Оё шумо медонед, ки кредитҳои иҷтимоӣ ё системаи кредитҳои иҷтимоӣ чист?
Ин як низоми назорати ҳамаҷониба аст, ки дар он ҳукумат рафтори шаҳрвандонашро пурра ҷосусӣ мекунад, барои он холҳо медиҳад
ё мекашад ва – вобаста ба «баланси ҳисоби» кредити иҷтимоӣ – шаҳрвандонро афзалиятнок муносибат мекунад ё ҷазо медиҳад.
Ин дар Чин махсусан хуб маълум аст.
Масалан, дар соли 2018 SRF дар бораи оқибатҳои низоми кредитии иҷтимоии Чин барои шаҳрвандон интиқоди шадид кард.
Дар ҳамон сол як вакили парлумон дар Конгресси Ҳизби Чин изҳороти зеринро кард:
Ман даъват мекунам, ки каталоги васеи ҷазоҳо барои шахсоне, ки рейтинги иҷтимоии онҳо паст аст, таҳия шавад.
Шахсоне, ки ин кредит доранд, бояд озодии ҳаракати онҳо бо роҳҳои гуногун маҳдуд карда шавад.
Чӣ гуна ин дар амал кор мекунад, дар мисоли рӯзноманигори таҳқиқотии Лю Ху дида мешавад, ки барои навиштани мақолае дар
бораи мансабдорони фасодзада ба рӯйхати сиёҳ дохил карда шуд.
Ӯ ҳамеша зери назорат қарор дорад, қариб дигар наметавонад кори худро иҷро кунад, дигар
наметавонад қатораҳоро ронад ё парвоз кунад.
Лиу Ху: "Ман дигар иҷозат надорам, ки меҳмонхонаҳоро брон кунам, амвол харидорӣ кунам, ширкат сабт
кунам ё ҳамчун намояндаи қонунии созмон хизмат кунам."
Ҳоло дар расонаҳои асосӣ вазъ ором шудааст. Пас аз нашри чандин матлаб эътирози ҷиддӣ ба вуҷуд наомад.
Чин дур аст. Дар Ғарби демократӣ чунин чиз ғайримумкин аст.
Ё шояд не?
Қариб ҳеҷ кас гумон намекунад, ки аллакай нақшаҳои мушаххас барои ҷорӣ кардани низоми имтиёзҳои
кредити иҷтимоӣ дар саросари ҷаҳон таҳия мешаванд.
SRF ва дигар васоити ахбори умуми давлатӣ ин далелро қатъиян пинҳон мекунанд ва бо ин роҳ
аҳолии Ғарбро ба ҳисси бардурӯғи амниятӣ мебаранд.
Инҳо кадом нақшаҳоянд?
Дар соли 2019 гурӯҳе аз аъзои марказҳои тадқиқотӣ, сиёсатмадорон, собиқ сарварони ҳукумат, академикон ва намояндагони
саноати технологӣ ҷамъ омада, дар сояи «ПЛАНдемияи» Корона ҳадафҳои мушаххасро барои табдили тамоми ҷаҳон муайян карданд.
Китобе бо номи «Бозсозии ҷаҳон – асри равшании глобалӣ» ҳамчун як гуна коғази корӣ нашр шуд.
Ба муаллифон шахсиятҳои баландпоя, аз ҷумла президенти Комиссияи Аврупо Урсула фон дер Лейен, инчунин Винт Серф, ки ӯро «падар
интернет» меноманд ва муовини президенти Google, ва Раму Дамодаран, сарвари ташаббуси
United Nations Academic Impact, дохил мешаванд.
Китоб таҳти тамғаи «UN100» нашр шуд, ки ин ташаббуси Созмони Милали Муттаҳид барои
таҷлили 100-солагии он дар соли 2045 мебошад.
Аммо як андешагоҳи бонуфузи амрикоӣ бо номи «Бостон Глобал Форум» риштаҳоро мекашид.
Ин китоб дар бораи чӣ аст?
Муаллифон менависанд, ки зеҳни сунъӣ имконияти бузург дорад, ки ҳаёти моро тағйир диҳад.
Дар айни замон, истифодаи беназорати зеҳни сунъӣ имконияти бузурги сӯистифодаро дар бар дорад.
Аз ин рӯ, мо ба «шартномаи иҷтимоӣ барои давраи зеҳни сунъӣ» ниёз дорем , ки бояд дар саросари ҷаҳон татбиқ шавад – новобаста
аз гуногунии ҳамаи кишварҳо, гурӯҳҳои этникӣ ва фарҳангҳо.
Klagemauer.TV ин созишномаи шарикӣ-ро ба таҳлили муфассал кашид.
Шартномаи иҷтимоӣ барои давраи зеҳни сунъӣ – татбиқи ҳамаҷонибаи зеҳни сунъӣ
Аз баробарии зеҳни сунъӣ то худои рақамӣ?
Мақсади саёҳат дар худи боби аввалини китоб ошкор мешавад:
Шартномаи иҷтимоӣ барои давраи зеҳни сунъӣ платформаеро барои ҷомеаи демократияи оқил эҷод мекунад .
Он инчунин бар асоси мувозинати қудрат байни ҳукуматҳо, ширкатҳо, ҷомеаи шаҳрвандӣ, шахсони
алоҳида ва ёрирасонҳои зеҳни сунъӣ асос ёфтааст.
Эҷоди чунин мувозинати қудрат ҳадафи хеле амбициозӣ аст ва он бе тағйири тамоми низоми ҷаҳонӣ имконнопазир аст.
Вазъияти кунунии сиёсии ҷаҳонро метавон ба таври муносиб нобаробарии қудрат номид, ки дар он клубҳои
махфӣ ва марказҳои таҳлилӣ бидуни назорати демократӣ рӯзномаи асосиро муайян мекунанд.
Ба ҳуҷҷатфилмҳои Kla.TV бо ҳаштаги #CFR назар андозед.
Аммо ташаббуси UN100 маҳз ҳамин сиёсатро идома медиҳад.
Ин аз он шаҳодат медиҳад, ки шартномаи иҷтимоӣ барои давраи зеҳни сунъӣ низ бидуни назорати
демократӣ ва, албатта, бидуни мандати мардум эҷод шудааст.
Илова бар ин, шумо дуруст шунидед: UN100 дар гӯё «тавозуни қудрат» ёрдамчиёни зеҳни сунъиро дар бар мегирад!
Дар мавриди мушаххас, ин метавонад, масалан, маънои онро дошта бошад, ки ба зеҳни сунъӣ дар
равандҳои сиёсӣ ҳуқуқи овоз додан дода шавад.
Шубҳанок аст, ки оё тавозуни қудрате, ки зикр шуд, дар ҳолати худ боқӣ хоҳад монд.
Ба назар мерасад, ки ин баробарӣ қадами аввал ба сӯи «худои рақамӣ», ки бисёр дар бораи он баҳс мешавад, мебошад, ва
инсоният як рӯз маҷбур хоҳад шуд, ки ба раҳбарии ӯ тобеъ шавад.
Демократияи оқилона
Ибораи «демократияи оқилона», ки дар боло зикр шудааст, дар ҳуҷҷати UN100 бештар муайян нашудааст.
Оё ин ба шакли ҳукумат ишора мекунад, ки дар он зеҳни сунъӣ ҳамеша медонад, ки барои ҷомеа беҳтарин чист?
Ин чандон ғайримумкин нест. Дар соли 2017 бунёдгузори Форуми иқтисодии ҷаҳонӣ Клаус Шваб бо эҳтиром дар бораи он
сухан гуфт, ки чӣ гуна технологияҳои рақамии пешгӯӣ метавонанд ба зудӣ интихоботи демократиро ғайризарурӣ гардонанд.
"Аммо қадами навбатӣ метавонад гузаштан ба режими таъйинӣ бошад, ки маънояш ин аст, ки дигар ҳатто зарур нест интихобот баргузор
кунед, зеро аллакай метавонед натиҷаро пешгӯӣ кунед ва баъд метавонед бигӯед 'Чаро мо интихобот лозим дорем?' зеро мо
медонем, ки натиҷа чӣ хоҳад буд." "Аммо қадами навбатӣ метавонад гузаштан ба режими таъйинӣ бошад, ки маънояш ин аст, ки дигар
ҳатто зарур нест интихобот баргузор кунед, зеро аллакай метавонед пешгӯӣ кунед ва баъд метавонед бигӯед 'Чаро мо интихобот
лозим дорем?' зеро мо медонем, ки натиҷа чӣ хоҳад буд."
Ва дар ҳақиқат, шартномаи иҷтимоӣ муқаррар мекунад, ки ҷомеаи шаҳрвандӣ бояд ташвиқ карда шавад, то бо кӯмаки
абзорҳои зеҳни сунъии пешгӯӣ ояндаи худро ба нақша гирад.
Ошкорсозии ҳатмии ҳамаҷонибаи маълумот
Татбиқи ҳамаҷонибаи зеҳни сунъӣ инчунин ҷамъоварии ҳамаҷонибаи маълумот ва таҳлилро талаб мекунад.
Дар сарлавҳаи «Модели идоракунии зеҳни сунъӣ» чунин омадааст:
"Дар маркази идоракунии зеҳни сунъӣ Маркази миллии қабули қарорҳо ва маълумот (NDMD) қарор дорад."
NDMD миқдори зиёди маълумотро, ки ба расонидани хизматрасониҳои давлатӣ ва арзёбии барномаҳои давлатӣ ва
хизматчиёни давлатӣ марбутанд, ҷамъ меорад, нигоҳ медорад, таҳлил мекунад ва истифода мебарад.
Ин «ҳаҷми бузурги маълумот» албатта бояд дастрас гардонад, ва шартномаи иҷтимоӣ низ ба ин масъала мепардозад:
"Шахсҳо бояд ба манфиати умумӣ саҳм гузоранд тавассути пешниҳоди маълумоти муҳими шахсӣ , масалан ҳангоми ҷамъоварии
маълумоти саршуморӣ ва интихоби мансабдорони давлатӣ."
Пас талаб карда мешавад, ки «маълумоти муҳими шахсӣ»-ро ба маъмурияти зеҳни сунъӣ пешниҳод кунед.
Ин ки ба ҳар як шаҳрванди ҷаҳон шиносномаи рақамӣ дода мешавад, дар ин лаҳза чандон ҳайратовар нест.
Ҳамчунин бояд қайд кард, ки хусусияти маҷбуркунӣ дар тӯли шартномаи иҷтимоӣ ҷорӣ мешавад.
Дар сурате ки манфиатдорон ба шартномаи иҷтимоӣ риоя накунанд, Иттиҳоди демократӣ барои идоракунии рақамӣ масъул хоҳад буд.
Ин мақоми фаромиллӣ бояд ҳамчун – иқтибос – «мақоми ҷаҳонӣ барои таъмини иҷрои шартномаи
иҷтимоӣ дар давраи зеҳни сунъӣ» таъсис дода шавад.
Устуворӣ ва ҳадафҳои WEF ҳамчун асоси таҳлили маълумот
Созишномаи шарикӣ ду моделро барои ҷамъоварӣ ва истифодаи ин маълумот пешниҳод мекунад:
Аввалан, усули ченкунии маълумот барои Агендаи 2030, ки ба 17 ҳадафи ба ном устуворӣ пайваст аст.
Дар зери ҳаштаги #Agenda2030, Kla.TV ба роҳҳои гуногун сабт кардааст, ки чӣ гуна ин ҳадафҳо дар
асл ҷаҳонро ба шакли нави ғуломӣ тела медиҳанд.
Дуюм, таърифҳои ESG-и Форуми иқтисодии ҷаҳонӣ (WEF) бояд асоси таҳлили маълумотҳоро ташкил диҳанд.
ESG ихтисори Environmental, Social & Governance мебошад.
Форуми иқтисодӣ ва иҷтимоии ҷаҳонӣ як маркази таҳқиқотӣ бо консентратсияи бениҳоят қудратест, ки бидуни риояи
сохторҳои парламентӣ ба сиёсати байналмилалӣ таъсир мерасонад.
Шумо метавонед дар барномаи Kla.TV «WEF, Барқарорсозии бузург ва тарроҳони он – Оё дар ниҳоят як фитнаи
ҷаҳонӣ вуҷуд дорад?» маълумоти бештар пайдо кунед.
Фаъоли ҳуқуқи шаҳрвандии Швейтсария Николас Римолди, узви ҳаракати эътирозии зидди коронавирус
MASS-VOLL, ҳамгироии ин ҳадафҳоро чунин арзёбӣ мекунад:
"Аммо истифодаи нишондиҳандаҳои додаҳои Ҳадафҳои рушди устувори СММ ва таърифҳои ESG-и Форуми иқтисодии ҷаҳон ҳамчун замина барои
қабули қарорҳои сиёсӣ нишон медиҳад, ки зеҳни сунъӣ ва дастурҳои ҳосилшуда ба таври қавӣ бо
ин ҳадафҳои мушаххаси ҷаҳонӣ ҳамоҳанг мебошанд."
Бо омӯзиши зеҳни сунъӣ дар асоси нишондиҳандаҳои SDG ва ESG, ба таври ғайримустақим муайян карда мешавад, ки танҳо ҳамин маълумот
ва ҳамин ҳадафҳо ҳамчун ҳақиқӣ ва мувофиқ эътироф мешаванд.
Аз назари дигар ё манбаъҳои алтернативии маълумот пас камэътимодтар ё нодуруст ҳисобида мешаванд.
Хулоса: Татбиқи ҳамаҷонибаи пешбинишудаи зеҳни сунъӣ бо худ имконияти бузурги сӯистифода аз маълумотро
меорад ва одамонро ба шаҳрвандони шаффоф табдил медиҳад.
Илова бар ин, аз ҷониби UN100 хеле ғурурмандона аст, ки мехоҳад чунин нақшаҳоро бидуни ягон
легитимнокии демократӣ бар тамоми башарият таҳмил кунад.
Аммо вазъ боз ҳам бадтар мешавад. Ҳоло диққати худро ба асоси шартномаи иҷтимоӣ равона кунем.
Системаи мукофоти SVR
Шартномаи иҷтимоӣ дар давраи зеҳни сунъӣ чеҳраи воқеии худро дар боби бо номи «Системаи
мукофоти арзиши иҷтимоӣ», ё кӯтоҳ SVR, ошкор мекунад.
Ин дар бораи эҷоди низоми назорат ва арзёбии ҳукуматҳо, ширкатҳо ва шахсони алоҳида бар асоси саҳми онҳо дар риояи меъёрҳо,
стандартҳо, арзишҳои муштарак ва қонунҳои байналмилалӣ оид ба ростқавлӣ, шаффофият, ҳисоботпазирӣ ва масъулият мебошад.
Шояд бисёриҳо бо истилоҳи «системаи кредити иҷтимоӣ» бештар ошно бошанд; чунин система аллакай дар
Чин ҷорӣ шудааст ва ба таври шадид интиқод шудааст.
Ин як низоми пурраи назорат аст, ки рафтори шаҳрвандонро ҳамаҷониба ҷосусӣ ва арзёбӣ мекунад, барои он холҳои
кредити иҷтимоиро медиҳад ё кам мекунад ва вобаста ба «баланси ҳисоби» онҳо бо афзалият муносибат мекунад ё ҷазо медиҳад.
Касоне, ки ба хотири риоя накардани меъёрҳо имтиёзи иҷтимоии онҳо паст аст, суръати интернеташон сусттар мешавад,
андозҳои баландтар месупоранд, кори худро ё квартираашонро аз даст медиҳанд ё аз сафар кардан манъ мешаванд.
Ҳамин тавр Ҳизби коммунисти Чин шаҳрвандони Чинро «тарбия» медиҳад, то онҳо бештар «самимӣ» шаванд.
Гарчанде ки модели UN100 ҷазоҳоро манъ мекунад ва, бар асоси таърифи худаш, дар муқоиса бо модели чинӣ комилан мухолиф аст.
Илова бар ин, аз сабаби сабабҳои техникӣ системаи SVR барои ҳукуматҳо дастрас нест. Пас, огоҳии бардурӯғ?
Не.
Фарқ аз модели чинӣ ҳеҷ гоҳ боварнопазир нест.
Масалан, ҳаммуассиси Boston Global Forum Ҷон Квелч дар CEIBS дар вазифаҳои гуногун барои солҳои зиёд кор кардааст.
CEIBS донишгоҳе дар Шанхай аст, ки – ҳайратовар – ҳамчун лоиҳаи муштарак байни ҳукумати Чин, яъне Ҳизби
коммунисти Чин, ва Иттиҳоди Аврупо таъсис ёфтааст.
Тафовути тез дигар менамояд.
Ҳамчунин, ҳам Ҷон Келч ва ҳам актёри UN100 Ҷозеф С. Най аъзои шабакаҳои ҳукумати сояи масонӣ –
Комиссияи сеҷониба ва Шӯрои муносибатҳои хориҷӣ – мебошанд.
Инҳо, ба навбати худ, фаъолона барои стандартизатсия ва ғуломсозии халқҳо бар асоси модели чинӣ кор мекунанд.
Сабабҳои дигаре низ ҳастанд, ки бовар кардан ба он, ки системаи мукофоти SVR наметавонад ба системаи
кредити иҷтимоии Чин табдил ёбад, соддаандешӣ аст.
Чӣ тавре ки Klagemauer.TV дар «Чин – ин низоми ҳукуматдорӣ моро ҳама таҳдид мекунад!» сабт кардааст, давлати назоратии Чин аз
ҷониби хонаводаҳои Ротшильд ва Рокфеллер ҳамчун таҷрибаи иҷтимоӣ маблағгузорӣ ва бунёд шудааст, бо ҳадафи
паҳн кардани ин намунаи ҳукуматдорӣ дар саросари ҷаҳон.
Ва, ба таври нигаронкунанда, диктатураи Чин низ аз сӯи сиёсатмадорони пурқудрат дар минтақаи мо эътироф мешавад.
Масалан, дар соли 2013 собиқ сарвазири Канада Ҷастин Трюдо изҳор дошт:
"Ман то андозае ба Чин эҳтиром дорам, зеро диктатураи асосии он ба он имкон медиҳад, ки
иқтисоди худро дар як лаҳза тағйир диҳад ."
Бунёдгузори Форуми иқтисодии ҷаҳонӣ Клаус Шваб низ «дастовардҳои» Ҳизби коммунистии Чинро ситоиш кард.
Ва вақте ки мо ба ёд меорем, ки нишондиҳандаҳои маълумотии WEF бояд ҳамчун замина барои татбиқи зеҳни сунъӣ дар шартномаи
иҷтимоӣ хизмат кунанд, мо ба нуқтаи ибтидоӣ бармегардем.
Ҳатто бе ҷазоҳо системаи мукофотии SVR абсурд аст.
Назорати пурра ва арзёбии рафтори ҳар кас маънои поён ёфтани махфият ва, бинобар ин, поён ёфтани озодиро дорад.
Дар якҷоягӣ бо пулҳои рақамии бонкҳои марказӣ (CBDC), осон аст, ки таъминоти пулиро ба ҳар касе, ки риоя намекунад, қатъ кунанд.
UN100 ба пули рақамии бонки марказӣ назари хеле мусбат дорад.
Ниҳоят, бояд равшан карда шавад, ки низоме, ки мутобиқатро мукофот медиҳад, инсонҳоро ҳамчун мавҷудоти озод паст мезанад.
Фаъоли ҳуқуқи шаҳрвандӣ Николас Римолди изҳор мекунад:
"Мо, инсонҳо, бояд ба шаҳрвандони фармонбардор тарбия ёбем."
На бо зӯрӣ, балки бо он ки бефармонӣ мукофот дода намешавад, ки ин ба ҳамон маъно аст.
Ин система хотиррасон ба сагҳои Павлов аст, ки барои гирифтани мукофотҳо ба нишон додани рафторҳои муайян омӯзонида шудаанд.
Ин шаҳрвандонро аз ҳуқуқи интихоботӣ маҳрум мекунад ва онҳоро ба иштирокчиёни мувофиқ бо система табдил
медиҳад, ки ба ҷои амал кардани озодона ва мустақил, мувофиқи қоидаҳои муқарраршуда амал мекунанд.
Хулоса
Шартномаи иҷтимоӣ дар давраи зеҳни сунъӣ ваъда медиҳад, ки ҷаҳонро беҳтар созад ва озодӣ,
ҳуқуқҳо ва эътирофи инсонҳоро тақвият бахшад.
Аммо ҳангоми бознигории бодиққат маълум мешавад, ки ҳадаф ин аст, ки низоме эҷод шавад, ки дар он шаҳрвандон ба ҳукмронии зеҳни
сунъӣ одат карда, ба таъминкунандагони маълумот маҳдуд шаванд.
Иттиҳоди демократӣ барои идоракунии рақамӣ бо мақсади таъмини стандартизатсияи давлатҳои миллӣ пешбинӣ шудааст, дар ҳоле ки
системаи кредити иҷтимоӣ ҳукуматҳо, ширкатҳо ва шахсони алоҳидаро назорат карда, онҳоро тавассути
мукофотҳо ба Агендаи 2030-и зидди инсоният мутобиқ месозад.
Дар асл, ин низомест, ки мекӯшад моро аз озодӣ ва шаъну шарафамон маҳрум созад.
Муҳтарам тамошобинон, вақти қатъ кардани шартномаи иҷтимоӣ барои давраи зеҳни сунъӣ ҲОЗИР
аст ва шумо метавонед фаъолона кӯмак расонед.
Ин паёмро ҳарчӣ васеътар паҳн кунед, то ин нақшаҳои даҳшатнокро ҳоло ба диққати омма расонед.
Бо истифодаи пули нақд дар ҳар ҷое ки имконпазир аст ё иваз кардани муоширати рақамӣ бо
гуфтугӯҳои воқеӣ аз зиндони рақамӣ халос шавед.
Огоҳ бошед, ки ҳаллиҳои ба ном «зеҳнӣ», ба монанди смартфонҳо, хонаҳои зеҳнӣ ва рондани мустақил,
қадамҳои аввалин дар роҳи демократияи зеҳнӣ мебошанд.
Аз истифодаи зеҳни сунъӣ дар ҳаёти ҳаррӯзаатон худдорӣ кунед ва ин системаҳоро аз пояи онҳо — маълумоти шахсии шумо —
маҳрум созед, то нақшаи ҳукмронии зеҳни сунъӣ ноком шавад.
Бунёдгузори Kla.TV Иво Сасек ахиран ҷанбаи дигари хеле асосии ин технологияҳоро таъкид кард.
Дар зер шумо метавонед порчае аз суханронии ӯ дар вохӯрии дӯстони имсола бубинед.
"Мо рӯз ба рӯз бештар ба мошинҳо, абрҳои беруна ё, дар ниҳоят, имплантҳо дар баданҳои
худ тамаркуз карда, ба онҳо вобаста мешавем."
Аммо бо ин кор мо худро медуздаем. Ин ҳамин нуқта аст.
Мо барои ин имтиёзҳои илоҳӣ ва имтиёзҳои ботинии худро аз даст медиҳем.
Ин, мисли ҳамеша, пешниҳоди наҷотест, ки ҳеҷ наҷоте намеорад.
Пас пешрафт нест, дар ҳама ҷо ҳамеша якхела аст.
Албатта, дар айни замон ин як қадами назаррас ба пеш аст.
Аммо он чизеро, ки мо бо ин поймол карда, воқеан вайрон мекунем, пайванди мост бо давраи рушди
илоҳӣ, ки ҳоло дар даруни мо замина мегузорад.
Ҷое, ки ҳамаи ин қобилиятҳои аҷоиб бевосита аз даруни мо, бидуни ягон мошин ё зеҳни сунъӣ, ба вуҷуд меоянд.
Ин ҳамон чизест, ки мо имрӯз муҳокима мекунем. Зеро инҳо дар рӯзномаи маҷлис ҳастанд.
Ин вақти таъинкардаи Худо барои ин аст, баҳори ин аст.
Зеро ҳамаи ин қобилиятҳо дар даруни ту ҳастанд. Ва ин каирос мехоҳад дар даруни ту фаро расад, то ту
тавонисти ҳамаи инро ба таври мушаххас татбиқ кунӣ.