Op 13 Februarie 2022 het Switserse kiesers 'n nuwe mediawet met die titel "Pakket van maatreëls
ten gunste van die media" met 54,6 persent verwerp.
Privaat mediaondernemings sou elke jaar 'n bykomende 178 miljoen Switserse frank van die staat
ontvang het – met ander woorde, van belastingbetalers.
Die vereniging "NEEN tot staatsbefondsde media", wat die veldtog teen die mediawet
gelei het, het destyds soos volg geargumenteer:
Die mediawet is 'n roof op die staatskas, maak die media afhanklik van die staat en diskrimineer teen vrye media.
Verder sou dit lei tot selfs meer "media-eenvormigheid" en die bestaande media-monopolieë versterk.
Nou kom daar 'n ander poging tot bykomende mediasubsidies in 'n nuwe gedaante:
Op 21 Maart 2025 het die Switserse Parlement 'n wysiging van die Wet op Posdienste goedgekeur.
Hierdie verandering is bedoel om die staatsfinansiering vir die vroeë aflewering van intekeningtydskrifte van die
huidige 50 miljoen Switserse frank na 85 miljoen te verhoog.
Daar word nog 35 miljoen beplan.
vir private radio- en televisiesenders, vir die opleiding en verdere onderwys van joernaliste,
en vir die private persraad en nuusagentskappe.
Dit sou beteken dat die media-uitlate oor die volgende sewe jaar 'n totaal van nie minder nie as 1,47
miljard Switserse frank aan subsidieë sou ontvang.
Op 29 April 2025 is 'n referendum teen die wysiging van die Posdienstewet onder die vaandel van
die "Span Vryheid"-vereniging van stapel gestuur.
Ander burgerregte-organisasies ondersteun nou die referendum.
Hierdie sluit in die "Vriende van die Grondwet" en die "Switserse Onderwysersnetwerk".
In die blou inligtingsboks onder die program vind jy die handtekeningblad en verdere inligting oor die referendum.
Die handtekeningsbladsye kan uiterlik tot 3 Julie 2025 ingedien word. In 'n artikel in die uitgawe van Schweizerzeit van
16 Mei 2025 verduidelik ETH-student Mihajlo Mrakic waarom die wysigings aan die Wet op Posdienste beveg moet word.
Luister nou na die artikel in verkorte vorm:
In 2022 het die mense duidelik die mediawet verwerp.
Vandag staan ons voor dieselfde ou probleem, net in nuwe verpakking – omdat die
Parlement duidelik nie referendums wil aanvaar nie.
Ou probleem, nuwe verpakking
Daar was groot vreugde destyds. Mense het geglo dat die besluit geneem is en die boodskap was duidelik:
Geen meer subsidie vir welgestelde uitgewers nie, geen meer willekeurige verspreiding van fondse nie, wat uiteindelik die
groot spelers onder die skyn van "media-diversiteit" versterk!
Maar vandag, skaars twee jaar later, is ons weer by vierkant een. Dieselfde kwessie,
herverpak, verslank, maar met dieselfde inslag:
Openbare geld vir privaat media-maatskappye. Op die eerste oogopslag lyk die nuwe wet meer beskeie.
Dit verwys na "gerigte bevordering" en "versterking van media-diversiteit in die streke".
Maar die strukture bly dieselfde. Weer eens is dit die groot uitgewerhuise wat die meeste sou baat.
Klein, onafhanklike media-uitlate ontvang wel simboliese bedrae. Die leeu se aandeel gaan egter na
dié wat reeds mag oor die openbare mening uitoefen.
Dit bevorder nie diversiteit nie, maar verstewig eerder 'n eenzijdige medialandskap.
Tog is vandag se media-aanbod groter as ooit tevore. Die argument dat mediasubsidies nodig
is om die demokrasie te red, hou nie water nie.
Ons leef in 'n tyd waarin daar ontelbare geleenthede is om ons eie menings te vorm.
Terselfdertyd glo al hoe minder mense dat die media objektief en onafhanklik berig.
In plaas daarvan om vir nuwe subsidieë te vra, moet die bedryf ernstiglik vra waarom vertroue wegbrokkel.
en hoe dit met 'n groter inhoudelike omvang, kritiese selfrefleksie en egte diversiteit herwin kan word.
Regeringsubsidies is nie die oplossing hier nie, maar deel van die probleem.
Verswakking van die demokrasie
Dit is ook besonder problematies dat die Parlement eenvoudig die duidelike verwerping deur die mense in 2022 ignoreer.
In plaas daarvan om die boodskap ernstig op te neem, word die wet bietjie vir bietjie heringevoer totdat
uiteindelik byna alles waarvoor ons geveg het, terug is.
Dit is 'n doelbewuste ondermyning van demokratiese besluite – en dit is nie 'n geïsoleerde geval nie.
Ons sien dit in die raamwerk-ooreenkoms met die EU, waar die Federale Raad nie 'n verpligte referendum wil hê nie. Net
so word inisiatiewe en referendums nie geïmplementeer nie.
Wanneer referendums verontagsaam word en slegs met groot moeite en deur handtekeninge in te samel
afgedwing kan word, vertrap die Parlement die demokrasie.
Die stryd gaan voort
Vandag moet ons weer veg. Nie net teen 'n wet nie, maar vir die beginsel dat referendums saak maak.
– Dat 'n 'nee'-stem bly 'n 'nee'-stem en nie bloot verval totdat die Parlement 'weer probeer' nie.
Daarom sê ek hierdie keer weer "nee", omdat ek in 'n diverse, onafhanklike medialandskap glo en omdat ek oortuig
is dat ware onafhanklikheid nie uit die staatskas kom nie.