WEBVTT

00:00.500 --> 00:08.634
Ka la 13 Hlakola 2022, bakhethi ba Switzerland ba hanne
molao o mocha oa mecha ea litaba o bitsoang "Phuthelo ea

00:08.634 --> 00:14.191
mehato e tšehetsang mecha ea litaba" ka liperesente tse 54.6.

00:14.191 --> 00:18.387
Lik'hamphani tsa mecha ea litaba e ikemetseng li ka be li fumane
chelete e eketsehileng ea li-franc tsa Switzerland tse

00:18.387 --> 00:23.571
limilione tse 178 selemo se seng le se seng ho tsoa
mmusong – ka mantsoe a mang, ho tsoa ho balefi ba lekhetho.

00:23.571 --> 00:27.957
Mokgatlo "CHE ho mecha ya phatlalatso e tsheheditsweng ka
ditjhelete ke mmuso", o neng o eteletse pele

00:27.957 --> 00:33.983
letsholo le kgahlanong le molao wa mecha ya phatlalatso, o
ile wa pheha kgang ka tsela e latelang ka nako eo:

00:33.983 --> 00:39.410
Molao oa mecha ea litaba ke tlhaselo letloleng la
naha, o etsa hore mecha ea litaba e itšetlehe ka

00:39.410 --> 00:42.903
'muso, hape o khetholla mecha ea litaba e ikemetseng.

00:42.903 --> 00:47.076
Ho feta moo, sena se ka lebisa ho "ho tšoana
ho hoholoanyane ha mecha ea litaba" le ho

00:47.076 --> 00:51.096
tiisa maemo a beng ba mecha ea litaba ka bo bona.

00:51.096 --> 00:58.579
Hona joale teko e 'ngoe ea lithuso tsa lichelete tse eketsehileng
bakeng sa mecha ea litaba e tla ka sebopeho se secha:

00:58.579 --> 01:06.345
Ka la 21 Hlakubele 2025, Palamente ea Switzerland e
fetisitse tokiso Molaong oa Litšebeletso tsa Poso.

01:06.345 --> 01:11.858
Phetolo ena e reretsoe ho eketsa tšehetso ea lichelete ea mmuso
bakeng sa phano e potlakileng ea likoranta tsa

01:11.858 --> 01:18.492
peeletso, ho tloha ho liforanka tsa Switzerland tse
limilione tse 50 tsa hajoale ho isa ho limilione tse 85.

01:18.492 --> 01:22.552
Ho reriloe tse ling tse limilione tse 35.

01:22.552 --> 01:27.390
bakeng sa liteishene tsa seea-le-moea le thelevishene tsa
poraefete, bakeng sa koetliso le thuto e tsoelang

01:27.390 --> 01:33.433
pele ea baqolotsi ba litaba, le bakeng sa lekhotla
la boralitaba la poraefete le mekhatlo ea litaba.

01:33.433 --> 01:39.111
Sena se ka bolela hore mecha ea phatlalatso e ka sehloohong e tla
fumana kakaretso ea bonyane li-franc tsa

01:39.111 --> 01:45.516
Switzerland tse libilione tse 1.47 e le lithuso
tsa lichelete lilemong tse supileng tse tlang.

01:45.516 --> 01:52.557
Ka la 29 Mmesa 2025, ho ile ha thakholoa
referendamo e khahlanong le tokiso ea Molao oa Poso

01:52.557 --> 01:57.015
tlas'a boetapele ba mokhatlo oa "Team Freedom".

01:57.015 --> 02:01.523
Mekgatlo e meng ya ditokelo tsa
botho jwale e tshehetsa referendamo.

02:01.523 --> 02:07.380
Tsena di kenyeletsa "Friends of the
Constitution" le "Swiss Teachers' Network".

02:07.380 --> 02:12.346
Lebokoseng le leputswa la tlhahisoleseding ka
tlase ho lenaneo, o tla fumana pampiri ya saena le

02:12.346 --> 02:16.800
tlhahisoleseding e eketsehileng mabapi le referendum.

02:16.800 --> 02:26.287
Mangolo a saennoeng a ka isoa ho fihlela ka la 3 Phupu 2025 e le
nako ea ho qetela. Sehloohong se hlahang khatisong ea la 16

02:26.287 --> 02:34.626
Mots'eanong 2025 ea Schweizerzeit, moithuti oa ETH
Mihajlo Mrakic o hlalosa hore na ke hobane'ng ha liphetoho

02:34.626 --> 02:39.872
tsa Molao oa Litšebeletso tsa Poso li tlameha ho haneloa.

02:39.872 --> 02:43.820
Jwale mamela sengolwa ka mokgwa o kgutsufaditsweng:

02:43.820 --> 02:48.617
Ka 2022, batho ba ile ba hana
molao oa mecha ea litaba ka ho hlaka.

02:48.617 --> 02:52.809
Kajeno re tobane le bothata boo bo tšoanang ba khale,
feela bo le ka sephuthelo se secha – hobane ho

02:52.809 --> 02:56.716
hlakile hore Paramente ha e batle ho amohela lireferendamo.

02:56.716 --> 03:00.607
Bothata ba khale, sephuthelo sa secha

03:00.607 --> 03:05.376
Ho bile le thabo e kgolo ka nako eo. Batho ba ne ba dumela
hore qeto e ne e se e entswe mme molaetsa o ne o hlakile:

03:05.376 --> 03:09.827
Ha ho sa tla ba le dithuso tsa ditjhelete bakeng sa bahatisi ba
ruileng, ha ho sa tla ba le kabo e sa kgetheng ya

03:09.827 --> 03:14.520
ditjhelete, e qetellang e matlafatsa ba ka
sehloohong ka lebitso la "phapano ya mecha ya phatlalatso"!

03:14.520 --> 03:20.289
Empa kajeno, kamora dilemo tse ka bang pedi feela, re
kgutletse qalong. Taba yona eo, e phuthetswe botjha,

03:20.289 --> 03:23.693
e fokoditswe, empa e ntse e na le matla a tshwanang:

03:23.693 --> 03:27.305
Tjhelete ya setjhaba bakeng sa dikhamphani tsa
mecha ya phatlalatso e ikemetseng. Ha o qala ho

03:27.305 --> 03:29.708
sheba, molao o motjha o bonahala o le bonolo ho feta.

03:29.708 --> 03:34.737
E bua ka "phahamiso e lebisitsoeng" le
"matlafatso ea mefuta-futa ea mecha ea litaba libakeng".

03:34.737 --> 03:40.862
Empa meaho e sala e tshwana. Hape, ke matlo a
maholo a phatlalatsang a tla rua molemo ka ho fetisisa.

03:40.862 --> 03:47.120
Mecha ea phatlalatso e menyenyane, e ikemetseng e fumana
chelete e nyenyane feela. Leha ho le joalo, karolo e kholo

03:47.120 --> 03:50.496
e ea ho ba seng ba na le matla holim'a maikutlo a sechaba.

03:50.496 --> 03:53.754
Sena ha se kgothaletse phapano, empa ho ena
le hoo se tiisa le ho feta tikoloho ya

03:53.754 --> 03:56.445
phatlalatso e sekametseng ka lehlakoreng le le leng.

03:56.445 --> 04:01.927
Empa tlhahiso ea mecha ea litaba ea kajeno e kholo ho feta leha
e le neng pele. Khang ea hore lithuso tsa lichelete ho mecha

04:01.927 --> 04:04.920
ea litaba li hlokahala ho pholosa demokrasi ha e na motheo.

04:04.920 --> 04:10.638
Re phela mehleng eo ho eona ho nang le menyetla
e se nang palo ea ho iketsetsa maikutlo a rona.

04:10.638 --> 04:15.808
Ka nako e tšoanang, batho ba ntse ba fokotseha ba lumelang hore
mecha ea litaba e tlaleha ka ho se nke lehlakore le ka boikemelo.

04:15.808 --> 04:19.753
Sebakeng sa ho kopa dithuso tse ntjha tsa
ditjhelete, indasteri e lokela ho ipotsa ka botebo

04:19.753 --> 04:21.973
hore na ke hobaneng tshepo e ntse e fokotseha.

04:21.973 --> 04:28.896
le kamoo e ka boelang e fumaneha ka bophara bo boholo
ba litaba, boitlhahlobo bo tebileng le phapano ea 'nete.

04:28.896 --> 04:34.041
Dithuso tsa mmuso ha se tharollo mona, empa ke karolo ya bothata.

04:34.041 --> 04:37.728
Ho fokola ha demokerasi

04:37.728 --> 04:44.335
Hape ke bothata bo boholo hore Paramente e mpa e
iphapanyetsa kgano e hlakileng ya batho ka 2022.

04:44.335 --> 04:49.616
Sebakeng sa ho nka molaetsa ka botebo, molao o ntse o
kenngoa hape butle-butle ho fihlela, qetellong, hoo e ka

04:49.616 --> 04:53.115
bang ntho e 'ngoe le e 'ngoe eo re e lantsitseng e khutlile.

04:53.115 --> 04:57.996
Hona ke ho nyenyefatsa ka boomo liqeto tsa
demokrasi – 'me ha se ketsahalo e ikemetseng.

04:57.996 --> 05:04.279
Re bona sena tumellanong ya moralo le EU, moo Lekgotla
la Federale le sa batleng referendum e tlamang. Ka mokgwa

05:04.279 --> 05:07.870
o tshwanang, maiteko le di-referendum ha di phethahatwe.

05:07.870 --> 05:13.967
Ha direferendamo di hlokomolohuwa mme di ka
qobelloa feela ka matsapa a maholo le ka ho bokella

05:13.967 --> 05:19.033
ditekeno, jwale Palamente e hatakela demokerasi ka maoto.

05:19.033 --> 05:22.267
Ntoa e ntse e tsoela pele

05:22.267 --> 05:25.788
Kajeno re tlameha ho loana hape. Eseng feela
khahlanong le molao, empa bakeng sa

05:25.788 --> 05:28.559
molao-motheo oa hore likhetho tsa sechaba lia baloa.

05:28.559 --> 05:34.004
– Hore kgetho ya 'tjhe' e dule e le kgetho ya 'tjhe' mme
ha e fetoheng feela hore e be Paramente e 'leka hape'.

05:34.004 --> 05:39.478
Ke ka lebaka leo ke reng "che" hape lekgetlong lena, hobane ke
dumela mecheng ya phatlalatso e fapaneng le e

05:39.478 --> 05:43.804
ikemetseng, mme hobane ke kgodisehile hore
boikemelo ba nnete ha bo tswe matloleng a mmuso.
