Men bugun Kla.tv'da tergovchi kinorejissyor Klaus Scheidstegerni intervyu uchun qabul qilishdan mamnunman.
Janob Scheidsteger, ko'pchilik tomoshabinlarimiz sizni hali bilishmaydi.
O'zingizni qisqacha tanishtirib, karyerangiz haqida ozgina ma'lumot bera olasizmi?
Ha, men mamnun bo'laman. Menga ushbu intervyuga taklif qilganingiz uchun rahmat.
So'nggi paytlarda bu ko'p sodir bo'lmoqda. Albatta, men juda xursandman.
Xo'sh, aslida men kasbim bo'yicha teleko'rsatuv jurnalistiman.
Men Dortmund universitetida jurnalistika bo'yicha tahsil oldim va o'sha paytda birinchi bitiruvchilar qatoriga mansub edim.
Amaliyotga yo'naltirilgan o'qishimdagi bu yangi yo'nalish o'rta diplomimdan keyin Keln shahridagi
Westdeutscher Rundfunkda stajirovka o'tash bilan yakunlandi.
Bu shaxsiy efir tashkilotlari bo'lmagan davr edi.
Xo'p, bu hali ham muxbirlar uchun so'rov asosida o'tkazilgan ko'rsatuv edi.
Kimda yaxshi g'oya bo'lsa, uni amalga oshirishga ruxsat berilardi; hech qanday senzura yoki boshqa cheklovlar bo'lmagan.
Va bu shunchaki ajoyib vaqt edi, bu mening shakllanish yillarim bo'lib, men ularni juda yaxshi o'tkazdim.
Keyingi rivojlanish xususiy telekanallarga litsenziya berilganida sodir bo'ldi. 1984 yilda, 30 yoshimda, men
o'z vatanim Essen shahrida shaxsiy kino ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdim.
Shundan so'ng men o'z uskunalarim va jamoam bilan xalqaro yangiliklar, hisobotlar va
hujjatli filmlar tayyorladim, bu juda maroqli bo'ldi.
Bir muddat, taxminan 1990-yillarning o'rtalariga qadar, narsalar o'zgara boshladi.
Go'yo shunday demoqchi: endi biz tomoshabinlar nima ko'rishni xohlashlarini bilamiz, shuning uchun intellektual
ahmoqliklaringni bas qil; hech kim buni ko'rishni xohlamaydi.
OK
Shundan so'ng men bir muddat kompaniyani qisqartirdim va Arte uchun ishlab chiqardim.
Bu hali ham juda ochiq fikrli efir tashkiloti edi, lekin aytish mumkinki, ilgari o'rgangan narsalarim asta-sekin yo'qolib bordi.
Shunday qilib, hamma o'zi reportyor bo'la olishini o'yladi.
Va ilgari jamoaviy ish bo'lgan narsa – kamera guruhi, montajchi – keyin bularning barchasini
bitta odam bosqichma-bosqich bajarishi kerak bo'ldi.
Albatta, bu ko'chaning raqamlashtirilishi bilan ham sodir bo'ldi. Ammo mazmun jihatidan u tobora yomonlashib bordi.
Ammo muhim bo'lgan narsa, va hozir ham muhim, bu men ajoyib ta'lim olganimdir.
Taxminan 20 yildan beri sizning reportajlaringiz va hujjatli filmlaringiz takroran mobil aloqalarga qaratilgan.
Siz aynan shu soha bo'yicha hayotingiz davomida ishlashni qanday qilib tanladingiz?
Xo'sh, aslida sodir bo'lgani shuki, elektr toki­ga nisbatan haddan tashqari sezgir bo'lgan
odamlar shaxsiy hayotimda menga murojaat qilishdi.
Ular mening uyali telefon olib yurganimni sezishlari mumkinligini aytishdi. Dastavval men ularni biroz aqldan ozgan deb o'yladim.
Ammo keyingi uchrashuvimizda bu odamlar menga Dr George Carlo ismli amerikalik olimning kitobini berishdi. U 1993–1999 yillarda
sanoat nomidan tadqiqotlar olib borgan va bu kitobni Martin Shram ismli Washington Post jurnalisti bilan birga
yozgan; unda u sanoat bilan bo'lgan o'z tajribalarini hikoya qilgan – sanoat uning mijoz edi.
U muammolarni aniqlagan edi, ammo ular zarur tarzda jamoatchilikka yetkazilmagan edi.
Va bu Jorj Karlo hayotida ikkita asosiy yo'nalishga ega edi, chunki u tibbiyot va huquqshunoslikni o'rgangan edi.
Va ular noto'g'ri sparring sherigini tanlagan edilar.
Keyin u yirik mobil telefon sanoatiga qarshi da'volarni tashkil etishga va ularning tuzilishiga yordam berishga
harakat qildi, shuningdek, bularning barchasini o'zining ilmiy kashfiyotlari asosida oldinga surdi.
Ya'ni, bu ajoyib hikoya edi, lekin g'alati tomoni shundaki, hech kim unga e'tibor bermadi.
Va keyin men asta-sekin mavzuga kirib bordim, u esa nihoyatda keng mavzular doirasini qamrab oladi.
Ha, filmlaringiz orqali siz ushbu sohadagi nufuzli mutaxassislar bilan aloqani
o'rnatdingiz. Siz hozirgina Jorj Karloni tilga oldingiz.
Buni qisqacha izohlab bera olasizmi? Qaysi boshqa mutaxassislar bilan uchrashgansiz va ularning fikrlari qanday?
Shunday qilib, mening birinchi filmim, 2006 yilda Fransiya televideniyasida namoyish etilgan, ilmiy
tadqiqotlarga asoslangan holda mobil telefon sanoatiga qarshi qo'yilgan da'volarga bag'ishlangan edi.
Va butun voqea Jorj Karlosning hikoyasi orqali yoritildi; u ommaga oshkor bo'lgach obro'sini yo'qotdi.
Aslida, o'zining ilmiy tadqiqotlari natijasida olingan, ammo sanoat tomonidan moliyalashtirilgan muhim
iste'molchilarni himoya qilish bo'yicha ma'lumotlar keyinchalik halokatli natijalar keltirib chiqardi.
Va shu, aytaylik, birinchi hikoya davomida, u 2006 yilda Fransiya davlat telekanalida France Deuxda efirga uzatilganida, men o'sha
paytda nafaqat muammolarni, balki yechimlarni ham topgan George Carlo yordami bilan bir-ikki
olim bilan tanishdim. Bu ham juda qiziqarli bo'ldi.
Washington universitetida shunday deyiladigan Noisefield bo'lgan.
Aytgancha, sanoat nomidan, ya'ni harbiylar bu narsani kashf etgan odamlar bu haqda ochiqchasiga gapirishdi.
Menga aytishlaricha, Motorola harbiylar uchun yetkazib beruvchi bo'lgan. Motorola,
albatta, mobil aloqalarning pioneri hisoblanadi.
Va Motorola'ga radiatsiyani samarasiz qiladigan, ammo aloqani ta'minlash imkonini beradigan
biror narsa topish bo'yicha topshiriq berildi.
Keyin ular bu borada o'n yil tadqiqot olib bordilar va shovqin maydoni deb ataladigan narsani kashf etdilar.
Va ular buni Motorolaga taqdim etgach, muhandislar dastlab juda hayajonlandilar.
Professor Lipowitz ismli bir kishi bor, u tadqiqotchilarga ham tanilgan va keyinchalik vafot etgan.
Ammo uning vorisi keyin butun ishni davom ettirdi.
Motoroladagi ishtiyoqli muhandislar keyinchalik asta-sekin yuristlar bilan almashtirildi, ular esa oxir-oqibat bu yerda
kashf etgan narsangizning mavjud emasligini e'lon qilishdi.
Harbiyslar baribir uni o'z yigitlarini radiatsiyadan, deyish mumkinki, himoya qilish uchun ishlatishdi.
Ammo u butun narsani oshkor qilmadi, chunki hech qanday muammo bo'lishi mumkin emas, chunki ayni paytda sud
ishlariga murojaat qilinmoqda va ulkan guruh da'volari butun sanoatni qulatib yuborishi mumkin.
Xoʻp, bu juda hayajonli boʻldi.
Keyingi ishlarim davomida men ayniqsa Yevropa tadqiqotlari haqida ma'lumot olishga
muvaffaq bo'ldim, chunki Jorj Karlo jalb qilindi.
"Thank You for Calling" nomli film bor, unda men buni biroz ko'rsataman va Kundi hamda Moosgöller kabi odamlarning
laboratoriyalariga kiraman, ya'ni MedUni Vyennadan bo'lgan kasbiy shifokor Michael Kundiga,
u davlat nomidan tadqiqotlar ham olib borgan.
Keyin Willi Moosgöller kabi odamlar ham bor, u aslida saraton tadqiqotchisi.
Shunday qilib men professor Adlkoferni tanidim.
Katta nomlar – mavzuni biroz biladigan odamlar ularni taniydi.
U Reflex tadqiqotini boshlagan edi, bu Yevropa tadqiqoti bo'lib, keyinchalik uni buyurtma asosida
o'tkazilgan yoki soxtalashtirilgan tadqiqot deb obro'sizlantirishga urinishlar ham bo'ldi.
Xo'sh, bu juda qiziqarli bo'ldi. Siz bu naqshni takror-takror ko'rasiz.
Nimadir kashf qilgan barcha shaxslar sanoatdan katta moliyaviy yordam oladigan lobbi tomonidan qarshi chiqiladi
va ba'zi hollarda ularni ham lavozimidan chetlatishadi.
Bu haqiqatan ham falokatli vaziyat, ayniqsa biz iste'molchilar uchun.
Ammo Germaniyada bizda radiatsiyadan himoya ham mavjud va ular bizni radiatsiyadan yaxshi himoya qilishadi.
Ha, siz izohlaringiz bilan keyingi savolni ozgina oldindan taxmin qildingiz.
Boshqa, shunday deyiladigan olimlarning deyarli barchasi asosan mobil aloqa mavzusida xavfsizlikka ruxsat berishmoqda.
Menimcha, aytilganlardan sabablar allaqachon aniq.
Ha, bu mavzu bo'yicha juda qiziqarli kitoblar mavjud. Bu hozirgi kunda faqat mobil aloqalarda uchraydigan hodisa emas.
Bu sanoatda, oziq-ovqat sanoatida va hokazolarda ham shunga o'xshash.
Xo'sh, professor Kreisning ikkita kitobi bor, u mening so'nggi "Raqamli Dilemma" filmimda ham ishtirok etadi.
Christian Kreis yozdi: "Sotib olingan tadqiqot" va "sotib olingan fan."
Va u jamoa bilan birga bo'lmaydigan odamlar, deyish mumkinki, qanday obro'sizlantirilishini, boshqa joyga
o'tkazilishini va tahdid qilinishini juda ravshan tasvirlaydi. Aslida turli xil ssenariylar mavjud.
Va boshida men ham juda sodd edim. U yerda bunday yovuzlik hukm surishini tasavvur ham qila olmasdim.
Afsuski, holat shunday, chunki, albatta, bizda global sanoat bor. Bizda hayratlanarli
texnologiya mavjud, bunga hech qanday shubha yo'q.
Biz ikkovimiz ham bu raqamli imkoniyat va hokazo haqida gaplashyapmiz.
Biz hammamiz mobil telefonlardan foydalanamiz. Biz ularga qarshi emasmiz.
Ammo biz ayrim hollarda ham bu ba'zan juda qiyin ekanligini ko'rdik.
Ammo, masalan, ICNIRP – Ionizatsiyalanmagan nurlanishdan himoya qilish bo'yicha Xalqaro komissiya mavjud.
ICNIRP Radiatsiyadan Himoya Qilish Federal Idorasida joylashgan va nemis soliq to'lovchilarining pullaridan moliyalashtiriladi.
Munchendagi hamkasbimiz, professor Buxner tomonidan Fransiyadan Yevropa Parlamentining a'zosi bo'lgan, afsuski
vafot etgan Mishel Rivasi bilan hamkorlikda tayyorlangan, shunday deyiladigan ICNIRP hisobot mavjud.
Siz uni shuningdek Competence Initiative veb-saytidan PDF fayli sifatida yuklab olishingiz mumkin.
Xalqaro nurlanishdan himoya qilish bo'yicha standartlar va cheklovlarni belgilovchi ushbu komissiyaning
alohida a'zolari tekshirildi va ularning barchasi sanoat bilan aloqador ekani ma'lum bo'ldi.
Shunday qilib, ularga ham sanoat tomonidan to'lanadi; bu yerda shunchaki yaratilgan faktlardir.
Va bu, shunday deyiladigan ICNIRP hisobotiga nazar solishni istagan har kim uchun juda qiziqarli bo'lishi
mumkin, u yerda siz izlayotgan narsani tezda topasiz.
Tadqiqot Yevropa nomli hamkasblar guruhi ham buni juda chiroyli qilib qisqartirib berdi.
Va men buni yangi filmimda ham tasvirlayman. Shunday qilib, das-digitale-dilemma.de (har doim orasida
tire bilan) ko'p tushuncha beradi, agar ozgina o'zimni reklama qilishga ruxsat bersangiz.
Ha, albatta.
Ha, garchi hujjatli filmlaringiz, xususan barcha odamlarning sog'ligi masalasida, har doim jiddiy bahs-munozaralarga sabab
bo'lgan bo'lsa-da, ular faqat bir marta namoyish etildi – ilgari aytganingizdek – Fransiya telekanallarida bir
hujjatli filmda, Germaniyada esa faqat qisqartirilgan shaklda va hech qanday dastur e'lonisiz.
Ichki manba sifatida, mobil aloqalar mavzusi bo'yicha shunday deb ataladigan asosiy
oqim bilan qanday tajribalarga ega bo'ldingiz?
Ha, yaxshi, bu juda kuchli tajriba bo'ldi.
Shunday qilib, birinchi film Parijda France Deux tomonidan buyurtma qilingan ishlab chiqarish bo'ldi. O'sha paytda u yerda
hujjatli film bo'limi rahbari hanuzgacha juda ochiq fikrli edi.
Va u dedi: Qarang, siz nemissiz, ehtimol sizda ARD bilan, masalan, qo'shma ishlab chiqarish bo'yicha kombinatsiya varianti
bor. Men u yerda MDRning ochiq fikrli bosh muharririni taniyman.
Men ham uni taniydigan edim, shuning uchun bog'landim va u dedi: "Yaxshi, qilaylik. Bizga 45 daqiqa kerak."
Fransuzlarga ularning efir formatini uzatish uchun 50 dan 52 minutgacha vaqt kerak bo'ldi.
Va menga butun narsa keyin asosiy kanal ARDda ham efirga uzatilishi va'da qilingan edi.
U Fransiyada asosiy efir vaqti davomida namoyish etildi. Va u bir necha marta takrorlandi.
Nemislar dastlab filmni zahar shkafiga qulflab qo'yishdi.
Xo'p
Lekin men shuni ham aytishim kerakki, film gazetalar e'lon qilgan sarlavhaga ega edi: Portables en
accusation – ya'ni mobil telefonlar sudga tortilmoqda.
Va bu sarlavha sanoat yuristlarining bosimi ostida efir kechasi biroz o'zgartirildi.
Unda shunday deyilgan: AQSh: Ayblov aktida mobil telefonlar.
Va biz kreditlarda JSST hamma narsani nazorat ostida ekanligini bildiruvchi izohni kiritishga rozi bo'lishimizga to'g'ri keldi.
Demak, aslida muammo yo'q.
Garchi filmda sodir bo'layotgan hamma narsa u yerda bo'layotgan bo'lsa-da, tomoshabinlarni, deyish mumkinki, xotirjam
qilish uchun biz bu qo'shimchani kiritishimizga to'g'ri keldi.
Efir tashkilotining ichki yuristlari haqiqatan ham qiyin ahvolda edilar. Va men ham bunga rozi bo'lishga majbur bo'ldim.
Menga "xo'p, unda biz uni umuman yubormaymiz" deb aytish imkoniyati tug'ildi.
Yoki men bu kichik o'zgarishlarga rozi bo'laman. Mana shu yerdan boshlangan ekan, bu shunchaki qiziqarli mavzu.
U yerda aql bovar qilmas darajada ko'p pul ishlanadi. Va odamlar buni buzilganda yoqtirmaydilar.
Shunday qilib, birinchi tanqidiy hissa 1993 yilda Amerikada bir suhbat ko'rsatuvida bo'lib o'tdi.
Natijada, Motorola aksiyalari bir hafta ichida 10% ga tushdi.
Va albatta, ular darhol choralar ko'rib, barcha lavozimlarni to'ldirishdi, shunda hech narsa noto'g'ri ketmasin,
keyin esa buni ommaviy axborot vositalarida yoritishdi.
Chunki quyidagilar ARDda, ya'ni slash MDRda sodir bo'ldi.
Ular menga umuman xabar berishmadi. Ular har doim: "Yaxshi, bir payt kelganda yuboramiz, xabar beramiz", deyishardi.
Va yil oxiriga yaqinlashganda, efirdan bir kun oldin kotibadan qo'ng'iroq oldim, u shunday dedi:
Biz dasturni ertaga namoyish qilamiz, lekin 30 daqiqani kesib tashladik – yoki aniqrog'i, uni 30 daqiqaga qisqartirdik.
Men so'ralgan va to'langan 45 daqiqani yetkazib bergan edim.
Va keyin men bu element uchun hech qanday dastur e'lonining yo'qligini payqadim.
Shunday qilib, men Süddeutsche Zeitung'dagi hamkasblarimga qo'ng'iroq qildim. Chunki o'sha paytda ularning hali ham
juda qiziqarli va tanqidiy bo'lgan media bo'limi bor edi.
Va men ularning e'tiborini shu bog'lanishga qaratdim.
Keyin ular efir tashkilotiga murojaat qilishdi va mendan farqli o'laroq javob olishdi: filmda nemis aloqasi yetishmas edi.
Va keyin men ertasi kuni soat 10 dagi efir vaqtida filmni tomosha qildim.
Nemis manbasi ham yo'q edi; ular uni o'zlari chiqarib tashlashdi.
Xo'sh, men buni shunday boshdan kechirdim, bu esa aslida aqlga sig'maydi.
Ammo senzura choralari aynan shunday boshlangan, yigirma yil oldin. Keyin men buning nimaga bog'liqligini o'rganib chiqdim.
O'sha yili ular Germaniya futbol ligasi uchun T-Mobile'ni hamkor sifatida tanlagan edilar.
Ular eng yaxshi mijozlaridan, eng yaxshi reklama mijozlaridan – yiliga bir necha yuz million keltiradigan va shu bois
Bundesligaga huquqlarni sotib olishda ularni qo'llab-quvvatlay oladigan mijozdan – yomon gapirishga jur'at eta olmadi.
Bu jihatdan nemis manbasi ataylab o'tkazib yuborildi.
Ha, bugun men bunga kulib qo'yishim mumkin. O'sha paytda men o'yladim: "Ey Xudoyim, nima qilyapsan?"
Menga buni shunday qilishni o'rgatishmagan.
Ha. Jurnalist sifatida, tomoshabinlarimizga senzura ommaviy axborot vositalarining bu fitna-hiylalariga
qarshi turish uchun qanday imkoniyatlarni ko'rasiz?
Xo'sh, siz allaqachon hozirgacha mavjud bo'lgan imkoniyatlardan foydalanmoqdasiz.
Xo'sh, men ham bu borada ichki sezgi paydo bo'lganini his qildim, chunki, aytaylik, umuman olganda bu mobil aloqalarga tanqidiy
qaraydiganlar orasida ham juda keskin kamsitishdir; masalan, siz hamma joyda mashhur emassiz, bu esa
chinakam afsus. Faqat qatl qiluvchi nima uchunligini biladi.
Ammo ular imkon qadar har joyda otishadi.
Va men buni shunchalik his qildimki, rostdan ham yetar, deb o'yladim.
Va mening fikrimcha, hozirgi paytda yagona imkoniyat aynan muqobil ommaviy axborot vositalarining malakasi va qudratida yotadi.
Va men, masalan, Pragada bo'lib o'tgan tadbirga ham nazar tashladim, u yerda Auf1 bu
AWEFni tashkil qilgan edi. Siz u yerda edingiz.
Va u yerda ba'zi hamkasblar bor edi, ular oddiygina ravshan gapirib, narsalarni tushuntirdilar, xuddi shunday qilishlari
kerak edi. Endi ularga ishtirok etishga ruxsat berilmaydi.
Shunday qilib, aslida, deyarli har hafta u yerga borgan odamlarni taklif qilishingiz kerak.
Ammo siyosatda har doim bir xil yuzlar. Sanoat, siyosat va ommaviy axborot vositalari bugungi
kunda haqiqatan ham ikkiyuzlamachilik o'ynamoqda.
Bu daraja bardosh berib bo'lmaydigan darajaga tushib qoldi.
Agar jurnalistika ishi haqida ozgina tasavvuringiz bo'lsa, shiorga ko'ra... men sezganimdek, hamkasblarim ham aniq aytishdi:
agar o'yin qoidalariga rioya qilmasang, tashqarida qolasan.
Men chiqib ketdim. Va buning uchun xursandman.
Lekin endi men ishtirok etyapman, Martin.
Ha, shunday deb aytay. Menga shunday taassurot bo'layapti: tanqidiy fikrlovchilar xush kelmaydi.
Demak, har kuni biror joyda efirga uzatiladigan suhbat ko'rsatuvlariga keladigan bo'lsak, menga ko'pincha shunday
taassurot tug'iladiki, har safar bir xil odamlar taklif qilinadi, yangi fikrlarga yo'l berilmaydi va boshqa qarashlar
eshitilmaydi — hammasi oldindan sahnalashtirilgan. Bu aniq.
Va bu, mening nazarimda, endi demokratik bo'lmagan holatlar. Va men buni juda, juda achinarli deb bilaman.
Men ham nihoyatda hafsalasi pir bo'ldim. Tomoshabin sifatida sizda juda ko'p turli nuqtai nazarlar bor, va
men endi hatto oddiy dasturni ham tomosha qila olmayman.
Chunki bunday ramkalash takror-takror sodir bo'ladi.
Demak, men bir kalit so'zni aytay: Rossiyaning agressiv urushi. Ha, bu har bir bir necha jumlada qat'iy ta'kidlanadi.
Va bu shunchaki o'sha darajada sodir bo'ladigan va hatto san'at va madaniyat bo'limida ham odamlarni to'g'ri kayfiyatga
keltirish maqsadida manipulyativ tarzda ishlatiladigan narsa.
Va bu shunchaki noto'g'ri va ob'ektiv bo'lmagan axborotni yetkazish usulidir.
Men tanqidiy fikrga ega odamlarning, hatto shunday deb ataladigan suhbat ko'rsatuvlarida ham o'z fikrlarini bildirishiga ruxsat
berilayotganini ko'rmayapman, bu menga nihoyatda achinarli.
Shunday qilib, koronavirus pandemiyasi boshida Wolfgang Wodarg va boshqalar kabi bir-ikki tanqidiy vakillar bo'lgan.
U boshida yana ko'rindi, keyin esa ommaviy axborot vositalari uni jim qildi.
Aksincha, Sucharit Bhakdi kabi odamlar hatto sudga tortilgan va og'zlari tiqilgan, yoki ularni jim qilishga urinishlar bo'lgan.
Va ular juda ajoyib odamlardir. Nima qilyapsan?
Xo'p, bu menga ishonib bo'lmasdek tuyuladi. Ammo shunga qaramay, standart marjalar.
Ha, va shunda menimcha, bu borada biror chora ko'rilishi kerak, va bu aslida juda yaxshi ishlaydi.
Xo'sh, menimcha, bizning ko'pchiligimiz endi aldovga tushmaymiz va har birimiz o'z yo'limiz bilan o'z ishimizni qilamiz.
Har xil turdagi temperamentlar va ko'nikmalar mavjud.
Ammo menimcha, bu demokratik ommaviy axborot vositalari xulq-atvori deb ataladi, men buni yoqimli va ajoyib
rang-barang deb bilaman – xuddi shunday bo'lishi kerak.
Va aynan shu yerda men ham o'z hissamni qo'shishga harakat qilaman. Shveytsariyadagi WIR
assotsiatsiyasi kabi ajoyib tashkilotlar yordami bilan.
Bu shunchalik ko'p faoliyat bilan shug'ullanadigan odamlardir.
Ammo men ular bilan hamkorlik qilib, ularning yordami bilan ishlarni yo'lga qo'yganim
uchun ham o'ng qanot burchagiga surilaman.
Demak, o'z safimiz ichidan! Bu juda g'azabli, juda kulgili, juda uyatli.
Lekin men ham g'azab bilan harakat qilishni xohlamayman.
Bizga iste'molchi ta'limi va iste'molchilarni himoya qilish kerak. Bunga erishish uchun iste'molchilar o'zlari
ham mustaqil fikr yuritishlari lozim. Faqat yangiliklarda ko'rganlariga asoslanib qolmasliklari kerak.
Ha, menimcha, barcha bu boshqa odamlar orasida, bu AWEFda meni haqiqatan ham hayratga
solgan narsa shunchaki mana shu birlik bo'ldi.
Bu, hali ham biror joyda fikr shakllantirishga va uni qo'llab-quvvatlashga harakat
qilayotgan barcha odamlar o'rtasidagi hamjihatlik.
Va menimcha, bu tobora ko'proq sodir bo'lyapti: aytaylik, qisman mavjud bo'lgan bu sezgirliklar bor, biri buni shu tarzda,
ikkinchisi esa boshqa tarzda qiladi, lekin bu muhim emas, chunki maqsad bitta: odamlarga keng qamrovli ma'lumot berish.
Va baribir har kim o'z fikrini shakllantirishi kerak. Bu muammo emas.
Ha, janob Scheidsteger, bu qisqa intervyu uchun katta rahmat. Biz sizga qilayotgan barcha ishlaringizda muvaffaqiyat tilaymiz
va tanqidiy yondashuvni davom ettirishingizni umid qilamiz.
Juda katta rahmat va eng yaxshi tilaklar. Ha, marhamat.