1
00:00:00,000 --> 00:00:00,700


2
00:00:00,700 --> 00:00:07,874
"Kungenzeka bathi iNdibano yezeMpilo
yeHlabathi iza kwamkela isivumelwano."

3
00:00:07,874 --> 00:00:16,359
Noko ke, isivumelwano sithi
asinakutyikitywa de kufakwe isihlomelo se-PABS .

4
00:00:16,359 --> 00:00:22,380
Ngumdlalo wengqondo. "Siyamkele, kodwa asikwazi ukuyisayina."

5
00:00:22,380 --> 00:00:28,104
Uhlaziyo ngodliwano-ndlebe olulandelayo:
Njengoko kwakuxelwe nguJames Roguski kudliwano-ndlebe

6
00:00:28,104 --> 00:00:31,585
ngomhla we-10 kuMeyi 2025, ngoku sele kusenzekile:

7
00:00:31,585 --> 00:00:39,136
Ngomhla wama-20 kuMeyi 2025, isivumelwano
sobhubhane samkelwa. Nangona kunjalo, asikafiki emthethweni.

8
00:00:39,136 --> 00:00:44,906
I-Euronews inike ingxelo: "Ezinye iingongoma
zisasavulekile okanye ubuncinci azicacanga."

9
00:00:44,906 --> 00:00:48,945
Kungathatha iminyaka phambi
kokuba isivumelwano siqale ukusebenza.

10
00:00:48,945 --> 00:00:56,218
Kufuneka zibe ngama-60 kwamazwe angama-194 angamalungu
e-WHO azivumele ngokusemthethweni ukuze oku kwenzeke.

11
00:00:56,218 --> 00:00:59,046
Siyavuya kakhulu ukuthetha noJames Roguski kwakhona.

12
00:00:59,046 --> 00:01:01,856
Siza kuxoxa ngesivumelwano sobhubhane se-WHO.

13
00:01:01,856 --> 00:01:05,069
UJames Roguski uthi unendaba ezibalulekileyo kuthi.

14
00:01:05,069 --> 00:01:08,350
Siza kuxoxa ngako konke oku. James,
enkosi kakhulu ngokuthetha nathi!

15
00:01:08,350 --> 00:01:12,500
Owu, enkosi ngesimemo. Ewe, yinto efanelekileyo kakhulu ngoku.

16
00:01:12,500 --> 00:01:17,929
Uyazi ukuba iNkomfa yama-78 yeHlabathi yezeMpilo
ye-WHO iyadibana kwiiveki zokugqibela zikaMeyi.

17
00:01:17,929 --> 00:01:22,242
Kwaye zininzi izinto esinokuthi
sixoxe ngazo. Ungathanda siqale ngantoni?

18
00:01:22,242 --> 00:01:27,799
Ke, olu luhlobo lwenkcazelo entsha. Ababukeli bethu abaninzi sele
benolwazi oluthile ngalo mbandela, kodwa kuza kubakho nabanye

19
00:01:27,799 --> 00:01:30,960
ababukeli abaninzi ekulo mbandela mtsha ngokupheleleyo kubo.

20
00:01:30,960 --> 00:01:37,437
Xa kujongwe zonke izinto eziphazamisa ii-inbox zethu kunye
nee-Twitter feeds zethu, abanye abantu basenokungayiboni loo nto.

21
00:01:37,437 --> 00:01:43,015
Uthi ubekhwaza phezu kwezindlu iminyaka emibini enesiqingatha,
uzama ukwenza abantu baqonde ukubaluleka kwalo mcimbi.

22
00:01:43,015 --> 00:01:49,914
Ngoko ke, masithi abaphulaphuli bethu abazi ukuba kubaluleke
kangakanani na ukwazi iinyaniso malunga nesivumelwano se-WHO.

23
00:01:49,914 --> 00:01:54,156
Unganika umphulaphuli omtsha isishwankathelo esifutshane?

24
00:01:56,164 --> 00:02:04,248
Ngamafutshane: iNdibano yezeMpilo yeHlabathi iza kudibana
eGeneva ukusukela ngomhla we-19 ukuya kowe-27 kuMeyi 2025.

25
00:02:04,248 --> 00:02:07,452
Oku akufani ne-World Health Organisation.

26
00:02:07,452 --> 00:02:11,867
Abathunywa abavela kuwo onke amazwe
bayadibana kwiNdibano yezeMpilo yeHlabathi.

27
00:02:11,867 --> 00:02:15,289
Bamba intlanganiso baze benze izigqibo.

28
00:02:15,289 --> 00:02:22,259
Kuba ngabo ekufanele ukuba babe
ngumzimba olawulayo we-birokrasi ye-WHO.

29
00:02:22,259 --> 00:02:24,664
Zininzi izinto abaza kuxoxa ngazo.

30
00:02:24,664 --> 00:02:29,493
Kodwa eyona ibalulekileyo kuzo yile nto ibinditsalele umdla
kakhulu kule minyaka mithathu idlulileyo,

31
00:02:29,493 --> 00:02:34,414
eneneni nangaphezulu kweminyaka emithathu:
isivumelwano esibizwa ngokuba sisivumelwano sebhubhane.

32
00:02:34,414 --> 00:02:40,540
Inegama elininzi. Abantu abaninzi bayibiza ngokuba
sisivumelwano sobhubhane, nto leyo engumxholo ofanayo.

33
00:02:40,540 --> 00:02:47,734
Kwaye ngale ntsasa ndifumene amaxwebhu aqinisekisa iinkolelo zam.

34
00:02:49,389 --> 00:02:53,976
Nangona kunjalo, la ngamaxwebhu aphumileyo
ngokungekho mthethweni. Akakabi ngamaxwebhu asemthethweni.

35
00:02:53,976 --> 00:03:00,062
Zisenokutshintsha, kodwa ndicinga ukuba ziindaba
ezimnandi ngokwenene. Kwaye yinto endesele ndiyiqondile.

36
00:03:00,062 --> 00:03:05,226
Sekuyiminyaka emithathu bethethathethana
ngesi sivumelwano sobhubhane, kwaye asikagqitywa.

37
00:03:05,226 --> 00:03:13,171
Iingxoxo azikafikeleli kwisivumelwano malunga ne leyo
kuthiwa yi-"Pathogen Access and Benefit-sharing System" (PABS).

38
00:03:13,171 --> 00:03:20,236
Ndiyazi ukuba oku akuyi kuthetha nto kwabo bangazange beve
ngako, kodwa kubonakala ngathi kuza kufuneka ubuncinane

39
00:03:20,236 --> 00:03:25,765
omnye unyaka ukuze bathethathethane ngeli candelo lesivumelwano.

40
00:03:28,867 --> 00:03:35,488
Ngoko ke, uyazi, ngaphakathi ndiyadanisa luvuyo
kuba sinokuba nonyaka omnye wokwenza abantu baqonde

41
00:03:35,488 --> 00:03:40,265
ukuba esi sivumelwano sikwimalini na ngokwenene.

42
00:03:43,304 --> 00:03:47,312
Akuphelanga de kuphele. Kwaye akukapheli okwangoku!

43
00:03:47,312 --> 00:03:50,894
Njengoko kusithiwa, "Akukapheli okwangoku."

44
00:03:50,894 --> 00:03:56,860
Kwaye ezi ngxoxo zaxatyiswa kakubi,
zalahlekisa kwaye zaphazamisa abantu abaninzi.

45
00:03:56,860 --> 00:03:59,820
Siyathemba ukuba siza kucacisa le meko.

46
00:03:59,820 --> 00:04:07,410
Kodwa okwangoku, ndinethemba elilawulwayo lokuba
baza kufuna enye iminyaka ukugqibezela umsebenzi.

47
00:04:07,410 --> 00:04:13,497
Kwaye kulo nyaka, siza kukwazi
ukutyhila into abayenzayo ngokwenene.

48
00:04:13,497 --> 00:04:16,978
Kuhle kakhulu. Kuhle kakhulu. Uyazi, ezo ziindaba ezimnandi.

49
00:04:16,978 --> 00:04:20,835
Undinika ithemba. Ndinethemba elikhulu
ngaphezu kokuba ndilumkile xa ndisiva loo nto.

50
00:04:20,835 --> 00:04:26,062
Kodwa ndingathanda ukuthetha nomphulaphuli
osenokuba uzithethela, 'Kulungile, ezi ziindaba ezimnandi.'

51
00:04:26,062 --> 00:04:30,578
Kodwa ndiyakutsho, akukho mfuneko, kuba ngomhla
wama-25 kuJanuwari, uTrump wenze umsebenzi wakhe.

52
00:04:30,578 --> 00:04:35,275
Uze wasikhupha kwi-WHO. Ukuze
i-WHO ikwazi ukwenza umsebenzi wayo.

53
00:04:35,275 --> 00:04:40,640
Yintoni umahluko lowo owenzayo? I-USA ayisabandakanyekanga.
Loo nto ayindichaphazeli. Uthi ntoni kumntu onjalo?

54
00:04:40,640 --> 00:04:44,015
Kulungile, yile nto bafuna ukuba uyikholelwe.

55
00:04:44,015 --> 00:04:53,283
Kulungile, ndiza kuzama ngamandla am onke ukwenza le nto icace
gca, ukuze abantu abangazange beve ngayo ngaphambili bangadideki.

56
00:04:53,283 --> 00:04:58,430
Kukho omnye umba ngokupheleleyo
ekubonakala ngathi wonke umntu awunaki.

57
00:04:58,430 --> 00:05:04,960
Kwaye oko akunanto yakwenza nento
esasisandul' ukuthetha ngayo, isivumelwano sobhubhane.

58
00:05:04,960 --> 00:05:12,242
Kukho uxwebhu oluvela ngonyaka
ka-1969, iMigaqo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe.

59
00:05:12,242 --> 00:05:15,445
I-United States iselilungu lwesi sivumelwano.

60
00:05:15,445 --> 00:05:21,327
Andikavanga uDonald Trump okanye ulawulo
lwakhe bethetha nelizwi elinye ngesi sivumelwano.

61
00:05:21,327 --> 00:05:26,289
Iyasebenza. Ngumthetho wamazwe
ngamazwe. Inyanzelisa ngokomthetho.

62
00:05:26,289 --> 00:05:37,653
Kwaye ngomhla woku-1 kuJuni 2024, izilungiso zamkelwa
xa i-United States ithathe inxaxheba, kwaye zamkelwa.

63
00:05:37,653 --> 00:05:48,473
Kwaye kukho umhla wokugqibela apho isizwe ngasinye
sinethuba lokubhala ileta elula kwi-WHO size sithi:

64
00:05:48,473 --> 00:05:53,676
Hayi, enkosi, siyazikhaba ezi nguqu kwilizwe lethu.

65
00:05:53,676 --> 00:06:02,875
Siza kuqhubeka nokuthobela iMigaqo yezeMpilo
yaMazwe ngaMazwe ebisele ikho phambi kwezi nguqu.

66
00:06:02,875 --> 00:06:08,679
Oko kunokwenzeka ngokupheleleyo, njengoko iinguqu
ezimbalwa zamkelwa kwiminyaka embalwa eyadlulayo.

67
00:06:08,679 --> 00:06:17,804
Amazwe amane, i-Iran, iSlovakia, iNetherlands kunye neNew
Zealand, abhale ileta enjalo baza bathi, "Hayi, enkosi."

68
00:06:17,804 --> 00:06:23,992
Umhla wokugqibela wokwala ke ngoko ngumhla we-19 kaJulayi 2025.

69
00:06:23,992 --> 00:06:29,993
Kwaye uyazi, akukho mntu uthetha ngayo kuba, xa
sithetha inyani, isivumelwano sobhubhane oluxoxwa

70
00:06:29,993 --> 00:06:34,875
kweveki yokugqibela kaMeyi sesona sisisiseko ngoku.

71
00:06:34,875 --> 00:06:41,926
Kodwa abantu baseMelika ababoni kwaye abangavi
ukuba sisekude kakhulu ekuphumeni kule meko.

72
00:06:44,593 --> 00:06:53,824
Ingaba i-WHO ngumbutho wehlabathi ophumeza imithetho
yeMigaqo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe ngokweenkcukacha?

73
00:06:53,824 --> 00:06:58,481
Kulungile, ndiza kusebenzisa amazwi
akho ndize ndiwatshintshe kancinci nje.

74
00:06:58,481 --> 00:07:00,620
Nceda wenze!

75
00:07:00,620 --> 00:07:05,777
Bafuna ukubonwa njengegunya elikhokelayo nelidibanisayo.

76
00:07:05,777 --> 00:07:06,987
Ewe.

77
00:07:06,987 --> 00:07:10,651
Ndiyazicaphukela ukwenza oku, kodwa
ndizakuze ndonwabe kancinci nawe.

78
00:07:10,651 --> 00:07:16,378
Kulungile. Wonke umntu ofundileyo ngokwenene
iMigaqo yezeMpilo yeHlabathi, makaphakamise isandla.

79
00:07:16,378 --> 00:07:21,026
Kulungile. Sisixwebhu eside. Uninzi lwabantu alukafundi.

80
00:07:21,026 --> 00:07:24,608
Akunjalo kwaphela njengoko abantu becinga.

81
00:07:24,608 --> 00:07:27,010
Kwaye ndiza kuzama ukuyishwankathela.

82
00:07:27,010 --> 00:07:31,765
Sisivumelwano samazwe ngamazwe
esingumgaqo-siseko esibeka imigangatho eliqela.

83
00:07:31,765 --> 00:07:37,525
Kwaye iintlanga zineenjongo ezivumelene ukuba zizifezekise.

84
00:07:37,525 --> 00:07:44,107
Kodwa apho kubaluleke ngokwenene kukwinqanaba
lasekuhlaleni kwilizwe lakho, mhlawumbi

85
00:07:44,107 --> 00:07:48,729
kwiphondo okanye isithili okanye umasipala wakho.

86
00:07:48,729 --> 00:07:54,940
Ngumthetho wasekuhlaleni obangele
iingxaki kule minyaka mihlanu idlulileyo.

87
00:07:54,940 --> 00:08:02,393
Akunjalo ukuba uMlawuli-Jikelele we-WHO angayalela
naliphi na ilizwe ukuba likhuphe imiyalelo okanye lenze

88
00:08:02,393 --> 00:08:07,323
iilockdown okanye nantoni na enjalo. Baphakamisa iingcebiso.

89
00:08:07,323 --> 00:08:12,330
Kwaye oosozigidi ekufuneka ujongane nabo kwinqanaba
lasekuhlaleni, nokuba lelinqanaba lingenjani na...

90
00:08:12,330 --> 00:08:15,437
Kwaye ngokuqhelekileyo liba leleyo lasekuhlaleni kakhulu.

91
00:08:15,437 --> 00:08:20,959
Kuba nabani na okhwankqisa emnyango wakho okanye
okuthintelayo ukuba uye emsebenzini, uthathe uhambo, okanye

92
00:08:20,959 --> 00:08:25,526
uphile ubomi bakho, akunakwenzeka ukuba uphethe ibheji ye-WHO.

93
00:08:25,526 --> 00:08:32,057
Kukho abantu abakule ndawo abaphumeza kwaye
abanyanzelisa imigaqo yasekuhlaleni yezimo ezingxamisekileyo.

94
00:08:33,698 --> 00:08:38,198
Ngoko ke ingxaki yalapha ekuhlaleni.
Kwaye kuxhomekeke ekubeni uhlala phi.

95
00:08:38,198 --> 00:08:45,420
Kukho amabali oyikekayo xa ufunda imithetho
eSingapore okanye eWestern Australia okanye eCanada, okanye...

96
00:08:45,420 --> 00:08:52,331
Uyazi, ndifunde ngomthetho waseSouth
Carolina owandothusayo nokuba ukhona.

97
00:08:52,331 --> 00:08:57,109
Kuthiwa oogqirha kwimeko kaxakeka
banokuphulukana nephepha-mvume labo lokusebenza ukuba

98
00:08:57,109 --> 00:09:00,773
abancedisi ekugabeni izitofu zokugonya nezinto ezinjalo.

99
00:09:00,773 --> 00:09:06,772
Uyazi, yiloo nto ethethwa ngumthetho. Bendisoloko ndicinga ukuba
ngemibutho yezonyango eyenza ubomi bube nzima kuye wonke umntu.

100
00:09:06,772 --> 00:09:13,599
Kodwa ukuba awuqhelanga iMigaqo yezeMpilo yeHlabathi kwaye
awuqhelanga imithetho yasekhaya, imimiselo

101
00:09:13,599 --> 00:09:21,724
nemigaqo, ngoko ke wonke umntu othethe ngale nto,
ukuthetha inyani, usasaze ulwazi olungeyonyani.

102
00:09:25,085 --> 00:09:33,173
Ngoko ke, ungatsho na ukuba imithetho nemimiselo
yasekuhlaleni ngokuqinisekileyo ichaphazeleka kwaye

103
00:09:33,173 --> 00:09:39,007
inxulumene neMimiselo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe?

104
00:09:39,007 --> 00:09:46,826
Sisikhokelo, kwaye bazama ukufezekisa ezi njongo, kwaye
ekugqibeleni, oku kwenzeka kulo lonke inqanaba likarhulumente.

105
00:09:46,826 --> 00:09:53,780
Uke waba namava anje amaxesha amaninzi: uya kwisebe
likarhulumente uzame ukuthatha amanyathelo ngako, baze bathi:

106
00:09:53,780 --> 00:09:57,037
Owu, uxolo, loo nto ingomba wesebe elinye.

107
00:09:57,037 --> 00:10:02,600
Uze uye kuloo sebe bathi, "Hayi, uxolo, luxanduva lwesebe elo."

108
00:10:02,600 --> 00:10:07,827
Bakucinezela. Bafuna ukubeka
ityala kwabanye bonke, kodwa hayi kubo.

109
00:10:07,827 --> 00:10:14,243
Ngoko ke, nantsi into ngokwenene eyenzelwe yiMithetho yezeMpilo
yaMazwe ngaMazwe, kwaye ndiza kuzama ukunika isishwankathelo

110
00:10:14,243 --> 00:10:17,983
esifutshane kakhulu, kuba singahlala apha iintsuku ezininzi.

111
00:10:17,983 --> 00:10:23,456
Sisivumelwano phakathi kwamazwe sokunika ingxelo
yokuba kukho into eyenzekayo kwilizwe lethu, uhlobo

112
00:10:23,456 --> 00:10:27,146
oluthile lokuqhambuka kwesifo, uhlobo oluthile lwengxaki.

113
00:10:27,146 --> 00:10:33,376
Kwaye kanye xa befumanisa into, kufuneka
babe nezixhobo zokwazisa i-WHO kwangoko.

114
00:10:33,376 --> 00:10:37,907
Emva koko i-WHO kufuneka idlulisele lo
myalezo kubo bonke abanye abantu ehlabathini.

115
00:10:37,907 --> 00:10:41,996
Lo ngumsebenzi ongundoqo
woMgaqo-nkqubo wezeMpilo waMazwe ngaMazwe.

116
00:10:41,996 --> 00:10:48,340
Kwaye kwilizwe ngalinye, imithetho elawula olu
hlolo inokuba yintuthumbo ngokugqithisileyo.

117
00:10:48,340 --> 00:10:54,441
Ngoko ke amazwe atyebileyo achithe izigidi zezigidi
zeedola, ngokoluvo lwam, ngobuqhophololo,

118
00:10:54,441 --> 00:11:00,008
ngokusebenzisa indlela ye-PCR ukulawula iifama zawo zankukhu.

119
00:11:02,386 --> 00:11:07,526
Okanye iifama zabo zobisi okanye izikhululo
zokucoca amanzi amdaka, ukukhangela iingxaki baze ngaloo

120
00:11:07,526 --> 00:11:10,444
ndlela bavuse uloyiko (phantsi kwesihloko esithi):

121
00:11:10,444 --> 00:11:15,238
Thixo wam, kuphinde kwabakho ukuqhambuka, kwaye niza kufa nonke.

122
00:11:15,238 --> 00:11:21,880
Kwaye isizathu sezi ngxoxo kukuba amazwe ahlwempuzekileyo
kwihlabathi jikelele akanayo imali yokwenza oko.

123
00:11:21,880 --> 00:11:29,425
Kwaye ezi zivumelwano zenzelwe ukuthatha imali kumazwe kunye
nemibutho etyebileyo, iBhanki yeHlabathi nayo yonke loo

124
00:11:29,425 --> 00:11:38,665
nto, zize ziyigalela kula mazwe mabuhlwempu ukuze akwazi
ukukhangela ezi, uyazi, iintsholongwane zosulelo ezoyikisayo.

125
00:11:40,173 --> 00:11:45,839
Kuba ukuba bafumana ipathogen
eyoyikisayo, baya kufuna ukuyabelana ngayo nabanye.

126
00:11:45,839 --> 00:11:51,491
Yiloo nto endiyikhankanyileyo,
i-"Pathogen Access and Benefit-sharing System" .

127
00:11:51,491 --> 00:11:58,538
Bafuna ukuseka le nethiwekhi yehlabathi jikelele ukuze
bafumane iintsholongwane ezingasoloko zibangela iingxaki.

128
00:11:58,538 --> 00:12:03,894
Igama abalisebenzisayo lithi "izifo ezinokuba yubhubhane".

129
00:12:03,894 --> 00:12:11,571
Kwaye ndiyitolika le nto ndongeza oonobangela
bezifo: "Iintsholongwane ezinenzuzo yokuvelisa ubhubhane".

130
00:12:11,571 --> 00:12:20,075
Ukuba bayadibanisa kule nkqubo ilungelelanisiweyo ye-PABS baze
badlulisele ulwazi lwemfuza, kwaye nayiphi na inkampani ifuna

131
00:12:20,075 --> 00:12:28,580
ukuvelisa uvavanyo okanye ityala okanye enye into etofwayo –
ndiyala ukuzibiza ngokuba zizitofu zokugonya – ke imali echazwe

132
00:12:28,580 --> 00:12:33,663
kwiikhontrakthi, enokuchithwa ekuthengeni ezi zinto, iya kungena.

133
00:12:33,663 --> 00:12:39,685
Ndithetha ukuthi, bathetha ngeemveliso ezininzi
kwezi abanokuthi bazifake kugcino lwesizwe,

134
00:12:39,685 --> 00:12:43,413
belungiselela ukuvusa uloyiko kuni kwixesha elizayo.

135
00:12:43,413 --> 00:12:45,694
Yiloo nto kanye le ntetho-zaviso imalunga nayo.

136
00:12:45,694 --> 00:12:51,155
Leyo yicala loshishino lwalo: "Ukuba
singafumana into yokoyikisa abantu, singenza imali eninzi

137
00:12:51,155 --> 00:12:56,648
kuyo, nokuba akukho ntsholongwane isasazekayo."

138
00:12:56,648 --> 00:13:01,248
Ewe, ndithethe kwakhona nge-PREP-ACT, , e-United States.

139
00:13:01,248 --> 00:13:05,971
Asifuni kungena kwiinkcukacha ngaloo nto
ngoku, kodwa ndiyavuya ukuthetha nabani na ngayo.

140
00:13:05,971 --> 00:13:11,944
Nangona kunjalo, ngokunxulumene noMthetho
we-PREP, amanyathelo okhuseleko nawo ayaxoxwa.

141
00:13:13,907 --> 00:13:16,567
Kwaye ukuze kube sobala:

142
00:13:16,567 --> 00:13:23,406
I-United States ibekele bucala iidola ezizizigidi ezithathu
ezingamaxeshana amabini ngonyaka ukuthenga iimveliso eziza

143
00:13:23,406 --> 00:13:29,749
kongezwa kwisibambiso sesizwe xa kukho ingxaki engxamisekileyo.

144
00:13:29,749 --> 00:13:39,014
Into kanye abayithengayo nabayigcinayo
yimfihlelo ephezulu kuba imba yokhuseleko lwesizwe.

145
00:13:40,733 --> 00:13:50,538
Kodwa uhlahlo-lwabiwo-mali esiluchithayo ekuthengeni iimveliso
zokugcina lukhulu njengohlahlo-lwabiwo-mali lonke lwe-WHO.

146
00:13:50,538 --> 00:13:56,463
Into le-WHO ejonge ukuyiphumeza ngesivumelwano
sobhubhane, ngokwenene iyafana nento eyenzekayo

147
00:13:56,463 --> 00:14:01,429
ngeSivumelwano seSiseko se-UN sokuTshintsha kweMozulu.

148
00:14:03,311 --> 00:14:11,282
Kufuneka ubuyele ku-1992. Kwaye nyaka ngamnye,
zonke izizwe zehlabathi ezivumileyo koku – zonke

149
00:14:11,282 --> 00:14:16,896
ngeZizwe eziManyeneyo – zidibana kwiNkomfa yamaQela (COP).

150
00:14:16,896 --> 00:14:21,624
Iye yajika yaba yintsilelo
yotyalo-mali lwezigidi zezigidi zeedola.

151
00:14:21,624 --> 00:14:28,991
Kwaye yile nto i-WHO ifuna ukuyimisa malunga
nokulungiselela ubhubhane, ukuthintela, kunye nokusabela.

152
00:14:28,991 --> 00:14:38,435
Ufuna ukudala urhulumente wamaphepha omtsha ngokupheleleyo ogxile
ekuthinteleni ubhubhane olandelayo ngokukhangela iintsholongwane

153
00:14:38,435 --> 00:14:42,624
ezingabangeli ngxaki kodwa ezinamandla okwenza njalo.

154
00:14:42,624 --> 00:14:48,041
Ezi zithathwa zisiwe elebhu, zihlalutywe, kwaye ke
zikhutshwe izivumelwano ukuqinisekisa ukuba iimveliso

155
00:14:48,041 --> 00:14:52,718
zikhona esitokweni kwaye zinokuveliswa naphi na ehlabathini.

156
00:14:55,343 --> 00:15:00,091
Bafuna ulwabiwo lwehlabathi lwezixhobo zokuvelisa.

157
00:15:00,091 --> 00:15:08,951
Bafuna ukubeka iliso kwinethiwekhi yolungiselelo nosasazo, kwaye
banendlela edibeneyo yokuxhasa ngemali ukuze bafake izigidi

158
00:15:08,951 --> 00:15:15,306
zezigidi, mhlawumbi nezitriliyoni zeedola,
kuvelisweni lweemveliso... ezithi, ngokoluvo lwam, zibe

159
00:15:15,306 --> 00:15:20,405
zizixhobo zebhayoloji abaceba ngazo ukuhlasela abantu.

160
00:15:20,405 --> 00:15:24,999
Iimvavanyo zixhatshazwe. Iziyobisi zibangela umonakalo omkhulu.

161
00:15:24,999 --> 00:15:30,171
Cinga nje nge-remdesivir, eyenza umonakalo ongaphezu koluncedo.

162
00:15:30,171 --> 00:15:35,403
Kwaye ezi nto zibizwa ngokuba zizitofu zokugonya,
iqonga le-mRNA, zizixhobo zebhayoloji ezenzelwe

163
00:15:35,403 --> 00:15:39,233
ukonakalisa impilo yabantu. Akukho mntu uthetha ngaloo nto.

164
00:15:39,233 --> 00:15:45,117
Umbuzo ngulo: singenza imali engakanani ukuze
sinike abahlobo bethu kwihlabathi jikelele

165
00:15:45,117 --> 00:15:48,560
iikontraki? Ndibabize ngokuba yi-OPEC entsha.

166
00:15:48,560 --> 00:15:52,224
Asizizo amazwe avelisa kwaye
athumele i-oyile kumazwe angaphandle.

167
00:15:52,224 --> 00:15:55,764
Yindlela yokulungelelanisa
iinkampani zikaxakeka zesifo esosulelayo.

168
00:15:55,764 --> 00:16:00,844
Lishishini elilugonyamelo, elifana nelamafia
nelineenkohlakalo, elizele ziingxabano zomdla

169
00:16:00,844 --> 00:16:03,928
ekulindeleke ukuba wonke umntu azimanye nazo.

170
00:16:03,928 --> 00:16:08,842
Kwaye bafuna bonke ukutyikitya kuba befuna isabelo sabo.

171
00:16:08,842 --> 00:16:17,024
Ngoko ke uthi wonke umkhakha wotshintsho
lwemozulu ngokwenene yile modeli bafuna ukuyikopa?

172
00:16:17,024 --> 00:16:25,092
Ewe, ngokwenene. Ndithetha ukuthi, ayisiyiyo ithiyori yotshintsho
lwemozulu, kodwa licebo lokuba kufuneka woyike, woyike kakhulu.

173
00:16:25,092 --> 00:16:30,129
Asinabo ubungqina. Sekuyiminyaka engama-30
sisebenza ngokuchasene noku, kwaye iza isiba kubi.

174
00:16:30,129 --> 00:16:35,014
Sinike imali eninzi, akunjalo? Ngoku
yimfazwe yeetriliyoni zeedola, uyazi.

175
00:16:35,014 --> 00:16:41,559
Kwaye le modeli yokuseka urhulumente wamasebe
odibana kanye ngonyaka, owamkela iminikelo evela kumazwe,

176
00:16:41,559 --> 00:16:45,803
njalo njalo. Yingcamango yesivumelwano esisisiseko.

177
00:16:45,803 --> 00:16:53,420
Kwaye, uyazi, ngonyaka ka-2021, xa
baqala ngesivumelwano sobhubhane, bathi:

178
00:16:53,420 --> 00:16:57,654
Ngoko ke, siza kufuna iibhiliyoni ezingama-33 zeedola ngonyaka.

179
00:16:57,654 --> 00:17:03,940
Kulungile, ndiyatshintsha ingqondo. Isenokuba
ibingama-31, kodwa ibikwizinga le-30 leebhiliyoni zeedola.

180
00:17:03,940 --> 00:17:09,314
Kulungile. Uhlahlo-lwabiwo-mali lwe-WHO lonke luphakathi
kweebhiliyoni ezintathu enesiqingatha, imali eninzi

181
00:17:09,314 --> 00:17:12,787
leyo, kodwa thina sithetha ngokuphindwe kalishumi elo nani.

182
00:17:12,787 --> 00:17:17,936
Kwaye i-United States yodwa ichitha esi
sixa-mali ekuthengeni iimveliso kwiinkampani zamachiza.

183
00:17:17,936 --> 00:17:24,209
Ngoko ke, izitofu zokugonya namayeza nayo nayiphi
na enye into oyithengayo, zifumanele ngokwaneleyo.

184
00:17:24,209 --> 00:17:32,654
Akukho mfuneko yokubhengeza ingxaki kwaye wenze abantu
bathathe iimveliso. Kuba zivela ngokungapheliyo, akunjalo?

185
00:17:32,654 --> 00:17:37,139
Ukuba ukhe wasebenza kwezorhwebo,
uyazi ukuba iimveliso ziphelelwa lixesha.

186
00:17:37,139 --> 00:17:40,647
Ngoko ke ivelisa izitofu zokugonya ezimbalwa
eziphelelwa lixesha emva kweminyaka emihlanu.

187
00:17:40,647 --> 00:17:44,233
Okanye nokuba yeyiphi na imhla
yokuphelelwa lixesha, kufuneka wenze ezintsha.

188
00:17:44,233 --> 00:17:49,058
Kwaye ukuba nje kugqitywa ngokuzolileyo ukuba
kufuneka sibe nesi neso kwisitokhwe, lishishini

189
00:17:49,058 --> 00:17:53,608
elinekorupshoni elinokusetyenziselwa ukwenza imali.

190
00:17:53,608 --> 00:18:01,154
Ucele abo babefunde amaxwebhu oMgaqo-nkqubo
wezeMpilo weHlabathi ukuba baphakamise izandla.

191
00:18:01,154 --> 00:18:04,600
Zithini amathuba ngorhulumente wethu?

192
00:18:04,600 --> 00:18:08,424
Kuthekani ngabantu abakumasipala wezempilo nakwi-CDC?

193
00:18:08,424 --> 00:18:13,076
Ingaba abantu aba bayakufunda oku? Ingaba bayakwazi ngale nto?

194
00:18:13,076 --> 00:18:20,162
Ngokuqinisekileyo kukho abantu kuburokrasi
abayaziyo ngale nto kuba babandakanyekile kwiingxoxo.

195
00:18:20,162 --> 00:18:25,279
Mhlawumbi basekulawulweni, mhlawumbi abakho.

196
00:18:25,279 --> 00:18:32,709
Ingongoma kuko konke oku kukuba, "Ingaba
bekukho ithuba lokuba uluntu luveze izimvo zalo?"

197
00:18:34,803 --> 00:18:40,918
Ukuza kuthi ga ngoku, i-WHO ipapashe
okokugqibela inguqulelo esemthethweni

198
00:18:40,918 --> 00:18:46,880
yesivumelwano sobhubhane ngomhla wama-27 kuMeyi 2024.

199
00:18:48,623 --> 00:18:56,187
Ngokwemigaqo yayo, i-WHO kufuneka ifumanise zonke
iingxelo eziza kuxoxwa ngazo kwintlanganiso eqala ngomhla

200
00:18:56,187 --> 00:19:01,858
we-19 kuMeyi, kwiiveki ezintandathu phambi kwentlanganiso.

201
00:19:03,670 --> 00:19:07,756
Kulungile, namhlanje yi-10 kaMeyi, kwaye sesiphantse safika.

202
00:19:07,756 --> 00:19:13,080
Ndifumene iinguqulelo ezivuzisiweyo, kodwa
akukho namnye wamaxwebhu esithetha ngawo

203
00:19:13,080 --> 00:19:16,850
apha opapashiweyo ukuze abantu baxoxe ngawo.

204
00:19:16,850 --> 00:19:21,967
Kwaye kubonakala ngathi bafuna ukwenza umdlalo weqonga.

205
00:19:21,967 --> 00:19:30,080
Kukho amagama athile endingathanda ukuwacacisa
kakhulu kubantu ngokubhekiselele kwisivumelwano.

206
00:19:30,080 --> 00:19:35,842
Abantu abaninzi bayibiza ngokuba sisivumelwano
sobhubhane. Ngokusesikweni, sisivumelwano sobhubhane.

207
00:19:35,842 --> 00:19:40,076
Zombini ezi magama zilungile. Akufuneki uxinezeleke ngaloo nto.

208
00:19:40,076 --> 00:19:44,749
Malunga nenyanga eyadlulayo,
abathethathethani bafikelela kwinqanaba apho bathi:

209
00:19:44,749 --> 00:19:51,240
Kulungile, zonke iindawo ezibalulekileyo kunye nombhalo wonke
walo mxholo ziluhlaza, nto leyo ethetha ukuba siyavumelana nawo.

210
00:19:51,240 --> 00:19:57,139
Ngoko ke bafikelela kwisivumelwano, kodwa esi sivumelwano
sihlehlise isihlomelo esibaluleke kakhulu esimalunga

211
00:19:57,139 --> 00:20:05,405
"neNkqubo yokuFikelela nokuLwabelana ngeziZibonelelo
zeentsholongwane" kude kube ngomhla oza kulandela.

212
00:20:05,405 --> 00:20:11,631
Ngoko ke nivumelene ngezinto
ezininzi, kodwa niyazi nokuba akukagqitywa.

213
00:20:11,631 --> 00:20:18,131
Nangona kunjalo, baya kwenza kubonakale ngathi
sonke singonwaba kakhulu, kuba "wonke umntu uyavuma".

214
00:20:18,131 --> 00:20:23,163
Kwaye baza kuseka iqela elisebenzayo ukuze
bacacise imiba enempikiswano kakhulu kunyaka ozayo.

215
00:20:23,163 --> 00:20:27,990
Kwaye mandicacise kancinci ngendlela oku kuqale ngayo.

216
00:20:27,990 --> 00:20:35,184
Ukuba ubuyela emva iminyaka embalwa uze ukhumbule
indlela i-Omicron eyangena ngayo kwiingqondo zethu.

217
00:20:35,184 --> 00:20:36,811
Ewe.

218
00:20:36,811 --> 00:20:44,968
Xa i-Afrika eMzantsi neBotswana zafumanisa into abathi yinguqulelo
entsha, eyahluke kakhulu, zaza ziyibiza ngokuba yi-Omicron,

219
00:20:44,968 --> 00:20:51,506
zanikezela ngokulandelelana kwezinto zofuzo kwihlabathi jikelele.

220
00:20:51,506 --> 00:21:01,592
Abavanga kamnandi xa i-Pfizer ne-Moderna zisebenzise lawa
ekwenzeni iimveliso zokomeleza, kwaye abafumana mali yanto.

221
00:21:01,592 --> 00:21:06,290
Impahla yabo yobukrelekrele, ababeyichonge
kwaye beyenze yafumaneka kwihlabathi,

222
00:21:06,290 --> 00:21:10,491
yenza i-Pfizer ne-Moderna zenza imali eninzi.

223
00:21:12,897 --> 00:21:18,366
Ngoko ke bavumela ukufikelela kule
ntsholongwane, kodwa ingeniso ayizange yabelwe nabo.

224
00:21:18,366 --> 00:21:22,855
Kwaye yile nto kanye leyo yonke le nto imalunga
nayo. Amazwe atyebileyo nazo zonke iinkampani

225
00:21:22,855 --> 00:21:25,795
zamachiza zifuna ukuchitha iibhiliyoni zeeponti.

226
00:21:25,795 --> 00:21:33,581
Bafuna onke amazwe ahluphekileyo ukuba achithe izigidi zezigidi
zeedola ekukhangeleni isifo esilandelayo esikhulu

227
00:21:33,581 --> 00:21:40,834
nesoyikisayo, baze basinikezele kubo ukuze bakwazi
ukusiguqula sibe ziimveliso zokwenza imali eninzi.

228
00:21:40,834 --> 00:21:44,279
Nento ekuphikisanwa ngayo yile: Sifumana ntoni ngokubuyileyo?

229
00:21:44,279 --> 00:21:48,381
Kwaye yilapho ke apho basaxingile khona, ngale nkqubo ye-PABS.

230
00:21:48,381 --> 00:21:55,334
Ngoko ke ndinethemba elilawulwayo.
Kuzofuneka silinde sibone ukuba kwenzeka ntoni.

231
00:21:55,334 --> 00:22:02,240
Kodwa ndicinga ukuba ndifuna ukuqwashisa
abantu ngento enokuba ngumdlalo weqonga odidayo.

232
00:22:04,248 --> 00:22:08,506
Bafuna ukuzancoma kuba benze umsebenzi wabo kakuhle.

233
00:22:08,506 --> 00:22:14,600
Kodwa bebesithi iminyaka emithathu ukuba
akukho nto ivunyelweneyo de yonke into ivunyelwane.

234
00:22:17,904 --> 00:22:23,763
Kulungile, kubonakala ngathi esona sizathu siphambili sale ngxoxo
kukuba amazwe ahlwempuzekileyo athe, 'Heyi,

235
00:22:23,763 --> 00:22:29,860
asizukunika ufikelelo kwiintsholongwane zethu
ngaphandle kokuba nabelane nathi ngenzuzo'.

236
00:22:29,860 --> 00:22:35,967
Kwaye inkqubo ye-PABS,
isihlomelo, ayibonakali nokuba iyafumaneka.

237
00:22:35,967 --> 00:22:39,220
Baceba ukuthethathethana ubuncinane unyaka.

238
00:22:39,220 --> 00:22:49,826
Kwaye mhlawumbi kwiNkomfa yama-79 ngo-2026, ukuba
bayavumelana ngesihlomelo, amazwe anokutyikitya aze asivume.

239
00:22:53,748 --> 00:23:00,833
Kubantu abatsha abangazange beve ngale nto
ngaphambili, ndiza kuchaza ingxaki yokwenene.

240
00:23:00,833 --> 00:23:09,334
Aba bantu abanakho nelizwi elinye, nelinye ilizwi
malunga noku: 'Heyi, yima kancinci, ukusebenzisa

241
00:23:09,334 --> 00:23:15,928
indlela ye-PCR njengovavanyo lokuxilonga bubuqhophololo.'

242
00:23:15,928 --> 00:23:22,779
Kwaye izinto ezifana ne-remdesivir azincedi,
kodwa zenzakalise zabulala izigidi zabantu.

243
00:23:22,779 --> 00:23:29,728
Iivenkiletha libali eloyikisayo, kwaye iijekisi
zisezozweni ezintsha; iziphumo ebezingalindelekanga zezi

244
00:23:29,728 --> 00:23:33,732
jekisi ngoku ngokwenene zisezozweni zehlabathi jikelele.

245
00:23:33,732 --> 00:23:36,600
Yintoni le? Ninithini nina nonke?

246
00:23:36,600 --> 00:23:42,888
Kwaye seso isizathu abangavumeli
izimvo zoluntu neengxoxo ngalo mbandela.

247
00:23:42,888 --> 00:23:44,990
Kanye. Uchanile ngokupheleleyo.

248
00:23:44,990 --> 00:23:49,514
Ngoko ke into abayifundileyo ngo-2021, xa
babezisa izitofu zokugonya, yeyokuba

249
00:23:49,514 --> 00:23:54,522
ishishini lamachiza belingakhulu ngokwaneleyo.

250
00:23:54,522 --> 00:24:02,022
Kwaye i-WHO isebenzisana ngokupheleleyo
neshishini lamachiza. Yisebe lezentengiso.

251
00:24:02,022 --> 00:24:06,857
Oko kubonisa ubuqili babantu aba. Kodwa ndiye ndalumka.

252
00:24:06,857 --> 00:24:12,926
Ndiyazi ukuba inkcazelo yamagama kwesi
sivumelwano sobhubhane iquka ibinzana elithi "iimveliso

253
00:24:12,926 --> 00:24:16,865
zobhubhane ezifanelekileyo ezinxulumene nempilo".

254
00:24:16,865 --> 00:24:20,255
Kulungile, kodwa awuzichazi ngokwenene.

255
00:24:20,255 --> 00:24:25,767
Ubalisa ngesivumelwano esimalunga 'neMigaqo
yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe'. Kwaye eso besele

256
00:24:25,767 --> 00:24:29,256
sisebenza ukususela ngomhla woku-1 kuJuni 2024.

257
00:24:29,256 --> 00:24:32,662
Kwaye ngokwenene ikhathalele zonke iimveliso zamachiza.

258
00:24:32,662 --> 00:24:38,725
Akukho mifuno-mithi, iivithamini, iiminerali,
amayeza e-homeopathic okanye nantoni na enjalo.

259
00:24:38,725 --> 00:24:45,970
Oku kungamayeza nezixhobo zokuxilonga ezikhohliso,
izixhobo ezifana neeventilator nezinto ezifanayo,

260
00:24:45,970 --> 00:24:50,139
kunye neemveliso zebhayoloji ezifana neentlawulo.

261
00:24:50,139 --> 00:24:55,180
Kodwa baphinde bongeza iinkqubo
zonyango ezisekelwe kwiseli nakwijini.

262
00:24:56,946 --> 00:25:04,506
Ngenxa yokuba bengakunikezanga ikhonkco, kufuneka
uzifunele ngokwakho. Into abayenzayo ngokwenene yile...

263
00:25:04,506 --> 00:25:12,256
Lulwaphulo-mthetho olucwangcisiweyo ukuxhasa ngemali ukusekwa
kweeNkampani ezinkulu zamachiza kwihlabathi jikelele ukuze zifune

264
00:25:12,256 --> 00:25:18,176
iintsholongwane ezingabangeli iingxaki
ngokuqinisekileyo, zize zenze zibonakale ngathi ziyoyikeka

265
00:25:18,176 --> 00:25:21,977
kakhulu, kodwa ezinamandla okubangela ubhubhane.

266
00:25:21,977 --> 00:25:28,165
Emva koko baziphosela kule nethiwekhi yabo yelebhu, benze nantoni
na abayenzayo elebhu, baze baziguqule zibe

267
00:25:28,165 --> 00:25:34,149
ziimveliso amazwe anokutyikitya iikhontrakthi
ngokuzolileyo ukuze azongeze kwiistokhwe zawo.

268
00:25:34,149 --> 00:25:37,953
Kwaye oko kunokusetyenziswa ukwenza
ingeniso, nokuba akukho ntlekele yezifo okanye

269
00:25:37,953 --> 00:25:40,204
ukuqhambuka kwayo okanye nantoni na efana nayo.

270
00:25:40,204 --> 00:25:44,251
(Phantsi kwesilogeni:) "Owu, kufuneka sizilungiselele."

271
00:25:45,757 --> 00:25:50,688
Ndiyazibuza ukuba kwixesha elizayo baza kuba
nayo yonke into phantsi kolawulo na, hayi aba

272
00:25:50,688 --> 00:25:53,998
bongameli base-Afrika abaphambukayo abaneelebhu zabo.

273
00:25:53,998 --> 00:25:59,683
Abazenzela iimvavanyo zabo baze bafumanise ukuba, ewe, uyazi...

274
00:25:59,683 --> 00:26:08,967
Wena unethemba, nam ndinethemba.
Kodwa ndiza kuzisa inyaniso kule nto.

275
00:26:08,967 --> 00:26:12,616
Ngelishwa, uninzi lwaba mongameli abasekho.

276
00:26:12,616 --> 00:26:14,876
Kanye.

277
00:26:17,280 --> 00:26:26,701
Ngoku zibeke endaweni yentloko yelizwe
eyongameli ngokuzinyanzela kwelinye lala mazwe.

278
00:26:26,701 --> 00:26:32,941
Babenengxaki yokuba ngexesha le-Covid, xa
bebefuna ukunyanzelisa iimfuno zokugonywa,

279
00:26:32,941 --> 00:26:37,858
baqaphela bathi, "Owu, asinanto esitratweni."

280
00:26:40,022 --> 00:26:42,819
Babenakho ukwenza imveliso.

281
00:26:42,819 --> 00:26:45,944
Bebengenayo imali yokufumana iikhontrakthi.

282
00:26:45,944 --> 00:26:50,980
Bekukho ukunqongophala kwemveliso, iindawo
zokugcina ezikhenkcezisiweyo, njalo njalo.

283
00:26:50,980 --> 00:26:58,085
Bafunda ukuba kunzima kakhulu ukunyanzelisa
i-odolo yemveliso ongenayo kwisitokhwe okwangoku.

284
00:26:58,085 --> 00:27:06,468
Kulungile, kwaye loo nto akufuneki iphinde yenzeke. Kufuneka
ugcine izixhobo zilungile ukuze zifumaneke nangaliphi na ixesha.

285
00:27:06,468 --> 00:27:14,143
Ukuba bafuna ukunyanzelisa ukuthanda kwabo ebantwini babo, i-WHO
iza kube ilungile ngexesha elifanelekileyo nazo zonke iimveliso

286
00:27:14,143 --> 00:27:19,600
ezifunekayo ukunyanzelisa la myalelo kwinqanaba lasekuhlaleni.

287
00:27:19,600 --> 00:27:25,585
Akunjalo ngathi i-WHO iza kunyanzela
umtyholi wasekhaya ukuba enze oku.

288
00:27:25,585 --> 00:27:33,023
Kuya kwenza izinto zibe lula kwaye uya
kuxhamla kuko. Umahluko ongacacanga kodwa omkhulu:

289
00:27:33,023 --> 00:27:41,543
Ngabakhokeli bakho basekuhlaleni, amagosa karhulumente
asekuhlaleni, amagosa ezempilo, oogqirha nabo bonke abanye

290
00:27:41,543 --> 00:27:51,757
abasakholelwayo ukuba isisombululo sezifo ezosulelayo, emva
kokuba sele ziqhambukile, sisixhobo sobi se-mRNA. Yima kancinci!

291
00:27:51,757 --> 00:27:56,884
Kulungile, ngoko ke ndinethemba. Kwaye
ndinethemba elinengqwalasela kuba andithandi

292
00:27:56,884 --> 00:28:00,421
ukuqikelela kwaye andithandi ukuxela ikamva.

293
00:28:00,421 --> 00:28:05,903
Nangona kunjalo, amaxwebhu abonakala ngathi
angabonisa ukuba kusenokuthatha omnye umnyaka phambi

294
00:28:05,903 --> 00:28:09,499
kokuba bakwazi ukugqibezela esi sivumelwano se-PABS.

295
00:28:09,499 --> 00:28:15,580
Kwaye into ekufuneka siyenzile kukuba siqhubeke
sinamathela kwaye sizityhile ezi mveliso zibe

296
00:28:15,580 --> 00:28:18,522
yile nto ziyiyo. Ezi mveliso zizixhobo zebhayoloji.

297
00:28:18,522 --> 00:28:26,944
Kutheni ke batyikitya isivumelwano sokwenza iimvavanyo
ezingakumbi ezibaxakaxaka, izixhobo, amayeza kunye ne-mRNA?

298
00:28:26,944 --> 00:28:33,686
Loo nto bububi, kwaye ayikho ngenxa yezizathu
zempilo! Yenzelwe ukwabiwa ngokutsha kobutyebi.

299
00:28:33,686 --> 00:28:40,663
Kwaye ndicinga ukuba mhlawumbi singakwazi ukukhanyisa
le nto okunye unyaka phambi kokuba bayivale ityala.

300
00:28:40,663 --> 00:28:48,522
Ukuba kunjalo, ndikholelwa ukuba ikhontrakthi
yam kusoap opera iye yandiswa ngomnye umnyhadala.

301
00:28:50,140 --> 00:28:53,829
Uyazi, sendidiniwe yi-WHO.

302
00:28:53,829 --> 00:28:58,992
Kodwa kubonakala ngathi abakayithethathethisi
ngokupheleleyo isihlomelo esimalunga 'nokufikelela

303
00:28:58,992 --> 00:29:02,452
kwiintsholongwane ezibangela izifo kunye nokwabiwa kweenzuzo'.

304
00:29:02,452 --> 00:29:07,085
Kwaye kufuneka senze kube nzima
ukuba bangaze bakwazi ukwenza oko.

305
00:29:07,085 --> 00:29:13,646
Kanye. Uthi into yokugqibela oyifunayo
yingxoxo yaselubala ngako konke oku.

306
00:29:13,646 --> 00:29:17,494
Kwaye bendingabuza, ukuba iirhuluneli
zehlabathi, kwaye zonke zibonakala ziyixhasa le nto...

307
00:29:17,494 --> 00:29:21,046
Jonga nje impendulo kubhubhane we-Covid!

308
00:29:21,046 --> 00:29:24,706
Ukuba ngenene bebeyifuna le ntwanano, kutheni
le nkqubo ithatha ixesha elide kangaka?

309
00:29:24,706 --> 00:29:26,757
Kutheni i-WHO ifuna ixesha elininzi kangaka kuyo?

310
00:29:26,757 --> 00:29:28,897
Andicingi ukuba bafuna ukulinda omnye unyaka.

311
00:29:28,897 --> 00:29:33,382
Ufuna ukuyilungisa ngoku, akunjalo?

312
00:29:33,382 --> 00:29:38,999
Bazame. Kodwa ke, yile nto kanye eyona ngongoma.

313
00:29:38,999 --> 00:29:42,280
Ndiza kuphinda nje into endisele ndiyithethile.

314
00:29:42,280 --> 00:29:47,634
Amazwe ahlwempuzekileyo ehlabathi aphoqelelwa
ngamazwe atyebileyo ukuba achithe izigidi zezigidi

315
00:29:47,634 --> 00:29:53,554
zeedola ekukhangeleni iintsholongwane ezibangela izifo.

316
00:29:53,554 --> 00:30:01,179
Kukho iyantlukwano enkulu yezinto eziphilayo kummandla wase-Amazon
nakwihlathi elingasezantsi kweSahara nakuyo yonke enye indawo.

317
00:30:01,179 --> 00:30:05,372
Ngoku amazwe ahlwempuzekileyo kulindeleke
ukuba achithe imali eninzi kakhulu ekukhangeleni

318
00:30:05,372 --> 00:30:09,358
izinto ezibangela izifo nasekuvavanyeni zona.

319
00:30:09,358 --> 00:30:14,366
Ukuze bakwazi ukufaka olu lwazi lutsha kule nethiwekhi yelebhu.

320
00:30:14,366 --> 00:30:18,202
Ukuze iinkampani zamachiza zenze imali eninzi ngakumbi.

321
00:30:18,202 --> 00:30:24,710
Nditsho, iimvavanyo zodwa ziye zadala oosozigidi.

322
00:30:24,710 --> 00:30:33,593
Kulungile, ingxoxo ithi: 'Ukuba ufuna sikwenze
oko, kufuneka uhlawulele.' Kuba abanayo imali yako.

323
00:30:33,593 --> 00:30:39,136
'Kwaye ukuba sikunika yona, kufuneka wabelane
ngenzuzo'. Kwaye kulapho ke bajongana khona nengxaki:

324
00:30:39,136 --> 00:30:45,614
Heyi, yima kancinci, siza kulandelela njani le nto,
kwaye usityala ntoni, kwaye iikhontrakthi zinjani?

325
00:30:45,614 --> 00:30:56,371
Kwaye xa kukho amaqela ali-193 afikelela kwisivumelwano,
kwaye wonke umntu efuna isabelo sakhe, kunzima ukwanelisa

326
00:30:56,371 --> 00:31:02,528
umnqweno wabo bonke wokwenza inzuzo ngokugula kwabantu.

327
00:31:02,528 --> 00:31:07,561
Ngaphezu koko, iinkampani zamachiza azifuni kuyeka ukulawula.

328
00:31:11,350 --> 00:31:16,502
Kukholelwa ukuba amazwe angawona atyebileyo
anolu hlobo lwezinto eziphilayo, olunokuguqulwa

329
00:31:16,502 --> 00:31:20,030
lube yimali eninzi ziinkampani ezinkulu zamachiza.

330
00:31:20,030 --> 00:31:30,257
Oku kuqala kwinkomfa ka-1992 apho ukufikelela kwezi
zibonelelo zebhayoloji kuthathwa njengesibonelelo sesizwe.

331
00:31:30,257 --> 00:31:36,727
Njengoko kwakunjalo ngaphambili ngeziqholo nezinye izinto
ezifanayo, apho iinkampani zamachiza zafika zaza zathatha ulwazi

332
00:31:36,727 --> 00:31:44,046
lwabantu bomthonyama malunga nokusetyenziswa kwezityalo zemithi
ukuze zivelise amayeza kwaye zenze izigidi neebhiliyoni zeedola.

333
00:31:44,046 --> 00:31:48,920
Kwaye abemi bomthonyama, ababenolwazi,
bafumana imfumba enkulu 'yento ingenanto'.

334
00:31:48,920 --> 00:31:54,481
Kulungile, bafunde kuko oko, kwaye oko
akusisokuba abathethathethani abavela kumazwe

335
00:31:54,481 --> 00:31:57,929
ase-Afrika bayavumelana nam nani. Abavumelani.

336
00:31:57,929 --> 00:32:06,171
Iimfuno zabo zemali ziyahambelana nezo
zeenkampani zamachiza, ezinazo ezazo iimfuno ezicacileyo.

337
00:32:06,171 --> 00:32:15,390
Kwaye i-WHO ifuna ukukwazi ukulungiselela ulwelo lwokuhanjiswa,
oko kukuthi, ukuqukumbela, ukulawula nokuvuma iikhontrakthi.

338
00:32:15,390 --> 00:32:18,538
Ngamanye amazwi, bafuna ukuba nenxaxheba kuhambo lwemali.

339
00:32:18,538 --> 00:32:26,717
Kwaye benza urhulumente omtsha wokwenene, iNkomfa yamaQela
, ofana kakhulu noko kwenziwa ngeSivumelwano esiSiseko

340
00:32:26,717 --> 00:32:33,038
seZizwe eziManyeneyo sokuTshintsha kweMozulu. Bubudenge obu!

341
00:32:33,038 --> 00:32:39,346
Xa uthi ufuna ukuba yinxalenye yokuhamba kwemali, kuvakala kum
ngathi ufuna ukunika iiriphabhoni ezinkulu

342
00:32:39,346 --> 00:32:46,718
kakhulu apha ukuze ufumane iimeko
eziyimfuneko ozidingayo ukuze usayine ikhontrakthi.

343
00:32:46,718 --> 00:32:53,600
Bafuna ukukhawulezisa inkqubo yokulawula ukuze
imveliso entsha ivunywe kwangoko kwaye ifakwe esirhintsweni.

344
00:32:53,600 --> 00:33:00,742
Bafuna esi sixhobo-mali sidibanisayo, esele samkelwe
kuhlengahlengiso lonyaka ophelileyo lwemigaqo yezempilo

345
00:33:00,742 --> 00:33:05,492
yamazwe ngamazwe, apho i-United States ithatha inxaxheba.

346
00:33:05,492 --> 00:33:08,531
Andikavanga nto kwaphela evela
kuDonald Trump ngale nto okwangoku.

347
00:33:08,531 --> 00:33:12,929
Ukuba kukho nabani na osuka e-United States
ophulaphulayo, nceda uphakamise lo mcimbi! –

348
00:33:12,929 --> 00:33:18,727
Uxolo, Mongameli Trump, untsuku olungadlulanga
umhla we-19 kaJulayi ukuthumela ileta kwi-WHO,

349
00:33:18,727 --> 00:33:23,085
uyikhanyele izilungiso kuMgaqo-siseko wezeMpilo weHlabathi.

350
00:33:23,085 --> 00:33:29,871
Kaloku, enye yezimiselo eziphunyezayo, wayiphakamisile – okunika
umdla kukuba yayinomhla wokugqibela weenyanga ezintandathu,

351
00:33:29,871 --> 00:33:36,117
nto leyo ethetha ukuba umhla wokugqibela we-WHO uza kudlula
ngomhla we-19 kaJulayi phambi komhla wokugqibela walo mthetho.

352
00:33:36,117 --> 00:33:43,401
Naphambi kokuba uMarco Rubio abe nguNobhala Wezangaphandle,
wayalela i-Ofisi Yezangaphandle ukuba ihlole okanye iphinde ihlole

353
00:33:43,401 --> 00:33:50,592
zonke izivumelwano zethu zamazwe ngamazwe ize ibuye nezindululo
malunga nokuba simele sikhuphekelwe na okanye sihlale.

354
00:33:50,592 --> 00:33:55,571
Kwaye ezi zindululo ziza kupapashwa
kuphela emva komhla we-19 kaJulayi?

355
00:33:55,571 --> 00:33:58,048
Ukuba badinga iintsuku ezipheleleyo eziyi-180.

356
00:33:58,048 --> 00:34:06,360
Kuba, njengoko usazi, uthathe isikhundla kuphela ngomhla wama-20
kuJanuwari. Kwaye umhla we-19 ngokucacileyo ungaphambi koko.

357
00:34:06,360 --> 00:34:15,384
Ngokwenene, i-United States ayikhathali nokuba singamalungu
na ezi zivumelwano zamazwe ngamazwe ngalo naliphi na ixesha.

358
00:34:15,384 --> 00:34:22,915
Ukuba bagqiba kwelokuba barhoxe kwisivumelwano samazwe
ngamazwe, bayahamba nje bengakhathali ukuba baza kwenza ntoni.

359
00:34:22,915 --> 00:34:28,806
Kodwa ke, njengoko izinto zimi ngoku, singamaqela
asayinileyo kuMgaqo-siseko wezeMpilo waMazwe ngaMazwe.

360
00:34:28,806 --> 00:34:35,194
Kwaye izilungiso ezamkelweyo zenza indlela
yokuxhasa ngemali enokuthi ityhalele iibhiliyoni zeedola

361
00:34:35,194 --> 00:34:41,079
kwimveliso yezixhobo zebhayoloji kwihlabathi jikelele.

362
00:34:41,079 --> 00:34:48,303
Kwaye oku kukhuphisana ngqo neebhiliyoni ezintathu
enesiqingatha zeedola ezabelwa yiSebe lezoKhuselo lethu minyaka

363
00:34:48,303 --> 00:34:51,808
le, ukuze kuqukwe zonke ezi mveliso kwizibonelelo zethu.

364
00:34:51,808 --> 00:34:57,228
Ingaba sidala ugqatso olutsha lwezixhobo
zebhayoloji apha, olumiselwe ngokweMfazwe Yomlomo?

365
00:34:57,228 --> 00:34:59,860
Kaloku, iinkampani zamachiza azikhathali ngaloo nto.

366
00:34:59,860 --> 00:35:04,064
Uza kutshaina isivumelwano neSebe lezoKhuselo lase-US.

367
00:35:04,064 --> 00:35:10,087
Kwaye baza kutshixa isivumelwano nenkqubo ye-PABS
ye-WHO. Nokuba kwenzeka ntoni na, bayaphumelela.

368
00:35:10,087 --> 00:35:14,423
Uyazi, kuhlala kunjalo. Uchasa eli cala nelo.

369
00:35:14,423 --> 00:35:17,681
Kodwa abantu abayityhalayo baya kuphumelela kunjalo.

370
00:35:17,681 --> 00:35:21,204
Ngaphandle kokuba sibe ngabantu abakrelekrele size silwe.

371
00:35:21,204 --> 00:35:28,673
Kwaye, njengoko benditshilo, ndinethemba elilawulwayo
lokuba siza kuqhubeka sinalo ixesha lokutyhila inyaniso elula.

372
00:35:28,673 --> 00:35:37,118
Ukuba ezi mveliso, ezisetyenziswe lishishini lamachiza kule
minyaka mihlanu idlulileyo, iindlela zokuxilonga zobuqhophololo,

373
00:35:37,118 --> 00:35:43,179
izixhobo ezibulala abantu, iimveliso ezifana
neRemdesivir nezinye, kunye neqonga le-mRNA,

374
00:35:43,179 --> 00:35:48,907
azizizo iimveliso zempilo. Ziimveliso zokwenza inzuzo.

375
00:35:48,907 --> 00:35:53,455
Bathatha kuphela abantu abasempilweni baze
babajike babe ngabantu abafileyo okanye babe

376
00:35:53,455 --> 00:35:59,087
ngabathengi babo ubomi bonke, kuba bayabenzakalisa.

377
00:35:59,087 --> 00:36:02,618
Abantu abaninzi kubaphulaphuli bakho mhlawumbi bayayazi le nto.

378
00:36:02,618 --> 00:36:11,064
Kodwa uyazi, abathethathethwano abayihoyanga
into esele siyiyazi sonke. Abafuni ukuyiva loo nto.

379
00:36:11,064 --> 00:36:14,892
Akukho mntu ubenesibindi sokuphakama
kumagumbi othethathethwano aze athi:

380
00:36:14,892 --> 00:36:19,696
Uxolo, yintoni kanye kanye esiyenzayo apha? Ezi mveliso azincedi.

381
00:36:19,696 --> 00:36:26,120
Kwaye xa uzithenga ngobuninzi kwaye uchitha izigidi
zezigidi zeedola, uthambekisa imali kude namathuba angcono.

382
00:36:26,120 --> 00:36:33,796
Kuthekani ukuba abantu bebenezityalo ze-C, ne-A ne-D kunye
neeminerali, amakhambi endalo kunye namayeza e-homeopathic,

383
00:36:33,796 --> 00:36:41,087
kwaye amanqanaba empilo kwihlabathi jikelele anyuka
kangangokuba abantu bangachaphazeleki lula zezi ngxaki?

384
00:36:41,087 --> 00:36:46,681
Hayi, hayi, hayi, hayi! Asifuni ukuthetha
ngaloo nto. Asinakwenza mali ngaloo nto!

385
00:36:46,681 --> 00:36:50,579
Uyazi ke, yile nto kanye esijongene nayo.

386
00:36:50,579 --> 00:36:58,853
Kwaye abantu abaninzi bayayazi loo nto. Kodwa xa sithetha
ngento ekwenene ekule ngxelo, ndiza kuzama ukuyicacisa:

387
00:36:58,853 --> 00:37:02,939
Enyanisweni, lishishini. Belisoloko linjalo.

388
00:37:02,939 --> 00:37:09,939
Iingxaki zasekhaya ezikwiBhunga lesixeko sakho, iGunya
lakho lezempilo, iphondo lakho, isithili sakho, isizwe sakho.

389
00:37:09,939 --> 00:37:14,110
La ngawona amagama apho ubutyali kufuneka bucinywe emthethweni!

390
00:37:14,110 --> 00:37:20,875
Sithetha, umzekelo, nge-PREP Act yase-United States,
ekhusela abantu ababangela umonakalo ukuze bangakwazi

391
00:37:20,875 --> 00:37:24,853
ukumangalelwa. Yiloo nto kanye eyinjongo ye-PREP Act.

392
00:37:24,853 --> 00:37:30,173
Kwaye inika uMphathiswa wezeMpilo amagunya
agabantsha; igunya elingenamda

393
00:37:30,173 --> 00:37:34,780
nelingenamiqathango lokugqiba, ngenxa nje yokuba etshilo:

394
00:37:34,780 --> 00:37:37,704
Ewe, ingxakeko ingavela kwixesha elizayo.

395
00:37:37,704 --> 00:37:42,985
Nantsi ke into esiza kuyisebenzisa
ukulwa nayo. Akufuneki ukuba ivunywe yi-FDA.

396
00:37:42,985 --> 00:37:52,767
Akunyanzelekanga nokuba kuvunyelwe ukuba isetyenziswe
ngexesha likaxakeka. Isenokuba yimveliso esekuvavanyweni.

397
00:37:52,767 --> 00:37:58,257
Kwaye logama nje la maziko athile, izibhedlele,
oogqirha, nantoni na, besebenzisa

398
00:37:58,257 --> 00:38:03,931
endilumisileyo, akukho mntu unokubamangalela ukuba wonzakele.

399
00:38:03,931 --> 00:38:11,157
Ewe, ndisebenza eUnited States. Abantu banokufumana
ulwazi oluthe vetshe ngayo ku-repealtheprepact.com.

400
00:38:11,157 --> 00:38:16,953
Ndiqokelele i-notsafeandnoteffective.com, ejongene nemijovo.

401
00:38:16,953 --> 00:38:23,508
Ndiqalise i-PCRfraud.com. Kuyacaca
oko, kwaye imalunga novavanyo lwe-PCR.

402
00:38:23,508 --> 00:38:28,360
Kwaye nam ndiye ndaseka
i-maskcharade.com. Kuba iimaski zisiyintlekisa nje.

403
00:38:28,360 --> 00:38:34,148
Kwaye ukuba abantu bafuna ukufunda ngakumbi
ngesivumelwano, bangaya kwi-rejectthetreaty.com.

404
00:38:34,148 --> 00:38:40,359
Ukuba ungathanda ukufunda ngakumbi malunga
neenguqu , ungatyelela kwi-rejecttheamendments.com.

405
00:38:40,359 --> 00:38:47,780
Kwaye ukuba ufuna ukunditsalela umnxeba, ndithumelele
umyalezo obhaliweyo, i-imeyile, kwi-Signal, kwi-Telegram,

406
00:38:47,780 --> 00:38:52,016
kwi-WhatsApp okanye nantoni na, inombolo yam ngu-310-619-3055.

407
00:38:52,016 --> 00:38:54,602
Ndizimisele ngokwenene ngazo zonke ezi zinto.

408
00:38:54,602 --> 00:38:58,532
Aba bantu bazama ukubulala abantu. Bazama ukubulala ngobugebenga.

409
00:38:58,532 --> 00:39:03,844
Bazama ukwenza umonakalo ngezi mveliso, abathi ziyasindisa ubomi.

410
00:39:03,844 --> 00:39:08,719
Kwaye bafuna ngokwenene ukuziguqula
zibe yinto ekwabelwana ngayo eluntwini.

411
00:39:08,719 --> 00:39:15,133
Into ethethwa ngeli gama okanye ibinzana ifana
nomoya, ioksijini okanye ukukhanya kwelanga.

412
00:39:17,391 --> 00:39:21,586
Kuninzi kakhulu kangangokuba
ungafumana yonke into obukhe wayinqwenela.

413
00:39:21,586 --> 00:39:24,047
Ulisebenzise eli gama ngokoqobo.

414
00:39:24,047 --> 00:39:31,080
Uthe phakathi konyaka ka-2021, amazwe ahlwempuzekileyo
ayebandezeleka ngenxa yocalucalulo lwezitofu zokugonya.

415
00:39:32,921 --> 00:39:37,617
Onke amazwe atyebileyo ngabe sele
ezifumanile zonke ezi jekisi zimangalisayo.

416
00:39:37,617 --> 00:39:42,537
Ngoku sidinga umthamo omkhulu kangaka wemveliso
kwihlabathi jikelele kangangokuba ihlabathi lizele

417
00:39:42,537 --> 00:39:47,813
ziziyobisi, izixhobo, izixhobo zokuxilonga kunye neentsontelo.

418
00:39:47,813 --> 00:39:51,695
Owu, ufuna enye i-mRNA? Ungathanda zingaphi?

419
00:39:51,695 --> 00:39:56,211
Uyazi, zisuka ngqo kumgca wemveliso. Yimpambano leyo.

420
00:39:56,211 --> 00:39:59,258
Ewe, kunjalo. Kukutshabalaliswa okukhulu.

421
00:39:59,258 --> 00:40:05,561
Abafuni amazwe angathathi nxaxheba kule nkqubo, kuba ke singabona
ubungqina bokuba abantu abalapho abasifeli kwizitofu zokugonya

422
00:40:05,561 --> 00:40:09,336
ukuba abazifumani. Imalunga nokuncitshiswa kwenani labantu.

423
00:40:09,336 --> 00:40:16,407
Kulungile, James, kubonakala ngathi ummi oqhelekileyo
kufuneka azi ngale nto, athethe ngayo kwaye athathe amanyathelo.

424
00:40:16,407 --> 00:40:22,265
Umhla wokugqibela wokwala izilungiso zonyaka ophelileyo
kwiMigaqo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe uphelelwa ngoJulayi.

425
00:40:22,265 --> 00:40:26,047
Oko kubaluleke kakhulu. Uthi kwakhona ukuba iyazenza-zenza.

426
00:40:26,047 --> 00:40:30,399
Ekugqibeleni, baya kuthetha baze bayityhalele
phambili ngokwenene le sivumelwano se-pandemic.

427
00:40:30,399 --> 00:40:33,610
Kodwa kufuneka siqale ukuthetha.
Kufuneka sibe nengxoxo evulelekileyo.

428
00:40:33,610 --> 00:40:41,422
Ngoko ke sikulungele. Ngale ndlela,
singakuxoxa xa kuqala uhlaselo lweendaba.

429
00:40:41,422 --> 00:40:48,584
Kusenokwenzeka ukuba baza kuthi iNdibano
yezeMpilo yeHlabathi iza kusamkela isivumelwano.

430
00:40:48,584 --> 00:40:57,047
Nangona kunjalo, isivumelwano sithi
asinakusayinwa de nesihlomelo se-PABS naso sifakwe.

431
00:40:57,047 --> 00:41:03,633
Ngumdlalo wengqondo. "Siyamkele, kodwa
asikwazi ukuyisayina. Sobonana kunyaka ozayo."

432
00:41:03,633 --> 00:41:11,252
Kwaye ukuba kunjalo, ukuba oko kwenzekile, ndiyazi ukuba unyaka
ozayo ndiza kuwuchitha ndibonisa indlela ekungavakali

433
00:41:11,252 --> 00:41:19,633
ngayo ukuchitha iibhiliyoni zeeponti ekwenzeni izixhobo
zebhayoloji zokwenzakalisa abantu. Kungenzeka njani oko?

434
00:41:19,633 --> 00:41:26,606
Ngoko ke, ngokoluvo lwam, uluvo lwam olunethemba, benza iimeko
zentshabalalo yabo, kuba xa abantu sele

435
00:41:26,606 --> 00:41:35,922
beqonda into abayenzayo, nawuphi na umntu
onengqiqo unokubona ukuba i-WHO kufuneka inyamalale.

436
00:41:35,922 --> 00:41:40,109
Kuhle kakhulu. Kulungile ke, kwimeko leyo,
ndiyathemba singakwazi ukulungiselela enye incoko

437
00:41:40,109 --> 00:41:42,422
njengoko umhla wokugqibela kaJulayi usondela.

438
00:41:42,422 --> 00:41:47,033
Siza kuhlala sinxibelelana. Enkosi kakhulu, James
Roguski, ngokuthatha ixesha lokuthetha nathi namhlanje.

439
00:41:47,033 --> 00:41:47,873
Enkosi!

