მოიყვანონ.
და ეს უბრალოდ ინფორმაციის გადმოცემის არასწორი და მიუკერძოებელი გზაა.
და მე არ ვხედავ, რომ კრიტიკულად მოაზროვნეებს აძლევდნენ საშუალებას, გამოეთქვათ თავიანთი მოსაზრებები, თუნდაც ეგრეთ
წოდებულ ტოკ-შოუებში, რაც ჩემთვის უკიდურესად სამწუხაროა.
ასე რომ, კორონავირუსის პანდემიის დასაწყისში, იყვნენ ერთი-ორი კრიტიკოსი, როგორებიც იყვნენ ვოლფგანგ ვოდარგი და სხვები.
ის თავიდან ისევ გამოჩნდა, შემდეგ კი მედიამ გააჩუმა.
პირიქით, სუჩარიტ ბახდის მსგავს ადამიანებს ბრალიც კი წაუყენეს, გააჩუმეს ან მათი გაჩუმების მცდელობები იყო.
და ისინი ასეთი შესანიშნავი ადამიანები არიან. რას აკეთებ იქ?
ეს ჩემთვის დაუჯერებელია. მაგრამ მაინც, სტანდარტული მარჟები.
დიახ, და სწორედ მაშინ ვფიქრობ, რომ რაღაც უნდა გაკეთდეს ამის შესახებ, და ეს, სინამდვილეში, ძალიან კარგად მუშაობს.
ისე, ვფიქრობ, ბევრნი ვართ ისეთები, ვისაც აღარავინ ატყუებს და ვინც მაინც თავისას აკეთებს, თითოეული თავისებურად.
არსებობს მრავალგვარი, განსხვავებული ტემპერამენტები და უნარები.
მაგრამ, ვფიქრობ, ამას დემოკრატიული მედიის ქცევა ჰქვია, რომელიც სასიამოვნო და საოცრად ფერადი მეჩვენება – ასეც უნდა იყოს.
და სწორედ აქ ვცდილობ მეც ჩემი წვლილი შევიტანო, ისეთი შესანიშნავი ასოციაციების დახმარებით,
როგორიცაა შვეიცარიაში მოქმედი WIR-ის ასოციაცია.
ეს ისეთი ადამიანები არიან, რომლებიც ძალიან მრავალ აქტივობაში არიან ჩართულნი.
მაგრამ რადგან მათთან ერთად რაღაცები გავაკეთე და მათი დახმარებით საქმე წამოვიწყე, ამის გამო მეც მარჯვენა ფლანგზე მაწერენ.
ასე რომ, ჩვენივე რიგებიდან! ეს რა აღმაშფოთებელი, რა სასაცილო და რა სამარცხვინოა.
მაგრამ, კარგი, მეც არ მინდა, რომ ბრაზით ვიმოქმედო.
ჩვენ გვჭირდება მომხმარებელთა განათლება და დაცვა. ამის მისაღწევად, მომხმარებლებმა თავადაც უნდა ჩამოაყალიბონ საკუთარი მოსაზრებები
და არა მხოლოდ ყოველდღიური საინფორმაციო გადაცემების ყურებით.
დიახ, ვფიქრობ, რომ ყველა ამ სხვა ადამიანთა შორის, რამაც ამ AWEF-ზე ნამდვილად გამაოცა, უბრალოდ ეს სოლიდარობა იყო.
ეს სოლიდარობა ყველა იმ ადამიანს შორის, ვინც ჯერ კიდევ ცდილობს, სადღაც ჩამოაყალიბოს
საკუთარი აზრი და ამ პროცესში მხარი დაუჭიროს მას.
და ვფიქრობ, ეს სულ უფრო ხშირად ხდება, რომ ნამდვილად არსებობს, ასე ვთქვათ, ეს მიდგომები, რომლებიც ნაწილობრივ განსხვავებულია — ერთი
ადამიანი ამას უფრო ასე აკეთებს, მეორე კი — სხვაგვარად, მაგრამ ამას არ აქვს დიდი მნიშვნელობა, რადგან ერთი
მიზანი გაქვთ: ადამიანებს სრული ინფორმაცია მიაწოდოთ.
ისედაც, ყველას საკუთარი აზრის ჩამოყალიბება უწევს. ეს პრობლემა არ არის.
დიახ, ბატონო შაიდშტეგერ, დიდი მადლობა ამ მოკლე ინტერვიუსთვის. გისურვებთ წარმატების გაგრძელებას ყველაფერში, რასაც აკეთებთ
და ვიმედოვნებთ, რომ კვლავაც კრიტიკული მიდგომით იმოქმედებთ.
დიდი მადლობა და ყოველივე საუკეთესო. დიახ, გეთაყვა.