1
00:00:00,720 --> 00:00:06,120
Inhlangano "Inhlangano yaseSwitzerland Yezwe
Elingenamandla Omoya – Association suisse paysage"

2
00:00:06,120 --> 00:00:13,815
sans éoliennes yasungulwa ngomhlaka 15 Januwari 2004
futhi yashintshwa igama yaba i-Paysage Libre Suisse – Freie

3
00:00:13,815 --> 00:00:18,121
Landschaft Schweiz (Free Landscape Switzerland) ngo-2011.

4
00:00:18,121 --> 00:00:24,640
Phakathi kwezinye izinto, inhlangano izibekele inhloso yokumela
abantu nemibutho ezingeni likazwelonke

5
00:00:24,640 --> 00:00:32,502
abazibophezele ekuvikeleni imvelo nasekuphikeni ukonakala
komhlaba okubangelwa yizishayeli zomoya zemboni.

6
00:00:32,502 --> 00:00:36,385
Okwamanje, izinhlangano ezingamalungu
ezingama-47 (kusukela ngo-2025) ezivela kulo

7
00:00:36,385 --> 00:00:39,532
lonke elaseSwitzerland sezijoyine inhlangano.

8
00:00:39,532 --> 00:00:46,615
Amandla omoya avame ukwethulwa njengohlobo lwamandla olungcolisi
kakhulu imvelo futhi olusekela ukulwa nokuguquka kwesimo sezulu.

9
00:00:46,615 --> 00:00:54,628
Kwisicucu solwazi mayelana nomkhondo wekhabhoni wamaturbine
omoya, i-Freie Landschaft Schweiz ibhala: "Uma kubhekwa izimo

10
00:00:54,628 --> 00:01:00,786
ezingaphansi kokulondeka kwemvelo
ekukhiqizweni, ekwakhiweni nasekuvuseleleni kwawo, ukufakwa

11
00:01:00,786 --> 00:01:05,402
kwamaturbine omoya kuyingozi esimweni sezulu."

12
00:01:05,402 --> 00:01:11,095
Umsindo ongaphansi komkhawulo wokuzwa kanye nokudlidliza
komthunzi okubangelwa amaturbine omoya kungaholela futhi

13
00:01:11,095 --> 00:01:18,986
ezinhlobonhlobo zezinkinga zempilo ezifana nezinkinga zokugxila,
ukukhathazeka, izinhlungu zekhanda kanye nezinkinga zokulala.

14
00:01:18,986 --> 00:01:25,854
Ngo-11 Mashi 2025, i-Freie Landschaft Schweiz yashicilela umbiko
wezindaba onesihloko esidubulayo esithi

15
00:01:25,854 --> 00:01:33,575
"Izivumelwano eziyimfihlo ezimangazayo phakathi
komkhuthazi wamandla omoya namasipala aseBern".

16
00:01:33,575 --> 00:01:39,309
Umkhuthazi ukhuthaza noma ukhangisa okuthile
ukuze azuze yena uqobo, njengokuthi izinkampani

17
00:01:39,309 --> 00:01:42,917
zokuhlinzeka ngogesi zikhuthaza amandla amasha.

18
00:01:42,917 --> 00:01:48,438
Lezi zivumelwano eziyimfihlo ziqukethe izinsolo ezinzima
ngokumelene nenkampani kagesi esekwe eFribourg,

19
00:01:48,438 --> 00:01:55,743
i-Groupe E, kanye nomkhandlu wedolobha waseBern, iPlateau de
Diesse, maqondana nesiza samandla omoya eBernese Jura.

20
00:01:55,743 --> 00:02:02,605
Lena yisibonelo esivelele sendlela abakhuthazi bamandla
omoya eSwitzerland abazama ngayo ukuthonya umbono womphakathi

21
00:02:02,605 --> 00:02:07,225
ukuze usekele amandla omoya besebenzisa izindlela ezingafanele.

22
00:02:07,225 --> 00:02:10,035
"Freie Landschaft Schweiz" ibhala:

23
00:02:10,035 --> 00:02:16,521
Inhlangano 'Mont Sujet Libre' ililungu lenhlangano
yecantoni 'Freie Landschaft Bern-Jura-Neuenburg (PL BEJUNE)'.

24
00:02:16,521 --> 00:02:21,588
Uyagxeka ifamu yomoya eMont Sujet (ngesiNgisi,
iPointed Mountain), uchungechunge lokuqala

25
00:02:21,588 --> 00:02:24,988
oluvulekile lweJura phakathi kweChasseral neLake Biel.

26
00:02:24,988 --> 00:02:29,120
Isikhathi eside, ikhantoni yaseBern
ayizange ifune ifamu yomoya eMont Sujet.

27
00:02:29,120 --> 00:02:34,764
Ngokumangazayo, futhi ngemva kokulinganiswa okungafanele
kwezintshisekelo yi-DIJ, uMnyango Wezangaphakathi

28
00:02:34,764 --> 00:02:41,620
Nezobulungiswa weKantoni wafaka ifamu yomoya ohlelweni lwakhe
lwesakhiwo – ngomyalelo kaNgqongqoshe Wezwe u-Evi Allemann.

29
00:02:41,620 --> 00:02:50,507
Ngenxa yoMthetho Wokungabonakali, inhlangano (Mont Sujet
Libre) yakwazi ukufinyelela kule mikhanyo ebucayi kakhulu.

30
00:02:50,507 --> 00:02:55,156
Manje sekubonakala ukuthi konke
bekukhohliswe ngumkhuthazi wamandla omoya.

31
00:02:55,156 --> 00:02:59,879
Eminyakeni eyishumi nantathu edlule, imiphakathi
kamasipala yangaphambilini yaseLamboing naseDiesse

32
00:02:59,879 --> 00:03:03,115
yasayina isivumelwano esiyimfihlo ngokuphelele neGroupe E.

33
00:03:03,115 --> 00:03:09,763
Ngemva kokuhlanganiswa kwamadolobha asePlateau de Diesse, idolobha
elisha lathatha izivumelwano ezazisayinwe iziphathimandla

34
00:03:09,763 --> 00:03:12,994
zangaphambilini mayelana nephrojekthi yefamu yomoya.

35
00:03:12,994 --> 00:03:18,779
Lezi zivumelwano, ezibizwa ngokuthi
'yimfihlo eqinile', zisabopha umasipala namuhla.

36
00:03:18,779 --> 00:03:25,020
Uthembise ukuthi ngeke aveze okuqukethwe kwabantu
besithathu, kuhlanganise nomhlangano kamasipala.

37
00:03:25,020 --> 00:03:33,760
Nokho, lezi zivumelwano zineziphumo ezinkulu,
ikakhulukazi maqondana nokusobala nolwazi lomphakathi.

38
00:03:33,760 --> 00:03:37,845
Umphakathi ongaphansi kwethonya

39
00:03:37,845 --> 00:03:44,387
Ngokwamukela lezi zivumelwano, umphakathi wasePlateau de Diesse
wazibophezela 'ukusebenzisa ithonya lawo kwezombusazwe

40
00:03:44,387 --> 00:03:48,268
eziphathimandla zasendaweni, zesifunda
nezase-canton ukuze kukhuthazwe

41
00:03:48,268 --> 00:03:51,756
ukuthuthukiswa okuvumelanayo kwamaphrojekthi ozakwabo'.

42
00:03:51,756 --> 00:03:59,429
Ngolimi olucacile, lokhu kusho ukuthi umasipala
uzibophezele ukulwela ifamu yomoya ngokuyimfihlo ngokuqinile,

43
00:03:59,429 --> 00:04:04,680
ngaphandle kokwazisa noma ukubandakanya iNdlu yoMasipala.

44
00:04:04,680 --> 00:04:11,220
Lezi ziqinisekiso zifaka phakathi isibopho
sokukhuthaza ukwesekwa kwabantu abathintekile.

45
00:04:11,220 --> 00:04:16,034
Ngakho-ke kuyakuqondakala ukuthi umasipala usebenza
ngokuzikhandla ukukhuthaza le phrojekthi iminyaka eminingi.

46
00:04:16,034 --> 00:04:26,957
Uvoti lokubonisana ngoJuni 2015, lapho izakhamuzi zikamasipala
zamukela leli phrojekthi, ngaleyo ndlela luyiphutha elicacile.

47
00:04:26,957 --> 00:04:30,336
Ukungqubuzana okukhulu kwezintshisekelo

48
00:04:30,336 --> 00:04:35,756
Okukhathaza nakakhulu wukuthi umkhandlu
udlala indima ephindwe kabili kule ndaba:

49
00:04:35,756 --> 00:04:42,198
Kuyisayineli sesivumelwano esizibophezela ukusekela lo msebenzi
futhi kuyigunya elibhekele ukuhlola

50
00:04:42,198 --> 00:04:49,668
amadokhumenti nokuthatha isinqumo sokuqala mayelana nohlelo
lokusetshenziswa komhlaba kanye nemvume yokwakha.

51
00:04:49,668 --> 00:04:54,981
Lokhu kungqubuzana kwezintshisekelo kubeka engcupheni
ukungakhethi nokuzimela okudingekayo ukuze

52
00:04:54,981 --> 00:05:02,862
kwenziwe ukuhlolwa okungakhethi kwephrojekthi futhi
kwenze izinqumo ezizayo zingaphikiswa ngokomthetho.

53
00:05:02,862 --> 00:05:07,200
Udaba lwezimali

54
00:05:07,200 --> 00:05:13,352
Njengokubuyisela ekusekeleni kwayo iGroupe E
Greenwatt, umasipala uthola inkokhelo yemali.

55
00:05:13,352 --> 00:05:21,225
Nokho, imibhalo etholwe enhlanganweni i-Mont Sujet Libre
ihlelwe kulesi sihloko, ngakho-ke izimali ezichanekile azaziwa.

56
00:05:21,225 --> 00:05:27,028
Iqiniso lezomnotho elisemva kwengxoxo
esemthethweni mayelana namandla avuselelekayo liyahlupha:

57
00:05:27,028 --> 00:05:32,239
Ukwakhiwa kwamapulazi omoya kuyibhizinisi elizuzisa
kakhulu, kodwa kuphela kumthuthukisi wephrojekthi.

58
00:05:32,239 --> 00:05:39,442
I-60% yezindleko zotshalomali ixhaswa ngemali
yomphakathi, kanti umtshali-zimali uxhasa kuphela i-40%

59
00:05:39,442 --> 00:05:43,423
yephrojekthi futhi usengumnikazi oyedwa wezikhungo.

60
00:05:43,423 --> 00:05:48,772
Imiphakathi yamasipala ithola kuphela inani
elincane kakhulu, elingelanele ukubuyisela

61
00:05:48,772 --> 00:05:51,938
ukulahleka kobuhle nokuphazamiseka kwabahlali.

62
00:05:51,938 --> 00:05:57,712
Ekugcineni, kunengozi yokuthi ifamu yomoya
izoba yiphutha lezimali kumkhandlu wedolobha!

63
00:05:57,712 --> 00:06:00,515
Iqembu elimela izintshisekelo zomoya lijabule kakhulu.

64
00:06:00,515 --> 00:06:05,397
Lesi sibonelo sikhombisa ngokusobala ukuthi izinkampani
neziphathimandla zisebenzisa izindlela

65
00:06:05,397 --> 00:06:11,927
ezingafanele ukuze ziqhubekisele phambili amaphrojekthi
abangela impikiswano naphezu kokuphikiswa yomphakathi.

66
00:06:11,927 --> 00:06:14,607
Lokhu akunakwenzeka ukuthi kube yicala elilodwa kuphela.

67
00:06:14,607 --> 00:06:20,449
Labo abazuza kubuchwepheshe obusha, noma ngabe ama-turbine omoya,
i-5G, izimoto zikagesi, njll., kungenzeka

68
00:06:20,449 --> 00:06:26,558
bacabangele noma yiziphi izindlela ezidingekayo
ukuze baqhubekisele phambili izinhlelo zabo.

69
00:06:26,558 --> 00:06:33,083
Isibonelo somphakathi wasePlateau de Diesse eChasseral sikhombisa
ukuthi izindlela ezingafanele, kuhlanganise nokusabalalisa

70
00:06:33,083 --> 00:06:37,292
ngenhloso imininingwane engamanga,
zisetshenziswa ukuvumela izinkampani ezinkulu

71
00:06:37,292 --> 00:06:40,820
ukuthi zenze inzuzo futhi zifeze izinhlelo zazo.

72
00:06:40,820 --> 00:06:46,030
Lokhu kwenzeka ngasemva kwabantu, abaphoqeleka
ukubekezelela imiphumela emibi efihlakele evela

73
00:06:46,030 --> 00:06:50,538
ezitshalweni zomoya – nakwezinye izobuchwepheshe ezintsha.

74
00:06:50,538 --> 00:06:55,073
Ngesichibiyelo esihleliwe soMthetho
Wezamandla, iKhonsili Kazwelonke yaseSwitzerland iphinde

75
00:06:55,073 --> 00:06:58,420
igxile ekwandisweni okukhulu kwamandla omoya.

76
00:06:58,420 --> 00:07:08,329
Ngokusho kweFreie Landschaft Schweiz, lokhu kungasho ukwakhiwa
kwamathurbine omoya angaphezu kuka-400 ezweni lonke ngo-2030.

77
00:07:08,329 --> 00:07:16,080
Ingabe le maphrojekthi amasha nawo ahloselwe
ngenhloso yokudukisa umphakathi ngolwazi olungamanga?

78
00:07:16,080 --> 00:07:22,760
Yingakho – futhi nezinye izizathu – kudingeka
izinhlelo zokuvikela umphakathi nokuvikela amahlathi.

79
00:07:22,760 --> 00:07:28,464
Ngokomhlangano "Freie Landschaft Schweiz" (Umhlaba Wokukhululeka
eSwitzerland), lezi zinyathelo ezimbili manje ziyindlela

80
00:07:28,464 --> 00:07:33,131
yokugcina yokuvikela ilungelo lemiphakathi lokuba nendima
nokusindisa amahlathi, izindawo zezilwane

81
00:07:33,131 --> 00:07:39,224
zasendle nemvelo ebalulekile ekubhujisweni
kwemihlathi ngenxa yokwakhiwa kwezitshalo zamandla omoya.

82
00:07:39,224 --> 00:07:45,816
Kusadingeka cishe iziginesha ezingu-40
000 kuze kube sekupheleni kukaJuni 2025.

83
00:07:45,816 --> 00:07:51,020
Uzonikela yini empumelelweni yalezi
zinhlelo ezidume kakhulu ngosayino lwakho?

84
00:07:51,020 --> 00:07:57,057
Uzothola amashidi osayini alingana ebhokisini
eliluhlaza okwesibhakabhaka elingaphansi kohlelo.

85
00:08:20,300 --> 00:08:21,500


