1
00:00:00,000 --> 00:00:00,700


2
00:00:00,700 --> 00:00:07,874
"Mohlomong ba tla re Lekgotla la Lefatshe la
Bophelo bo Botle le tla amohela tumellano."

3
00:00:07,874 --> 00:00:16,359
Leha ho le jwalo, tumellano e bolela hore e ke ke
ya saenwa ho fihlela ha PABS Annex e kenyeleditswe.

4
00:00:16,359 --> 00:00:22,380
Ke papadi ya kelello. "Re e amohetse, empa re ke ke ra e saena."

5
00:00:22,380 --> 00:00:28,221
Ntlafatso ka puisano e latelang: Jwalokaha
ho boletse James Roguski puisanong ka la 10

6
00:00:28,221 --> 00:00:31,585
Motsheanong 2025, jwale ho se ho etsahetse:

7
00:00:31,585 --> 00:00:39,136
Ka la 20 Mots'eanong 2025, tumellano ea seoa e ile ea
"amoheloa". Leha ho le joalo, ha e e-so qale ho sebetsa.

8
00:00:39,136 --> 00:00:44,906
Euronews e tlalehile: "Dintlha tse ding di
ntse di sa hlake kapa bonyane di a belaetsa."

9
00:00:44,906 --> 00:00:48,945
Ho ka nka lilemo pele tumellano e qala ho sebetsa.

10
00:00:48,945 --> 00:00:56,218
Ho hlokahala hore dinaha tse 60 ho tse 194 tseo e
leng ditho tsa WHO di e tiise hore sena se phethahale.

11
00:00:56,218 --> 00:00:59,046
Re thabetse ho bua hape le James Roguski.

12
00:00:59,046 --> 00:01:01,856
Re tla buisana ka tumellano ya sewa sa lefatshe ya WHO.

13
00:01:01,856 --> 00:01:05,069
James Roguski o re o na le ditaba tsa bohlokwa bakeng sa rona.

14
00:01:05,069 --> 00:01:08,350
Re tla buisana ka sena sohle. James,
rea leboha haholo ka ho bua le rona!

15
00:01:08,350 --> 00:01:12,500
Oho, kea leboha ka memo. Mme e, ke taba ya bohlokwa haholo.

16
00:01:12,500 --> 00:01:15,873
Ua tseba hore Seboka sa bo-78 sa Lefatshe sa
Bophelo sa Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo (WHO) se tla

17
00:01:15,873 --> 00:01:17,929
tshwarelwa dibekeng tsa ho qetela tsa Motsheanong.

18
00:01:17,929 --> 00:01:22,242
Mme ho na le tse ngata tseo re ka
buisanang ka tsona. U ka rata ho qala ka eng?

19
00:01:22,242 --> 00:01:26,588
Kahoo, ena ke mofuta wa ntjhafatso. Bashebelli ba rona ba bangata
ba se ba ntse ba na le tsebo ka taba ena, empa

20
00:01:26,588 --> 00:01:30,960
hape ho tla ba le bashebelli ba bangata bao tabeng
ena e leng ntho e ntjha ho bona ka ho feletseng.

21
00:01:30,960 --> 00:01:37,437
Ha ho shejoa lintho tsohle tse tšoenya li-inbox tsa rona le
li-feed tsa Twitter, batho ba bang ba ka 'na ba se bone seo.

22
00:01:37,437 --> 00:01:40,685
U re esale u phatlalatsa taba ena ka
selefatso ka lilemo tse peli le halofo, u leka ho

23
00:01:40,685 --> 00:01:43,015
etsa hore batho ba utloisise bohlokoa ba eona.

24
00:01:43,015 --> 00:01:49,914
Kahoo, ha re nke hore bamameli ba rona ha ba tsebe
bohlokoa ba ho tseba lintlha tse mabapi le tumellano ea WHO.

25
00:01:49,914 --> 00:01:54,156
A o ka fa mameli e motjha kakaretso e kgutshwane?

26
00:01:56,164 --> 00:02:01,213
Ka bokgutshwanyane: Seboka sa Lefatshe sa
Bophelo bo Botle se tla kopana Geneva ho

27
00:02:01,213 --> 00:02:04,248
tloha ka la 19 ho isa ho la 27 Motsheanong 2025.

28
00:02:04,248 --> 00:02:07,452
Sena ha se tshwane le Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo.

29
00:02:07,452 --> 00:02:11,867
Baemeli ba tsoang linaheng tsohle ba kopana
Kopanong ea Lefats'e ea Bophelo bo Botle.

30
00:02:11,867 --> 00:02:15,289
Ba tshwara kopano mme ba etsa diqeto.

31
00:02:15,289 --> 00:02:22,259
Hobane ke bona ba lokelang ho ba mmuso o laolang tsamaiso ya WHO.

32
00:02:22,259 --> 00:02:24,664
Ho na le lintho tse ngata tseo ba tla li tšohla.

33
00:02:24,664 --> 00:02:31,003
Empa ya bohlokwa ka ho fetisisa ho tsena ke seo se nkgahleditseng
haholo dilemong tse tharo tse fetileng, ha e le hantle

34
00:02:31,003 --> 00:02:34,414
ho feta dilemo tse tharo: tumellano eo ho thoeng ke ya sewa.

35
00:02:34,414 --> 00:02:40,540
E na le mabitso a mangata. Batho ba bangata ba e bitsa
konteraka ea seoa, e leng ntho e batlang e tšoana hantle.

36
00:02:40,540 --> 00:02:47,734
Mme hoseng hona ke fumane
ditokomane tse tiisang dipelaelo tsa ka.

37
00:02:49,389 --> 00:02:53,976
Leha ho le jwalo, tsena ke ditokomane tse
dutlileng. Ha di eso be ditokomane tsa semmuso.

38
00:02:53,976 --> 00:02:57,692
Ba ntse ba ka fetola maikutlo a bona, empa ke
nahana hore ha e le hantle ke litaba tse

39
00:02:57,692 --> 00:03:00,062
monate. Mme ke ntho eo ke seng ke hlokometse eona.

40
00:03:00,062 --> 00:03:05,226
Ba qetile lilemo tse tharo ba buisana ka
tumellano ena ea seoa, empa ha e so phetheloe.

41
00:03:05,226 --> 00:03:09,685
Dipuisano ha di eso fihlele tumellano mabapi le
seo ho thoeng ke "Mokgwa wa Phihlello ya

42
00:03:09,685 --> 00:03:13,171
Ditshedi tse Bakang Mafu le Kabo ya Melemo" (PABS).

43
00:03:13,171 --> 00:03:20,567
Kea tseba hore sena se ke ke sa bolela letho ho ba sa kang
ba utloa ka sona, empa ho bonahala eka ba tla hloka bonyane

44
00:03:20,567 --> 00:03:25,765
selemo se seng hape ho buisana ka karolo ena ea tumellano.

45
00:03:28,867 --> 00:03:35,445
Kahoo, o a tseba, ka hare ke thabile haholo hobane re
ka ba le selemo se seng hape sa ho etsa hore batho ba

46
00:03:35,445 --> 00:03:40,265
utloisise hore na tumellano ena e hlile e bua ka eng.

47
00:03:43,304 --> 00:03:47,312
Ha ho eso fele ho fihlela ho fela. Mme ha ho eso fele!

48
00:03:47,312 --> 00:03:50,894
Jwalokaha polelo e reng, "Ha ho eso fele."

49
00:03:50,894 --> 00:03:56,860
Mme dipuisano tsena di ile tsa hlahiswa ka tsela e
fosahetseng haholo, tsa thetsa le ho ferekanya batho ba bangata.

50
00:03:56,860 --> 00:03:59,820
Ka tšepo re ka hlakisa taba ena.

51
00:03:59,820 --> 00:04:07,410
Empa hajoale, ke na le tšepo e nang le temoso
hore ba tla hloka selemo se seng ho qeta mosebetsi.

52
00:04:07,410 --> 00:04:13,497
Mme selemong sena, re tla kgona ho
pepesa seo ba se etsang kannete.

53
00:04:13,497 --> 00:04:16,978
Ho tswileng matsoho. Ho tswileng
matsoho. O a tseba, ke ditaba tse monate.

54
00:04:16,978 --> 00:04:20,835
U mphe tšepo. Ke na le tšepo e khōlō haholo ha ke utloa seo.

55
00:04:20,835 --> 00:04:26,062
Empa ke rata ho bua le selamui se ka 'nang sa
ipolella, 'Ho lokile, ke litaba tse monate.'

56
00:04:26,062 --> 00:04:30,578
Empa ke le bolella, ha ho na taba, hobane ka la
25 Pherekhong, Trump o entse mosebetsi oa hae.

57
00:04:30,578 --> 00:04:35,275
O tlile a re ntsha ho WHO. E le
hore WHO e ka etsa mosebetsi wa yona.

58
00:04:35,275 --> 00:04:40,640
Seo se etsa phapang efe? USA ha e sa kenella.
Seo ha se nthinte. U reng ho motho ea joalo?

59
00:04:40,640 --> 00:04:44,015
Hantle, ke seo ba batlang hore o se dumele.

60
00:04:44,015 --> 00:04:49,016
Ho lokile, ke tla leka ka matla ho etsa hore
taba ena e hlake hantle, e le hore batho ba

61
00:04:49,016 --> 00:04:53,283
e-s'o utloe ka eona pele ba se ke ba ferekanngoa.

62
00:04:53,283 --> 00:04:58,430
Ho na le taba e 'ngoe ka ho feletseng
eo bohle ba bonahalang ba e hlokomoloha.

63
00:04:58,430 --> 00:05:04,960
Mme seo ha se amane le seo re neng re sa
tswa bua ka sona, e leng tumellano ya sewa.

64
00:05:04,960 --> 00:05:12,242
Ho na le tokomane ya 1969, e leng
Melao ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle.

65
00:05:12,242 --> 00:05:15,445
United States e ntse e le setho sa tumellano ena.

66
00:05:15,445 --> 00:05:21,327
Ha ke so utlwe Donald Trump kapa mmuso wa hae ba
bua leha e le lentswe le le leng ka tumellano ena.

67
00:05:21,327 --> 00:05:26,289
Ea sebetsa. Ke molao oa machaba. Ea tlama ka molao.

68
00:05:26,289 --> 00:05:37,653
Mme ka la 1 Phuptjane 2024, diphetoho di ile tsa
amohelwa ha United States e ne e nka karolo, mme tsa amohelwa.

69
00:05:37,653 --> 00:05:44,196
Mme ho na le nako e behilweng eo ka hare ho
yona setjhaba ka seng se nang le monyetla

70
00:05:44,196 --> 00:05:48,473
wa ho ngolla WHO lengolo le bonolo le ho re:

71
00:05:48,473 --> 00:05:53,676
Che, kea leboha, re hana liphetoho tsena bakeng sa naha ea rona.

72
00:05:53,676 --> 00:06:02,875
Re tla tswelapele ho ikobela Melawana ya Matjhaba
ya Bophelo e neng e le teng pele ho diphetoho tsena.

73
00:06:02,875 --> 00:06:08,679
Hoo ho ka kgonahala ka ho feletseng, kaha diphetoho tse
mmalwa di ile tsa amohelwa dilemong tse mmalwa tse fetileng.

74
00:06:08,679 --> 00:06:17,804
Linaha tse 'ne, Iran, Slovakia, Netherlands le New Zealand,
li ngotse lengolo le joalo 'me tsa re, "Che, rea leboha."

75
00:06:17,804 --> 00:06:23,992
Ka hona, nako ea ho qetela ea ho hana ke la 19 Phupu 2025.

76
00:06:23,992 --> 00:06:29,900
Mme o a tseba, ha ho na motho ya buang ka yona hobane, ha re
bua nnete, tumellano ya sewa se ntseng se buuwa ka yona

77
00:06:29,900 --> 00:06:34,875
bekeng ya ho qetela ya Motsheanong ke yona e tlang pele hajoale.

78
00:06:34,875 --> 00:06:41,926
Empa Maamerika a foufetse a bile a sa utlwe
nnete ya hore re sa le hole le ho tswa mathateng.

79
00:06:44,593 --> 00:06:53,824
Na WHO ke mokhatlo oa lefatše ka bophara o phethahatsang
melao ea Melaoana ea Machaba ea Bophelo ka botlalo?

80
00:06:53,824 --> 00:06:58,481
Ho lokile, ke tla sebelisa mantsoe a
hao mme ke a fetole hanyenyane feela.

81
00:06:58,481 --> 00:07:00,620
Ka kopo, etsa!

82
00:07:00,620 --> 00:07:05,777
Ba batla ho bonwa e le bolaodi bo
ka sehloohong le bo hokahanyang.

83
00:07:05,777 --> 00:07:06,987
E.

84
00:07:06,987 --> 00:07:10,651
Ke hloile ho etsa sena, empa ke tla ipha
monyetla oa ho ithabisa hanyane le uena.

85
00:07:10,651 --> 00:07:16,378
Ho lokile. E mong le e mong ea hlileng a balile Melao
ea Machaba ea Bophelo bo Botle, a phahamise letsoho.

86
00:07:16,378 --> 00:07:21,026
Ho lokile. Ke tokomane e telele.
Batho ba bangata ha ba e balanga.

87
00:07:21,026 --> 00:07:24,608
Ha se hantle kamoo batho ba nahanang kateng.

88
00:07:24,608 --> 00:07:27,010
Mme ke tla leka ho e akaretsa.

89
00:07:27,010 --> 00:07:31,765
Ke tumellano ea machaba e hlalosang litekanyetso tse 'maloa.

90
00:07:31,765 --> 00:07:37,525
Mme ditjhaba di na le dipheo tseo di dumellaneng ho di fihlella.

91
00:07:37,525 --> 00:07:44,443
Empa moo e leng bohlokoa ka nnete ke boemong
ba lehae naheng ea heno, mohlomong seterekeng

92
00:07:44,443 --> 00:07:48,729
kapa profinseng kapa setšeng kapa masepaleng.

93
00:07:48,729 --> 00:07:54,940
Ke melao ea lehae e bakileng
mathata lilemong tse hlano tse fetileng.

94
00:07:54,940 --> 00:08:01,126
Ha se ntho ea hore Motsamaisi-Kakaretso oa WHO a ka laela naha
efe kapa efe ho fana ka litaelo kapa ho kenya

95
00:08:01,126 --> 00:08:07,323
tšebetsong lithibelo tsa motsamao kapa ntho efe
kapa efe ea mofuta oo. Ba fana ka likhothaletso.

96
00:08:07,323 --> 00:08:12,510
Le baholofatsi bao le tlamehang ho sebetsana le bona
boemong ba lehae, ho sa tsotellehe hore na boemo boo

97
00:08:12,510 --> 00:08:15,437
ke bofe... Mme hangata ke boemo ba lehae haholo-holo.

98
00:08:15,437 --> 00:08:21,150
Hobane mang kapa mang ea kokotelang monyako oa hau kapa ea
u sitisang ho ea mosebetsing, ho nka maeto kapa ho phela

99
00:08:21,150 --> 00:08:25,526
bophelo ba hau, ha ho bonolo hore ebe o roetse bache ea WHO.

100
00:08:25,526 --> 00:08:32,057
Ho na le batho sebakeng sena ba kenyang
tšebetsong le ho qobella melao ea tšohanyetso ea lehae.

101
00:08:33,698 --> 00:08:38,198
Kahoo bothata ke ba sebakeng sa heno.
Mme ho itshetlehile ka moo o dulang teng.

102
00:08:38,198 --> 00:08:45,420
Ho na le lipale tse tšosang ha u bala melao
Singapore kapa Western Australia kapa Canada, kapa...

103
00:08:45,420 --> 00:08:52,331
Ua tseba, ke balile ka molao o mong mane South
Carolina o ntshosisitseng hore o ka ba teng.

104
00:08:52,331 --> 00:08:57,458
Ho boletsoe hore dingaka maemong a tshohanyetso
di ka lahlehelwa ke laesense ya tsona ha di sa

105
00:08:57,458 --> 00:09:00,773
thuse ho fana ka mekento le tse tshwanang le yona.

106
00:09:00,773 --> 00:09:04,225
Mme o a tseba, ke seo molao o se buang.
Kamehla ke ne ke nahana hore ke mekgatlo ya tsa

107
00:09:04,225 --> 00:09:06,772
bongaka e neng e etsa bophelo bo le thata ho bohle.

108
00:09:06,772 --> 00:09:13,872
Empa haeba ha o na tsebo ka Melao ea Machaba ea Bophelo bo Botle
ebile ha o na tsebo ka melao, melaoana le litaelo

109
00:09:13,872 --> 00:09:21,724
tsa lehae, joale bohle ba buileng ka sena, ka ho
otloloha, ba hasitse tlhahisoleseding e fosahetseng.

110
00:09:25,085 --> 00:09:39,007
Kahoo na o ka re melao le melaoana ea lehae li angoa ka
ho toba ebile li amana le Melao ea Machaba ea Bophelo?

111
00:09:39,007 --> 00:09:46,826
Ke tataiso, mme ba leka ho fihlella dipheo tsena,
mme qetellong, sena se etsahala maemong ohle a mmuso.

112
00:09:46,826 --> 00:09:53,780
U se u itemohetse sena makhetlo a mangata: u ea lekaleng la
mmuso 'me u leka ho nka khato khahlanong le lona, 'me ba re:

113
00:09:53,780 --> 00:09:57,037
Ao, tshwarelo, taba eo ke ya lefapha le leng.

114
00:09:57,037 --> 00:10:02,600
Ebe o ya lefapheng leo mme ba re, "Ao che,
tshwarelo, ke boikarabelo ba lefapha leo."

115
00:10:02,600 --> 00:10:07,827
Ba o sututsa-sututsa. Ba batla ho
beha molato ho bohle, ntle le bona.

116
00:10:07,827 --> 00:10:13,753
Kahoo, Melao ea Machaba ea Bophelo bo Botle e hlile e
bua ka eng, 'me ke tla leka ho fana ka kakaretso e

117
00:10:13,753 --> 00:10:17,983
khutšoanyane haholo, hobane re ka lula mona matsatsi a mangata.

118
00:10:17,983 --> 00:10:23,403
Ke tumellano pakeng tsa lichaba ea ho tlaleha
hore ho na le se etsahalang naheng ea rona,

119
00:10:23,403 --> 00:10:27,146
mofuta o itseng oa seoa, mofuta o itseng oa bothata.

120
00:10:27,146 --> 00:10:33,376
Mme hang ha ba fumana ho hong, ba lokela ho ba
le mekgwa e teng ya ho tsebisa WHO hang-hang.

121
00:10:33,376 --> 00:10:37,907
Mme ka mora moo, WHO e lokela ho
fetisetsa molaetsa ho bohle lefatsheng.

122
00:10:37,907 --> 00:10:41,996
Ena ke mosebetsi o ka sehloohong wa
Melawana ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle.

123
00:10:41,996 --> 00:10:48,340
Mme naheng e nngwe le e nngwe, melao e laolang
tlhokomelo ena e ka ba e sehlōhō ka tsela e makatsang.

124
00:10:48,340 --> 00:10:54,811
Ka hona, linaha tse ruileng li sebelisitse libilione
tsa lidolara, ka maikutlo a ka, ka bomenemene, ka ho

125
00:10:54,811 --> 00:11:00,008
sebelisa mokhoa oa PCR ho laola mapolasi a tsona a likhoho.

126
00:11:02,386 --> 00:11:07,265
Kapa mapolasi a bona a lebese kapa liteishene
tsa tlhoekiso ea likhoere-khoere, ho batla

127
00:11:07,265 --> 00:11:10,444
mathata le ka hona ho tsosa tšabo (tlas'a lepetjo):

128
00:11:10,444 --> 00:11:15,238
Ao Molimo oa ka, ho na le ho qhoma hape
ha seoa, 'me kaofela ha lona le tla shoa.

129
00:11:15,238 --> 00:11:21,880
Mme lebaka la dipuisano tsena ke hore dinaha tse futsanehileng
lefatsheng ka bophara ha di na tjhelete ya ho etsa jwalo.

130
00:11:21,880 --> 00:11:29,688
Mme ditumellano di etseditswe ho nka tjhelete ho tswa ho dinaha
tse ruileng le mekgatlo, Banka ya Lefatshe le tse ding

131
00:11:29,688 --> 00:11:38,665
kaofela, le ho e tshela dinaheng tsena tse futsanehileng
hore di tle di batle dikokwanahloko tsena tse tshosang.

132
00:11:40,173 --> 00:11:45,839
Hobane ha ba ka fumana kokwanahloko e
tšosang, ba tla batla ho e arolelana le ba bang.

133
00:11:45,839 --> 00:11:51,491
Ke sona seo ke se boletseng, "Sistimi ea
Phihlello ea Baktheria le Kabo ea Melemo" .

134
00:11:51,491 --> 00:11:58,538
Ba batla ho theha marangrang ana a lefats'e ka bophara ho
fumana likokoana-hloko tse sa bakeng mathata ka hohle kamoo.

135
00:11:58,538 --> 00:12:03,894
Lentswe leo ba le sebedisang ke "dikokwanahloko
tse nang le bokgoni ba ho ba sewa sa lefatshe".

136
00:12:03,894 --> 00:12:11,571
Mme ke e toloka ka P e nngwe e eketsehileng: "Ditshwetsi
tse nang le monyetla wa phaello ya sewa sa lefatshe".

137
00:12:11,571 --> 00:12:19,287
Haeba ba ka li kopanya tsamaisong ena e hlophisitsoeng ea PABS
'me ba fetisetsa tlhahisoleseling ea liphatsa tsa lefutso, 'me

138
00:12:19,287 --> 00:12:26,323
k'hamphani efe kapa efe e batla ho hlahisa teko kapa moriana kapa
ntho e 'ngoe e kentsoang ka ente – ke hana ho li

139
00:12:26,323 --> 00:12:33,663
bitsa liente – joale chelete e boletsoeng likonterakeng,
e ka sebelisoang ho reka lintho tsena, e tla phalla.

140
00:12:33,663 --> 00:12:39,955
Ke bolela hore, ba bua ka dihlahiswa tse ngata tseo
ba ka nnang ba di kenya polokelong ya naha, e le ho

141
00:12:39,955 --> 00:12:43,413
itokisetsa ho tsosa tshabo hara lona nakong e tlang.

142
00:12:43,413 --> 00:12:45,694
Ke sona hantle seo lipuisano tsena li mabapi le sona.

143
00:12:45,694 --> 00:12:51,144
Ke lehlakore la khoebo la taba: "Haeba re ka fumana
ntho eo re ka tšosang batho ka eona, re ka etsa chelete e

144
00:12:51,144 --> 00:12:56,648
ngata ho tsoa ho eona, leha ho se na ho qhoma ha seoa."

145
00:12:56,648 --> 00:13:01,248
Hantle, ke boetse ke buile ka
PREP-ACT, , naheng ea United States.

146
00:13:01,248 --> 00:13:05,971
Ha re batle ho kena ka botebo tabeng eo hona joale,
empa ke thabela ho bua le mang kapa mang ka eona.

147
00:13:05,971 --> 00:13:11,944
Leha ho le jwalo, mabapi le Molao wa PREP,
mehato ya tshireletso le yona e ntse e buisanwa.

148
00:13:13,907 --> 00:13:16,567
Mme feela ho etsa hore seo se hlahelle:

149
00:13:16,567 --> 00:13:22,950
Naha ea Amerika e abetse lidolara tse libilione tse
tharo le halofo ka selemo bakeng sa ho reka

150
00:13:22,950 --> 00:13:29,749
lihlahisoa tse tla eketsoa polokelong ea naha ea tšohanyetso.

151
00:13:29,749 --> 00:13:39,014
Seo hantle-ntle ba se rekang le ho se boloka ke tlhahisoleseding
ea sephiri se seholo hobane ke taba ea tšireletso ea naha.

152
00:13:40,733 --> 00:13:50,538
Empa tekanyetso eo re e sebedisang ho reka dihlahiswa
bakeng sa polokelo e lekana le tekanyetso yohle ya WHO.

153
00:13:50,538 --> 00:13:56,820
Seo WHO e se rerileng ka tumellano ya sewa ha e
le hantle se tshwana le se etsahetseng ka Tumellano

154
00:13:56,820 --> 00:14:01,429
ya Moralo ya UN mabapi le Phetoho ya Tlelaemete.

155
00:14:03,311 --> 00:14:09,986
O tlameha ho khutlela morao ho fihla ka 1992. Mme selemo se seng
le se seng, ditjhaba tsohle tsa lefatshe tse

156
00:14:09,986 --> 00:14:16,896
dumellaneng le sena – kaofela ka Mokgatlo wa
Matjhaba a Kopaneng – di kopana Kopanong ya Mekga (COP).

157
00:14:16,896 --> 00:14:21,624
E fetohile tshenyo ya matsete a boleng ba dibilione tsa didolara.

158
00:14:21,624 --> 00:14:28,991
Mme ke sona seo WHO e batlang ho se theha
bakeng sa boitokisetso ba sewa, thibelo le karabelo.

159
00:14:28,991 --> 00:14:37,754
O batla ho theha tsamaiso e ncha ea puso e shebaneng le ho
thibela seoa se latelang ka ho batla likokoana-hloko tse sa

160
00:14:37,754 --> 00:14:42,624
bakeng mathata empa feela li na le monyetla oa ho etsa joalo.

161
00:14:42,624 --> 00:14:48,191
Tsena li isoa laboratoring, li hlahlojoa, ebe
likonteraka lia ajoa ho netefatsa hore lihlahisoa li teng

162
00:14:48,191 --> 00:14:52,718
setokong le hore li ka hlahisoa kae kapa kae lefatšeng.

163
00:14:55,343 --> 00:15:00,091
Ba batla kabo ea lefats'e ka bophara ea mekhoa ea tlhahiso.

164
00:15:00,091 --> 00:15:08,372
Ba batla ho beha leihlo marang-rang a liphepelo le kabo, mme ba
na le mokgwa o hokahaneng wa tshehetso ya ditjhelete ho kenya

165
00:15:08,372 --> 00:15:15,057
dibilione, mme mohlomong le ditrillione tsa didolara,
tlhahisong ya dihlahiswa... tseo, ka maikutlo a ka, e leng

166
00:15:15,057 --> 00:15:20,405
dibetsa tsa baeloji tseo ba rerileng ho hlasela batho ka tsona.

167
00:15:20,405 --> 00:15:24,999
Liteko li qhekeletsoe. Lithethefatsi li baka kotsi e kholo.

168
00:15:24,999 --> 00:15:30,171
Ak'u nahane feela ka remdesivir, e etsang mpe ho feta molemo.

169
00:15:30,171 --> 00:15:35,817
Mme meento eo ho buuwang ka yona, e leng sethala sa
mRNA, ke dibetsa tsa baeloji tse etseditsweng ho senya

170
00:15:35,817 --> 00:15:39,233
bophelo bo botle ba batho. Ha ho na ya buang ka seo.

171
00:15:39,233 --> 00:15:48,560
Potso ke hore: re ka etsa chelete e kae ho fa metsoalle ea rona
lefatšeng ka bophara likonteraka? Ke ba bitsitse OPEC e ncha.

172
00:15:48,560 --> 00:15:52,224
Ha se linaha tse hlahisang le ho romela oli kantle.

173
00:15:52,224 --> 00:15:55,764
Ke tlhophiso ea lik'hamphani tsa tšohanyetso ea seoa.

174
00:15:55,764 --> 00:16:00,323
Ke kgwebo ya botlokotsebe, e kang ya mafia,
e tletseng bobodu le dikgohlano tsa

175
00:16:00,323 --> 00:16:03,928
dithahasello, eo bohle ba lebelletsweng ho e amohela.

176
00:16:03,928 --> 00:16:08,842
Mme kaofela ba batla ho saena hobane ba batla karolo ya phaete.

177
00:16:08,842 --> 00:16:17,024
Mme o re indasteri eohle ea phetoho ea tlelaemete
ha e le hantle ke mohlala oo ba batlang ho o etsisa?

178
00:16:17,024 --> 00:16:21,810
E, ha e le hantle. Ke bolela hore, e seng
khopolo-taba ea phetoho ea tlelaemete, empa

179
00:16:21,810 --> 00:16:25,092
mohopolo oa hore o lokela ho tšaba, ho tšaba haholo.

180
00:16:25,092 --> 00:16:30,129
Ha re na bopaki. Re qetile lilemo tse 30 re
loantša sena, 'me boemo bo ntse bo mpefala.

181
00:16:30,129 --> 00:16:35,014
Re fe chelete e ngata, akere? Joale ke
moferefere oa lidolara tse trilione, oa tseba.

182
00:16:35,014 --> 00:16:41,238
Mme ona mohlala wa ho theha tsamaiso ya mmuso e
kopanang hang ka selemo, e amohelang menehelo ho tswa

183
00:16:41,238 --> 00:16:45,803
dinaheng, jwalo-jwalo. Ke mohopolo wa tumellano ya moralo.

184
00:16:45,803 --> 00:16:53,420
Mme, o a tseba, morao koana ka 2021, ha ba ne
ba qala ka tumellano ya sewa, ba ile ba re:

185
00:16:53,420 --> 00:16:57,654
Kahoo, re tla hloka lidolara tse dibilione tse 33 ka selemo.

186
00:16:57,654 --> 00:17:03,940
Ho lokile, ke hula seo. E ka be e bile 31, empa e
ne e le pakeng tsa lidolara tse libilione tse 30.

187
00:17:03,940 --> 00:17:09,307
Ho lokile. Tekanyetso eohle ea WHO e ka ba libilione
tse tharo le halofo, e leng chelete e ngata haholo,

188
00:17:09,307 --> 00:17:12,787
empa re bua ka chelete e fetang eo ka makhetlo a leshome.

189
00:17:12,787 --> 00:17:17,936
Mme United States e le nngwe e sebedisa tjhelete ena
ho reka dihlahiswa ho tswa dikhamphaning tsa meriana.

190
00:17:17,936 --> 00:17:24,209
Kahoo, liente le meriana le eng kapa eng
eo u e rekang, feela ikutlele ka tsona.

191
00:17:24,209 --> 00:17:32,654
Ha ho hlokahale ho phatlalatsa maemo a tšohanyetso le ho etsa hore
batho ba nke lihlahisoa. Hobane ke phallo e sa feleng, akere?

192
00:17:32,654 --> 00:17:37,139
Haeba o kile wa sebetsa mabenkeleng, o a
tseba hore dihlahiswa di felloa ke nako.

193
00:17:37,139 --> 00:17:40,647
Kahoo le hlahisa liente tse seng kae
tse felang nako kamora lilemo tse hlano.

194
00:17:40,647 --> 00:17:44,233
Kapa neng kapa neng ha letsatsi la ho felloa
ke nako le fihla, o tlameha ho etsa tse ncha.

195
00:17:44,233 --> 00:17:49,177
Mme ha feela ho etswa qeto ka sekhukhu ya hore
re tlameha ho ba le sena le sele setokong, ke

196
00:17:49,177 --> 00:17:53,608
kgwebo e mpe e ka sebediswang ho etsa tjhelete.

197
00:17:53,608 --> 00:18:01,154
U kopile ba neng ba badile litokomane tsa Melao ea
Machaba ea Bophelo bo Botle hore ba phahamise matsoho.

198
00:18:01,154 --> 00:18:04,600
Ho na le tšepo efe ka mmuso oa rona?

199
00:18:04,600 --> 00:18:08,424
Ho thweng ka batho ba bolaodi ba tsa bophelo bo botle le CDC?

200
00:18:08,424 --> 00:18:13,076
Na batho bana ba bala sena? Na baa tseba ka sena?

201
00:18:13,076 --> 00:18:20,162
Ruri ho na le batho ka har'a tsamaiso ea mmuso ba
tsebang ka eona hobane ba ne ba le karolo lipuisanong.

202
00:18:20,162 --> 00:18:25,279
Mohlomong ba ntse ba le tsamaisong, mohlomong ha ho jwalo.

203
00:18:25,279 --> 00:18:32,709
Ntlha ea taba ena kaofela ke hore, "Na ho
ne ho na le monyetla oa maikutlo a sechaba?"

204
00:18:34,803 --> 00:18:46,880
Ho fihlela ha jwale, WHO e qetetse ho phatlalatsa mofuta
wa semmuso wa tumellano ya sewa ka la 27 Motsheanong 2024.

205
00:18:48,623 --> 00:18:56,109
Ho ya ka melao ya yona, WHO e lokela ho etsa hore
ditokomane tsohle tse tla tshohlwa kopanong e qalang ka la 19

206
00:18:56,109 --> 00:19:01,858
Motsheanong di fumanehe dibeke tse tsheletseng pele ho kopano.

207
00:19:03,670 --> 00:19:07,756
Hantle, kajeno ke la 10 Motsheanong, mme re se re le haufi.

208
00:19:07,756 --> 00:19:13,249
Ke fumane mefuta e dutlileng, empa ha ho le e
'ngoe ea litokomane tseo re buang ka tsona mona e

209
00:19:13,249 --> 00:19:16,850
seng e phatlalalitsoe hore batho ba li tšohle.

210
00:19:16,850 --> 00:19:21,967
Mme ho bonahala eka ba batla ho etsa papadi ya sethaleng.

211
00:19:21,967 --> 00:19:30,080
Ho na le mantswe a itseng ao nka ratang ho a
hlakisa haholo-holo ho batho mabapi le tumellano.

212
00:19:30,080 --> 00:19:35,842
Batho ba bangata ba e bitsa konteraka
ea seoa. Ka molao, ke tumellano ea seoa.

213
00:19:35,842 --> 00:19:40,076
Mantswe a mabedi a lokile. O se ke wa itshwenya ka hoo.

214
00:19:40,076 --> 00:19:44,749
Hoo e ka bang khoeli e fetileng,
batšoantšisi ba ile ba fihla ntlheng eo ba ileng ba re:

215
00:19:44,749 --> 00:19:51,240
Ho lokile, dintlhakgolo tsohle le mongolo wohle wa tokomane
di tala, e leng se bolelang hore re a dumellana le yona.

216
00:19:51,240 --> 00:19:57,217
Kahoo ba ile ba fihlela tumellano, empa tumellano ena e ile ea
chechisetsa tlatsetso ea bohlokoa haholo mabapi le

217
00:19:57,217 --> 00:20:05,405
"Mokhoa oa Phihlello le Kabo ea Melemo bakeng sa
Mafu a Bakang Liroto" ho fihlela ka letsatsi le tlang.

218
00:20:05,405 --> 00:20:11,631
Kahoo le dumellane ka dintho tse ngata,
empa hape le a tseba hore ha ho eso phethehe.

219
00:20:11,631 --> 00:20:18,131
Leha ho le jwalo, ba tla etsa hore ho bonahale eka
bohle re ka thaba haholo, hobane "bohle ba dumellana".

220
00:20:18,131 --> 00:20:23,163
Mme ba tla theha sehlopha sa tshebetso ho hlakisa
ditaba tse tsosang kgang ka ho fetisisa selemong se tlang.

221
00:20:23,163 --> 00:20:27,990
Mme e re ke hlalosetse hanyane ka moo sena se bileng teng.

222
00:20:27,990 --> 00:20:35,184
Ha o ka kgutlela morao ka dilemo tse mmalwa mme wa
hopola kamoo Omicron e ileng ya kena kelellong ya rona.

223
00:20:35,184 --> 00:20:36,811
E.

224
00:20:36,811 --> 00:20:43,752
Ha Aforika Boroa le Botswana di ile tsa supa seo di neng di re ke
mofuta o motjha, o fapaneng haholo-holo, mme

225
00:20:43,752 --> 00:20:51,506
tsa o reha lebitso la Omicron, di ile tsa
nehelana ka tatellano ya dijini ho lefatshe.

226
00:20:51,506 --> 00:20:56,092
Ha baa ka ba thaba ha Pfizer le Moderna ba
sebedisitse tsena bakeng sa tlhahiso ya dihlahiswa tsa

227
00:20:56,092 --> 00:21:01,592
tlatsetso mme ba se ke ba fumana tjhelete bakeng sa tsona.

228
00:21:01,592 --> 00:21:06,388
Thepa ea bona ea bohlale, eo ba neng ba e khethile le
ho e etsa hore e fumanehe ho lefatše, e ile ea etsa

229
00:21:06,388 --> 00:21:10,491
hore Pfizer le Moderna li fumane chelete e ngata haholo.

230
00:21:12,897 --> 00:21:18,366
Kahoo ba ile ba fana ka phihlello ho
kokwanahloko, empa phaello ha ea ka ea arolelanoa le bona.

231
00:21:18,366 --> 00:21:22,745
Mme ke sona hantle seo taba ena e leng ka sona.
Dinaha tse ruileng le dikhamphani tsohle tsa

232
00:21:22,745 --> 00:21:25,795
meriana di batla ho sebedisa dibilione tsa diponto.

233
00:21:25,795 --> 00:21:33,105
Ba batla hore dinaha tsohle tse batlang di futsanehile di
sebedise dibilione tsa didolara ho batla kokwanahloko e

234
00:21:33,105 --> 00:21:40,834
latelang e kgolo le e tshosang, mme di e nehelane ho bona
hore ba e fetole dihlahiswa tsa ho etsa tjhelete e ngata.

235
00:21:40,834 --> 00:21:44,279
Mme ntlha ya qabang ke hore: Re fumana eng e le tefo?

236
00:21:44,279 --> 00:21:48,381
Mme ke moo ba ntseng ba qabeletsoe teng, ka tsamaiso ena ea PABS.

237
00:21:48,381 --> 00:21:55,334
Kahoo ke na le tšepo e nang le temoso. Re tla
tlameha ho ema re bone hore na ho tla etsahala'ng.

238
00:21:55,334 --> 00:22:02,240
Empa ke nahana hore ke batla ho lokisetsa batho
ka hore e kanna ea e-ba tšoantšiso e ferekanyang.

239
00:22:04,248 --> 00:22:08,506
Ba batla ho ithorisa hobane ba entse mosebetsi oa bona hantle.

240
00:22:08,506 --> 00:22:14,600
Empa esale ba re ka lilemo tse tharo hore ha ho
letho le dumellanweng ho fihlela tsohle di dumellanwe.

241
00:22:17,904 --> 00:22:23,581
Bon, ho bonahala eka lebaka le ka sehloohong la dipuisano tsena
ke hore dinaha tse futsanehileng di itse, 'Hela,

242
00:22:23,581 --> 00:22:29,860
re ke ke ra le fa phihlello ya dikokoana-hloko
tsa rona ntle le hao le arolelana le rona phaello'.

243
00:22:29,860 --> 00:22:35,967
Mme sistimi ea PABS, moqolo, ha e bonahale e le teng.

244
00:22:35,967 --> 00:22:39,220
Ba rera ho buisana bonyane selemo.

245
00:22:39,220 --> 00:22:49,826
Mme mohlomong Sebokeng sa bo-79 ka 2026, haeba ba dumellana
ka tlatsetso, dinaha di ka nna tsa e saena le ho e amohela.

246
00:22:53,748 --> 00:23:00,833
Bakeng sa batho ba bacha ba e-s'o utloeng ka
sena pele, ke tla hlalosa bothata ba sebele.

247
00:23:00,833 --> 00:23:09,775
Batho bana ha ba na le polelo le ha e le e le 'ngoe, le e
le 'ngoe feela, e reng: 'Hela, ema hanyane, ho sebelisa

248
00:23:09,775 --> 00:23:15,928
mokhoa oa PCR e le teko ea ho fumana lefu ke bomenemene.'

249
00:23:15,928 --> 00:23:22,779
Mme dintho tse kang remdesivir ha di a thusa,
empa di sentse mme tsa bolaya batho ba dimilione.

250
00:23:22,779 --> 00:23:29,882
Mechini ea phefumoloho ke pale e tšosang, 'me liente
ke seoa se secha; litla-morao tse sa batleheng tsa

251
00:23:29,882 --> 00:23:33,732
liente joale kannete ke seoa sa lefats'e ka bophara.

252
00:23:33,732 --> 00:23:36,600
Hee, ke eng hona? Le nahana'ng, bohle?

253
00:23:36,600 --> 00:23:42,888
Mme ke ka lebaka leo ba sa dumelleng
maikutlo a setjhaba le dipuisano tabeng ena.

254
00:23:42,888 --> 00:23:44,990
Hantle. Hantle.

255
00:23:44,990 --> 00:23:54,522
Kahoo seo ba ithutileng sona ka 2021, ha ba ne ba hlahisa liente,
ke hore indasteri ea meriana e ne e se kholo ka ho lekana.

256
00:23:54,522 --> 00:24:02,022
Mme WHO e sebelisana ka botlalo le indasteri
ea meriana. Ke lefapha la eona la papatso.

257
00:24:02,022 --> 00:24:06,857
Seo se bontsha kamoo batho bana ba
mano kateng. Empa ke ne ke le hlokolosi.

258
00:24:06,857 --> 00:24:12,950
Kea tseba hore tlhaloso ea mantsoe tumellanong
ena ea seoa e kenyeletsa poleloana "lihlahisoa tse

259
00:24:12,950 --> 00:24:16,865
amehang tsa seoa tse amanang le bophelo bo botle".

260
00:24:16,865 --> 00:24:20,255
Ho lokile, empa ha o ba hlalose hantle.

261
00:24:20,255 --> 00:24:29,256
U bua ka tumellano e mabapi le 'Melao ea Machaba ea Bophelo bo
Botle'. Mme seo se ne se se se le teng ka la 1 Phuptjane 2024.

262
00:24:29,256 --> 00:24:32,662
Mme ha e le hantle e ama dihlahiswa tsohle tsa meriana.

263
00:24:32,662 --> 00:24:38,725
Ha ho na ditlama, divithamini, diminerale,
meriana ya homeopathic kapa eng kapa eng e jwalo.

264
00:24:38,725 --> 00:24:44,442
E ama meriana le lisebelisoa tsa tlhahlobo tseo, ha e le hantle,
e leng tsa bomenemene, le lisebelisoa tse kang

265
00:24:44,442 --> 00:24:50,139
mechini e phefumatsang le tse tšoanang le tsona,
hammoho le lihlahisoa tsa baeloji tse kang liente.

266
00:24:50,139 --> 00:24:55,180
Empa ba boetse ba kentse kalafo e
thehiloeng liseleng le lijeneng.

267
00:24:56,946 --> 00:25:04,506
Kaha ha ba fane ka sehokelo, o tlameha ho se batla
ka bowena. Seo ha e le hantle ba se etsang ke...

268
00:25:04,506 --> 00:25:11,401
Ke tlōlo ea molao e hlophisitsoeng ho tšehetsa ka lichelete ho
thehoa ha Lik'hamphani tse Kholo tsa Meriana lefatšeng ka

269
00:25:11,401 --> 00:25:17,894
bophara, e le ho batla likokoana-hloko tse sa bakeng
mathata hakaalo le ho etsa hore li bonahale li tšosa haholo,

270
00:25:17,894 --> 00:25:21,977
empa tse nang le monyetla oa ho baka seoa se akaretsang.

271
00:25:21,977 --> 00:25:27,900
Ebe ba li tlisa marang-rang a bona a laboratori, ba etsa eng kapa
eng eo ba e etsang laboratoring, ebe ba li

272
00:25:27,900 --> 00:25:34,149
fetola lihlahisoa tseo lichaba li ka saennang
likonteraka ka khutso ho li eketsa polokelong ea tsona.

273
00:25:34,149 --> 00:25:38,185
Mme seo se ka sebediswa ho etsa tjhelete,
le haeba ho ka se be le sewa kapa ho qhoma ha

274
00:25:38,185 --> 00:25:40,204
lefu kapa eng kapa eng e tshwanang le seo.

275
00:25:40,204 --> 00:25:44,251
(Tlas'a moono:) "Ao, re tlameha ho ba malala-a-laotsoe."

276
00:25:45,757 --> 00:25:50,963
Kea ipotsa hore na nakong e tlang ba tla be ba
laotse tsohle, eseng bapresidente bana ba Maafrika

277
00:25:50,963 --> 00:25:53,998
ba sa laoleheng ba nang le dilaboratori tsa bona.

278
00:25:53,998 --> 00:25:59,683
Ba iketsetsang liteko tsa bona
ebe ba fumana hore, ee, oa tseba...

279
00:25:59,683 --> 00:26:08,967
U motho ya nang le tshepo, mme le nna ke motho ya
nang le tshepo. Empa ke tla tlisa nnete tabeng ena.

280
00:26:08,967 --> 00:26:12,616
Ka bomalimabe, bongata ba bapresidente bana ha ba sa le teng.

281
00:26:12,616 --> 00:26:14,876
Hantle-ntle.

282
00:26:17,280 --> 00:26:26,701
Joale ipeye maemong a moetapele wa mmuso
wa bohatelli wa e nngwe ya dinaha tsena.

283
00:26:26,701 --> 00:26:33,160
Ba bile le bothata ba hore nakong ea Covid, ha ba ne
ba batla ho phethahatsa litlhoko tsa ente, ba ile ba

284
00:26:33,160 --> 00:26:37,858
hlokomela hore, "Ao, ha re na letho le fumanehang."

285
00:26:40,022 --> 00:26:42,819
Ba ne ba se na bokgoni ba tlhahiso.

286
00:26:42,819 --> 00:26:45,944
Ba ne ba se na chelete ea ho fumana likonteraka.

287
00:26:45,944 --> 00:26:50,980
Ho ne ho se na bokgoni bo lekaneng ba
tlhahiso, polokelo e batang, jwalo-jwalo.

288
00:26:50,980 --> 00:26:58,085
Ba ithutile hore ho thata haholo ho laela
sehlahisoa seo ha jwale le se nang le sona setokong.

289
00:26:58,085 --> 00:27:06,468
Ho lokile, mme seo ha sea lokela ho etsahala hape. O batla
ho boloka thepa e lokile hore e fumanehe nako efe kapa efe.

290
00:27:06,468 --> 00:27:12,752
Haeba ba batla ho qobella batho ba habo bona ho latela thato ea
bona, WHO e tla be e itokiselitse ka nako e

291
00:27:12,752 --> 00:27:19,600
loketseng ka lihlahisoa tsohle tse
hlokahalang ho tiisa litaelo tsena boemong ba lehae.

292
00:27:19,600 --> 00:27:25,585
Ha se hore WHO e tla qobella moikaketsi oa lehae ho etsa sena.

293
00:27:25,585 --> 00:27:33,023
E tla nolofatsa lintho mme o tla rua molemo ho
sona. Phapang e poteletseng empa e le kholo haholo:

294
00:27:33,023 --> 00:27:41,881
Ke baetapele ba lona ba lehae, balaodi ba lona ba tsamaiso, le
bahlanka ba tsa bophelo bo botle le dingaka le bohle ba bang ba

295
00:27:41,881 --> 00:27:51,757
ntseng ba dumela hore karabo ya mafu a tshwaetsanang, kamora hore
a se a phatloha, ke sebetsa sa bioloji sa mRNA. Emang hanyane!

296
00:27:51,757 --> 00:27:56,893
Ho lokile, kahoo ke na le tšepo. Mme ke na le
tšepo ka hloko hobane ha ke rate ho hakanya

297
00:27:56,893 --> 00:28:00,421
ebile ha ke rate ho bolela esale pele bokamoso.

298
00:28:00,421 --> 00:28:06,115
Leha ho le jwalo, ditokomane di bonahala di
supa hore re ka nna ra ba le selemo se seng

299
00:28:06,115 --> 00:28:09,499
pele ba ka phethela tumellano ena ya PABS.

300
00:28:09,499 --> 00:28:15,779
Mme seo re tlamehang ho se etsa ke ho tswela pele
ho ba le tiisetso le ho pepesa dihlahiswa tsena hore

301
00:28:15,779 --> 00:28:18,522
na di eng. Dihlahiswa tsena ke dibetsa tsa baeloji.

302
00:28:18,522 --> 00:28:26,944
Hantle-ntle, ke hobaneng ha ba saena tumellano ea ho hlahisa
liteko tse ling tsa bomenemene, lisebelisoa, meriana le mRNA?

303
00:28:26,944 --> 00:28:33,686
Hoo ke bobe, 'me ha se ka lebaka la bophelo
bo botle! Ke bakeng sa kabo bocha ea leruo.

304
00:28:33,686 --> 00:28:40,663
Mme ke nahana hore mohlomong re ka e hlakisa
bakeng sa selemo se seng pele ba koala nyeoe.

305
00:28:40,663 --> 00:28:48,522
Haeba ho jwalo, ke dumela hore konteraka ya ka
ho soap opera e ekeditswe ka sehla se seng hape.

306
00:28:50,140 --> 00:28:53,829
O a tseba, ke kgathetse ke WHO.

307
00:28:53,829 --> 00:28:59,493
Empa ho bonahala eka ha ba so fihlele tumellano e
feletseng ka sehlomathiso se mabapi le "phihlello ea

308
00:28:59,493 --> 00:29:02,452
likokoana-hloko tse bakang mafu le kabo ea melemo".

309
00:29:02,452 --> 00:29:07,085
Mme re tlameha ho etsa hore ba se
ke ba hlola ba khona ho etsa jwalo.

310
00:29:07,085 --> 00:29:13,646
Hantle. O re ntho ya ho qetela eo o e
batlang ke puisano ya setjhaba ka sena sohle.

311
00:29:13,646 --> 00:29:17,494
Mme nka botsa, haeba babusi ba lefatshe, mme
bohle ba bonahala ba tshehetsa ntho ena...

312
00:29:17,494 --> 00:29:21,046
Sheba feela karabelo ho sewa sa Covid!

313
00:29:21,046 --> 00:29:24,815
Haeba ehlile ba batla tumellano ena, ke hobaneng
ha e le ts'ebetso e telele hakana? Ke hobaneng

314
00:29:24,815 --> 00:29:26,757
ha WHO e hloka nako e ngata hakana bakeng sa eona?

315
00:29:26,757 --> 00:29:28,897
Ha ke nahane hore ba batla ho ema selemo se seng hape.

316
00:29:28,897 --> 00:29:33,382
U batla ho e lokisa hona joale, akere?

317
00:29:33,382 --> 00:29:38,999
Ba lekile. Empa taba ke hore, qetellong ke sona seo.

318
00:29:38,999 --> 00:29:42,280
Ke tla pheta feela seo ke seng ke se boletse.

319
00:29:42,280 --> 00:29:47,768
Linaha tse batlang li futsanehile tsa lefatše li
qobelloa ke linaha tse ruileng ho sebelisa libilione

320
00:29:47,768 --> 00:29:53,554
tsa lidolara ho batla likokoana-hloko tse bakang mafu.

321
00:29:53,554 --> 00:30:01,179
Ho na le mefuta-futa e mengata haholo ya diphedi
sebakeng sa Amazon le morung o ka borwa ba Sahara le hohle.

322
00:30:01,179 --> 00:30:05,286
Hona joale linaha tse futsanehileng li
lebelletsoe ho sebelisa chelete e ngata haholo ho batla

323
00:30:05,286 --> 00:30:09,358
likokoana-hloko tse bakang mafu le ho li hlahloba.

324
00:30:09,358 --> 00:30:14,366
E le hore ba ka kenyelletsa
tlhahisoleseding ena e ntjha marangrang ana a laboratori.

325
00:30:14,366 --> 00:30:18,202
E le hore lik'hamphani tsa meriana li
ka etsa chelete e ngata le ho feta.

326
00:30:18,202 --> 00:30:24,710
Ke bolela hore, liteko feela li entse bo-bilione.

327
00:30:24,710 --> 00:30:33,593
Bon, kgang ke hore: 'Haeba le batla hore re etse seo, le
tlameha ho le lefella.' Hobane ha ba na tjhelete ya sona.

328
00:30:33,593 --> 00:30:39,136
'Mme haeba re o fa yona, o tlameha ho arolelana le
rona dipoelo'. Mme ke moo ba tobanang le bothata teng:

329
00:30:39,136 --> 00:30:45,614
Hela, ema hanyane, re tla latela sena joang, o re
kolota eng, 'me likonteraka li shebahala joang?

330
00:30:45,614 --> 00:30:55,558
Mme ha ho na le mekha e 193 e fihlelang tumellano, mme e
mong le e mong a batla karolo ya hae, ho thata ho

331
00:30:55,558 --> 00:31:02,528
kgotsofatsa takatso ya bohle ya ho etsa phaello ka mafu a batho.

332
00:31:02,528 --> 00:31:07,561
Ho feta moo, lik'hamphani tsa
meriana ha li batle ho tlohela taolo.

333
00:31:11,350 --> 00:31:16,643
Ho dumelwa hore dinaha tse batlang di futsanehile di
na le mefuta ena e mengata ya diphedi, e ka fetolwang

334
00:31:16,643 --> 00:31:20,030
tjhelete e ngata ke dikhamphani tse kgolo tsa meriana.

335
00:31:20,030 --> 00:31:30,257
Sena se simolohile kopanong ya 1992 moo phihlello ya mehlodi
ena ya bophelo bo botle e neng e nkuwa e le mohlodi wa naha.

336
00:31:30,257 --> 00:31:36,389
Jwalokaha ho ne ho le jwalo pele ka ditlama le dintho tse
tshwanang, moo dikhamphani tsa meriana di ileng tsa fihla mme tsa

337
00:31:36,389 --> 00:31:41,126
nka tsebo ya batho ba matswallwa ya tshebediso
ya ditlama e le hore di ka ntshetsa pele meriana

338
00:31:41,126 --> 00:31:44,046
le ho etsa dimilione le dibilione tsa didolara.

339
00:31:44,046 --> 00:31:48,920
Mme matsoalloa, ba neng ba na le tsebo, ba
ile ba fumana qubu e kgolo ya 'lefeela'.

340
00:31:48,920 --> 00:31:54,466
Hantle, ba ithutile ho tsoa ho sona, mme seo ha
se hobane bahlanka ba lipuisano ba lichaba tsa

341
00:31:54,466 --> 00:31:57,929
Afrika ba lumellana le 'na le uena. Ha ba lumellane.

342
00:31:57,929 --> 00:32:06,171
Mekgwetho ya bona ya ditjhelete e tsamaellana le ya dikhamphani
tsa meriana, tse nang le mekgwetho ya tsona e totobetseng.

343
00:32:06,171 --> 00:32:15,390
Mme WHO e batla ho kgona ho bebofatsa tsamaiso ya kabo,
ke hore, ho phethela, ho laola le ho amohela dikonteraka.

344
00:32:15,390 --> 00:32:18,538
Ka mantsoe a mang, ba batla ho ba le seabo phallong ea chelete.

345
00:32:18,538 --> 00:32:25,255
Mme ba theha tsamaiso e ntjha ya tsamaiso, e leng Kopano ya
Mekgatlo , e tshwanang haholo le se entsweng

346
00:32:25,255 --> 00:32:33,038
ka Tumellano ya Moralo ya Machaba a Kopaneng
mabapi le Phetoho ya Tlelaemete. Ke bohlanya!

347
00:32:33,038 --> 00:32:38,879
Ha u re u batla ho kenella phallong ea chelete, ho 'na ho
utloahala eka u batla ho fana ka liphallelo tse kholo ka

348
00:32:38,879 --> 00:32:46,718
ho fetisisa mona e le hore u ka fumana lipehelo tsa
pele tse hlokahalang tseo u li hlokang ho saena konteraka.

349
00:32:46,718 --> 00:32:53,600
Ba batla ho potlakisa ts'ebetso ea taolo e le hore sehlahisoa
se secha se amoheloe hang-hang 'me se qale ho rekisoa.

350
00:32:53,600 --> 00:33:00,997
Ba batla mokhoa ona o hokahanyang oa lichelete, o neng o se o
amohetsoe litokisong tsa selemo se fetileng tsa Melao ea Machaba

351
00:33:00,997 --> 00:33:05,492
ea Bophelo bo Botle, oo United States e leng karolo ea oona.

352
00:33:05,492 --> 00:33:08,531
Ha ke eso utloe letho ho tsoa ho Donald Trump mabapi le sena.

353
00:33:08,531 --> 00:33:12,929
Haeba ho na le motho ea tsoang United States
ea mametseng, ka kopo phahamisa taba ena! –

354
00:33:12,929 --> 00:33:19,186
Ntšoarele, Mopresidente Trump, u na le nako ho fihlela ka la
19 Phupu ho romella lengolo ho Mokhatlo oa Lefatše oa Bophelo

355
00:33:19,186 --> 00:33:23,085
(WHO) le hananang le liphetoho tsa Melao ea Machaba ea Bophelo.

356
00:33:23,085 --> 00:33:30,188
Hantle, e 'ngoe ea melaoana e phethahalatsang, o hlahisitse – ka
mokhoa o khahlang ka nako e behiloeng ea likhoeli tse tšeletseng,

357
00:33:30,188 --> 00:33:36,117
e leng se bolelang hore nako e behiloeng ke WHO e tla
feta ka la 19 Phupu pele ho nako e behiloeng ke molaoana ona.

358
00:33:36,117 --> 00:33:43,170
Le pele Marco Rubio e e-ba Mongoli oa Naha, o ile a laela Ofisi
ea Litaba tsa Kantle ho hlahloba kapa ho boela ho hlahloba

359
00:33:43,170 --> 00:33:50,592
litumellano tsohle tsa rona tsa machaba, 'me e khutle ka
likhothaletso mabapi le hore na re lokela ho ikhula kapa ho sala.

360
00:33:50,592 --> 00:33:55,571
Mme ditshisinyo tsena di tla
phatlalatswa feela kamora la 19 Phupu?

361
00:33:55,571 --> 00:33:58,048
Haeba ba hloka matsatsi a 180 kaofela.

362
00:33:58,048 --> 00:34:06,360
Hobane, jwalo ka ha o tseba, o qadile ho busa feela ka la
20 Pherekhong. Mme la bo19 ho hlakile hore le pele ho moo.

363
00:34:06,360 --> 00:34:15,384
Ha e le hantle, United States ha e tsotelle hore na re karolo
ea litumellano tsena tsa machaba ka nako efe kapa efe kapa che.

364
00:34:15,384 --> 00:34:22,915
Haeba ba etsa qeto ya ho ikgula tumellanong ya matjhaba, ba mpa
ba tsamaya feela mme ha ba kgathallehe hore na ba tla etsang.

365
00:34:22,915 --> 00:34:28,806
Empa kamoo dintho di leng kateng ha jwale, re lehlakore le
saenneng Tumellano ya Melao ya Bophelo bo Botle ya Matjhaba.

366
00:34:28,806 --> 00:34:35,469
Mme diphetoho tse amohetsweng di theha mokgwa wa tshehetso
ya ditjhelete o ka nnang wa lebisa dibilione tsa didolara

367
00:34:35,469 --> 00:34:41,079
tlhahisong ya dibetsa tsa baeloji lefatsheng ka bophara.

368
00:34:41,079 --> 00:34:46,507
Mme sena se qothisana lehlokoa ka kotloloho le lidolara tse
libilione tse tharo le halofo tseo Lekala la rona la

369
00:34:46,507 --> 00:34:51,808
Tshireletso le di abelang selemo le selemo, ho kenyeletsa
dihlahiswa tsena kaofela ka hara lethathamo la rona la thepa.

370
00:34:51,808 --> 00:34:57,228
Na re theha peisano e ncha ea libetsa tsa baeloji
mona, e etselitsoeng ho tšoana le Ntoa ea Mantsoe?

371
00:34:57,228 --> 00:34:59,860
Hantle, lik'hamphani tsa meriana ha li na taba ka seo.

372
00:34:59,860 --> 00:35:04,064
U tla saena konteraka le Lefapha la Tshireletso la US.

373
00:35:04,064 --> 00:35:10,087
Mme ba tla saena konteraka le tsamaiso ya
PABS ya WHO. Ka tsela efe kapa efe, ba a hlola.

374
00:35:10,087 --> 00:35:14,423
Mme o a tseba, ho dula ho le jwalo. O beha
lehlakore lena kgahlanong le lehlakore leo.

375
00:35:14,423 --> 00:35:17,681
Empa batho ba e qobellang ba tla hlola leha ho le joang.

376
00:35:17,681 --> 00:35:21,204
Ntle le haeba re ba bohlale mme re iphetetse.

377
00:35:21,204 --> 00:35:28,673
Mme, jwalo ka ha ke boletse, ke na le tshepo e hlokolosi ya hore
re tla tswela pele ho ba le nako ya ho senola nnete e bonolo.

378
00:35:28,673 --> 00:35:35,733
Hore dihlahiswa tsena, tseo indasteri ya meriana e di
sebedisitseng dilemong tse hlano tse fetileng, ditlhahlobo tsa

379
00:35:35,733 --> 00:35:43,463
boqhekanyetsi, disebediswa tse bolayang batho, dihlahiswa tse
kang Remdesivir le tse ding, le sethala sa mRNA, ha se dihlahiswa

380
00:35:43,463 --> 00:35:48,907
tsa bophelo bo botle. Ke dihlahiswa tsa ho etsa phaello.

381
00:35:48,907 --> 00:35:59,087
Ba nka feela batho ba phetseng hantle mme ba ba fetola batho
ba shoeleng kapa bareki ba bophelo bohle hobane ba ba lematsa.

382
00:35:59,087 --> 00:36:02,618
Batho ba bangata har'a bamameli ba hao mohlomong baa tseba sena.

383
00:36:02,618 --> 00:36:11,064
Empa o a tseba, ba buisani ba hlokomolohile seo
bohle re seng re se utloisisa. Ha ba batle ho utloa seo.

384
00:36:11,064 --> 00:36:14,892
Ha ho motho ea bileng le sebete sa ho
ema ka phaposing ea lipuisano le re:

385
00:36:14,892 --> 00:36:19,696
Ntšoarele, re etsa'ng hona mona? Lihlahisoa tsena ha li thuse.

386
00:36:19,696 --> 00:36:26,120
Mme ha o di reka ka bongata mme o sebedisa dibilione tsa
didolara, o sutumelletsa tjhelete hole le menyetla e molemo.

387
00:36:26,120 --> 00:36:32,858
Ho ne ho tla ba joang haeba batho ba ne ba na le vithamine C,
vithamine A, vithamine D, liminerale, litlama le meriana ea

388
00:36:32,858 --> 00:36:38,148
homeopathic, 'me maemo a bophelo bo botle
lefatšeng ka bophara a ne a phahama hoo batho ba neng

389
00:36:38,148 --> 00:36:41,087
ba se ke ba tšoaetsoa habonolo ke mathata ana?

390
00:36:41,087 --> 00:36:46,681
Che, che, che, che! Ha re batle ho bua
ka seo. Ha re ka etsa chelete ka seo!

391
00:36:46,681 --> 00:36:50,579
Mme o a tseba, ke sona seo re hlileng re sebetsanang le sona.

392
00:36:50,579 --> 00:36:58,853
Mme batho ba bangata baa tseba seo. Empa ha re bua ka se
hlileng se leng ka har'a tokomane ena, ke tla leka ho hlakisa:

393
00:36:58,853 --> 00:37:02,939
Ha e le hantle, ke kgwebo. E bile jwalo kamehla.

394
00:37:02,939 --> 00:37:09,939
Mathata a lehae le lekhotla la toropo ea heno, bolaoli ba
bophelo bo botle ba heno, provense ea heno, naha ea heno.

395
00:37:09,939 --> 00:37:14,110
Ana ke mafelo moo bohatelli bo tlamehang ho fediswa melaong!

396
00:37:14,110 --> 00:37:20,786
Re bua, ka mohlala, ka Molao oa PREP naheng ea United States,
o sireletsang batho ba bakang kotsi e le hore ba se ke ba

397
00:37:20,786 --> 00:37:24,853
qosoa. Ke sona hantle seo Molao oa PREP o itebantseng le sona.

398
00:37:24,853 --> 00:37:30,745
Mme e fa Mongoli oa Bophelo matla a
feteletseng; matla a sa lekanyetsoang, a sa

399
00:37:30,745 --> 00:37:34,780
thibeloeng ho etsa liqeto, feela hobane a rialo:

400
00:37:34,780 --> 00:37:37,704
Hantle, tsietsi e ka hlaha nakong e tlang.

401
00:37:37,704 --> 00:37:42,985
Mme sena ke seo re tla se sebedisa ho e
lwantsha. Ha ho hlokehe hore e ananelwe ke FDA.

402
00:37:42,985 --> 00:37:52,767
Ha ho hlokahale le hore e ananelwe bakeng sa
tshebediso ya tshohanyetso. E ka ba sehlahiswa sa diteko.

403
00:37:52,767 --> 00:37:59,209
Mme ha feela mekhatlo ena e itseng, dipetlele,
dingaka, kapa eng kapa eng, di sebedisa eo ke e laetseng, ha

404
00:37:59,209 --> 00:38:03,931
ho na motho ya ka ba qosang haeba o ka ntshuwa kotsi.

405
00:38:03,931 --> 00:38:11,157
Hantle, ke sebetsa United States. Batho ba ka
fumana lintlha tse ling ka eona ho repealtheprepact.com.

406
00:38:11,157 --> 00:38:16,953
Ke thehile notsafeandnoteffective.com, e buang ka liente.

407
00:38:16,953 --> 00:38:23,508
Ke qalile PCRfraud.com. Seo se
hlakile, 'me e bua ka tlhahlobo ea PCR.

408
00:38:23,508 --> 00:38:28,360
Mme hape ke thehile
maskcharade.com. Hobane limaske ke motlae feela.

409
00:38:28,360 --> 00:38:34,148
Mme haeba batho ba batla ho ithuta haholwanyane
ka tumellano, ba ka ya ho rejectthetreaty.com.

410
00:38:34,148 --> 00:38:40,359
Haeba o ka rata ho ithuta haholwanyane ka
diphetoho , o ka etela rejecttheamendments.com.

411
00:38:40,359 --> 00:38:48,114
Mme ha o batla ho ntetsetsa, nthomelle molaetsa o
mokgutshwane, imeile, Signal, Telegram, WhatsApp

412
00:38:48,114 --> 00:38:52,016
kapa eng kapa eng, nomoro ya ka ke 310-619-3055.

413
00:38:52,016 --> 00:38:54,602
Ke tiisitse ka lintho tsena kaofela.

414
00:38:54,602 --> 00:38:58,532
Batho bana ba leka ho bolaea batho. Ba leka ho bolaea ka boomo.

415
00:38:58,532 --> 00:39:03,844
Ba leka ho baka kotsi ka lihlahisoa
tsena, tseo ba reng li pholosa bophelo.

416
00:39:03,844 --> 00:39:08,719
Mme ba batla ho di fetola ka ho toba
letlotlo la setjhaba le akaretsang.

417
00:39:08,719 --> 00:39:15,133
Tlhaloso ea lentsoe lena kapa poleloana ena e batla e
tšoana le ea moea, oksijene kapa khanya ea letsatsi.

418
00:39:17,391 --> 00:39:21,586
Ho na le ho hongata haholo hoo o ka
fumanang sohle seo o kileng wa se batla.

419
00:39:21,586 --> 00:39:24,047
U sebedisitse lentswe lena ka tsela ya lona ya sebele.

420
00:39:24,047 --> 00:39:31,080
U phehile kgang ya hore bohareng ba 2021, dinaha tse
futsanehileng di ne di sotleha ka kgethollo ya meento.

421
00:39:32,921 --> 00:39:37,617
Dinaha tsohle tse ruileng di ka be di se
di nkile liente tsena tsohle tse hlollang.

422
00:39:37,617 --> 00:39:42,971
Hona joale re hloka bokgoni bo boholo haholo ba
tlhahiso lefatsheng ka bophara, hoo lefatshe le tletseng

423
00:39:42,971 --> 00:39:47,813
meriana, disebediswa, mekgwa ya tlhahlobo le meento.

424
00:39:47,813 --> 00:39:51,695
Oho, o batla mRNA e 'ngoe? U batla tse kae?

425
00:39:51,695 --> 00:39:56,211
O a tseba, li tsoa ka kotloloho moleng oa tlhahiso. Ke bohlanya.

426
00:39:56,211 --> 00:39:59,258
E, ho joalo. Ke phediso e kholo.

427
00:39:59,258 --> 00:40:04,143
Ha ba batle linaha tse sa nkeng karolo lenaneong lena, hobane ka
nako eo re ne re tla bona bopaki ba hore

428
00:40:04,143 --> 00:40:09,336
batho ba moo ha ba shoele liente haeba ba sa li
fumane. Taba ke ea phokotso ea palo ea batho.

429
00:40:09,336 --> 00:40:16,407
Hantle, James, ho bonahala eka moahi ea tloaelehileng o
hloka ho tseba ka sena, a kenelle ho sona 'me a nke khato.

430
00:40:16,407 --> 00:40:22,265
Nako ea ho qetela ea ho hana diphetoho tsa selemo se fetileng
tsa Melawana ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle e fela ka Phupu.

431
00:40:22,265 --> 00:40:26,047
Seo ke sa bohlokwa haholo. O boetse o re e etsa papadi.

432
00:40:26,047 --> 00:40:30,399
Qetellong, ba tla bua 'me ba tla
sutumelletsa tumellano ena ea seoa pele ka matla.

433
00:40:30,399 --> 00:40:33,610
Empa re hloka ho qala ho buisana. Re
hloka ho ba le ngangisano e bulehileng.

434
00:40:33,610 --> 00:40:41,422
Kahoo re se re loketse. Ka tsela eo, re ka
buisana ka eona ha tlhaselo ea litaba e fihla.

435
00:40:41,422 --> 00:40:48,584
Mohlomong ba tla re hore Seboka sa Lefatshe
sa Bophelo bo Botle se tla amohela tumellano.

436
00:40:48,584 --> 00:40:57,047
Leha ho le jwalo, tumellano e bolela hore e ke ke ya
saenwa ho fihlela le sehlomathiso sa PABS se kenyeleditswe.

437
00:40:57,047 --> 00:41:03,633
Ke papadi ya kelello. "Re e amohetse, empa re ke
ke ra e saena. Re tla bonana selemong se tlang."

438
00:41:03,633 --> 00:41:11,277
Mme haeba ho le jwalo, haeba seo se etsahetse, ke a tseba hore ke
tla qeta selemo se tlang ke supa kamoo ho ka bang bothoto

439
00:41:11,277 --> 00:41:19,633
kateng ho sebedisa dibilione tsa diponto ho etsa dibetsa
tsa baeloji ho lematsa batho. Ho ka etsahala jwang le jwang?

440
00:41:19,633 --> 00:41:26,487
Kahoo, ka maikutlo a ka, maikutlo a ka a nang le tšepo, ba
itlhamela maemo a timetso ea bona, hobane hang ha batho

441
00:41:26,487 --> 00:41:35,922
ba utloisisa seo ba se etsang, motho ofe kapa ofe ea
nahanang hantle a ka bona hore WHO e tlameha ho nyamela.

442
00:41:35,922 --> 00:41:39,812
Ho lokile haholo. Hantle, ka hona, ke tshepa
hore re ka hlophisa puisano e nngwe ha

443
00:41:39,812 --> 00:41:42,422
letsatsi la ho qetela la Phupu le ntse le atamela.

444
00:41:42,422 --> 00:41:47,033
Re tla dula re buisana. Re a leboha haholo, James
Roguski, ka ho ipha nako ya ho bua le rona kajeno.

445
00:41:47,033 --> 00:41:47,873
Kea leboha!

