WEBVTT

00:00.700 --> 00:07.874
"Kungenzeka bathi iNdibano yezeMpilo
yeHlabathi iza kwamkela isivumelwano."

00:07.874 --> 00:16.359
Noko ke, isivumelwano sithi
asinakutyikitywa de kufakwe isihlomelo se-PABS .

00:16.359 --> 00:22.380
Ngumdlalo wengqondo. "Siyamkele, kodwa asikwazi ukuyisayina."

00:22.380 --> 00:28.104
Uhlaziyo ngodliwano-ndlebe olulandelayo:
Njengoko kwakuxelwe nguJames Roguski kudliwano-ndlebe

00:28.104 --> 00:31.585
ngomhla we-10 kuMeyi 2025, ngoku sele kusenzekile:

00:31.585 --> 00:39.136
Ngomhla wama-20 kuMeyi 2025, isivumelwano
sobhubhane samkelwa. Nangona kunjalo, asikafiki emthethweni.

00:39.136 --> 00:44.906
I-Euronews inike ingxelo: "Ezinye iingongoma
zisasavulekile okanye ubuncinci azicacanga."

00:44.906 --> 00:48.945
Kungathatha iminyaka phambi
kokuba isivumelwano siqale ukusebenza.

00:48.945 --> 00:56.218
Kufuneka zibe ngama-60 kwamazwe angama-194 angamalungu
e-WHO azivumele ngokusemthethweni ukuze oku kwenzeke.

00:56.218 --> 00:59.046
Siyavuya kakhulu ukuthetha noJames Roguski kwakhona.

00:59.046 --> 01:01.856
Siza kuxoxa ngesivumelwano sobhubhane se-WHO.

01:01.856 --> 01:05.069
UJames Roguski uthi unendaba ezibalulekileyo kuthi.

01:05.069 --> 01:08.350
Siza kuxoxa ngako konke oku. James,
enkosi kakhulu ngokuthetha nathi!

01:08.350 --> 01:12.500
Owu, enkosi ngesimemo. Ewe, yinto efanelekileyo kakhulu ngoku.

01:12.500 --> 01:17.929
Uyazi ukuba iNkomfa yama-78 yeHlabathi yezeMpilo
ye-WHO iyadibana kwiiveki zokugqibela zikaMeyi.

01:17.929 --> 01:22.242
Kwaye zininzi izinto esinokuthi
sixoxe ngazo. Ungathanda siqale ngantoni?

01:22.242 --> 01:27.799
Ke, olu luhlobo lwenkcazelo entsha. Ababukeli bethu abaninzi sele
benolwazi oluthile ngalo mbandela, kodwa kuza kubakho nabanye

01:27.799 --> 01:30.960
ababukeli abaninzi ekulo mbandela mtsha ngokupheleleyo kubo.

01:30.960 --> 01:37.437
Xa kujongwe zonke izinto eziphazamisa ii-inbox zethu kunye
nee-Twitter feeds zethu, abanye abantu basenokungayiboni loo nto.

01:37.437 --> 01:43.015
Uthi ubekhwaza phezu kwezindlu iminyaka emibini enesiqingatha,
uzama ukwenza abantu baqonde ukubaluleka kwalo mcimbi.

01:43.015 --> 01:49.914
Ngoko ke, masithi abaphulaphuli bethu abazi ukuba kubaluleke
kangakanani na ukwazi iinyaniso malunga nesivumelwano se-WHO.

01:49.914 --> 01:54.156
Unganika umphulaphuli omtsha isishwankathelo esifutshane?

01:56.164 --> 02:04.248
Ngamafutshane: iNdibano yezeMpilo yeHlabathi iza kudibana
eGeneva ukusukela ngomhla we-19 ukuya kowe-27 kuMeyi 2025.

02:04.248 --> 02:07.452
Oku akufani ne-World Health Organisation.

02:07.452 --> 02:11.867
Abathunywa abavela kuwo onke amazwe
bayadibana kwiNdibano yezeMpilo yeHlabathi.

02:11.867 --> 02:15.289
Bamba intlanganiso baze benze izigqibo.

02:15.289 --> 02:22.259
Kuba ngabo ekufanele ukuba babe
ngumzimba olawulayo we-birokrasi ye-WHO.

02:22.259 --> 02:24.664
Zininzi izinto abaza kuxoxa ngazo.

02:24.664 --> 02:29.493
Kodwa eyona ibalulekileyo kuzo yile nto ibinditsalele umdla
kakhulu kule minyaka mithathu idlulileyo,

02:29.493 --> 02:34.414
eneneni nangaphezulu kweminyaka emithathu:
isivumelwano esibizwa ngokuba sisivumelwano sebhubhane.

02:34.414 --> 02:40.540
Inegama elininzi. Abantu abaninzi bayibiza ngokuba
sisivumelwano sobhubhane, nto leyo engumxholo ofanayo.

02:40.540 --> 02:47.734
Kwaye ngale ntsasa ndifumene amaxwebhu aqinisekisa iinkolelo zam.

02:49.389 --> 02:53.976
Nangona kunjalo, la ngamaxwebhu aphumileyo
ngokungekho mthethweni. Akakabi ngamaxwebhu asemthethweni.

02:53.976 --> 03:00.062
Zisenokutshintsha, kodwa ndicinga ukuba ziindaba
ezimnandi ngokwenene. Kwaye yinto endesele ndiyiqondile.

03:00.062 --> 03:05.226
Sekuyiminyaka emithathu bethethathethana
ngesi sivumelwano sobhubhane, kwaye asikagqitywa.

03:05.226 --> 03:13.171
Iingxoxo azikafikeleli kwisivumelwano malunga ne leyo
kuthiwa yi-"Pathogen Access and Benefit-sharing System" (PABS).

03:13.171 --> 03:20.236
Ndiyazi ukuba oku akuyi kuthetha nto kwabo bangazange beve
ngako, kodwa kubonakala ngathi kuza kufuneka ubuncinane

03:20.236 --> 03:25.765
omnye unyaka ukuze bathethathethane ngeli candelo lesivumelwano.

03:28.867 --> 03:35.488
Ngoko ke, uyazi, ngaphakathi ndiyadanisa luvuyo
kuba sinokuba nonyaka omnye wokwenza abantu baqonde

03:35.488 --> 03:40.265
ukuba esi sivumelwano sikwimalini na ngokwenene.

03:43.304 --> 03:47.312
Akuphelanga de kuphele. Kwaye akukapheli okwangoku!

03:47.312 --> 03:50.894
Njengoko kusithiwa, "Akukapheli okwangoku."

03:50.894 --> 03:56.860
Kwaye ezi ngxoxo zaxatyiswa kakubi,
zalahlekisa kwaye zaphazamisa abantu abaninzi.

03:56.860 --> 03:59.820
Siyathemba ukuba siza kucacisa le meko.

03:59.820 --> 04:07.410
Kodwa okwangoku, ndinethemba elilawulwayo lokuba
baza kufuna enye iminyaka ukugqibezela umsebenzi.

04:07.410 --> 04:13.497
Kwaye kulo nyaka, siza kukwazi
ukutyhila into abayenzayo ngokwenene.

04:13.497 --> 04:16.978
Kuhle kakhulu. Kuhle kakhulu. Uyazi, ezo ziindaba ezimnandi.

04:16.978 --> 04:20.835
Undinika ithemba. Ndinethemba elikhulu
ngaphezu kokuba ndilumkile xa ndisiva loo nto.

04:20.835 --> 04:26.062
Kodwa ndingathanda ukuthetha nomphulaphuli
osenokuba uzithethela, 'Kulungile, ezi ziindaba ezimnandi.'

04:26.062 --> 04:30.578
Kodwa ndiyakutsho, akukho mfuneko, kuba ngomhla
wama-25 kuJanuwari, uTrump wenze umsebenzi wakhe.

04:30.578 --> 04:35.275
Uze wasikhupha kwi-WHO. Ukuze
i-WHO ikwazi ukwenza umsebenzi wayo.

04:35.275 --> 04:40.640
Yintoni umahluko lowo owenzayo? I-USA ayisabandakanyekanga.
Loo nto ayindichaphazeli. Uthi ntoni kumntu onjalo?

04:40.640 --> 04:44.015
Kulungile, yile nto bafuna ukuba uyikholelwe.

04:44.015 --> 04:53.283
Kulungile, ndiza kuzama ngamandla am onke ukwenza le nto icace
gca, ukuze abantu abangazange beve ngayo ngaphambili bangadideki.

04:53.283 --> 04:58.430
Kukho omnye umba ngokupheleleyo
ekubonakala ngathi wonke umntu awunaki.

04:58.430 --> 05:04.960
Kwaye oko akunanto yakwenza nento
esasisandul' ukuthetha ngayo, isivumelwano sobhubhane.

05:04.960 --> 05:12.242
Kukho uxwebhu oluvela ngonyaka
ka-1969, iMigaqo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe.

05:12.242 --> 05:15.445
I-United States iselilungu lwesi sivumelwano.

05:15.445 --> 05:21.327
Andikavanga uDonald Trump okanye ulawulo
lwakhe bethetha nelizwi elinye ngesi sivumelwano.

05:21.327 --> 05:26.289
Iyasebenza. Ngumthetho wamazwe
ngamazwe. Inyanzelisa ngokomthetho.

05:26.289 --> 05:37.653
Kwaye ngomhla woku-1 kuJuni 2024, izilungiso zamkelwa
xa i-United States ithathe inxaxheba, kwaye zamkelwa.

05:37.653 --> 05:48.473
Kwaye kukho umhla wokugqibela apho isizwe ngasinye
sinethuba lokubhala ileta elula kwi-WHO size sithi:

05:48.473 --> 05:53.676
Hayi, enkosi, siyazikhaba ezi nguqu kwilizwe lethu.

05:53.676 --> 06:02.875
Siza kuqhubeka nokuthobela iMigaqo yezeMpilo
yaMazwe ngaMazwe ebisele ikho phambi kwezi nguqu.

06:02.875 --> 06:08.679
Oko kunokwenzeka ngokupheleleyo, njengoko iinguqu
ezimbalwa zamkelwa kwiminyaka embalwa eyadlulayo.

06:08.679 --> 06:17.804
Amazwe amane, i-Iran, iSlovakia, iNetherlands kunye neNew
Zealand, abhale ileta enjalo baza bathi, "Hayi, enkosi."

06:17.804 --> 06:23.992
Umhla wokugqibela wokwala ke ngoko ngumhla we-19 kaJulayi 2025.

06:23.992 --> 06:29.993
Kwaye uyazi, akukho mntu uthetha ngayo kuba, xa
sithetha inyani, isivumelwano sobhubhane oluxoxwa

06:29.993 --> 06:34.875
kweveki yokugqibela kaMeyi sesona sisisiseko ngoku.

06:34.875 --> 06:41.926
Kodwa abantu baseMelika ababoni kwaye abangavi
ukuba sisekude kakhulu ekuphumeni kule meko.

06:44.593 --> 06:53.824
Ingaba i-WHO ngumbutho wehlabathi ophumeza imithetho
yeMigaqo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe ngokweenkcukacha?

06:53.824 --> 06:58.481
Kulungile, ndiza kusebenzisa amazwi
akho ndize ndiwatshintshe kancinci nje.

06:58.481 --> 07:00.620
Nceda wenze!

07:00.620 --> 07:05.777
Bafuna ukubonwa njengegunya elikhokelayo nelidibanisayo.

07:05.777 --> 07:06.987
Ewe.

07:06.987 --> 07:10.651
Ndiyazicaphukela ukwenza oku, kodwa
ndizakuze ndonwabe kancinci nawe.

07:10.651 --> 07:16.378
Kulungile. Wonke umntu ofundileyo ngokwenene
iMigaqo yezeMpilo yeHlabathi, makaphakamise isandla.

07:16.378 --> 07:21.026
Kulungile. Sisixwebhu eside. Uninzi lwabantu alukafundi.

07:21.026 --> 07:24.608
Akunjalo kwaphela njengoko abantu becinga.

07:24.608 --> 07:27.010
Kwaye ndiza kuzama ukuyishwankathela.

07:27.010 --> 07:31.765
Sisivumelwano samazwe ngamazwe
esingumgaqo-siseko esibeka imigangatho eliqela.

07:31.765 --> 07:37.525
Kwaye iintlanga zineenjongo ezivumelene ukuba zizifezekise.

07:37.525 --> 07:44.107
Kodwa apho kubaluleke ngokwenene kukwinqanaba
lasekuhlaleni kwilizwe lakho, mhlawumbi

07:44.107 --> 07:48.729
kwiphondo okanye isithili okanye umasipala wakho.

07:48.729 --> 07:54.940
Ngumthetho wasekuhlaleni obangele
iingxaki kule minyaka mihlanu idlulileyo.

07:54.940 --> 08:02.393
Akunjalo ukuba uMlawuli-Jikelele we-WHO angayalela
naliphi na ilizwe ukuba likhuphe imiyalelo okanye lenze

08:02.393 --> 08:07.323
iilockdown okanye nantoni na enjalo. Baphakamisa iingcebiso.

08:07.323 --> 08:12.330
Kwaye oosozigidi ekufuneka ujongane nabo kwinqanaba
lasekuhlaleni, nokuba lelinqanaba lingenjani na...

08:12.330 --> 08:15.437
Kwaye ngokuqhelekileyo liba leleyo lasekuhlaleni kakhulu.

08:15.437 --> 08:20.959
Kuba nabani na okhwankqisa emnyango wakho okanye
okuthintelayo ukuba uye emsebenzini, uthathe uhambo, okanye

08:20.959 --> 08:25.526
uphile ubomi bakho, akunakwenzeka ukuba uphethe ibheji ye-WHO.

08:25.526 --> 08:32.057
Kukho abantu abakule ndawo abaphumeza kwaye
abanyanzelisa imigaqo yasekuhlaleni yezimo ezingxamisekileyo.

08:33.698 --> 08:38.198
Ngoko ke ingxaki yalapha ekuhlaleni.
Kwaye kuxhomekeke ekubeni uhlala phi.

08:38.198 --> 08:45.420
Kukho amabali oyikekayo xa ufunda imithetho
eSingapore okanye eWestern Australia okanye eCanada, okanye...

08:45.420 --> 08:52.331
Uyazi, ndifunde ngomthetho waseSouth
Carolina owandothusayo nokuba ukhona.

08:52.331 --> 08:57.109
Kuthiwa oogqirha kwimeko kaxakeka
banokuphulukana nephepha-mvume labo lokusebenza ukuba

08:57.109 --> 09:00.773
abancedisi ekugabeni izitofu zokugonya nezinto ezinjalo.

09:00.773 --> 09:06.772
Uyazi, yiloo nto ethethwa ngumthetho. Bendisoloko ndicinga ukuba
ngemibutho yezonyango eyenza ubomi bube nzima kuye wonke umntu.

09:06.772 --> 09:13.599
Kodwa ukuba awuqhelanga iMigaqo yezeMpilo yeHlabathi kwaye
awuqhelanga imithetho yasekhaya, imimiselo

09:13.599 --> 09:21.724
nemigaqo, ngoko ke wonke umntu othethe ngale nto,
ukuthetha inyani, usasaze ulwazi olungeyonyani.

09:25.085 --> 09:33.173
Ngoko ke, ungatsho na ukuba imithetho nemimiselo
yasekuhlaleni ngokuqinisekileyo ichaphazeleka kwaye

09:33.173 --> 09:39.007
inxulumene neMimiselo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe?

09:39.007 --> 09:46.826
Sisikhokelo, kwaye bazama ukufezekisa ezi njongo, kwaye
ekugqibeleni, oku kwenzeka kulo lonke inqanaba likarhulumente.

09:46.826 --> 09:53.780
Uke waba namava anje amaxesha amaninzi: uya kwisebe
likarhulumente uzame ukuthatha amanyathelo ngako, baze bathi:

09:53.780 --> 09:57.037
Owu, uxolo, loo nto ingomba wesebe elinye.

09:57.037 --> 10:02.600
Uze uye kuloo sebe bathi, "Hayi, uxolo, luxanduva lwesebe elo."

10:02.600 --> 10:07.827
Bakucinezela. Bafuna ukubeka
ityala kwabanye bonke, kodwa hayi kubo.

10:07.827 --> 10:14.243
Ngoko ke, nantsi into ngokwenene eyenzelwe yiMithetho yezeMpilo
yaMazwe ngaMazwe, kwaye ndiza kuzama ukunika isishwankathelo

10:14.243 --> 10:17.983
esifutshane kakhulu, kuba singahlala apha iintsuku ezininzi.

10:17.983 --> 10:23.456
Sisivumelwano phakathi kwamazwe sokunika ingxelo
yokuba kukho into eyenzekayo kwilizwe lethu, uhlobo

10:23.456 --> 10:27.146
oluthile lokuqhambuka kwesifo, uhlobo oluthile lwengxaki.

10:27.146 --> 10:33.376
Kwaye kanye xa befumanisa into, kufuneka
babe nezixhobo zokwazisa i-WHO kwangoko.

10:33.376 --> 10:37.907
Emva koko i-WHO kufuneka idlulisele lo
myalezo kubo bonke abanye abantu ehlabathini.

10:37.907 --> 10:41.996
Lo ngumsebenzi ongundoqo
woMgaqo-nkqubo wezeMpilo waMazwe ngaMazwe.

10:41.996 --> 10:48.340
Kwaye kwilizwe ngalinye, imithetho elawula olu
hlolo inokuba yintuthumbo ngokugqithisileyo.

10:48.340 --> 10:54.441
Ngoko ke amazwe atyebileyo achithe izigidi zezigidi
zeedola, ngokoluvo lwam, ngobuqhophololo,

10:54.441 --> 11:00.008
ngokusebenzisa indlela ye-PCR ukulawula iifama zawo zankukhu.

11:02.386 --> 11:07.526
Okanye iifama zabo zobisi okanye izikhululo
zokucoca amanzi amdaka, ukukhangela iingxaki baze ngaloo

11:07.526 --> 11:10.444
ndlela bavuse uloyiko (phantsi kwesihloko esithi):

11:10.444 --> 11:15.238
Thixo wam, kuphinde kwabakho ukuqhambuka, kwaye niza kufa nonke.

11:15.238 --> 11:21.880
Kwaye isizathu sezi ngxoxo kukuba amazwe ahlwempuzekileyo
kwihlabathi jikelele akanayo imali yokwenza oko.

11:21.880 --> 11:29.425
Kwaye ezi zivumelwano zenzelwe ukuthatha imali kumazwe kunye
nemibutho etyebileyo, iBhanki yeHlabathi nayo yonke loo

11:29.425 --> 11:38.665
nto, zize ziyigalela kula mazwe mabuhlwempu ukuze akwazi
ukukhangela ezi, uyazi, iintsholongwane zosulelo ezoyikisayo.

11:40.173 --> 11:45.839
Kuba ukuba bafumana ipathogen
eyoyikisayo, baya kufuna ukuyabelana ngayo nabanye.

11:45.839 --> 11:51.491
Yiloo nto endiyikhankanyileyo,
i-"Pathogen Access and Benefit-sharing System" .

11:51.491 --> 11:58.538
Bafuna ukuseka le nethiwekhi yehlabathi jikelele ukuze
bafumane iintsholongwane ezingasoloko zibangela iingxaki.

11:58.538 --> 12:03.894
Igama abalisebenzisayo lithi "izifo ezinokuba yubhubhane".

12:03.894 --> 12:11.571
Kwaye ndiyitolika le nto ndongeza oonobangela
bezifo: "Iintsholongwane ezinenzuzo yokuvelisa ubhubhane".

12:11.571 --> 12:20.075
Ukuba bayadibanisa kule nkqubo ilungelelanisiweyo ye-PABS baze
badlulisele ulwazi lwemfuza, kwaye nayiphi na inkampani ifuna

12:20.075 --> 12:28.580
ukuvelisa uvavanyo okanye ityala okanye enye into etofwayo –
ndiyala ukuzibiza ngokuba zizitofu zokugonya – ke imali echazwe

12:28.580 --> 12:33.663
kwiikhontrakthi, enokuchithwa ekuthengeni ezi zinto, iya kungena.

12:33.663 --> 12:39.685
Ndithetha ukuthi, bathetha ngeemveliso ezininzi
kwezi abanokuthi bazifake kugcino lwesizwe,

12:39.685 --> 12:43.413
belungiselela ukuvusa uloyiko kuni kwixesha elizayo.

12:43.413 --> 12:45.694
Yiloo nto kanye le ntetho-zaviso imalunga nayo.

12:45.694 --> 12:51.155
Leyo yicala loshishino lwalo: "Ukuba
singafumana into yokoyikisa abantu, singenza imali eninzi

12:51.155 --> 12:56.648
kuyo, nokuba akukho ntsholongwane isasazekayo."

12:56.648 --> 13:01.248
Ewe, ndithethe kwakhona nge-PREP-ACT, , e-United States.

13:01.248 --> 13:05.971
Asifuni kungena kwiinkcukacha ngaloo nto
ngoku, kodwa ndiyavuya ukuthetha nabani na ngayo.

13:05.971 --> 13:11.944
Nangona kunjalo, ngokunxulumene noMthetho
we-PREP, amanyathelo okhuseleko nawo ayaxoxwa.

13:13.907 --> 13:16.567
Kwaye ukuze kube sobala:

13:16.567 --> 13:23.406
I-United States ibekele bucala iidola ezizizigidi ezithathu
ezingamaxeshana amabini ngonyaka ukuthenga iimveliso eziza

13:23.406 --> 13:29.749
kongezwa kwisibambiso sesizwe xa kukho ingxaki engxamisekileyo.

13:29.749 --> 13:39.014
Into kanye abayithengayo nabayigcinayo
yimfihlelo ephezulu kuba imba yokhuseleko lwesizwe.

13:40.733 --> 13:50.538
Kodwa uhlahlo-lwabiwo-mali esiluchithayo ekuthengeni iimveliso
zokugcina lukhulu njengohlahlo-lwabiwo-mali lonke lwe-WHO.

13:50.538 --> 13:56.463
Into le-WHO ejonge ukuyiphumeza ngesivumelwano
sobhubhane, ngokwenene iyafana nento eyenzekayo

13:56.463 --> 14:01.429
ngeSivumelwano seSiseko se-UN sokuTshintsha kweMozulu.

14:03.311 --> 14:11.282
Kufuneka ubuyele ku-1992. Kwaye nyaka ngamnye,
zonke izizwe zehlabathi ezivumileyo koku – zonke

14:11.282 --> 14:16.896
ngeZizwe eziManyeneyo – zidibana kwiNkomfa yamaQela (COP).

14:16.896 --> 14:21.624
Iye yajika yaba yintsilelo
yotyalo-mali lwezigidi zezigidi zeedola.

14:21.624 --> 14:28.991
Kwaye yile nto i-WHO ifuna ukuyimisa malunga
nokulungiselela ubhubhane, ukuthintela, kunye nokusabela.

14:28.991 --> 14:38.435
Ufuna ukudala urhulumente wamaphepha omtsha ngokupheleleyo ogxile
ekuthinteleni ubhubhane olandelayo ngokukhangela iintsholongwane

14:38.435 --> 14:42.624
ezingabangeli ngxaki kodwa ezinamandla okwenza njalo.

14:42.624 --> 14:48.041
Ezi zithathwa zisiwe elebhu, zihlalutywe, kwaye ke
zikhutshwe izivumelwano ukuqinisekisa ukuba iimveliso

14:48.041 --> 14:52.718
zikhona esitokweni kwaye zinokuveliswa naphi na ehlabathini.

14:55.343 --> 15:00.091
Bafuna ulwabiwo lwehlabathi lwezixhobo zokuvelisa.

15:00.091 --> 15:08.951
Bafuna ukubeka iliso kwinethiwekhi yolungiselelo nosasazo, kwaye
banendlela edibeneyo yokuxhasa ngemali ukuze bafake izigidi

15:08.951 --> 15:15.306
zezigidi, mhlawumbi nezitriliyoni zeedola,
kuvelisweni lweemveliso... ezithi, ngokoluvo lwam, zibe

15:15.306 --> 15:20.405
zizixhobo zebhayoloji abaceba ngazo ukuhlasela abantu.

15:20.405 --> 15:24.999
Iimvavanyo zixhatshazwe. Iziyobisi zibangela umonakalo omkhulu.

15:24.999 --> 15:30.171
Cinga nje nge-remdesivir, eyenza umonakalo ongaphezu koluncedo.

15:30.171 --> 15:35.403
Kwaye ezi nto zibizwa ngokuba zizitofu zokugonya,
iqonga le-mRNA, zizixhobo zebhayoloji ezenzelwe

15:35.403 --> 15:39.233
ukonakalisa impilo yabantu. Akukho mntu uthetha ngaloo nto.

15:39.233 --> 15:45.117
Umbuzo ngulo: singenza imali engakanani ukuze
sinike abahlobo bethu kwihlabathi jikelele

15:45.117 --> 15:48.560
iikontraki? Ndibabize ngokuba yi-OPEC entsha.

15:48.560 --> 15:52.224
Asizizo amazwe avelisa kwaye
athumele i-oyile kumazwe angaphandle.

15:52.224 --> 15:55.764
Yindlela yokulungelelanisa
iinkampani zikaxakeka zesifo esosulelayo.

15:55.764 --> 16:00.844
Lishishini elilugonyamelo, elifana nelamafia
nelineenkohlakalo, elizele ziingxabano zomdla

16:00.844 --> 16:03.928
ekulindeleke ukuba wonke umntu azimanye nazo.

16:03.928 --> 16:08.842
Kwaye bafuna bonke ukutyikitya kuba befuna isabelo sabo.

16:08.842 --> 16:17.024
Ngoko ke uthi wonke umkhakha wotshintsho
lwemozulu ngokwenene yile modeli bafuna ukuyikopa?

16:17.024 --> 16:25.092
Ewe, ngokwenene. Ndithetha ukuthi, ayisiyiyo ithiyori yotshintsho
lwemozulu, kodwa licebo lokuba kufuneka woyike, woyike kakhulu.

16:25.092 --> 16:30.129
Asinabo ubungqina. Sekuyiminyaka engama-30
sisebenza ngokuchasene noku, kwaye iza isiba kubi.

16:30.129 --> 16:35.014
Sinike imali eninzi, akunjalo? Ngoku
yimfazwe yeetriliyoni zeedola, uyazi.

16:35.014 --> 16:41.559
Kwaye le modeli yokuseka urhulumente wamasebe
odibana kanye ngonyaka, owamkela iminikelo evela kumazwe,

16:41.559 --> 16:45.803
njalo njalo. Yingcamango yesivumelwano esisisiseko.

16:45.803 --> 16:53.420
Kwaye, uyazi, ngonyaka ka-2021, xa
baqala ngesivumelwano sobhubhane, bathi:

16:53.420 --> 16:57.654
Ngoko ke, siza kufuna iibhiliyoni ezingama-33 zeedola ngonyaka.

16:57.654 --> 17:03.940
Kulungile, ndiyatshintsha ingqondo. Isenokuba
ibingama-31, kodwa ibikwizinga le-30 leebhiliyoni zeedola.

17:03.940 --> 17:09.314
Kulungile. Uhlahlo-lwabiwo-mali lwe-WHO lonke luphakathi
kweebhiliyoni ezintathu enesiqingatha, imali eninzi

17:09.314 --> 17:12.787
leyo, kodwa thina sithetha ngokuphindwe kalishumi elo nani.

17:12.787 --> 17:17.936
Kwaye i-United States yodwa ichitha esi
sixa-mali ekuthengeni iimveliso kwiinkampani zamachiza.

17:17.936 --> 17:24.209
Ngoko ke, izitofu zokugonya namayeza nayo nayiphi
na enye into oyithengayo, zifumanele ngokwaneleyo.

17:24.209 --> 17:32.654
Akukho mfuneko yokubhengeza ingxaki kwaye wenze abantu
bathathe iimveliso. Kuba zivela ngokungapheliyo, akunjalo?

17:32.654 --> 17:37.139
Ukuba ukhe wasebenza kwezorhwebo,
uyazi ukuba iimveliso ziphelelwa lixesha.

17:37.139 --> 17:40.647
Ngoko ke ivelisa izitofu zokugonya ezimbalwa
eziphelelwa lixesha emva kweminyaka emihlanu.

17:40.647 --> 17:44.233
Okanye nokuba yeyiphi na imhla
yokuphelelwa lixesha, kufuneka wenze ezintsha.

17:44.233 --> 17:49.058
Kwaye ukuba nje kugqitywa ngokuzolileyo ukuba
kufuneka sibe nesi neso kwisitokhwe, lishishini

17:49.058 --> 17:53.608
elinekorupshoni elinokusetyenziselwa ukwenza imali.

17:53.608 --> 18:01.154
Ucele abo babefunde amaxwebhu oMgaqo-nkqubo
wezeMpilo weHlabathi ukuba baphakamise izandla.

18:01.154 --> 18:04.600
Zithini amathuba ngorhulumente wethu?

18:04.600 --> 18:08.424
Kuthekani ngabantu abakumasipala wezempilo nakwi-CDC?

18:08.424 --> 18:13.076
Ingaba abantu aba bayakufunda oku? Ingaba bayakwazi ngale nto?

18:13.076 --> 18:20.162
Ngokuqinisekileyo kukho abantu kuburokrasi
abayaziyo ngale nto kuba babandakanyekile kwiingxoxo.

18:20.162 --> 18:25.279
Mhlawumbi basekulawulweni, mhlawumbi abakho.

18:25.279 --> 18:32.709
Ingongoma kuko konke oku kukuba, "Ingaba
bekukho ithuba lokuba uluntu luveze izimvo zalo?"

18:34.803 --> 18:40.918
Ukuza kuthi ga ngoku, i-WHO ipapashe
okokugqibela inguqulelo esemthethweni

18:40.918 --> 18:46.880
yesivumelwano sobhubhane ngomhla wama-27 kuMeyi 2024.

18:48.623 --> 18:56.187
Ngokwemigaqo yayo, i-WHO kufuneka ifumanise zonke
iingxelo eziza kuxoxwa ngazo kwintlanganiso eqala ngomhla

18:56.187 --> 19:01.858
we-19 kuMeyi, kwiiveki ezintandathu phambi kwentlanganiso.

19:03.670 --> 19:07.756
Kulungile, namhlanje yi-10 kaMeyi, kwaye sesiphantse safika.

19:07.756 --> 19:13.080
Ndifumene iinguqulelo ezivuzisiweyo, kodwa
akukho namnye wamaxwebhu esithetha ngawo

19:13.080 --> 19:16.850
apha opapashiweyo ukuze abantu baxoxe ngawo.

19:16.850 --> 19:21.967
Kwaye kubonakala ngathi bafuna ukwenza umdlalo weqonga.

19:21.967 --> 19:30.080
Kukho amagama athile endingathanda ukuwacacisa
kakhulu kubantu ngokubhekiselele kwisivumelwano.

19:30.080 --> 19:35.842
Abantu abaninzi bayibiza ngokuba sisivumelwano
sobhubhane. Ngokusesikweni, sisivumelwano sobhubhane.

19:35.842 --> 19:40.076
Zombini ezi magama zilungile. Akufuneki uxinezeleke ngaloo nto.

19:40.076 --> 19:44.749
Malunga nenyanga eyadlulayo,
abathethathethani bafikelela kwinqanaba apho bathi:

19:44.749 --> 19:51.240
Kulungile, zonke iindawo ezibalulekileyo kunye nombhalo wonke
walo mxholo ziluhlaza, nto leyo ethetha ukuba siyavumelana nawo.

19:51.240 --> 19:57.139
Ngoko ke bafikelela kwisivumelwano, kodwa esi sivumelwano
sihlehlise isihlomelo esibaluleke kakhulu esimalunga

19:57.139 --> 20:05.405
"neNkqubo yokuFikelela nokuLwabelana ngeziZibonelelo
zeentsholongwane" kude kube ngomhla oza kulandela.

20:05.405 --> 20:11.631
Ngoko ke nivumelene ngezinto
ezininzi, kodwa niyazi nokuba akukagqitywa.

20:11.631 --> 20:18.131
Nangona kunjalo, baya kwenza kubonakale ngathi
sonke singonwaba kakhulu, kuba "wonke umntu uyavuma".

20:18.131 --> 20:23.163
Kwaye baza kuseka iqela elisebenzayo ukuze
bacacise imiba enempikiswano kakhulu kunyaka ozayo.

20:23.163 --> 20:27.990
Kwaye mandicacise kancinci ngendlela oku kuqale ngayo.

20:27.990 --> 20:35.184
Ukuba ubuyela emva iminyaka embalwa uze ukhumbule
indlela i-Omicron eyangena ngayo kwiingqondo zethu.

20:35.184 --> 20:36.811
Ewe.

20:36.811 --> 20:44.968
Xa i-Afrika eMzantsi neBotswana zafumanisa into abathi yinguqulelo
entsha, eyahluke kakhulu, zaza ziyibiza ngokuba yi-Omicron,

20:44.968 --> 20:51.506
zanikezela ngokulandelelana kwezinto zofuzo kwihlabathi jikelele.

20:51.506 --> 21:01.592
Abavanga kamnandi xa i-Pfizer ne-Moderna zisebenzise lawa
ekwenzeni iimveliso zokomeleza, kwaye abafumana mali yanto.

21:01.592 --> 21:06.290
Impahla yabo yobukrelekrele, ababeyichonge
kwaye beyenze yafumaneka kwihlabathi,

21:06.290 --> 21:10.491
yenza i-Pfizer ne-Moderna zenza imali eninzi.

21:12.897 --> 21:18.366
Ngoko ke bavumela ukufikelela kule
ntsholongwane, kodwa ingeniso ayizange yabelwe nabo.

21:18.366 --> 21:22.855
Kwaye yile nto kanye leyo yonke le nto imalunga
nayo. Amazwe atyebileyo nazo zonke iinkampani

21:22.855 --> 21:25.795
zamachiza zifuna ukuchitha iibhiliyoni zeeponti.

21:25.795 --> 21:33.581
Bafuna onke amazwe ahluphekileyo ukuba achithe izigidi zezigidi
zeedola ekukhangeleni isifo esilandelayo esikhulu

21:33.581 --> 21:40.834
nesoyikisayo, baze basinikezele kubo ukuze bakwazi
ukusiguqula sibe ziimveliso zokwenza imali eninzi.

21:40.834 --> 21:44.279
Nento ekuphikisanwa ngayo yile: Sifumana ntoni ngokubuyileyo?

21:44.279 --> 21:48.381
Kwaye yilapho ke apho basaxingile khona, ngale nkqubo ye-PABS.

21:48.381 --> 21:55.334
Ngoko ke ndinethemba elilawulwayo.
Kuzofuneka silinde sibone ukuba kwenzeka ntoni.

21:55.334 --> 22:02.240
Kodwa ndicinga ukuba ndifuna ukuqwashisa
abantu ngento enokuba ngumdlalo weqonga odidayo.

22:04.248 --> 22:08.506
Bafuna ukuzancoma kuba benze umsebenzi wabo kakuhle.

22:08.506 --> 22:14.600
Kodwa bebesithi iminyaka emithathu ukuba
akukho nto ivunyelweneyo de yonke into ivunyelwane.

22:17.904 --> 22:23.763
Kulungile, kubonakala ngathi esona sizathu siphambili sale ngxoxo
kukuba amazwe ahlwempuzekileyo athe, 'Heyi,

22:23.763 --> 22:29.860
asizukunika ufikelelo kwiintsholongwane zethu
ngaphandle kokuba nabelane nathi ngenzuzo'.

22:29.860 --> 22:35.967
Kwaye inkqubo ye-PABS,
isihlomelo, ayibonakali nokuba iyafumaneka.

22:35.967 --> 22:39.220
Baceba ukuthethathethana ubuncinane unyaka.

22:39.220 --> 22:49.826
Kwaye mhlawumbi kwiNkomfa yama-79 ngo-2026, ukuba
bayavumelana ngesihlomelo, amazwe anokutyikitya aze asivume.

22:53.748 --> 23:00.833
Kubantu abatsha abangazange beve ngale nto
ngaphambili, ndiza kuchaza ingxaki yokwenene.

23:00.833 --> 23:09.334
Aba bantu abanakho nelizwi elinye, nelinye ilizwi
malunga noku: 'Heyi, yima kancinci, ukusebenzisa

23:09.334 --> 23:15.928
indlela ye-PCR njengovavanyo lokuxilonga bubuqhophololo.'

23:15.928 --> 23:22.779
Kwaye izinto ezifana ne-remdesivir azincedi,
kodwa zenzakalise zabulala izigidi zabantu.

23:22.779 --> 23:29.728
Iivenkiletha libali eloyikisayo, kwaye iijekisi
zisezozweni ezintsha; iziphumo ebezingalindelekanga zezi

23:29.728 --> 23:33.732
jekisi ngoku ngokwenene zisezozweni zehlabathi jikelele.

23:33.732 --> 23:36.600
Yintoni le? Ninithini nina nonke?

23:36.600 --> 23:42.888
Kwaye seso isizathu abangavumeli
izimvo zoluntu neengxoxo ngalo mbandela.

23:42.888 --> 23:44.990
Kanye. Uchanile ngokupheleleyo.

23:44.990 --> 23:49.514
Ngoko ke into abayifundileyo ngo-2021, xa
babezisa izitofu zokugonya, yeyokuba

23:49.514 --> 23:54.522
ishishini lamachiza belingakhulu ngokwaneleyo.

23:54.522 --> 24:02.022
Kwaye i-WHO isebenzisana ngokupheleleyo
neshishini lamachiza. Yisebe lezentengiso.

24:02.022 --> 24:06.857
Oko kubonisa ubuqili babantu aba. Kodwa ndiye ndalumka.

24:06.857 --> 24:12.926
Ndiyazi ukuba inkcazelo yamagama kwesi
sivumelwano sobhubhane iquka ibinzana elithi "iimveliso

24:12.926 --> 24:16.865
zobhubhane ezifanelekileyo ezinxulumene nempilo".

24:16.865 --> 24:20.255
Kulungile, kodwa awuzichazi ngokwenene.

24:20.255 --> 24:25.767
Ubalisa ngesivumelwano esimalunga 'neMigaqo
yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe'. Kwaye eso besele

24:25.767 --> 24:29.256
sisebenza ukususela ngomhla woku-1 kuJuni 2024.

24:29.256 --> 24:32.662
Kwaye ngokwenene ikhathalele zonke iimveliso zamachiza.

24:32.662 --> 24:38.725
Akukho mifuno-mithi, iivithamini, iiminerali,
amayeza e-homeopathic okanye nantoni na enjalo.

24:38.725 --> 24:45.970
Oku kungamayeza nezixhobo zokuxilonga ezikhohliso,
izixhobo ezifana neeventilator nezinto ezifanayo,

24:45.970 --> 24:50.139
kunye neemveliso zebhayoloji ezifana neentlawulo.

24:50.139 --> 24:55.180
Kodwa baphinde bongeza iinkqubo
zonyango ezisekelwe kwiseli nakwijini.

24:56.946 --> 25:04.506
Ngenxa yokuba bengakunikezanga ikhonkco, kufuneka
uzifunele ngokwakho. Into abayenzayo ngokwenene yile...

25:04.506 --> 25:12.256
Lulwaphulo-mthetho olucwangcisiweyo ukuxhasa ngemali ukusekwa
kweeNkampani ezinkulu zamachiza kwihlabathi jikelele ukuze zifune

25:12.256 --> 25:18.176
iintsholongwane ezingabangeli iingxaki
ngokuqinisekileyo, zize zenze zibonakale ngathi ziyoyikeka

25:18.176 --> 25:21.977
kakhulu, kodwa ezinamandla okubangela ubhubhane.

25:21.977 --> 25:28.165
Emva koko baziphosela kule nethiwekhi yabo yelebhu, benze nantoni
na abayenzayo elebhu, baze baziguqule zibe

25:28.165 --> 25:34.149
ziimveliso amazwe anokutyikitya iikhontrakthi
ngokuzolileyo ukuze azongeze kwiistokhwe zawo.

25:34.149 --> 25:37.953
Kwaye oko kunokusetyenziswa ukwenza
ingeniso, nokuba akukho ntlekele yezifo okanye

25:37.953 --> 25:40.204
ukuqhambuka kwayo okanye nantoni na efana nayo.

25:40.204 --> 25:44.251
(Phantsi kwesilogeni:) "Owu, kufuneka sizilungiselele."

25:45.757 --> 25:50.688
Ndiyazibuza ukuba kwixesha elizayo baza kuba
nayo yonke into phantsi kolawulo na, hayi aba

25:50.688 --> 25:53.998
bongameli base-Afrika abaphambukayo abaneelebhu zabo.

25:53.998 --> 25:59.683
Abazenzela iimvavanyo zabo baze bafumanise ukuba, ewe, uyazi...

25:59.683 --> 26:08.967
Wena unethemba, nam ndinethemba.
Kodwa ndiza kuzisa inyaniso kule nto.

26:08.967 --> 26:12.616
Ngelishwa, uninzi lwaba mongameli abasekho.

26:12.616 --> 26:14.876
Kanye.

26:17.280 --> 26:26.701
Ngoku zibeke endaweni yentloko yelizwe
eyongameli ngokuzinyanzela kwelinye lala mazwe.

26:26.701 --> 26:32.941
Babenengxaki yokuba ngexesha le-Covid, xa
bebefuna ukunyanzelisa iimfuno zokugonywa,

26:32.941 --> 26:37.858
baqaphela bathi, "Owu, asinanto esitratweni."

26:40.022 --> 26:42.819
Babenakho ukwenza imveliso.

26:42.819 --> 26:45.944
Bebengenayo imali yokufumana iikhontrakthi.

26:45.944 --> 26:50.980
Bekukho ukunqongophala kwemveliso, iindawo
zokugcina ezikhenkcezisiweyo, njalo njalo.

26:50.980 --> 26:58.085
Bafunda ukuba kunzima kakhulu ukunyanzelisa
i-odolo yemveliso ongenayo kwisitokhwe okwangoku.

26:58.085 --> 27:06.468
Kulungile, kwaye loo nto akufuneki iphinde yenzeke. Kufuneka
ugcine izixhobo zilungile ukuze zifumaneke nangaliphi na ixesha.

27:06.468 --> 27:14.143
Ukuba bafuna ukunyanzelisa ukuthanda kwabo ebantwini babo, i-WHO
iza kube ilungile ngexesha elifanelekileyo nazo zonke iimveliso

27:14.143 --> 27:19.600
ezifunekayo ukunyanzelisa la myalelo kwinqanaba lasekuhlaleni.

27:19.600 --> 27:25.585
Akunjalo ngathi i-WHO iza kunyanzela
umtyholi wasekhaya ukuba enze oku.

27:25.585 --> 27:33.023
Kuya kwenza izinto zibe lula kwaye uya
kuxhamla kuko. Umahluko ongacacanga kodwa omkhulu:

27:33.023 --> 27:41.543
Ngabakhokeli bakho basekuhlaleni, amagosa karhulumente
asekuhlaleni, amagosa ezempilo, oogqirha nabo bonke abanye

27:41.543 --> 27:51.757
abasakholelwayo ukuba isisombululo sezifo ezosulelayo, emva
kokuba sele ziqhambukile, sisixhobo sobi se-mRNA. Yima kancinci!

27:51.757 --> 27:56.884
Kulungile, ngoko ke ndinethemba. Kwaye
ndinethemba elinengqwalasela kuba andithandi

27:56.884 --> 28:00.421
ukuqikelela kwaye andithandi ukuxela ikamva.

28:00.421 --> 28:05.903
Nangona kunjalo, amaxwebhu abonakala ngathi
angabonisa ukuba kusenokuthatha omnye umnyaka phambi

28:05.903 --> 28:09.499
kokuba bakwazi ukugqibezela esi sivumelwano se-PABS.

28:09.499 --> 28:15.580
Kwaye into ekufuneka siyenzile kukuba siqhubeke
sinamathela kwaye sizityhile ezi mveliso zibe

28:15.580 --> 28:18.522
yile nto ziyiyo. Ezi mveliso zizixhobo zebhayoloji.

28:18.522 --> 28:26.944
Kutheni ke batyikitya isivumelwano sokwenza iimvavanyo
ezingakumbi ezibaxakaxaka, izixhobo, amayeza kunye ne-mRNA?

28:26.944 --> 28:33.686
Loo nto bububi, kwaye ayikho ngenxa yezizathu
zempilo! Yenzelwe ukwabiwa ngokutsha kobutyebi.

28:33.686 --> 28:40.663
Kwaye ndicinga ukuba mhlawumbi singakwazi ukukhanyisa
le nto okunye unyaka phambi kokuba bayivale ityala.

28:40.663 --> 28:48.522
Ukuba kunjalo, ndikholelwa ukuba ikhontrakthi
yam kusoap opera iye yandiswa ngomnye umnyhadala.

28:50.140 --> 28:53.829
Uyazi, sendidiniwe yi-WHO.

28:53.829 --> 28:58.992
Kodwa kubonakala ngathi abakayithethathethisi
ngokupheleleyo isihlomelo esimalunga 'nokufikelela

28:58.992 --> 29:02.452
kwiintsholongwane ezibangela izifo kunye nokwabiwa kweenzuzo'.

29:02.452 --> 29:07.085
Kwaye kufuneka senze kube nzima
ukuba bangaze bakwazi ukwenza oko.

29:07.085 --> 29:13.646
Kanye. Uthi into yokugqibela oyifunayo
yingxoxo yaselubala ngako konke oku.

29:13.646 --> 29:17.494
Kwaye bendingabuza, ukuba iirhuluneli
zehlabathi, kwaye zonke zibonakala ziyixhasa le nto...

29:17.494 --> 29:21.046
Jonga nje impendulo kubhubhane we-Covid!

29:21.046 --> 29:24.706
Ukuba ngenene bebeyifuna le ntwanano, kutheni
le nkqubo ithatha ixesha elide kangaka?

29:24.706 --> 29:26.757
Kutheni i-WHO ifuna ixesha elininzi kangaka kuyo?

29:26.757 --> 29:28.897
Andicingi ukuba bafuna ukulinda omnye unyaka.

29:28.897 --> 29:33.382
Ufuna ukuyilungisa ngoku, akunjalo?

29:33.382 --> 29:38.999
Bazame. Kodwa ke, yile nto kanye eyona ngongoma.

29:38.999 --> 29:42.280
Ndiza kuphinda nje into endisele ndiyithethile.

29:42.280 --> 29:47.634
Amazwe ahlwempuzekileyo ehlabathi aphoqelelwa
ngamazwe atyebileyo ukuba achithe izigidi zezigidi

29:47.634 --> 29:53.554
zeedola ekukhangeleni iintsholongwane ezibangela izifo.

29:53.554 --> 30:01.179
Kukho iyantlukwano enkulu yezinto eziphilayo kummandla wase-Amazon
nakwihlathi elingasezantsi kweSahara nakuyo yonke enye indawo.

30:01.179 --> 30:05.372
Ngoku amazwe ahlwempuzekileyo kulindeleke
ukuba achithe imali eninzi kakhulu ekukhangeleni

30:05.372 --> 30:09.358
izinto ezibangela izifo nasekuvavanyeni zona.

30:09.358 --> 30:14.366
Ukuze bakwazi ukufaka olu lwazi lutsha kule nethiwekhi yelebhu.

30:14.366 --> 30:18.202
Ukuze iinkampani zamachiza zenze imali eninzi ngakumbi.

30:18.202 --> 30:24.710
Nditsho, iimvavanyo zodwa ziye zadala oosozigidi.

30:24.710 --> 30:33.593
Kulungile, ingxoxo ithi: 'Ukuba ufuna sikwenze
oko, kufuneka uhlawulele.' Kuba abanayo imali yako.

30:33.593 --> 30:39.136
'Kwaye ukuba sikunika yona, kufuneka wabelane
ngenzuzo'. Kwaye kulapho ke bajongana khona nengxaki:

30:39.136 --> 30:45.614
Heyi, yima kancinci, siza kulandelela njani le nto,
kwaye usityala ntoni, kwaye iikhontrakthi zinjani?

30:45.614 --> 30:56.371
Kwaye xa kukho amaqela ali-193 afikelela kwisivumelwano,
kwaye wonke umntu efuna isabelo sakhe, kunzima ukwanelisa

30:56.371 --> 31:02.528
umnqweno wabo bonke wokwenza inzuzo ngokugula kwabantu.

31:02.528 --> 31:07.561
Ngaphezu koko, iinkampani zamachiza azifuni kuyeka ukulawula.

31:11.350 --> 31:16.502
Kukholelwa ukuba amazwe angawona atyebileyo
anolu hlobo lwezinto eziphilayo, olunokuguqulwa

31:16.502 --> 31:20.030
lube yimali eninzi ziinkampani ezinkulu zamachiza.

31:20.030 --> 31:30.257
Oku kuqala kwinkomfa ka-1992 apho ukufikelela kwezi
zibonelelo zebhayoloji kuthathwa njengesibonelelo sesizwe.

31:30.257 --> 31:36.727
Njengoko kwakunjalo ngaphambili ngeziqholo nezinye izinto
ezifanayo, apho iinkampani zamachiza zafika zaza zathatha ulwazi

31:36.727 --> 31:44.046
lwabantu bomthonyama malunga nokusetyenziswa kwezityalo zemithi
ukuze zivelise amayeza kwaye zenze izigidi neebhiliyoni zeedola.

31:44.046 --> 31:48.920
Kwaye abemi bomthonyama, ababenolwazi,
bafumana imfumba enkulu 'yento ingenanto'.

31:48.920 --> 31:54.481
Kulungile, bafunde kuko oko, kwaye oko
akusisokuba abathethathethani abavela kumazwe

31:54.481 --> 31:57.929
ase-Afrika bayavumelana nam nani. Abavumelani.

31:57.929 --> 32:06.171
Iimfuno zabo zemali ziyahambelana nezo
zeenkampani zamachiza, ezinazo ezazo iimfuno ezicacileyo.

32:06.171 --> 32:15.390
Kwaye i-WHO ifuna ukukwazi ukulungiselela ulwelo lwokuhanjiswa,
oko kukuthi, ukuqukumbela, ukulawula nokuvuma iikhontrakthi.

32:15.390 --> 32:18.538
Ngamanye amazwi, bafuna ukuba nenxaxheba kuhambo lwemali.

32:18.538 --> 32:26.717
Kwaye benza urhulumente omtsha wokwenene, iNkomfa yamaQela
, ofana kakhulu noko kwenziwa ngeSivumelwano esiSiseko

32:26.717 --> 32:33.038
seZizwe eziManyeneyo sokuTshintsha kweMozulu. Bubudenge obu!

32:33.038 --> 32:39.346
Xa uthi ufuna ukuba yinxalenye yokuhamba kwemali, kuvakala kum
ngathi ufuna ukunika iiriphabhoni ezinkulu

32:39.346 --> 32:46.718
kakhulu apha ukuze ufumane iimeko
eziyimfuneko ozidingayo ukuze usayine ikhontrakthi.

32:46.718 --> 32:53.600
Bafuna ukukhawulezisa inkqubo yokulawula ukuze
imveliso entsha ivunywe kwangoko kwaye ifakwe esirhintsweni.

32:53.600 --> 33:00.742
Bafuna esi sixhobo-mali sidibanisayo, esele samkelwe
kuhlengahlengiso lonyaka ophelileyo lwemigaqo yezempilo

33:00.742 --> 33:05.492
yamazwe ngamazwe, apho i-United States ithatha inxaxheba.

33:05.492 --> 33:08.531
Andikavanga nto kwaphela evela
kuDonald Trump ngale nto okwangoku.

33:08.531 --> 33:12.929
Ukuba kukho nabani na osuka e-United States
ophulaphulayo, nceda uphakamise lo mcimbi! –

33:12.929 --> 33:18.727
Uxolo, Mongameli Trump, untsuku olungadlulanga
umhla we-19 kaJulayi ukuthumela ileta kwi-WHO,

33:18.727 --> 33:23.085
uyikhanyele izilungiso kuMgaqo-siseko wezeMpilo weHlabathi.

33:23.085 --> 33:29.871
Kaloku, enye yezimiselo eziphunyezayo, wayiphakamisile – okunika
umdla kukuba yayinomhla wokugqibela weenyanga ezintandathu,

33:29.871 --> 33:36.117
nto leyo ethetha ukuba umhla wokugqibela we-WHO uza kudlula
ngomhla we-19 kaJulayi phambi komhla wokugqibela walo mthetho.

33:36.117 --> 33:43.401
Naphambi kokuba uMarco Rubio abe nguNobhala Wezangaphandle,
wayalela i-Ofisi Yezangaphandle ukuba ihlole okanye iphinde ihlole

33:43.401 --> 33:50.592
zonke izivumelwano zethu zamazwe ngamazwe ize ibuye nezindululo
malunga nokuba simele sikhuphekelwe na okanye sihlale.

33:50.592 --> 33:55.571
Kwaye ezi zindululo ziza kupapashwa
kuphela emva komhla we-19 kaJulayi?

33:55.571 --> 33:58.048
Ukuba badinga iintsuku ezipheleleyo eziyi-180.

33:58.048 --> 34:06.360
Kuba, njengoko usazi, uthathe isikhundla kuphela ngomhla wama-20
kuJanuwari. Kwaye umhla we-19 ngokucacileyo ungaphambi koko.

34:06.360 --> 34:15.384
Ngokwenene, i-United States ayikhathali nokuba singamalungu
na ezi zivumelwano zamazwe ngamazwe ngalo naliphi na ixesha.

34:15.384 --> 34:22.915
Ukuba bagqiba kwelokuba barhoxe kwisivumelwano samazwe
ngamazwe, bayahamba nje bengakhathali ukuba baza kwenza ntoni.

34:22.915 --> 34:28.806
Kodwa ke, njengoko izinto zimi ngoku, singamaqela
asayinileyo kuMgaqo-siseko wezeMpilo waMazwe ngaMazwe.

34:28.806 --> 34:35.194
Kwaye izilungiso ezamkelweyo zenza indlela
yokuxhasa ngemali enokuthi ityhalele iibhiliyoni zeedola

34:35.194 --> 34:41.079
kwimveliso yezixhobo zebhayoloji kwihlabathi jikelele.

34:41.079 --> 34:48.303
Kwaye oku kukhuphisana ngqo neebhiliyoni ezintathu
enesiqingatha zeedola ezabelwa yiSebe lezoKhuselo lethu minyaka

34:48.303 --> 34:51.808
le, ukuze kuqukwe zonke ezi mveliso kwizibonelelo zethu.

34:51.808 --> 34:57.228
Ingaba sidala ugqatso olutsha lwezixhobo
zebhayoloji apha, olumiselwe ngokweMfazwe Yomlomo?

34:57.228 --> 34:59.860
Kaloku, iinkampani zamachiza azikhathali ngaloo nto.

34:59.860 --> 35:04.064
Uza kutshaina isivumelwano neSebe lezoKhuselo lase-US.

35:04.064 --> 35:10.087
Kwaye baza kutshixa isivumelwano nenkqubo ye-PABS
ye-WHO. Nokuba kwenzeka ntoni na, bayaphumelela.

35:10.087 --> 35:14.423
Uyazi, kuhlala kunjalo. Uchasa eli cala nelo.

35:14.423 --> 35:17.681
Kodwa abantu abayityhalayo baya kuphumelela kunjalo.

35:17.681 --> 35:21.204
Ngaphandle kokuba sibe ngabantu abakrelekrele size silwe.

35:21.204 --> 35:28.673
Kwaye, njengoko benditshilo, ndinethemba elilawulwayo
lokuba siza kuqhubeka sinalo ixesha lokutyhila inyaniso elula.

35:28.673 --> 35:37.118
Ukuba ezi mveliso, ezisetyenziswe lishishini lamachiza kule
minyaka mihlanu idlulileyo, iindlela zokuxilonga zobuqhophololo,

35:37.118 --> 35:43.179
izixhobo ezibulala abantu, iimveliso ezifana
neRemdesivir nezinye, kunye neqonga le-mRNA,

35:43.179 --> 35:48.907
azizizo iimveliso zempilo. Ziimveliso zokwenza inzuzo.

35:48.907 --> 35:53.455
Bathatha kuphela abantu abasempilweni baze
babajike babe ngabantu abafileyo okanye babe

35:53.455 --> 35:59.087
ngabathengi babo ubomi bonke, kuba bayabenzakalisa.

35:59.087 --> 36:02.618
Abantu abaninzi kubaphulaphuli bakho mhlawumbi bayayazi le nto.

36:02.618 --> 36:11.064
Kodwa uyazi, abathethathethwano abayihoyanga
into esele siyiyazi sonke. Abafuni ukuyiva loo nto.

36:11.064 --> 36:14.892
Akukho mntu ubenesibindi sokuphakama
kumagumbi othethathethwano aze athi:

36:14.892 --> 36:19.696
Uxolo, yintoni kanye kanye esiyenzayo apha? Ezi mveliso azincedi.

36:19.696 --> 36:26.120
Kwaye xa uzithenga ngobuninzi kwaye uchitha izigidi
zezigidi zeedola, uthambekisa imali kude namathuba angcono.

36:26.120 --> 36:33.796
Kuthekani ukuba abantu bebenezityalo ze-C, ne-A ne-D kunye
neeminerali, amakhambi endalo kunye namayeza e-homeopathic,

36:33.796 --> 36:41.087
kwaye amanqanaba empilo kwihlabathi jikelele anyuka
kangangokuba abantu bangachaphazeleki lula zezi ngxaki?

36:41.087 --> 36:46.681
Hayi, hayi, hayi, hayi! Asifuni ukuthetha
ngaloo nto. Asinakwenza mali ngaloo nto!

36:46.681 --> 36:50.579
Uyazi ke, yile nto kanye esijongene nayo.

36:50.579 --> 36:58.853
Kwaye abantu abaninzi bayayazi loo nto. Kodwa xa sithetha
ngento ekwenene ekule ngxelo, ndiza kuzama ukuyicacisa:

36:58.853 --> 37:02.939
Enyanisweni, lishishini. Belisoloko linjalo.

37:02.939 --> 37:09.939
Iingxaki zasekhaya ezikwiBhunga lesixeko sakho, iGunya
lakho lezempilo, iphondo lakho, isithili sakho, isizwe sakho.

37:09.939 --> 37:14.110
La ngawona amagama apho ubutyali kufuneka bucinywe emthethweni!

37:14.110 --> 37:20.875
Sithetha, umzekelo, nge-PREP Act yase-United States,
ekhusela abantu ababangela umonakalo ukuze bangakwazi

37:20.875 --> 37:24.853
ukumangalelwa. Yiloo nto kanye eyinjongo ye-PREP Act.

37:24.853 --> 37:30.173
Kwaye inika uMphathiswa wezeMpilo amagunya
agabantsha; igunya elingenamda

37:30.173 --> 37:34.780
nelingenamiqathango lokugqiba, ngenxa nje yokuba etshilo:

37:34.780 --> 37:37.704
Ewe, ingxakeko ingavela kwixesha elizayo.

37:37.704 --> 37:42.985
Nantsi ke into esiza kuyisebenzisa
ukulwa nayo. Akufuneki ukuba ivunywe yi-FDA.

37:42.985 --> 37:52.767
Akunyanzelekanga nokuba kuvunyelwe ukuba isetyenziswe
ngexesha likaxakeka. Isenokuba yimveliso esekuvavanyweni.

37:52.767 --> 37:58.257
Kwaye logama nje la maziko athile, izibhedlele,
oogqirha, nantoni na, besebenzisa

37:58.257 --> 38:03.931
endilumisileyo, akukho mntu unokubamangalela ukuba wonzakele.

38:03.931 --> 38:11.157
Ewe, ndisebenza eUnited States. Abantu banokufumana
ulwazi oluthe vetshe ngayo ku-repealtheprepact.com.

38:11.157 --> 38:16.953
Ndiqokelele i-notsafeandnoteffective.com, ejongene nemijovo.

38:16.953 --> 38:23.508
Ndiqalise i-PCRfraud.com. Kuyacaca
oko, kwaye imalunga novavanyo lwe-PCR.

38:23.508 --> 38:28.360
Kwaye nam ndiye ndaseka
i-maskcharade.com. Kuba iimaski zisiyintlekisa nje.

38:28.360 --> 38:34.148
Kwaye ukuba abantu bafuna ukufunda ngakumbi
ngesivumelwano, bangaya kwi-rejectthetreaty.com.

38:34.148 --> 38:40.359
Ukuba ungathanda ukufunda ngakumbi malunga
neenguqu , ungatyelela kwi-rejecttheamendments.com.

38:40.359 --> 38:47.780
Kwaye ukuba ufuna ukunditsalela umnxeba, ndithumelele
umyalezo obhaliweyo, i-imeyile, kwi-Signal, kwi-Telegram,

38:47.780 --> 38:52.016
kwi-WhatsApp okanye nantoni na, inombolo yam ngu-310-619-3055.

38:52.016 --> 38:54.602
Ndizimisele ngokwenene ngazo zonke ezi zinto.

38:54.602 --> 38:58.532
Aba bantu bazama ukubulala abantu. Bazama ukubulala ngobugebenga.

38:58.532 --> 39:03.844
Bazama ukwenza umonakalo ngezi mveliso, abathi ziyasindisa ubomi.

39:03.844 --> 39:08.719
Kwaye bafuna ngokwenene ukuziguqula
zibe yinto ekwabelwana ngayo eluntwini.

39:08.719 --> 39:15.133
Into ethethwa ngeli gama okanye ibinzana ifana
nomoya, ioksijini okanye ukukhanya kwelanga.

39:17.391 --> 39:21.586
Kuninzi kakhulu kangangokuba
ungafumana yonke into obukhe wayinqwenela.

39:21.586 --> 39:24.047
Ulisebenzise eli gama ngokoqobo.

39:24.047 --> 39:31.080
Uthe phakathi konyaka ka-2021, amazwe ahlwempuzekileyo
ayebandezeleka ngenxa yocalucalulo lwezitofu zokugonya.

39:32.921 --> 39:37.617
Onke amazwe atyebileyo ngabe sele
ezifumanile zonke ezi jekisi zimangalisayo.

39:37.617 --> 39:42.537
Ngoku sidinga umthamo omkhulu kangaka wemveliso
kwihlabathi jikelele kangangokuba ihlabathi lizele

39:42.537 --> 39:47.813
ziziyobisi, izixhobo, izixhobo zokuxilonga kunye neentsontelo.

39:47.813 --> 39:51.695
Owu, ufuna enye i-mRNA? Ungathanda zingaphi?

39:51.695 --> 39:56.211
Uyazi, zisuka ngqo kumgca wemveliso. Yimpambano leyo.

39:56.211 --> 39:59.258
Ewe, kunjalo. Kukutshabalaliswa okukhulu.

39:59.258 --> 40:05.561
Abafuni amazwe angathathi nxaxheba kule nkqubo, kuba ke singabona
ubungqina bokuba abantu abalapho abasifeli kwizitofu zokugonya

40:05.561 --> 40:09.336
ukuba abazifumani. Imalunga nokuncitshiswa kwenani labantu.

40:09.336 --> 40:16.407
Kulungile, James, kubonakala ngathi ummi oqhelekileyo
kufuneka azi ngale nto, athethe ngayo kwaye athathe amanyathelo.

40:16.407 --> 40:22.265
Umhla wokugqibela wokwala izilungiso zonyaka ophelileyo
kwiMigaqo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe uphelelwa ngoJulayi.

40:22.265 --> 40:26.047
Oko kubaluleke kakhulu. Uthi kwakhona ukuba iyazenza-zenza.

40:26.047 --> 40:30.399
Ekugqibeleni, baya kuthetha baze bayityhalele
phambili ngokwenene le sivumelwano se-pandemic.

40:30.399 --> 40:33.610
Kodwa kufuneka siqale ukuthetha.
Kufuneka sibe nengxoxo evulelekileyo.

40:33.610 --> 40:41.422
Ngoko ke sikulungele. Ngale ndlela,
singakuxoxa xa kuqala uhlaselo lweendaba.

40:41.422 --> 40:48.584
Kusenokwenzeka ukuba baza kuthi iNdibano
yezeMpilo yeHlabathi iza kusamkela isivumelwano.

40:48.584 --> 40:57.047
Nangona kunjalo, isivumelwano sithi
asinakusayinwa de nesihlomelo se-PABS naso sifakwe.

40:57.047 --> 41:03.633
Ngumdlalo wengqondo. "Siyamkele, kodwa
asikwazi ukuyisayina. Sobonana kunyaka ozayo."

41:03.633 --> 41:11.252
Kwaye ukuba kunjalo, ukuba oko kwenzekile, ndiyazi ukuba unyaka
ozayo ndiza kuwuchitha ndibonisa indlela ekungavakali

41:11.252 --> 41:19.633
ngayo ukuchitha iibhiliyoni zeeponti ekwenzeni izixhobo
zebhayoloji zokwenzakalisa abantu. Kungenzeka njani oko?

41:19.633 --> 41:26.606
Ngoko ke, ngokoluvo lwam, uluvo lwam olunethemba, benza iimeko
zentshabalalo yabo, kuba xa abantu sele

41:26.606 --> 41:35.922
beqonda into abayenzayo, nawuphi na umntu
onengqiqo unokubona ukuba i-WHO kufuneka inyamalale.

41:35.922 --> 41:40.109
Kuhle kakhulu. Kulungile ke, kwimeko leyo,
ndiyathemba singakwazi ukulungiselela enye incoko

41:40.109 --> 41:42.422
njengoko umhla wokugqibela kaJulayi usondela.

41:42.422 --> 41:47.033
Siza kuhlala sinxibelelana. Enkosi kakhulu, James
Roguski, ngokuthatha ixesha lokuthetha nathi namhlanje.

41:47.033 --> 41:47.873
Enkosi!
