WEBVTT

00:00.720 --> 00:06.120
Inhlangano "Inhlangano yaseSwitzerland Yezwe
Elingenamandla Omoya – Association suisse paysage"

00:06.120 --> 00:13.815
sans éoliennes yasungulwa ngomhlaka 15 Januwari 2004
futhi yashintshwa igama yaba i-Paysage Libre Suisse – Freie

00:13.815 --> 00:18.121
Landschaft Schweiz (Free Landscape Switzerland) ngo-2011.

00:18.121 --> 00:24.640
Phakathi kwezinye izinto, inhlangano izibekele inhloso yokumela
abantu nemibutho ezingeni likazwelonke

00:24.640 --> 00:32.502
abazibophezele ekuvikeleni imvelo nasekuphikeni ukonakala
komhlaba okubangelwa yizishayeli zomoya zemboni.

00:32.502 --> 00:36.385
Okwamanje, izinhlangano ezingamalungu
ezingama-47 (kusukela ngo-2025) ezivela kulo

00:36.385 --> 00:39.532
lonke elaseSwitzerland sezijoyine inhlangano.

00:39.532 --> 00:46.615
Amandla omoya avame ukwethulwa njengohlobo lwamandla olungcolisi
kakhulu imvelo futhi olusekela ukulwa nokuguquka kwesimo sezulu.

00:46.615 --> 00:54.628
Kwisicucu solwazi mayelana nomkhondo wekhabhoni wamaturbine
omoya, i-Freie Landschaft Schweiz ibhala: "Uma kubhekwa izimo

00:54.628 --> 01:00.786
ezingaphansi kokulondeka kwemvelo
ekukhiqizweni, ekwakhiweni nasekuvuseleleni kwawo, ukufakwa

01:00.786 --> 01:05.402
kwamaturbine omoya kuyingozi esimweni sezulu."

01:05.402 --> 01:11.095
Umsindo ongaphansi komkhawulo wokuzwa kanye nokudlidliza
komthunzi okubangelwa amaturbine omoya kungaholela futhi

01:11.095 --> 01:18.986
ezinhlobonhlobo zezinkinga zempilo ezifana nezinkinga zokugxila,
ukukhathazeka, izinhlungu zekhanda kanye nezinkinga zokulala.

01:18.986 --> 01:25.854
Ngo-11 Mashi 2025, i-Freie Landschaft Schweiz yashicilela umbiko
wezindaba onesihloko esidubulayo esithi

01:25.854 --> 01:33.575
"Izivumelwano eziyimfihlo ezimangazayo phakathi
komkhuthazi wamandla omoya namasipala aseBern".

01:33.575 --> 01:39.309
Umkhuthazi ukhuthaza noma ukhangisa okuthile
ukuze azuze yena uqobo, njengokuthi izinkampani

01:39.309 --> 01:42.917
zokuhlinzeka ngogesi zikhuthaza amandla amasha.

01:42.917 --> 01:48.438
Lezi zivumelwano eziyimfihlo ziqukethe izinsolo ezinzima
ngokumelene nenkampani kagesi esekwe eFribourg,

01:48.438 --> 01:55.743
i-Groupe E, kanye nomkhandlu wedolobha waseBern, iPlateau de
Diesse, maqondana nesiza samandla omoya eBernese Jura.

01:55.743 --> 02:02.605
Lena yisibonelo esivelele sendlela abakhuthazi bamandla
omoya eSwitzerland abazama ngayo ukuthonya umbono womphakathi

02:02.605 --> 02:07.225
ukuze usekele amandla omoya besebenzisa izindlela ezingafanele.

02:07.225 --> 02:10.035
"Freie Landschaft Schweiz" ibhala:

02:10.035 --> 02:16.521
Inhlangano 'Mont Sujet Libre' ililungu lenhlangano
yecantoni 'Freie Landschaft Bern-Jura-Neuenburg (PL BEJUNE)'.

02:16.521 --> 02:21.588
Uyagxeka ifamu yomoya eMont Sujet (ngesiNgisi,
iPointed Mountain), uchungechunge lokuqala

02:21.588 --> 02:24.988
oluvulekile lweJura phakathi kweChasseral neLake Biel.

02:24.988 --> 02:29.120
Isikhathi eside, ikhantoni yaseBern
ayizange ifune ifamu yomoya eMont Sujet.

02:29.120 --> 02:34.764
Ngokumangazayo, futhi ngemva kokulinganiswa okungafanele
kwezintshisekelo yi-DIJ, uMnyango Wezangaphakathi

02:34.764 --> 02:41.620
Nezobulungiswa weKantoni wafaka ifamu yomoya ohlelweni lwakhe
lwesakhiwo – ngomyalelo kaNgqongqoshe Wezwe u-Evi Allemann.

02:41.620 --> 02:50.507
Ngenxa yoMthetho Wokungabonakali, inhlangano (Mont Sujet
Libre) yakwazi ukufinyelela kule mikhanyo ebucayi kakhulu.

02:50.507 --> 02:55.156
Manje sekubonakala ukuthi konke
bekukhohliswe ngumkhuthazi wamandla omoya.

02:55.156 --> 02:59.879
Eminyakeni eyishumi nantathu edlule, imiphakathi
kamasipala yangaphambilini yaseLamboing naseDiesse

02:59.879 --> 03:03.115
yasayina isivumelwano esiyimfihlo ngokuphelele neGroupe E.

03:03.115 --> 03:09.763
Ngemva kokuhlanganiswa kwamadolobha asePlateau de Diesse, idolobha
elisha lathatha izivumelwano ezazisayinwe iziphathimandla

03:09.763 --> 03:12.994
zangaphambilini mayelana nephrojekthi yefamu yomoya.

03:12.994 --> 03:18.779
Lezi zivumelwano, ezibizwa ngokuthi
'yimfihlo eqinile', zisabopha umasipala namuhla.

03:18.779 --> 03:25.020
Uthembise ukuthi ngeke aveze okuqukethwe kwabantu
besithathu, kuhlanganise nomhlangano kamasipala.

03:25.020 --> 03:33.760
Nokho, lezi zivumelwano zineziphumo ezinkulu,
ikakhulukazi maqondana nokusobala nolwazi lomphakathi.

03:33.760 --> 03:37.845
Umphakathi ongaphansi kwethonya

03:37.845 --> 03:44.387
Ngokwamukela lezi zivumelwano, umphakathi wasePlateau de Diesse
wazibophezela 'ukusebenzisa ithonya lawo kwezombusazwe

03:44.387 --> 03:48.268
eziphathimandla zasendaweni, zesifunda
nezase-canton ukuze kukhuthazwe

03:48.268 --> 03:51.756
ukuthuthukiswa okuvumelanayo kwamaphrojekthi ozakwabo'.

03:51.756 --> 03:59.429
Ngolimi olucacile, lokhu kusho ukuthi umasipala
uzibophezele ukulwela ifamu yomoya ngokuyimfihlo ngokuqinile,

03:59.429 --> 04:04.680
ngaphandle kokwazisa noma ukubandakanya iNdlu yoMasipala.

04:04.680 --> 04:11.220
Lezi ziqinisekiso zifaka phakathi isibopho
sokukhuthaza ukwesekwa kwabantu abathintekile.

04:11.220 --> 04:16.034
Ngakho-ke kuyakuqondakala ukuthi umasipala usebenza
ngokuzikhandla ukukhuthaza le phrojekthi iminyaka eminingi.

04:16.034 --> 04:26.957
Uvoti lokubonisana ngoJuni 2015, lapho izakhamuzi zikamasipala
zamukela leli phrojekthi, ngaleyo ndlela luyiphutha elicacile.

04:26.957 --> 04:30.336
Ukungqubuzana okukhulu kwezintshisekelo

04:30.336 --> 04:35.756
Okukhathaza nakakhulu wukuthi umkhandlu
udlala indima ephindwe kabili kule ndaba:

04:35.756 --> 04:42.198
Kuyisayineli sesivumelwano esizibophezela ukusekela lo msebenzi
futhi kuyigunya elibhekele ukuhlola

04:42.198 --> 04:49.668
amadokhumenti nokuthatha isinqumo sokuqala mayelana nohlelo
lokusetshenziswa komhlaba kanye nemvume yokwakha.

04:49.668 --> 04:54.981
Lokhu kungqubuzana kwezintshisekelo kubeka engcupheni
ukungakhethi nokuzimela okudingekayo ukuze

04:54.981 --> 05:02.862
kwenziwe ukuhlolwa okungakhethi kwephrojekthi futhi
kwenze izinqumo ezizayo zingaphikiswa ngokomthetho.

05:02.862 --> 05:07.200
Udaba lwezimali

05:07.200 --> 05:13.352
Njengokubuyisela ekusekeleni kwayo iGroupe E
Greenwatt, umasipala uthola inkokhelo yemali.

05:13.352 --> 05:21.225
Nokho, imibhalo etholwe enhlanganweni i-Mont Sujet Libre
ihlelwe kulesi sihloko, ngakho-ke izimali ezichanekile azaziwa.

05:21.225 --> 05:27.028
Iqiniso lezomnotho elisemva kwengxoxo
esemthethweni mayelana namandla avuselelekayo liyahlupha:

05:27.028 --> 05:32.239
Ukwakhiwa kwamapulazi omoya kuyibhizinisi elizuzisa
kakhulu, kodwa kuphela kumthuthukisi wephrojekthi.

05:32.239 --> 05:39.442
I-60% yezindleko zotshalomali ixhaswa ngemali
yomphakathi, kanti umtshali-zimali uxhasa kuphela i-40%

05:39.442 --> 05:43.423
yephrojekthi futhi usengumnikazi oyedwa wezikhungo.

05:43.423 --> 05:48.772
Imiphakathi yamasipala ithola kuphela inani
elincane kakhulu, elingelanele ukubuyisela

05:48.772 --> 05:51.938
ukulahleka kobuhle nokuphazamiseka kwabahlali.

05:51.938 --> 05:57.712
Ekugcineni, kunengozi yokuthi ifamu yomoya
izoba yiphutha lezimali kumkhandlu wedolobha!

05:57.712 --> 06:00.515
Iqembu elimela izintshisekelo zomoya lijabule kakhulu.

06:00.515 --> 06:05.397
Lesi sibonelo sikhombisa ngokusobala ukuthi izinkampani
neziphathimandla zisebenzisa izindlela

06:05.397 --> 06:11.927
ezingafanele ukuze ziqhubekisele phambili amaphrojekthi
abangela impikiswano naphezu kokuphikiswa yomphakathi.

06:11.927 --> 06:14.607
Lokhu akunakwenzeka ukuthi kube yicala elilodwa kuphela.

06:14.607 --> 06:20.449
Labo abazuza kubuchwepheshe obusha, noma ngabe ama-turbine omoya,
i-5G, izimoto zikagesi, njll., kungenzeka

06:20.449 --> 06:26.558
bacabangele noma yiziphi izindlela ezidingekayo
ukuze baqhubekisele phambili izinhlelo zabo.

06:26.558 --> 06:33.083
Isibonelo somphakathi wasePlateau de Diesse eChasseral sikhombisa
ukuthi izindlela ezingafanele, kuhlanganise nokusabalalisa

06:33.083 --> 06:37.292
ngenhloso imininingwane engamanga,
zisetshenziswa ukuvumela izinkampani ezinkulu

06:37.292 --> 06:40.820
ukuthi zenze inzuzo futhi zifeze izinhlelo zazo.

06:40.820 --> 06:46.030
Lokhu kwenzeka ngasemva kwabantu, abaphoqeleka
ukubekezelela imiphumela emibi efihlakele evela

06:46.030 --> 06:50.538
ezitshalweni zomoya – nakwezinye izobuchwepheshe ezintsha.

06:50.538 --> 06:55.073
Ngesichibiyelo esihleliwe soMthetho
Wezamandla, iKhonsili Kazwelonke yaseSwitzerland iphinde

06:55.073 --> 06:58.420
igxile ekwandisweni okukhulu kwamandla omoya.

06:58.420 --> 07:08.329
Ngokusho kweFreie Landschaft Schweiz, lokhu kungasho ukwakhiwa
kwamathurbine omoya angaphezu kuka-400 ezweni lonke ngo-2030.

07:08.329 --> 07:16.080
Ingabe le maphrojekthi amasha nawo ahloselwe
ngenhloso yokudukisa umphakathi ngolwazi olungamanga?

07:16.080 --> 07:22.760
Yingakho – futhi nezinye izizathu – kudingeka
izinhlelo zokuvikela umphakathi nokuvikela amahlathi.

07:22.760 --> 07:28.464
Ngokomhlangano "Freie Landschaft Schweiz" (Umhlaba Wokukhululeka
eSwitzerland), lezi zinyathelo ezimbili manje ziyindlela

07:28.464 --> 07:33.131
yokugcina yokuvikela ilungelo lemiphakathi lokuba nendima
nokusindisa amahlathi, izindawo zezilwane

07:33.131 --> 07:39.224
zasendle nemvelo ebalulekile ekubhujisweni
kwemihlathi ngenxa yokwakhiwa kwezitshalo zamandla omoya.

07:39.224 --> 07:45.816
Kusadingeka cishe iziginesha ezingu-40
000 kuze kube sekupheleni kukaJuni 2025.

07:45.816 --> 07:51.020
Uzonikela yini empumelelweni yalezi
zinhlelo ezidume kakhulu ngosayino lwakho?

07:51.020 --> 07:57.057
Uzothola amashidi osayini alingana ebhokisini
eliluhlaza okwesibhakabhaka elingaphansi kohlelo.
