WEBVTT

00:00.700 --> 00:07.874
"Mohlomong ba tla re Lekgotla la Lefatshe la
Bophelo bo Botle le tla amohela tumellano."

00:07.874 --> 00:16.359
Leha ho le jwalo, tumellano e bolela hore e ke ke
ya saenwa ho fihlela ha PABS Annex e kenyeleditswe.

00:16.359 --> 00:22.380
Ke papadi ya kelello. "Re e amohetse, empa re ke ke ra e saena."

00:22.380 --> 00:28.221
Ntlafatso ka puisano e latelang: Jwalokaha
ho boletse James Roguski puisanong ka la 10

00:28.221 --> 00:31.585
Motsheanong 2025, jwale ho se ho etsahetse:

00:31.585 --> 00:39.136
Ka la 20 Mots'eanong 2025, tumellano ea seoa e ile ea
"amoheloa". Leha ho le joalo, ha e e-so qale ho sebetsa.

00:39.136 --> 00:44.906
Euronews e tlalehile: "Dintlha tse ding di
ntse di sa hlake kapa bonyane di a belaetsa."

00:44.906 --> 00:48.945
Ho ka nka lilemo pele tumellano e qala ho sebetsa.

00:48.945 --> 00:56.218
Ho hlokahala hore dinaha tse 60 ho tse 194 tseo e
leng ditho tsa WHO di e tiise hore sena se phethahale.

00:56.218 --> 00:59.046
Re thabetse ho bua hape le James Roguski.

00:59.046 --> 01:01.856
Re tla buisana ka tumellano ya sewa sa lefatshe ya WHO.

01:01.856 --> 01:05.069
James Roguski o re o na le ditaba tsa bohlokwa bakeng sa rona.

01:05.069 --> 01:08.350
Re tla buisana ka sena sohle. James,
rea leboha haholo ka ho bua le rona!

01:08.350 --> 01:12.500
Oho, kea leboha ka memo. Mme e, ke taba ya bohlokwa haholo.

01:12.500 --> 01:15.873
Ua tseba hore Seboka sa bo-78 sa Lefatshe sa
Bophelo sa Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo (WHO) se tla

01:15.873 --> 01:17.929
tshwarelwa dibekeng tsa ho qetela tsa Motsheanong.

01:17.929 --> 01:22.242
Mme ho na le tse ngata tseo re ka
buisanang ka tsona. U ka rata ho qala ka eng?

01:22.242 --> 01:26.588
Kahoo, ena ke mofuta wa ntjhafatso. Bashebelli ba rona ba bangata
ba se ba ntse ba na le tsebo ka taba ena, empa

01:26.588 --> 01:30.960
hape ho tla ba le bashebelli ba bangata bao tabeng
ena e leng ntho e ntjha ho bona ka ho feletseng.

01:30.960 --> 01:37.437
Ha ho shejoa lintho tsohle tse tšoenya li-inbox tsa rona le
li-feed tsa Twitter, batho ba bang ba ka 'na ba se bone seo.

01:37.437 --> 01:40.685
U re esale u phatlalatsa taba ena ka
selefatso ka lilemo tse peli le halofo, u leka ho

01:40.685 --> 01:43.015
etsa hore batho ba utloisise bohlokoa ba eona.

01:43.015 --> 01:49.914
Kahoo, ha re nke hore bamameli ba rona ha ba tsebe
bohlokoa ba ho tseba lintlha tse mabapi le tumellano ea WHO.

01:49.914 --> 01:54.156
A o ka fa mameli e motjha kakaretso e kgutshwane?

01:56.164 --> 02:01.213
Ka bokgutshwanyane: Seboka sa Lefatshe sa
Bophelo bo Botle se tla kopana Geneva ho

02:01.213 --> 02:04.248
tloha ka la 19 ho isa ho la 27 Motsheanong 2025.

02:04.248 --> 02:07.452
Sena ha se tshwane le Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo.

02:07.452 --> 02:11.867
Baemeli ba tsoang linaheng tsohle ba kopana
Kopanong ea Lefats'e ea Bophelo bo Botle.

02:11.867 --> 02:15.289
Ba tshwara kopano mme ba etsa diqeto.

02:15.289 --> 02:22.259
Hobane ke bona ba lokelang ho ba mmuso o laolang tsamaiso ya WHO.

02:22.259 --> 02:24.664
Ho na le lintho tse ngata tseo ba tla li tšohla.

02:24.664 --> 02:31.003
Empa ya bohlokwa ka ho fetisisa ho tsena ke seo se nkgahleditseng
haholo dilemong tse tharo tse fetileng, ha e le hantle

02:31.003 --> 02:34.414
ho feta dilemo tse tharo: tumellano eo ho thoeng ke ya sewa.

02:34.414 --> 02:40.540
E na le mabitso a mangata. Batho ba bangata ba e bitsa
konteraka ea seoa, e leng ntho e batlang e tšoana hantle.

02:40.540 --> 02:47.734
Mme hoseng hona ke fumane
ditokomane tse tiisang dipelaelo tsa ka.

02:49.389 --> 02:53.976
Leha ho le jwalo, tsena ke ditokomane tse
dutlileng. Ha di eso be ditokomane tsa semmuso.

02:53.976 --> 02:57.692
Ba ntse ba ka fetola maikutlo a bona, empa ke
nahana hore ha e le hantle ke litaba tse

02:57.692 --> 03:00.062
monate. Mme ke ntho eo ke seng ke hlokometse eona.

03:00.062 --> 03:05.226
Ba qetile lilemo tse tharo ba buisana ka
tumellano ena ea seoa, empa ha e so phetheloe.

03:05.226 --> 03:09.685
Dipuisano ha di eso fihlele tumellano mabapi le
seo ho thoeng ke "Mokgwa wa Phihlello ya

03:09.685 --> 03:13.171
Ditshedi tse Bakang Mafu le Kabo ya Melemo" (PABS).

03:13.171 --> 03:20.567
Kea tseba hore sena se ke ke sa bolela letho ho ba sa kang
ba utloa ka sona, empa ho bonahala eka ba tla hloka bonyane

03:20.567 --> 03:25.765
selemo se seng hape ho buisana ka karolo ena ea tumellano.

03:28.867 --> 03:35.445
Kahoo, o a tseba, ka hare ke thabile haholo hobane re
ka ba le selemo se seng hape sa ho etsa hore batho ba

03:35.445 --> 03:40.265
utloisise hore na tumellano ena e hlile e bua ka eng.

03:43.304 --> 03:47.312
Ha ho eso fele ho fihlela ho fela. Mme ha ho eso fele!

03:47.312 --> 03:50.894
Jwalokaha polelo e reng, "Ha ho eso fele."

03:50.894 --> 03:56.860
Mme dipuisano tsena di ile tsa hlahiswa ka tsela e
fosahetseng haholo, tsa thetsa le ho ferekanya batho ba bangata.

03:56.860 --> 03:59.820
Ka tšepo re ka hlakisa taba ena.

03:59.820 --> 04:07.410
Empa hajoale, ke na le tšepo e nang le temoso
hore ba tla hloka selemo se seng ho qeta mosebetsi.

04:07.410 --> 04:13.497
Mme selemong sena, re tla kgona ho
pepesa seo ba se etsang kannete.

04:13.497 --> 04:16.978
Ho tswileng matsoho. Ho tswileng
matsoho. O a tseba, ke ditaba tse monate.

04:16.978 --> 04:20.835
U mphe tšepo. Ke na le tšepo e khōlō haholo ha ke utloa seo.

04:20.835 --> 04:26.062
Empa ke rata ho bua le selamui se ka 'nang sa
ipolella, 'Ho lokile, ke litaba tse monate.'

04:26.062 --> 04:30.578
Empa ke le bolella, ha ho na taba, hobane ka la
25 Pherekhong, Trump o entse mosebetsi oa hae.

04:30.578 --> 04:35.275
O tlile a re ntsha ho WHO. E le
hore WHO e ka etsa mosebetsi wa yona.

04:35.275 --> 04:40.640
Seo se etsa phapang efe? USA ha e sa kenella.
Seo ha se nthinte. U reng ho motho ea joalo?

04:40.640 --> 04:44.015
Hantle, ke seo ba batlang hore o se dumele.

04:44.015 --> 04:49.016
Ho lokile, ke tla leka ka matla ho etsa hore
taba ena e hlake hantle, e le hore batho ba

04:49.016 --> 04:53.283
e-s'o utloe ka eona pele ba se ke ba ferekanngoa.

04:53.283 --> 04:58.430
Ho na le taba e 'ngoe ka ho feletseng
eo bohle ba bonahalang ba e hlokomoloha.

04:58.430 --> 05:04.960
Mme seo ha se amane le seo re neng re sa
tswa bua ka sona, e leng tumellano ya sewa.

05:04.960 --> 05:12.242
Ho na le tokomane ya 1969, e leng
Melao ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle.

05:12.242 --> 05:15.445
United States e ntse e le setho sa tumellano ena.

05:15.445 --> 05:21.327
Ha ke so utlwe Donald Trump kapa mmuso wa hae ba
bua leha e le lentswe le le leng ka tumellano ena.

05:21.327 --> 05:26.289
Ea sebetsa. Ke molao oa machaba. Ea tlama ka molao.

05:26.289 --> 05:37.653
Mme ka la 1 Phuptjane 2024, diphetoho di ile tsa
amohelwa ha United States e ne e nka karolo, mme tsa amohelwa.

05:37.653 --> 05:44.196
Mme ho na le nako e behilweng eo ka hare ho
yona setjhaba ka seng se nang le monyetla

05:44.196 --> 05:48.473
wa ho ngolla WHO lengolo le bonolo le ho re:

05:48.473 --> 05:53.676
Che, kea leboha, re hana liphetoho tsena bakeng sa naha ea rona.

05:53.676 --> 06:02.875
Re tla tswelapele ho ikobela Melawana ya Matjhaba
ya Bophelo e neng e le teng pele ho diphetoho tsena.

06:02.875 --> 06:08.679
Hoo ho ka kgonahala ka ho feletseng, kaha diphetoho tse
mmalwa di ile tsa amohelwa dilemong tse mmalwa tse fetileng.

06:08.679 --> 06:17.804
Linaha tse 'ne, Iran, Slovakia, Netherlands le New Zealand,
li ngotse lengolo le joalo 'me tsa re, "Che, rea leboha."

06:17.804 --> 06:23.992
Ka hona, nako ea ho qetela ea ho hana ke la 19 Phupu 2025.

06:23.992 --> 06:29.900
Mme o a tseba, ha ho na motho ya buang ka yona hobane, ha re
bua nnete, tumellano ya sewa se ntseng se buuwa ka yona

06:29.900 --> 06:34.875
bekeng ya ho qetela ya Motsheanong ke yona e tlang pele hajoale.

06:34.875 --> 06:41.926
Empa Maamerika a foufetse a bile a sa utlwe
nnete ya hore re sa le hole le ho tswa mathateng.

06:44.593 --> 06:53.824
Na WHO ke mokhatlo oa lefatše ka bophara o phethahatsang
melao ea Melaoana ea Machaba ea Bophelo ka botlalo?

06:53.824 --> 06:58.481
Ho lokile, ke tla sebelisa mantsoe a
hao mme ke a fetole hanyenyane feela.

06:58.481 --> 07:00.620
Ka kopo, etsa!

07:00.620 --> 07:05.777
Ba batla ho bonwa e le bolaodi bo
ka sehloohong le bo hokahanyang.

07:05.777 --> 07:06.987
E.

07:06.987 --> 07:10.651
Ke hloile ho etsa sena, empa ke tla ipha
monyetla oa ho ithabisa hanyane le uena.

07:10.651 --> 07:16.378
Ho lokile. E mong le e mong ea hlileng a balile Melao
ea Machaba ea Bophelo bo Botle, a phahamise letsoho.

07:16.378 --> 07:21.026
Ho lokile. Ke tokomane e telele.
Batho ba bangata ha ba e balanga.

07:21.026 --> 07:24.608
Ha se hantle kamoo batho ba nahanang kateng.

07:24.608 --> 07:27.010
Mme ke tla leka ho e akaretsa.

07:27.010 --> 07:31.765
Ke tumellano ea machaba e hlalosang litekanyetso tse 'maloa.

07:31.765 --> 07:37.525
Mme ditjhaba di na le dipheo tseo di dumellaneng ho di fihlella.

07:37.525 --> 07:44.443
Empa moo e leng bohlokoa ka nnete ke boemong
ba lehae naheng ea heno, mohlomong seterekeng

07:44.443 --> 07:48.729
kapa profinseng kapa setšeng kapa masepaleng.

07:48.729 --> 07:54.940
Ke melao ea lehae e bakileng
mathata lilemong tse hlano tse fetileng.

07:54.940 --> 08:01.126
Ha se ntho ea hore Motsamaisi-Kakaretso oa WHO a ka laela naha
efe kapa efe ho fana ka litaelo kapa ho kenya

08:01.126 --> 08:07.323
tšebetsong lithibelo tsa motsamao kapa ntho efe
kapa efe ea mofuta oo. Ba fana ka likhothaletso.

08:07.323 --> 08:12.510
Le baholofatsi bao le tlamehang ho sebetsana le bona
boemong ba lehae, ho sa tsotellehe hore na boemo boo

08:12.510 --> 08:15.437
ke bofe... Mme hangata ke boemo ba lehae haholo-holo.

08:15.437 --> 08:21.150
Hobane mang kapa mang ea kokotelang monyako oa hau kapa ea
u sitisang ho ea mosebetsing, ho nka maeto kapa ho phela

08:21.150 --> 08:25.526
bophelo ba hau, ha ho bonolo hore ebe o roetse bache ea WHO.

08:25.526 --> 08:32.057
Ho na le batho sebakeng sena ba kenyang
tšebetsong le ho qobella melao ea tšohanyetso ea lehae.

08:33.698 --> 08:38.198
Kahoo bothata ke ba sebakeng sa heno.
Mme ho itshetlehile ka moo o dulang teng.

08:38.198 --> 08:45.420
Ho na le lipale tse tšosang ha u bala melao
Singapore kapa Western Australia kapa Canada, kapa...

08:45.420 --> 08:52.331
Ua tseba, ke balile ka molao o mong mane South
Carolina o ntshosisitseng hore o ka ba teng.

08:52.331 --> 08:57.458
Ho boletsoe hore dingaka maemong a tshohanyetso
di ka lahlehelwa ke laesense ya tsona ha di sa

08:57.458 --> 09:00.773
thuse ho fana ka mekento le tse tshwanang le yona.

09:00.773 --> 09:04.225
Mme o a tseba, ke seo molao o se buang.
Kamehla ke ne ke nahana hore ke mekgatlo ya tsa

09:04.225 --> 09:06.772
bongaka e neng e etsa bophelo bo le thata ho bohle.

09:06.772 --> 09:13.872
Empa haeba ha o na tsebo ka Melao ea Machaba ea Bophelo bo Botle
ebile ha o na tsebo ka melao, melaoana le litaelo

09:13.872 --> 09:21.724
tsa lehae, joale bohle ba buileng ka sena, ka ho
otloloha, ba hasitse tlhahisoleseding e fosahetseng.

09:25.085 --> 09:39.007
Kahoo na o ka re melao le melaoana ea lehae li angoa ka
ho toba ebile li amana le Melao ea Machaba ea Bophelo?

09:39.007 --> 09:46.826
Ke tataiso, mme ba leka ho fihlella dipheo tsena,
mme qetellong, sena se etsahala maemong ohle a mmuso.

09:46.826 --> 09:53.780
U se u itemohetse sena makhetlo a mangata: u ea lekaleng la
mmuso 'me u leka ho nka khato khahlanong le lona, 'me ba re:

09:53.780 --> 09:57.037
Ao, tshwarelo, taba eo ke ya lefapha le leng.

09:57.037 --> 10:02.600
Ebe o ya lefapheng leo mme ba re, "Ao che,
tshwarelo, ke boikarabelo ba lefapha leo."

10:02.600 --> 10:07.827
Ba o sututsa-sututsa. Ba batla ho
beha molato ho bohle, ntle le bona.

10:07.827 --> 10:13.753
Kahoo, Melao ea Machaba ea Bophelo bo Botle e hlile e
bua ka eng, 'me ke tla leka ho fana ka kakaretso e

10:13.753 --> 10:17.983
khutšoanyane haholo, hobane re ka lula mona matsatsi a mangata.

10:17.983 --> 10:23.403
Ke tumellano pakeng tsa lichaba ea ho tlaleha
hore ho na le se etsahalang naheng ea rona,

10:23.403 --> 10:27.146
mofuta o itseng oa seoa, mofuta o itseng oa bothata.

10:27.146 --> 10:33.376
Mme hang ha ba fumana ho hong, ba lokela ho ba
le mekgwa e teng ya ho tsebisa WHO hang-hang.

10:33.376 --> 10:37.907
Mme ka mora moo, WHO e lokela ho
fetisetsa molaetsa ho bohle lefatsheng.

10:37.907 --> 10:41.996
Ena ke mosebetsi o ka sehloohong wa
Melawana ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle.

10:41.996 --> 10:48.340
Mme naheng e nngwe le e nngwe, melao e laolang
tlhokomelo ena e ka ba e sehlōhō ka tsela e makatsang.

10:48.340 --> 10:54.811
Ka hona, linaha tse ruileng li sebelisitse libilione
tsa lidolara, ka maikutlo a ka, ka bomenemene, ka ho

10:54.811 --> 11:00.008
sebelisa mokhoa oa PCR ho laola mapolasi a tsona a likhoho.

11:02.386 --> 11:07.265
Kapa mapolasi a bona a lebese kapa liteishene
tsa tlhoekiso ea likhoere-khoere, ho batla

11:07.265 --> 11:10.444
mathata le ka hona ho tsosa tšabo (tlas'a lepetjo):

11:10.444 --> 11:15.238
Ao Molimo oa ka, ho na le ho qhoma hape
ha seoa, 'me kaofela ha lona le tla shoa.

11:15.238 --> 11:21.880
Mme lebaka la dipuisano tsena ke hore dinaha tse futsanehileng
lefatsheng ka bophara ha di na tjhelete ya ho etsa jwalo.

11:21.880 --> 11:29.688
Mme ditumellano di etseditswe ho nka tjhelete ho tswa ho dinaha
tse ruileng le mekgatlo, Banka ya Lefatshe le tse ding

11:29.688 --> 11:38.665
kaofela, le ho e tshela dinaheng tsena tse futsanehileng
hore di tle di batle dikokwanahloko tsena tse tshosang.

11:40.173 --> 11:45.839
Hobane ha ba ka fumana kokwanahloko e
tšosang, ba tla batla ho e arolelana le ba bang.

11:45.839 --> 11:51.491
Ke sona seo ke se boletseng, "Sistimi ea
Phihlello ea Baktheria le Kabo ea Melemo" .

11:51.491 --> 11:58.538
Ba batla ho theha marangrang ana a lefats'e ka bophara ho
fumana likokoana-hloko tse sa bakeng mathata ka hohle kamoo.

11:58.538 --> 12:03.894
Lentswe leo ba le sebedisang ke "dikokwanahloko
tse nang le bokgoni ba ho ba sewa sa lefatshe".

12:03.894 --> 12:11.571
Mme ke e toloka ka P e nngwe e eketsehileng: "Ditshwetsi
tse nang le monyetla wa phaello ya sewa sa lefatshe".

12:11.571 --> 12:19.287
Haeba ba ka li kopanya tsamaisong ena e hlophisitsoeng ea PABS
'me ba fetisetsa tlhahisoleseling ea liphatsa tsa lefutso, 'me

12:19.287 --> 12:26.323
k'hamphani efe kapa efe e batla ho hlahisa teko kapa moriana kapa
ntho e 'ngoe e kentsoang ka ente – ke hana ho li

12:26.323 --> 12:33.663
bitsa liente – joale chelete e boletsoeng likonterakeng,
e ka sebelisoang ho reka lintho tsena, e tla phalla.

12:33.663 --> 12:39.955
Ke bolela hore, ba bua ka dihlahiswa tse ngata tseo
ba ka nnang ba di kenya polokelong ya naha, e le ho

12:39.955 --> 12:43.413
itokisetsa ho tsosa tshabo hara lona nakong e tlang.

12:43.413 --> 12:45.694
Ke sona hantle seo lipuisano tsena li mabapi le sona.

12:45.694 --> 12:51.144
Ke lehlakore la khoebo la taba: "Haeba re ka fumana
ntho eo re ka tšosang batho ka eona, re ka etsa chelete e

12:51.144 --> 12:56.648
ngata ho tsoa ho eona, leha ho se na ho qhoma ha seoa."

12:56.648 --> 13:01.248
Hantle, ke boetse ke buile ka
PREP-ACT, , naheng ea United States.

13:01.248 --> 13:05.971
Ha re batle ho kena ka botebo tabeng eo hona joale,
empa ke thabela ho bua le mang kapa mang ka eona.

13:05.971 --> 13:11.944
Leha ho le jwalo, mabapi le Molao wa PREP,
mehato ya tshireletso le yona e ntse e buisanwa.

13:13.907 --> 13:16.567
Mme feela ho etsa hore seo se hlahelle:

13:16.567 --> 13:22.950
Naha ea Amerika e abetse lidolara tse libilione tse
tharo le halofo ka selemo bakeng sa ho reka

13:22.950 --> 13:29.749
lihlahisoa tse tla eketsoa polokelong ea naha ea tšohanyetso.

13:29.749 --> 13:39.014
Seo hantle-ntle ba se rekang le ho se boloka ke tlhahisoleseding
ea sephiri se seholo hobane ke taba ea tšireletso ea naha.

13:40.733 --> 13:50.538
Empa tekanyetso eo re e sebedisang ho reka dihlahiswa
bakeng sa polokelo e lekana le tekanyetso yohle ya WHO.

13:50.538 --> 13:56.820
Seo WHO e se rerileng ka tumellano ya sewa ha e
le hantle se tshwana le se etsahetseng ka Tumellano

13:56.820 --> 14:01.429
ya Moralo ya UN mabapi le Phetoho ya Tlelaemete.

14:03.311 --> 14:09.986
O tlameha ho khutlela morao ho fihla ka 1992. Mme selemo se seng
le se seng, ditjhaba tsohle tsa lefatshe tse

14:09.986 --> 14:16.896
dumellaneng le sena – kaofela ka Mokgatlo wa
Matjhaba a Kopaneng – di kopana Kopanong ya Mekga (COP).

14:16.896 --> 14:21.624
E fetohile tshenyo ya matsete a boleng ba dibilione tsa didolara.

14:21.624 --> 14:28.991
Mme ke sona seo WHO e batlang ho se theha
bakeng sa boitokisetso ba sewa, thibelo le karabelo.

14:28.991 --> 14:37.754
O batla ho theha tsamaiso e ncha ea puso e shebaneng le ho
thibela seoa se latelang ka ho batla likokoana-hloko tse sa

14:37.754 --> 14:42.624
bakeng mathata empa feela li na le monyetla oa ho etsa joalo.

14:42.624 --> 14:48.191
Tsena li isoa laboratoring, li hlahlojoa, ebe
likonteraka lia ajoa ho netefatsa hore lihlahisoa li teng

14:48.191 --> 14:52.718
setokong le hore li ka hlahisoa kae kapa kae lefatšeng.

14:55.343 --> 15:00.091
Ba batla kabo ea lefats'e ka bophara ea mekhoa ea tlhahiso.

15:00.091 --> 15:08.372
Ba batla ho beha leihlo marang-rang a liphepelo le kabo, mme ba
na le mokgwa o hokahaneng wa tshehetso ya ditjhelete ho kenya

15:08.372 --> 15:15.057
dibilione, mme mohlomong le ditrillione tsa didolara,
tlhahisong ya dihlahiswa... tseo, ka maikutlo a ka, e leng

15:15.057 --> 15:20.405
dibetsa tsa baeloji tseo ba rerileng ho hlasela batho ka tsona.

15:20.405 --> 15:24.999
Liteko li qhekeletsoe. Lithethefatsi li baka kotsi e kholo.

15:24.999 --> 15:30.171
Ak'u nahane feela ka remdesivir, e etsang mpe ho feta molemo.

15:30.171 --> 15:35.817
Mme meento eo ho buuwang ka yona, e leng sethala sa
mRNA, ke dibetsa tsa baeloji tse etseditsweng ho senya

15:35.817 --> 15:39.233
bophelo bo botle ba batho. Ha ho na ya buang ka seo.

15:39.233 --> 15:48.560
Potso ke hore: re ka etsa chelete e kae ho fa metsoalle ea rona
lefatšeng ka bophara likonteraka? Ke ba bitsitse OPEC e ncha.

15:48.560 --> 15:52.224
Ha se linaha tse hlahisang le ho romela oli kantle.

15:52.224 --> 15:55.764
Ke tlhophiso ea lik'hamphani tsa tšohanyetso ea seoa.

15:55.764 --> 16:00.323
Ke kgwebo ya botlokotsebe, e kang ya mafia,
e tletseng bobodu le dikgohlano tsa

16:00.323 --> 16:03.928
dithahasello, eo bohle ba lebelletsweng ho e amohela.

16:03.928 --> 16:08.842
Mme kaofela ba batla ho saena hobane ba batla karolo ya phaete.

16:08.842 --> 16:17.024
Mme o re indasteri eohle ea phetoho ea tlelaemete
ha e le hantle ke mohlala oo ba batlang ho o etsisa?

16:17.024 --> 16:21.810
E, ha e le hantle. Ke bolela hore, e seng
khopolo-taba ea phetoho ea tlelaemete, empa

16:21.810 --> 16:25.092
mohopolo oa hore o lokela ho tšaba, ho tšaba haholo.

16:25.092 --> 16:30.129
Ha re na bopaki. Re qetile lilemo tse 30 re
loantša sena, 'me boemo bo ntse bo mpefala.

16:30.129 --> 16:35.014
Re fe chelete e ngata, akere? Joale ke
moferefere oa lidolara tse trilione, oa tseba.

16:35.014 --> 16:41.238
Mme ona mohlala wa ho theha tsamaiso ya mmuso e
kopanang hang ka selemo, e amohelang menehelo ho tswa

16:41.238 --> 16:45.803
dinaheng, jwalo-jwalo. Ke mohopolo wa tumellano ya moralo.

16:45.803 --> 16:53.420
Mme, o a tseba, morao koana ka 2021, ha ba ne
ba qala ka tumellano ya sewa, ba ile ba re:

16:53.420 --> 16:57.654
Kahoo, re tla hloka lidolara tse dibilione tse 33 ka selemo.

16:57.654 --> 17:03.940
Ho lokile, ke hula seo. E ka be e bile 31, empa e
ne e le pakeng tsa lidolara tse libilione tse 30.

17:03.940 --> 17:09.307
Ho lokile. Tekanyetso eohle ea WHO e ka ba libilione
tse tharo le halofo, e leng chelete e ngata haholo,

17:09.307 --> 17:12.787
empa re bua ka chelete e fetang eo ka makhetlo a leshome.

17:12.787 --> 17:17.936
Mme United States e le nngwe e sebedisa tjhelete ena
ho reka dihlahiswa ho tswa dikhamphaning tsa meriana.

17:17.936 --> 17:24.209
Kahoo, liente le meriana le eng kapa eng
eo u e rekang, feela ikutlele ka tsona.

17:24.209 --> 17:32.654
Ha ho hlokahale ho phatlalatsa maemo a tšohanyetso le ho etsa hore
batho ba nke lihlahisoa. Hobane ke phallo e sa feleng, akere?

17:32.654 --> 17:37.139
Haeba o kile wa sebetsa mabenkeleng, o a
tseba hore dihlahiswa di felloa ke nako.

17:37.139 --> 17:40.647
Kahoo le hlahisa liente tse seng kae
tse felang nako kamora lilemo tse hlano.

17:40.647 --> 17:44.233
Kapa neng kapa neng ha letsatsi la ho felloa
ke nako le fihla, o tlameha ho etsa tse ncha.

17:44.233 --> 17:49.177
Mme ha feela ho etswa qeto ka sekhukhu ya hore
re tlameha ho ba le sena le sele setokong, ke

17:49.177 --> 17:53.608
kgwebo e mpe e ka sebediswang ho etsa tjhelete.

17:53.608 --> 18:01.154
U kopile ba neng ba badile litokomane tsa Melao ea
Machaba ea Bophelo bo Botle hore ba phahamise matsoho.

18:01.154 --> 18:04.600
Ho na le tšepo efe ka mmuso oa rona?

18:04.600 --> 18:08.424
Ho thweng ka batho ba bolaodi ba tsa bophelo bo botle le CDC?

18:08.424 --> 18:13.076
Na batho bana ba bala sena? Na baa tseba ka sena?

18:13.076 --> 18:20.162
Ruri ho na le batho ka har'a tsamaiso ea mmuso ba
tsebang ka eona hobane ba ne ba le karolo lipuisanong.

18:20.162 --> 18:25.279
Mohlomong ba ntse ba le tsamaisong, mohlomong ha ho jwalo.

18:25.279 --> 18:32.709
Ntlha ea taba ena kaofela ke hore, "Na ho
ne ho na le monyetla oa maikutlo a sechaba?"

18:34.803 --> 18:46.880
Ho fihlela ha jwale, WHO e qetetse ho phatlalatsa mofuta
wa semmuso wa tumellano ya sewa ka la 27 Motsheanong 2024.

18:48.623 --> 18:56.109
Ho ya ka melao ya yona, WHO e lokela ho etsa hore
ditokomane tsohle tse tla tshohlwa kopanong e qalang ka la 19

18:56.109 --> 19:01.858
Motsheanong di fumanehe dibeke tse tsheletseng pele ho kopano.

19:03.670 --> 19:07.756
Hantle, kajeno ke la 10 Motsheanong, mme re se re le haufi.

19:07.756 --> 19:13.249
Ke fumane mefuta e dutlileng, empa ha ho le e
'ngoe ea litokomane tseo re buang ka tsona mona e

19:13.249 --> 19:16.850
seng e phatlalalitsoe hore batho ba li tšohle.

19:16.850 --> 19:21.967
Mme ho bonahala eka ba batla ho etsa papadi ya sethaleng.

19:21.967 --> 19:30.080
Ho na le mantswe a itseng ao nka ratang ho a
hlakisa haholo-holo ho batho mabapi le tumellano.

19:30.080 --> 19:35.842
Batho ba bangata ba e bitsa konteraka
ea seoa. Ka molao, ke tumellano ea seoa.

19:35.842 --> 19:40.076
Mantswe a mabedi a lokile. O se ke wa itshwenya ka hoo.

19:40.076 --> 19:44.749
Hoo e ka bang khoeli e fetileng,
batšoantšisi ba ile ba fihla ntlheng eo ba ileng ba re:

19:44.749 --> 19:51.240
Ho lokile, dintlhakgolo tsohle le mongolo wohle wa tokomane
di tala, e leng se bolelang hore re a dumellana le yona.

19:51.240 --> 19:57.217
Kahoo ba ile ba fihlela tumellano, empa tumellano ena e ile ea
chechisetsa tlatsetso ea bohlokoa haholo mabapi le

19:57.217 --> 20:05.405
"Mokhoa oa Phihlello le Kabo ea Melemo bakeng sa
Mafu a Bakang Liroto" ho fihlela ka letsatsi le tlang.

20:05.405 --> 20:11.631
Kahoo le dumellane ka dintho tse ngata,
empa hape le a tseba hore ha ho eso phethehe.

20:11.631 --> 20:18.131
Leha ho le jwalo, ba tla etsa hore ho bonahale eka
bohle re ka thaba haholo, hobane "bohle ba dumellana".

20:18.131 --> 20:23.163
Mme ba tla theha sehlopha sa tshebetso ho hlakisa
ditaba tse tsosang kgang ka ho fetisisa selemong se tlang.

20:23.163 --> 20:27.990
Mme e re ke hlalosetse hanyane ka moo sena se bileng teng.

20:27.990 --> 20:35.184
Ha o ka kgutlela morao ka dilemo tse mmalwa mme wa
hopola kamoo Omicron e ileng ya kena kelellong ya rona.

20:35.184 --> 20:36.811
E.

20:36.811 --> 20:43.752
Ha Aforika Boroa le Botswana di ile tsa supa seo di neng di re ke
mofuta o motjha, o fapaneng haholo-holo, mme

20:43.752 --> 20:51.506
tsa o reha lebitso la Omicron, di ile tsa
nehelana ka tatellano ya dijini ho lefatshe.

20:51.506 --> 20:56.092
Ha baa ka ba thaba ha Pfizer le Moderna ba
sebedisitse tsena bakeng sa tlhahiso ya dihlahiswa tsa

20:56.092 --> 21:01.592
tlatsetso mme ba se ke ba fumana tjhelete bakeng sa tsona.

21:01.592 --> 21:06.388
Thepa ea bona ea bohlale, eo ba neng ba e khethile le
ho e etsa hore e fumanehe ho lefatše, e ile ea etsa

21:06.388 --> 21:10.491
hore Pfizer le Moderna li fumane chelete e ngata haholo.

21:12.897 --> 21:18.366
Kahoo ba ile ba fana ka phihlello ho
kokwanahloko, empa phaello ha ea ka ea arolelanoa le bona.

21:18.366 --> 21:22.745
Mme ke sona hantle seo taba ena e leng ka sona.
Dinaha tse ruileng le dikhamphani tsohle tsa

21:22.745 --> 21:25.795
meriana di batla ho sebedisa dibilione tsa diponto.

21:25.795 --> 21:33.105
Ba batla hore dinaha tsohle tse batlang di futsanehile di
sebedise dibilione tsa didolara ho batla kokwanahloko e

21:33.105 --> 21:40.834
latelang e kgolo le e tshosang, mme di e nehelane ho bona
hore ba e fetole dihlahiswa tsa ho etsa tjhelete e ngata.

21:40.834 --> 21:44.279
Mme ntlha ya qabang ke hore: Re fumana eng e le tefo?

21:44.279 --> 21:48.381
Mme ke moo ba ntseng ba qabeletsoe teng, ka tsamaiso ena ea PABS.

21:48.381 --> 21:55.334
Kahoo ke na le tšepo e nang le temoso. Re tla
tlameha ho ema re bone hore na ho tla etsahala'ng.

21:55.334 --> 22:02.240
Empa ke nahana hore ke batla ho lokisetsa batho
ka hore e kanna ea e-ba tšoantšiso e ferekanyang.

22:04.248 --> 22:08.506
Ba batla ho ithorisa hobane ba entse mosebetsi oa bona hantle.

22:08.506 --> 22:14.600
Empa esale ba re ka lilemo tse tharo hore ha ho
letho le dumellanweng ho fihlela tsohle di dumellanwe.

22:17.904 --> 22:23.581
Bon, ho bonahala eka lebaka le ka sehloohong la dipuisano tsena
ke hore dinaha tse futsanehileng di itse, 'Hela,

22:23.581 --> 22:29.860
re ke ke ra le fa phihlello ya dikokoana-hloko
tsa rona ntle le hao le arolelana le rona phaello'.

22:29.860 --> 22:35.967
Mme sistimi ea PABS, moqolo, ha e bonahale e le teng.

22:35.967 --> 22:39.220
Ba rera ho buisana bonyane selemo.

22:39.220 --> 22:49.826
Mme mohlomong Sebokeng sa bo-79 ka 2026, haeba ba dumellana
ka tlatsetso, dinaha di ka nna tsa e saena le ho e amohela.

22:53.748 --> 23:00.833
Bakeng sa batho ba bacha ba e-s'o utloeng ka
sena pele, ke tla hlalosa bothata ba sebele.

23:00.833 --> 23:09.775
Batho bana ha ba na le polelo le ha e le e le 'ngoe, le e
le 'ngoe feela, e reng: 'Hela, ema hanyane, ho sebelisa

23:09.775 --> 23:15.928
mokhoa oa PCR e le teko ea ho fumana lefu ke bomenemene.'

23:15.928 --> 23:22.779
Mme dintho tse kang remdesivir ha di a thusa,
empa di sentse mme tsa bolaya batho ba dimilione.

23:22.779 --> 23:29.882
Mechini ea phefumoloho ke pale e tšosang, 'me liente
ke seoa se secha; litla-morao tse sa batleheng tsa

23:29.882 --> 23:33.732
liente joale kannete ke seoa sa lefats'e ka bophara.

23:33.732 --> 23:36.600
Hee, ke eng hona? Le nahana'ng, bohle?

23:36.600 --> 23:42.888
Mme ke ka lebaka leo ba sa dumelleng
maikutlo a setjhaba le dipuisano tabeng ena.

23:42.888 --> 23:44.990
Hantle. Hantle.

23:44.990 --> 23:54.522
Kahoo seo ba ithutileng sona ka 2021, ha ba ne ba hlahisa liente,
ke hore indasteri ea meriana e ne e se kholo ka ho lekana.

23:54.522 --> 24:02.022
Mme WHO e sebelisana ka botlalo le indasteri
ea meriana. Ke lefapha la eona la papatso.

24:02.022 --> 24:06.857
Seo se bontsha kamoo batho bana ba
mano kateng. Empa ke ne ke le hlokolosi.

24:06.857 --> 24:12.950
Kea tseba hore tlhaloso ea mantsoe tumellanong
ena ea seoa e kenyeletsa poleloana "lihlahisoa tse

24:12.950 --> 24:16.865
amehang tsa seoa tse amanang le bophelo bo botle".

24:16.865 --> 24:20.255
Ho lokile, empa ha o ba hlalose hantle.

24:20.255 --> 24:29.256
U bua ka tumellano e mabapi le 'Melao ea Machaba ea Bophelo bo
Botle'. Mme seo se ne se se se le teng ka la 1 Phuptjane 2024.

24:29.256 --> 24:32.662
Mme ha e le hantle e ama dihlahiswa tsohle tsa meriana.

24:32.662 --> 24:38.725
Ha ho na ditlama, divithamini, diminerale,
meriana ya homeopathic kapa eng kapa eng e jwalo.

24:38.725 --> 24:44.442
E ama meriana le lisebelisoa tsa tlhahlobo tseo, ha e le hantle,
e leng tsa bomenemene, le lisebelisoa tse kang

24:44.442 --> 24:50.139
mechini e phefumatsang le tse tšoanang le tsona,
hammoho le lihlahisoa tsa baeloji tse kang liente.

24:50.139 --> 24:55.180
Empa ba boetse ba kentse kalafo e
thehiloeng liseleng le lijeneng.

24:56.946 --> 25:04.506
Kaha ha ba fane ka sehokelo, o tlameha ho se batla
ka bowena. Seo ha e le hantle ba se etsang ke...

25:04.506 --> 25:11.401
Ke tlōlo ea molao e hlophisitsoeng ho tšehetsa ka lichelete ho
thehoa ha Lik'hamphani tse Kholo tsa Meriana lefatšeng ka

25:11.401 --> 25:17.894
bophara, e le ho batla likokoana-hloko tse sa bakeng
mathata hakaalo le ho etsa hore li bonahale li tšosa haholo,

25:17.894 --> 25:21.977
empa tse nang le monyetla oa ho baka seoa se akaretsang.

25:21.977 --> 25:27.900
Ebe ba li tlisa marang-rang a bona a laboratori, ba etsa eng kapa
eng eo ba e etsang laboratoring, ebe ba li

25:27.900 --> 25:34.149
fetola lihlahisoa tseo lichaba li ka saennang
likonteraka ka khutso ho li eketsa polokelong ea tsona.

25:34.149 --> 25:38.185
Mme seo se ka sebediswa ho etsa tjhelete,
le haeba ho ka se be le sewa kapa ho qhoma ha

25:38.185 --> 25:40.204
lefu kapa eng kapa eng e tshwanang le seo.

25:40.204 --> 25:44.251
(Tlas'a moono:) "Ao, re tlameha ho ba malala-a-laotsoe."

25:45.757 --> 25:50.963
Kea ipotsa hore na nakong e tlang ba tla be ba
laotse tsohle, eseng bapresidente bana ba Maafrika

25:50.963 --> 25:53.998
ba sa laoleheng ba nang le dilaboratori tsa bona.

25:53.998 --> 25:59.683
Ba iketsetsang liteko tsa bona
ebe ba fumana hore, ee, oa tseba...

25:59.683 --> 26:08.967
U motho ya nang le tshepo, mme le nna ke motho ya
nang le tshepo. Empa ke tla tlisa nnete tabeng ena.

26:08.967 --> 26:12.616
Ka bomalimabe, bongata ba bapresidente bana ha ba sa le teng.

26:12.616 --> 26:14.876
Hantle-ntle.

26:17.280 --> 26:26.701
Joale ipeye maemong a moetapele wa mmuso
wa bohatelli wa e nngwe ya dinaha tsena.

26:26.701 --> 26:33.160
Ba bile le bothata ba hore nakong ea Covid, ha ba ne
ba batla ho phethahatsa litlhoko tsa ente, ba ile ba

26:33.160 --> 26:37.858
hlokomela hore, "Ao, ha re na letho le fumanehang."

26:40.022 --> 26:42.819
Ba ne ba se na bokgoni ba tlhahiso.

26:42.819 --> 26:45.944
Ba ne ba se na chelete ea ho fumana likonteraka.

26:45.944 --> 26:50.980
Ho ne ho se na bokgoni bo lekaneng ba
tlhahiso, polokelo e batang, jwalo-jwalo.

26:50.980 --> 26:58.085
Ba ithutile hore ho thata haholo ho laela
sehlahisoa seo ha jwale le se nang le sona setokong.

26:58.085 --> 27:06.468
Ho lokile, mme seo ha sea lokela ho etsahala hape. O batla
ho boloka thepa e lokile hore e fumanehe nako efe kapa efe.

27:06.468 --> 27:12.752
Haeba ba batla ho qobella batho ba habo bona ho latela thato ea
bona, WHO e tla be e itokiselitse ka nako e

27:12.752 --> 27:19.600
loketseng ka lihlahisoa tsohle tse
hlokahalang ho tiisa litaelo tsena boemong ba lehae.

27:19.600 --> 27:25.585
Ha se hore WHO e tla qobella moikaketsi oa lehae ho etsa sena.

27:25.585 --> 27:33.023
E tla nolofatsa lintho mme o tla rua molemo ho
sona. Phapang e poteletseng empa e le kholo haholo:

27:33.023 --> 27:41.881
Ke baetapele ba lona ba lehae, balaodi ba lona ba tsamaiso, le
bahlanka ba tsa bophelo bo botle le dingaka le bohle ba bang ba

27:41.881 --> 27:51.757
ntseng ba dumela hore karabo ya mafu a tshwaetsanang, kamora hore
a se a phatloha, ke sebetsa sa bioloji sa mRNA. Emang hanyane!

27:51.757 --> 27:56.893
Ho lokile, kahoo ke na le tšepo. Mme ke na le
tšepo ka hloko hobane ha ke rate ho hakanya

27:56.893 --> 28:00.421
ebile ha ke rate ho bolela esale pele bokamoso.

28:00.421 --> 28:06.115
Leha ho le jwalo, ditokomane di bonahala di
supa hore re ka nna ra ba le selemo se seng

28:06.115 --> 28:09.499
pele ba ka phethela tumellano ena ya PABS.

28:09.499 --> 28:15.779
Mme seo re tlamehang ho se etsa ke ho tswela pele
ho ba le tiisetso le ho pepesa dihlahiswa tsena hore

28:15.779 --> 28:18.522
na di eng. Dihlahiswa tsena ke dibetsa tsa baeloji.

28:18.522 --> 28:26.944
Hantle-ntle, ke hobaneng ha ba saena tumellano ea ho hlahisa
liteko tse ling tsa bomenemene, lisebelisoa, meriana le mRNA?

28:26.944 --> 28:33.686
Hoo ke bobe, 'me ha se ka lebaka la bophelo
bo botle! Ke bakeng sa kabo bocha ea leruo.

28:33.686 --> 28:40.663
Mme ke nahana hore mohlomong re ka e hlakisa
bakeng sa selemo se seng pele ba koala nyeoe.

28:40.663 --> 28:48.522
Haeba ho jwalo, ke dumela hore konteraka ya ka
ho soap opera e ekeditswe ka sehla se seng hape.

28:50.140 --> 28:53.829
O a tseba, ke kgathetse ke WHO.

28:53.829 --> 28:59.493
Empa ho bonahala eka ha ba so fihlele tumellano e
feletseng ka sehlomathiso se mabapi le "phihlello ea

28:59.493 --> 29:02.452
likokoana-hloko tse bakang mafu le kabo ea melemo".

29:02.452 --> 29:07.085
Mme re tlameha ho etsa hore ba se
ke ba hlola ba khona ho etsa jwalo.

29:07.085 --> 29:13.646
Hantle. O re ntho ya ho qetela eo o e
batlang ke puisano ya setjhaba ka sena sohle.

29:13.646 --> 29:17.494
Mme nka botsa, haeba babusi ba lefatshe, mme
bohle ba bonahala ba tshehetsa ntho ena...

29:17.494 --> 29:21.046
Sheba feela karabelo ho sewa sa Covid!

29:21.046 --> 29:24.815
Haeba ehlile ba batla tumellano ena, ke hobaneng
ha e le ts'ebetso e telele hakana? Ke hobaneng

29:24.815 --> 29:26.757
ha WHO e hloka nako e ngata hakana bakeng sa eona?

29:26.757 --> 29:28.897
Ha ke nahane hore ba batla ho ema selemo se seng hape.

29:28.897 --> 29:33.382
U batla ho e lokisa hona joale, akere?

29:33.382 --> 29:38.999
Ba lekile. Empa taba ke hore, qetellong ke sona seo.

29:38.999 --> 29:42.280
Ke tla pheta feela seo ke seng ke se boletse.

29:42.280 --> 29:47.768
Linaha tse batlang li futsanehile tsa lefatše li
qobelloa ke linaha tse ruileng ho sebelisa libilione

29:47.768 --> 29:53.554
tsa lidolara ho batla likokoana-hloko tse bakang mafu.

29:53.554 --> 30:01.179
Ho na le mefuta-futa e mengata haholo ya diphedi
sebakeng sa Amazon le morung o ka borwa ba Sahara le hohle.

30:01.179 --> 30:05.286
Hona joale linaha tse futsanehileng li
lebelletsoe ho sebelisa chelete e ngata haholo ho batla

30:05.286 --> 30:09.358
likokoana-hloko tse bakang mafu le ho li hlahloba.

30:09.358 --> 30:14.366
E le hore ba ka kenyelletsa
tlhahisoleseding ena e ntjha marangrang ana a laboratori.

30:14.366 --> 30:18.202
E le hore lik'hamphani tsa meriana li
ka etsa chelete e ngata le ho feta.

30:18.202 --> 30:24.710
Ke bolela hore, liteko feela li entse bo-bilione.

30:24.710 --> 30:33.593
Bon, kgang ke hore: 'Haeba le batla hore re etse seo, le
tlameha ho le lefella.' Hobane ha ba na tjhelete ya sona.

30:33.593 --> 30:39.136
'Mme haeba re o fa yona, o tlameha ho arolelana le
rona dipoelo'. Mme ke moo ba tobanang le bothata teng:

30:39.136 --> 30:45.614
Hela, ema hanyane, re tla latela sena joang, o re
kolota eng, 'me likonteraka li shebahala joang?

30:45.614 --> 30:55.558
Mme ha ho na le mekha e 193 e fihlelang tumellano, mme e
mong le e mong a batla karolo ya hae, ho thata ho

30:55.558 --> 31:02.528
kgotsofatsa takatso ya bohle ya ho etsa phaello ka mafu a batho.

31:02.528 --> 31:07.561
Ho feta moo, lik'hamphani tsa
meriana ha li batle ho tlohela taolo.

31:11.350 --> 31:16.643
Ho dumelwa hore dinaha tse batlang di futsanehile di
na le mefuta ena e mengata ya diphedi, e ka fetolwang

31:16.643 --> 31:20.030
tjhelete e ngata ke dikhamphani tse kgolo tsa meriana.

31:20.030 --> 31:30.257
Sena se simolohile kopanong ya 1992 moo phihlello ya mehlodi
ena ya bophelo bo botle e neng e nkuwa e le mohlodi wa naha.

31:30.257 --> 31:36.389
Jwalokaha ho ne ho le jwalo pele ka ditlama le dintho tse
tshwanang, moo dikhamphani tsa meriana di ileng tsa fihla mme tsa

31:36.389 --> 31:41.126
nka tsebo ya batho ba matswallwa ya tshebediso
ya ditlama e le hore di ka ntshetsa pele meriana

31:41.126 --> 31:44.046
le ho etsa dimilione le dibilione tsa didolara.

31:44.046 --> 31:48.920
Mme matsoalloa, ba neng ba na le tsebo, ba
ile ba fumana qubu e kgolo ya 'lefeela'.

31:48.920 --> 31:54.466
Hantle, ba ithutile ho tsoa ho sona, mme seo ha
se hobane bahlanka ba lipuisano ba lichaba tsa

31:54.466 --> 31:57.929
Afrika ba lumellana le 'na le uena. Ha ba lumellane.

31:57.929 --> 32:06.171
Mekgwetho ya bona ya ditjhelete e tsamaellana le ya dikhamphani
tsa meriana, tse nang le mekgwetho ya tsona e totobetseng.

32:06.171 --> 32:15.390
Mme WHO e batla ho kgona ho bebofatsa tsamaiso ya kabo,
ke hore, ho phethela, ho laola le ho amohela dikonteraka.

32:15.390 --> 32:18.538
Ka mantsoe a mang, ba batla ho ba le seabo phallong ea chelete.

32:18.538 --> 32:25.255
Mme ba theha tsamaiso e ntjha ya tsamaiso, e leng Kopano ya
Mekgatlo , e tshwanang haholo le se entsweng

32:25.255 --> 32:33.038
ka Tumellano ya Moralo ya Machaba a Kopaneng
mabapi le Phetoho ya Tlelaemete. Ke bohlanya!

32:33.038 --> 32:38.879
Ha u re u batla ho kenella phallong ea chelete, ho 'na ho
utloahala eka u batla ho fana ka liphallelo tse kholo ka

32:38.879 --> 32:46.718
ho fetisisa mona e le hore u ka fumana lipehelo tsa
pele tse hlokahalang tseo u li hlokang ho saena konteraka.

32:46.718 --> 32:53.600
Ba batla ho potlakisa ts'ebetso ea taolo e le hore sehlahisoa
se secha se amoheloe hang-hang 'me se qale ho rekisoa.

32:53.600 --> 33:00.997
Ba batla mokhoa ona o hokahanyang oa lichelete, o neng o se o
amohetsoe litokisong tsa selemo se fetileng tsa Melao ea Machaba

33:00.997 --> 33:05.492
ea Bophelo bo Botle, oo United States e leng karolo ea oona.

33:05.492 --> 33:08.531
Ha ke eso utloe letho ho tsoa ho Donald Trump mabapi le sena.

33:08.531 --> 33:12.929
Haeba ho na le motho ea tsoang United States
ea mametseng, ka kopo phahamisa taba ena! –

33:12.929 --> 33:19.186
Ntšoarele, Mopresidente Trump, u na le nako ho fihlela ka la
19 Phupu ho romella lengolo ho Mokhatlo oa Lefatše oa Bophelo

33:19.186 --> 33:23.085
(WHO) le hananang le liphetoho tsa Melao ea Machaba ea Bophelo.

33:23.085 --> 33:30.188
Hantle, e 'ngoe ea melaoana e phethahalatsang, o hlahisitse – ka
mokhoa o khahlang ka nako e behiloeng ea likhoeli tse tšeletseng,

33:30.188 --> 33:36.117
e leng se bolelang hore nako e behiloeng ke WHO e tla
feta ka la 19 Phupu pele ho nako e behiloeng ke molaoana ona.

33:36.117 --> 33:43.170
Le pele Marco Rubio e e-ba Mongoli oa Naha, o ile a laela Ofisi
ea Litaba tsa Kantle ho hlahloba kapa ho boela ho hlahloba

33:43.170 --> 33:50.592
litumellano tsohle tsa rona tsa machaba, 'me e khutle ka
likhothaletso mabapi le hore na re lokela ho ikhula kapa ho sala.

33:50.592 --> 33:55.571
Mme ditshisinyo tsena di tla
phatlalatswa feela kamora la 19 Phupu?

33:55.571 --> 33:58.048
Haeba ba hloka matsatsi a 180 kaofela.

33:58.048 --> 34:06.360
Hobane, jwalo ka ha o tseba, o qadile ho busa feela ka la
20 Pherekhong. Mme la bo19 ho hlakile hore le pele ho moo.

34:06.360 --> 34:15.384
Ha e le hantle, United States ha e tsotelle hore na re karolo
ea litumellano tsena tsa machaba ka nako efe kapa efe kapa che.

34:15.384 --> 34:22.915
Haeba ba etsa qeto ya ho ikgula tumellanong ya matjhaba, ba mpa
ba tsamaya feela mme ha ba kgathallehe hore na ba tla etsang.

34:22.915 --> 34:28.806
Empa kamoo dintho di leng kateng ha jwale, re lehlakore le
saenneng Tumellano ya Melao ya Bophelo bo Botle ya Matjhaba.

34:28.806 --> 34:35.469
Mme diphetoho tse amohetsweng di theha mokgwa wa tshehetso
ya ditjhelete o ka nnang wa lebisa dibilione tsa didolara

34:35.469 --> 34:41.079
tlhahisong ya dibetsa tsa baeloji lefatsheng ka bophara.

34:41.079 --> 34:46.507
Mme sena se qothisana lehlokoa ka kotloloho le lidolara tse
libilione tse tharo le halofo tseo Lekala la rona la

34:46.507 --> 34:51.808
Tshireletso le di abelang selemo le selemo, ho kenyeletsa
dihlahiswa tsena kaofela ka hara lethathamo la rona la thepa.

34:51.808 --> 34:57.228
Na re theha peisano e ncha ea libetsa tsa baeloji
mona, e etselitsoeng ho tšoana le Ntoa ea Mantsoe?

34:57.228 --> 34:59.860
Hantle, lik'hamphani tsa meriana ha li na taba ka seo.

34:59.860 --> 35:04.064
U tla saena konteraka le Lefapha la Tshireletso la US.

35:04.064 --> 35:10.087
Mme ba tla saena konteraka le tsamaiso ya
PABS ya WHO. Ka tsela efe kapa efe, ba a hlola.

35:10.087 --> 35:14.423
Mme o a tseba, ho dula ho le jwalo. O beha
lehlakore lena kgahlanong le lehlakore leo.

35:14.423 --> 35:17.681
Empa batho ba e qobellang ba tla hlola leha ho le joang.

35:17.681 --> 35:21.204
Ntle le haeba re ba bohlale mme re iphetetse.

35:21.204 --> 35:28.673
Mme, jwalo ka ha ke boletse, ke na le tshepo e hlokolosi ya hore
re tla tswela pele ho ba le nako ya ho senola nnete e bonolo.

35:28.673 --> 35:35.733
Hore dihlahiswa tsena, tseo indasteri ya meriana e di
sebedisitseng dilemong tse hlano tse fetileng, ditlhahlobo tsa

35:35.733 --> 35:43.463
boqhekanyetsi, disebediswa tse bolayang batho, dihlahiswa tse
kang Remdesivir le tse ding, le sethala sa mRNA, ha se dihlahiswa

35:43.463 --> 35:48.907
tsa bophelo bo botle. Ke dihlahiswa tsa ho etsa phaello.

35:48.907 --> 35:59.087
Ba nka feela batho ba phetseng hantle mme ba ba fetola batho
ba shoeleng kapa bareki ba bophelo bohle hobane ba ba lematsa.

35:59.087 --> 36:02.618
Batho ba bangata har'a bamameli ba hao mohlomong baa tseba sena.

36:02.618 --> 36:11.064
Empa o a tseba, ba buisani ba hlokomolohile seo
bohle re seng re se utloisisa. Ha ba batle ho utloa seo.

36:11.064 --> 36:14.892
Ha ho motho ea bileng le sebete sa ho
ema ka phaposing ea lipuisano le re:

36:14.892 --> 36:19.696
Ntšoarele, re etsa'ng hona mona? Lihlahisoa tsena ha li thuse.

36:19.696 --> 36:26.120
Mme ha o di reka ka bongata mme o sebedisa dibilione tsa
didolara, o sutumelletsa tjhelete hole le menyetla e molemo.

36:26.120 --> 36:32.858
Ho ne ho tla ba joang haeba batho ba ne ba na le vithamine C,
vithamine A, vithamine D, liminerale, litlama le meriana ea

36:32.858 --> 36:38.148
homeopathic, 'me maemo a bophelo bo botle
lefatšeng ka bophara a ne a phahama hoo batho ba neng

36:38.148 --> 36:41.087
ba se ke ba tšoaetsoa habonolo ke mathata ana?

36:41.087 --> 36:46.681
Che, che, che, che! Ha re batle ho bua
ka seo. Ha re ka etsa chelete ka seo!

36:46.681 --> 36:50.579
Mme o a tseba, ke sona seo re hlileng re sebetsanang le sona.

36:50.579 --> 36:58.853
Mme batho ba bangata baa tseba seo. Empa ha re bua ka se
hlileng se leng ka har'a tokomane ena, ke tla leka ho hlakisa:

36:58.853 --> 37:02.939
Ha e le hantle, ke kgwebo. E bile jwalo kamehla.

37:02.939 --> 37:09.939
Mathata a lehae le lekhotla la toropo ea heno, bolaoli ba
bophelo bo botle ba heno, provense ea heno, naha ea heno.

37:09.939 --> 37:14.110
Ana ke mafelo moo bohatelli bo tlamehang ho fediswa melaong!

37:14.110 --> 37:20.786
Re bua, ka mohlala, ka Molao oa PREP naheng ea United States,
o sireletsang batho ba bakang kotsi e le hore ba se ke ba

37:20.786 --> 37:24.853
qosoa. Ke sona hantle seo Molao oa PREP o itebantseng le sona.

37:24.853 --> 37:30.745
Mme e fa Mongoli oa Bophelo matla a
feteletseng; matla a sa lekanyetsoang, a sa

37:30.745 --> 37:34.780
thibeloeng ho etsa liqeto, feela hobane a rialo:

37:34.780 --> 37:37.704
Hantle, tsietsi e ka hlaha nakong e tlang.

37:37.704 --> 37:42.985
Mme sena ke seo re tla se sebedisa ho e
lwantsha. Ha ho hlokehe hore e ananelwe ke FDA.

37:42.985 --> 37:52.767
Ha ho hlokahale le hore e ananelwe bakeng sa
tshebediso ya tshohanyetso. E ka ba sehlahiswa sa diteko.

37:52.767 --> 37:59.209
Mme ha feela mekhatlo ena e itseng, dipetlele,
dingaka, kapa eng kapa eng, di sebedisa eo ke e laetseng, ha

37:59.209 --> 38:03.931
ho na motho ya ka ba qosang haeba o ka ntshuwa kotsi.

38:03.931 --> 38:11.157
Hantle, ke sebetsa United States. Batho ba ka
fumana lintlha tse ling ka eona ho repealtheprepact.com.

38:11.157 --> 38:16.953
Ke thehile notsafeandnoteffective.com, e buang ka liente.

38:16.953 --> 38:23.508
Ke qalile PCRfraud.com. Seo se
hlakile, 'me e bua ka tlhahlobo ea PCR.

38:23.508 --> 38:28.360
Mme hape ke thehile
maskcharade.com. Hobane limaske ke motlae feela.

38:28.360 --> 38:34.148
Mme haeba batho ba batla ho ithuta haholwanyane
ka tumellano, ba ka ya ho rejectthetreaty.com.

38:34.148 --> 38:40.359
Haeba o ka rata ho ithuta haholwanyane ka
diphetoho , o ka etela rejecttheamendments.com.

38:40.359 --> 38:48.114
Mme ha o batla ho ntetsetsa, nthomelle molaetsa o
mokgutshwane, imeile, Signal, Telegram, WhatsApp

38:48.114 --> 38:52.016
kapa eng kapa eng, nomoro ya ka ke 310-619-3055.

38:52.016 --> 38:54.602
Ke tiisitse ka lintho tsena kaofela.

38:54.602 --> 38:58.532
Batho bana ba leka ho bolaea batho. Ba leka ho bolaea ka boomo.

38:58.532 --> 39:03.844
Ba leka ho baka kotsi ka lihlahisoa
tsena, tseo ba reng li pholosa bophelo.

39:03.844 --> 39:08.719
Mme ba batla ho di fetola ka ho toba
letlotlo la setjhaba le akaretsang.

39:08.719 --> 39:15.133
Tlhaloso ea lentsoe lena kapa poleloana ena e batla e
tšoana le ea moea, oksijene kapa khanya ea letsatsi.

39:17.391 --> 39:21.586
Ho na le ho hongata haholo hoo o ka
fumanang sohle seo o kileng wa se batla.

39:21.586 --> 39:24.047
U sebedisitse lentswe lena ka tsela ya lona ya sebele.

39:24.047 --> 39:31.080
U phehile kgang ya hore bohareng ba 2021, dinaha tse
futsanehileng di ne di sotleha ka kgethollo ya meento.

39:32.921 --> 39:37.617
Dinaha tsohle tse ruileng di ka be di se
di nkile liente tsena tsohle tse hlollang.

39:37.617 --> 39:42.971
Hona joale re hloka bokgoni bo boholo haholo ba
tlhahiso lefatsheng ka bophara, hoo lefatshe le tletseng

39:42.971 --> 39:47.813
meriana, disebediswa, mekgwa ya tlhahlobo le meento.

39:47.813 --> 39:51.695
Oho, o batla mRNA e 'ngoe? U batla tse kae?

39:51.695 --> 39:56.211
O a tseba, li tsoa ka kotloloho moleng oa tlhahiso. Ke bohlanya.

39:56.211 --> 39:59.258
E, ho joalo. Ke phediso e kholo.

39:59.258 --> 40:04.143
Ha ba batle linaha tse sa nkeng karolo lenaneong lena, hobane ka
nako eo re ne re tla bona bopaki ba hore

40:04.143 --> 40:09.336
batho ba moo ha ba shoele liente haeba ba sa li
fumane. Taba ke ea phokotso ea palo ea batho.

40:09.336 --> 40:16.407
Hantle, James, ho bonahala eka moahi ea tloaelehileng o
hloka ho tseba ka sena, a kenelle ho sona 'me a nke khato.

40:16.407 --> 40:22.265
Nako ea ho qetela ea ho hana diphetoho tsa selemo se fetileng
tsa Melawana ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle e fela ka Phupu.

40:22.265 --> 40:26.047
Seo ke sa bohlokwa haholo. O boetse o re e etsa papadi.

40:26.047 --> 40:30.399
Qetellong, ba tla bua 'me ba tla
sutumelletsa tumellano ena ea seoa pele ka matla.

40:30.399 --> 40:33.610
Empa re hloka ho qala ho buisana. Re
hloka ho ba le ngangisano e bulehileng.

40:33.610 --> 40:41.422
Kahoo re se re loketse. Ka tsela eo, re ka
buisana ka eona ha tlhaselo ea litaba e fihla.

40:41.422 --> 40:48.584
Mohlomong ba tla re hore Seboka sa Lefatshe
sa Bophelo bo Botle se tla amohela tumellano.

40:48.584 --> 40:57.047
Leha ho le jwalo, tumellano e bolela hore e ke ke ya
saenwa ho fihlela le sehlomathiso sa PABS se kenyeleditswe.

40:57.047 --> 41:03.633
Ke papadi ya kelello. "Re e amohetse, empa re ke
ke ra e saena. Re tla bonana selemong se tlang."

41:03.633 --> 41:11.277
Mme haeba ho le jwalo, haeba seo se etsahetse, ke a tseba hore ke
tla qeta selemo se tlang ke supa kamoo ho ka bang bothoto

41:11.277 --> 41:19.633
kateng ho sebedisa dibilione tsa diponto ho etsa dibetsa
tsa baeloji ho lematsa batho. Ho ka etsahala jwang le jwang?

41:19.633 --> 41:26.487
Kahoo, ka maikutlo a ka, maikutlo a ka a nang le tšepo, ba
itlhamela maemo a timetso ea bona, hobane hang ha batho

41:26.487 --> 41:35.922
ba utloisisa seo ba se etsang, motho ofe kapa ofe ea
nahanang hantle a ka bona hore WHO e tlameha ho nyamela.

41:35.922 --> 41:39.812
Ho lokile haholo. Hantle, ka hona, ke tshepa
hore re ka hlophisa puisano e nngwe ha

41:39.812 --> 41:42.422
letsatsi la ho qetela la Phupu le ntse le atamela.

41:42.422 --> 41:47.033
Re tla dula re buisana. Re a leboha haholo, James
Roguski, ka ho ipha nako ya ho bua le rona kajeno.

41:47.033 --> 41:47.873
Kea leboha!
