13 лютага 2022 года швейцарскія выбаршчыкі адхілілі новы закон аб СМІ пад назвай «Пакет
мер на карысць СМІ» з вынікам 54,6 працэнта.
Камерцыйныя медыякампаніі атрымлівалі б ад дзяржавы дадаткова 178 мільёнаў швейцарскіх франкаў
штогод — іншымі словамі, ад падаткаплацельшчыкаў.
Асацыяцыя «НЕ дзяржаўнаму фінансаванню СМІ», якая ўзначаліла кампанію супраць закона аб СМІ, тады сцвярджала наступнае:
Закон аб СМІ — гэта напад на дзяржаўную казну, робіць СМІ залежнымі ад дзяржавы і дыскрымінуе свабодныя СМІ.
Больш за тое, гэта прывяло б да яшчэ большай «адзінстай медыя» і замацавала б існуючыя медыяманаполіі.
Цяпер чарговая спроба дадатковых субсідый для СМІ з'яўляецца ў новым абліччы:
21 сакавіка 2025 года Швейцарскі парламент прыняў папраўку да Закона аб паштовых паслугах.
Гэтая змена накіравана на павелічэнне дзяржаўнага фінансавання для дастаўкі падпісных газет у тэрмін з
цяперашніх 50 мільёнаў швейцарскіх франкаў да 85 мільёнаў.
Плануецца яшчэ 35 мільёнаў.
для прыватных радыё- і тэлестанцый, для падрыхтоўкі і далейшай адукацыі журналістаў, а таксама для
прыватнага савета прэсы і інфармацыйных агенцтваў.
Гэта азначала б, што асноўныя СМІ атрымаюць усяго не менш за 1,47 мільярда швейцарскіх
франкаў субсідый на працягу наступных сямі гадоў.
29 красавіка 2025 года пад эгідай асацыяцыі «Каманда Свабоды» быў ініцыяваны рэферэндум супраць папраўкі да Закона аб пошце.
Іншыя арганізацыі грамадзянскіх правоў цяпер падтрымліваюць рэферэндум.
Сярод іх «Сябры Канстытуцыі» і «Швейцарская сетка настаўнікаў».
У сінім інфармацыйным акне пад праграмай вы знойдзеце аркуш для подпісаў і дадатковую інфармацыю пра рэферэндум.
Подпісы можна падаць не пазней за 3 ліпеня 2025 года. У артыкуле ў выпуску Schweizerzeit ад 16 мая 2025 года студэнт
ETH Міхаіла Мракіч тлумачыць, чаму неабходна выступаць супраць змяненняў у Закон аб паштовых паслугах.
Цяпер праслухайце скарочаную версію артыкула:
У 2022 годзе народ відавочна адхіліў закон аб СМІ.
Сёння мы сутыкнуліся з той самай старой праблемай, толькі ў новай упакоўцы – бо Парламент відавочна не хоча прымаць рэферэндумы.
Старая праблема, новая ўпакоўка
У той час панавала вялікая радасць. Людзі верылі, што рашэнне прынята, і паведамленне было ясным:
Ніякіх больш субсідый для заможных выдаўцоў, ніякага больш неабдуманага размеркавання сродкаў, якое ў канчатковым выніку
ўмацоўвае асноўных гульцоў пад маскай «медыяразнастайнасці»!
Але сёння, ледзь праз два гады, мы зноў на выхадзе. Тая ж праблема, перапакаваная, пахудзелая, але з той жа сутнасцю:
Дзяржаўныя грошы для прыватных медыякампаній. На першы погляд, новы закон выглядае больш сціплым.
Гэта адносіцца да «мэтанакіраванай прамоцыі» і «ўмацавання медыяразнастайнасці ў рэгіёнах».
Але структуры застаюцца тымі ж. І зноў, найбольшую выгаду атрымаюць буйныя выдавецтвы.
Маленькія незалежныя СМІ сапраўды атрымліваюць сімвалічныя сумы. Аднак леў долі дастаецца
тым, хто ўжо мае ўплыў на грамадскую думку.
Гэта не спрыяе разнастайнасці, а хутчэй дадаткова замацоўвае аднабокі медыяландшафт.
Аднак сённяшняя прапанова СМІ большая, чым калі-небудзь раней. Сцвярджэнне, што субсідыі для СМІ
неабходныя для захавання дэмакратыі, не вытрымлівае крытыкі.
Мы жывём у эпоху, калі ёсць незлічонае мноства магчымасцей фарміраваць уласныя меркаванні.
У той жа час усё менш і менш людзей вераць, што СМІ паведамляюць аб'ектыўна і незалежна.
Замест таго, каб патрабаваць новых субсідый, галіна павінна сур'ёзна спытаць сябе, чаму падрываецца давер.
і як яго можна было б вярнуць, маючы больш шырокі змест, крытычнае самааналіз і сапраўдную разнастайнасць.
Дзяржаўныя субсідыі — не рашэнне, а частка праблемы.
Аслабленне дэмакратыі
Таксама асабліва праблематычна, што Парламент проста ігнаруе відавочную адмову народа ў 2022 годзе.
Замест таго, каб успрыняць пасланне сур'ёзна, закон уводзіцца зноў пакрысе, пакуль урэшце
амаль усё, супраць чаго мы змагаліся, не вярнулася.
Гэта мэтанакіраванае падрыўніцтва дэмакратычных рашэнняў – і гэта не адзіны выпадак.
Мы бачым гэта ў рамкавай дамове з ЕС, дзе Федэральны савет не хоча абавязковага рэферэндуму.
Гэтаксама ініцыятывы і рэферэндумы не рэалізуюцца.
Калі рэферэндумы ігнаруюцца і іх можна ажыццявіць толькі з вялікімі намаганнямі і шляхам збору
подпісаў, тады Парламент топча па нагах дэмакратыю.
Бітва працягваецца
Сёння мы зноў павінны змагацца. Не толькі супраць закона, але і за прынцып, што рэферэндумы маюць значэнне.
– Каб голас «не» заставаўся голасам «не» і не ператвараўся проста ў тое, што Парламент «спрабуе зноў».
Вось чаму я зноў кажу «не», бо я веру ў разнастайны, незалежны медыяландшафт і перакананы, што
сапраўдная незалежнасць не паходзіць з дзяржаўнай казны.