1
00:00:00,000 --> 00:00:00,083


2
00:00:00,083 --> 00:00:10,856
Empa ha re natefeleng hanyenyane ka lentsoe 'konteraka
ea seoa' ka motsotsoana, ka kopo, konteraka ea seoa!

3
00:00:10,856 --> 00:00:16,083
Batho ba saena likonteraka tse mabapi le mafu a seoa.

4
00:00:16,083 --> 00:00:23,541
Ha se taba ea bophelo bo botle. Ha se taba ea ho
sireletsa maphelo a rona ho bolaei ba khopo, ba khopo.

5
00:00:23,541 --> 00:00:29,250
Ka kopo, batla ho Google: "Ten biggest health
risks" mme o tla fumana mohlahlobisisi wa meento.

6
00:00:29,250 --> 00:00:35,194
Kajeno, Kla.TV e buisana le 'muelli oa molao
Beate Bahner, setsebi sa tumellano ea seoa sa

7
00:00:35,194 --> 00:00:38,833
WHO le melao ea machaba ea bophelo bo botle.

8
00:00:38,833 --> 00:00:42,000
Mofumahatsana Bahner, re a leboha ka ho
ipha nako ea ho araba lipotso tsa rona kajeno.

9
00:00:42,000 --> 00:00:49,458
Ka thabo! Re sa bue ka nako e loketseng ho feta ena kajeno,
ha ho shejoa liketsahalo tsa matsatsi a 'maloa a fetileng.

10
00:00:49,458 --> 00:00:55,019
Kamora dipuisano tse ngata, baemedi ba naha ba WHO
ba kgonne ho dumellana ka mongolo wa tumellano

11
00:00:55,019 --> 00:00:58,541
bakeng sa Melawana ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle.

12
00:00:58,541 --> 00:01:04,708
Ho tlalehwa hore tumellano e ile ya amohelwa
ke Dinaha tsa Setho esale ka Motsheanong 2024.

13
00:01:04,708 --> 00:01:11,626
Selemo hamorao, ho tloha ka la 19 ho isa ho la 27
Mots'eanong, baemeli ba WHO ba tla kopana ho phethela

14
00:01:11,626 --> 00:01:16,125
lipuisano le ho voutela tumellano ea seoa sa lefats'e ea WHO.

15
00:01:16,125 --> 00:01:19,791
Kgetho ena e etsahetse maobane, ka la 21 Motsheanong.

16
00:01:19,791 --> 00:01:25,958
Litšobotsi tsa sehlooho mona ke life, 'me ho entsoe
liphetoho life ha ho bapisoa le liphetolelo tse fetileng?

17
00:01:25,958 --> 00:01:30,802
Mme sa ho qetela empa e le sa bohlokwa: melao ena e
ntjhafaditsweng ya matjhaba ya bophelo bo

18
00:01:30,802 --> 00:01:35,875
botle le tumellano ya sewa di bolelang
tshebetsong bakeng sa baahi ba dinaha tse kopaneng?

19
00:01:35,875 --> 00:01:39,833
Lipotso tse ngata haholo ka nako
e le 'ngoe. Tokiso e nyane feela.

20
00:01:39,833 --> 00:01:50,500
E ne e le ka Labobeli, la 19 Motsheanong, moo ho thoeng ho bile
le khutso e dumellaneng Geneva mabapi le tumellano ena ya sewa sa

21
00:01:50,500 --> 00:01:55,875
lefatshe ya WHO, mme yaba seo se nkuwa e le kgetho kapa tumello.

22
00:01:55,875 --> 00:02:02,316
Kahoo, sebakeng sa ho phahamisa matsoho kapa ho fana ka likhetho
tsa bona, ba ile ba mpa ba khutsa metsotsoana e

23
00:02:02,316 --> 00:02:08,166
seng mekae ebe, joalokaha eka ke fantising, ba otla
tafole ka matla: Ho lokile, tsohle li amohetsoe.

24
00:02:08,166 --> 00:02:10,208
Eo e ne e le tumellano ea seoa.

25
00:02:10,208 --> 00:02:15,776
Nka rata ho ... empa ha e le hantle, ha ke bone
molemo oa ho buisana ka liphetoho life kapa

26
00:02:15,776 --> 00:02:19,041
life tsa moralo oa selemo se fetileng mohatong ona.

27
00:02:19,041 --> 00:02:24,000
Hobane ha ho ne ho se na liphetoho tse ngata tsa bohlokoa.

28
00:02:24,000 --> 00:02:29,755
Seo ke... 'me kannete ke se entse... ke
inkela tokoloho ea ho se boloka (buka). Hobane

29
00:02:29,755 --> 00:02:33,583
ke phatlalalitse buka ena selemo se fetileng.

30
00:02:33,583 --> 00:02:43,306
Mme ka nako eo, ke ne ke se ke hlahisitse le ho sekaseka selekane
sohle sa sewa le Melao ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle – tsena ke

31
00:02:43,306 --> 00:02:52,958
ditumellano tse pedi, leha ho sa hlake hantle hore na hobaneng
– bukeng ena, mme ehlile ke ile ka fana ka maikutlo ka tsona.

32
00:02:52,958 --> 00:03:05,291
Mme jwale ke bona (konteraka) ena mona, ke e fetoletseditse
ka Sejeremane mme ke e lokiseditse hore ke sebetse ho yona.

33
00:03:05,291 --> 00:03:09,833
Ke tseba tumellano ena ea seoa hantle haholo.

34
00:03:09,833 --> 00:03:18,458
Ke litlhaloso tse tšoanang, sepheo se le
seng: ho itokisetsa mafu a seoa hantle.

35
00:03:18,458 --> 00:03:21,808
Ka mokhoa o makatsang, pele ho coronavirus,
ha ho le ea mong oa rona ea neng a tloaetse

36
00:03:21,808 --> 00:03:24,666
ho bua ka mafu a seoa a phatlallang lefatše.

37
00:03:24,666 --> 00:03:33,390
Ka tšohanyetso, ho lebelletsoe hore re lule re itokisitse. Hape,
tumellano ea seoa sa lefats'e ea WHO e reretsoe ho

38
00:03:33,390 --> 00:03:42,041
sebetsa le lipakeng tsa mafu a seoa, kahoo ho hlakile
hore morero ke ho itokisetsa mafu a seoa a sa feleng.

39
00:03:42,041 --> 00:03:48,333
Leha ho se na sewa sa mafu,
tumellano ya WHO e lokela ho ntse e sebetsa.

40
00:03:48,333 --> 00:03:58,868
Hobane e lumella libapali – 'me tsena ha se mekhatlo feela, e
tšehelitsoeng ka lichelete ka mokhoa o ntseng o eketseha ke batho

41
00:03:58,868 --> 00:04:09,155
ka bomong, hona joale eseng feela ka liperesente tse 80, empa
mohlomong le ho feta ho fihla ho liperesente tse 95, hobane ke

42
00:04:09,155 --> 00:04:19,359
lumela hore US e ikhutliselitse morao ho tloha ka Pherekhong,
tlas'a Trump – libapali tsena, tseo e leng libapali hape e le

43
00:04:19,359 --> 00:04:28,733
bafumi ba etsang phaello, 'me mafu a seoa a bonahala e le
khoebo e kholo, joalo ka phetoho ea tlelaemete, Ho seng

44
00:04:28,733 --> 00:04:34,708
joalo, motho a ne a ke ke a fihlela qeto ea tumellano ea seoa.

45
00:04:34,708 --> 00:04:39,166
O tlameha feela ho tlohela
lentsoe lena le phalle molomong oa hao.

46
00:04:39,166 --> 00:04:51,476
Konteraka ea seoa! Ha ba ne ba batla ho re etsa hore re lumele
hore e ne e le taba ea qetello, hore seoa sa

47
00:04:51,476 --> 00:05:05,833
coronavirus se ile sa re hlasela ka tšohanyetso, se tloha ho
likhoto 'marakeng oa Wuhan 'me sa tšoaetsa lefatše lohle.

48
00:05:05,833 --> 00:05:14,916
Sena se bonahala e le morero oa
lilemo le mashome a lilemo a tlang.

49
00:05:14,916 --> 00:05:18,833
Na re batla ho tswela pele ho
phatlalatsa mafu a sewa nakong e tlang?

50
00:05:18,833 --> 00:05:24,083
Ke boetse ke hlalositse mafu a secha-secha
a sehlola a phatlalalitsoeng bukeng ena.

51
00:05:24,083 --> 00:05:28,791
Ho bile le feberu ea linonyana, ho bile
le Ebola, ho bile le feberu ea likhoto.

52
00:05:28,791 --> 00:05:38,708
Mme re dula re hopola ka tsietsi, empa ka
tsietsi hape, ente e be e lokile, phodiso.

53
00:05:38,708 --> 00:05:40,958
Mme ho tla tswela pele ho ba jwalo nakong e tlang.

54
00:05:40,958 --> 00:05:46,931
Mona tumellanong e ncha ea seoa, e neng e se
e kenyelelitsoe morerong oa selemo se

55
00:05:46,931 --> 00:05:52,708
fetileng, seoa sa influenza se se se phatlalalitsoe.

56
00:05:52,708 --> 00:05:56,208
Ba tseba joang hore ho na le sewa sa influenza?

57
00:05:56,208 --> 00:06:02,000
Lefu la X, leo ho belaellwang ka lona,
re batla ho itokisetsa lona le lona.

58
00:06:02,000 --> 00:06:07,166
Empa hoo ho mpe ka makgetlo a leshome ho feta coronavirus.

59
00:06:07,166 --> 00:06:16,208
Ke makalitšwe haholo ke kamoo motho a tsebang hore lefu le e-so
be teng le tla ba kotsi ka makgetlo a leshome nakong e tlang.

60
00:06:16,208 --> 00:06:21,791
Kaha coronavirus e ne e eso be kotsi
hakaalo, le sena se kanna sa se be kotsi.

61
00:06:21,791 --> 00:06:29,375
Empa sena se tiisa pelaelo ea hore ho
na le ho hong ho sa lokang hantle mona.

62
00:06:29,375 --> 00:06:42,780
Mme hape ke nehetse kgaolo e qaqileng haholo ho dipapadi tsohle
tsa ntwa tsa sewa tse ntseng di tswela pele ho tloha ka 1999, ke

63
00:06:42,780 --> 00:06:56,081
sebedisa mantswe a sesole: Clade X, Dark Winter, Spars, le eng
kapa eng, Contagion, Catastrophic Contagion, mantsoe a sehlōhō a

64
00:06:56,081 --> 00:07:09,382
tsoang sesoleng, moo le itloaetsang le ho hlapanya mekhatlong,
mebusong, mecheng ea phatlalatso le ho bohle ba amehang ka tsela

65
00:07:09,382 --> 00:07:16,500
e itseng, ho itokisetsa mafu a macha a seoa a ka bang teng.

66
00:07:16,500 --> 00:07:23,885
Mme ka bokgutshwanyane ka taba eo, ha o e bapisa kapa ha o e
latela jwalo ka nna, ho German Medical Journal,

67
00:07:23,885 --> 00:07:32,875
Ärztezeitung, o hlokomela hore kamora dibeke kapa dikgwedi tse
mmalwa, ka tsela e itseng ho ba le mokgwa o motjha o tumileng.

68
00:07:32,875 --> 00:07:39,658
Jwalokaha ke boletse, ka nako e nngwe ke feberu ya dinonyana, ka
nako e nngwe ke RSV, kapa feberu ya dengue. E,

69
00:07:39,658 --> 00:07:46,166
feberu ya dengue, e kotsi haholo, ho bile le
diketsahalo tse hlano, e bakwang ke menoang e boputswa.

70
00:07:46,166 --> 00:07:53,577
Tsena tsohle li etsahala khafetsa, empa ke
ile ka makala haholo ke mohato o latelang, o

71
00:07:53,577 --> 00:07:57,500
etsahetseng selemong se fetileng Washington.

72
00:07:57,500 --> 00:08:05,166
Ho ile ha tshwarwa kopano ya sewa sa
dinonyana Washington ka Mphalane 2024.

73
00:08:05,166 --> 00:08:13,135
Ho ka be ho jele li-euro tse sekete, kapa li-dollar tse sekete,
ho nka karolo, e leng chelete e neng e le ea bahlahisi feela, ba

74
00:08:13,135 --> 00:08:20,917
amehang, le ba ipatlelang phaello, 'me hape, har'a lintho tse
ling, ho ne ho le bohlokoa ho itokisetsa lipetlele tse tletseng

75
00:08:20,917 --> 00:08:27,765
batho ho feta tekano, hammoho le 'marakeng oa mesebetsi,
haeba basebetsi bohle ba ne ba ka nyamela, leha ho se

76
00:08:27,765 --> 00:08:31,958
motho le a mong ea kileng a shoela seoa sena sa 'bird flu'.

77
00:08:31,958 --> 00:08:44,114
Ka maikutlo a ka, lefu la linonyana le lona ke mohlala o mobe oa
kamoo balemi le barui ba liphoofolo ba qobelloang ho lumela hore

78
00:08:44,114 --> 00:08:53,725
liphoofolo tsa bona, e leng likhaka le matata, li
na le lefu la linonyana 'me li tlameha ho entoa kapa

79
00:08:53,725 --> 00:08:59,166
ho bolaoa, e leng ntho e etsahetseng ka limilione.

80
00:08:59,166 --> 00:09:08,642
Kahoo, boemo bona ba sewa ke bo bobe haholo, ho bonahala bo
ja dibilione selemo se seng le se seng, mme ho hlakile hore

81
00:09:08,642 --> 00:09:15,000
ba batla ho re pepeta jwaloka lemo ka tumellano ena ya sewa.

82
00:09:17,041 --> 00:09:22,956
Baahi ba ka itokisetsa joang? Na ho na le mekhoa ea ho
itšireletsa khahlanong le mehato e joalo e tlamang,

83
00:09:22,956 --> 00:09:26,500
eo ho thoeng e reretsoe ho ntlafatsa bophelo bo botle?

84
00:09:26,500 --> 00:09:33,804
Hantle ... na re ka ... re ile ra itšireletsa
khahlanong le Corona joang? Corona e ne e

85
00:09:33,804 --> 00:09:38,416
le teko e hlophisitsoeng ka bohlale bo boholo.

86
00:09:38,416 --> 00:09:47,079
E ne e se ketsahalo e tšabehang ea qetello, seo bohle re se
tseba, empa e le feela boikoetliso, boikoetliso bo bonyenyane

87
00:09:47,079 --> 00:09:52,041
bo botle ba sesole, bo ileng ba sebetsa ka katleho e kholo.

88
00:09:52,041 --> 00:10:01,297
O ne o sa fumane monyetla oa ho kena lireschorenteng, matlong a
opera, le lihopolong; esita le bophelong ba hao ba botho, o

89
00:10:01,297 --> 00:10:11,666
ne o qheleloa ka thoko haeba o ne o sa entoa. Pele, ho ne
ho hlokahala hore o etse tlhahlobo, eaba ho latela liente.

90
00:10:11,666 --> 00:10:17,269
Ka 2020, jwalo ka ha ke boletse, ho ne ho le
diteko hohle letsatsi le letsatsi, mme ka 2021 ho

91
00:10:17,269 --> 00:10:20,500
ne ho le ho feta jwalo ka kotlo ya ho se entelwe.

92
00:10:20,500 --> 00:10:22,375
Ke ba bakae ba ileng ba hanela?

93
00:10:22,375 --> 00:10:23,458
Ha se ba bangata

94
00:10:23,458 --> 00:10:34,377
Leha ho hlakile hore liperesente tse 25 tsa Majeremane ha a ka
amohela liente, palo eo mohlomong e phahame

95
00:10:34,377 --> 00:10:44,625
haholo, joalokaha ho ka hakanyetsoa ho tsoa
palong ea li-dose le lirekotong tsa litefello.

96
00:10:44,625 --> 00:10:49,765
Setifikeiti sa ente se qapiloeng se fetohile tlolo ea molao e
ncha e ratoang har'a bona, 'me maemong a mang ba otliloe ka tieo

97
00:10:49,765 --> 00:10:54,782
haholo. Batlōli ba molao ba lekhetlo la pele ba ile ba fuoa
tlaleho ea botlokotsebe hang-hang, e leng ntho e sa tloaelehang

98
00:10:54,782 --> 00:10:58,249
haholo. Ba ile ba fuoa tefiso ea letsatsi
le letsatsi e fetang 90, e leng se bolelang

99
00:10:58,249 --> 00:11:00,291
hore joale ba na le tlaleho ea botlokotsebe.

100
00:11:00,291 --> 00:11:05,583
Bakeng sa tlolo ea molao ea pele, hangata ke
litefiso tsa letsatsi le letsatsi tsa 30, 40, 50 kapa 60.

101
00:11:05,583 --> 00:11:12,342
Kahoo ba ne ba batla ho emisa sena, mme mohlomong
baahlodi ba bangata ba ne ba hlile ba nahana hore mang kapa

102
00:11:12,342 --> 00:11:16,375
mang ya hanang ho entoa ke tshoso le mmolai ya ka bang teng.

103
00:11:16,375 --> 00:11:19,500
U ka itshireletsa jwang? Ka ho re tjhe.

104
00:11:19,500 --> 00:11:27,251
Che feela, le tse ling tse ngata ho feta moo: ho
ipelaetsa, ho bokella tlhahisoleseding, joalo

105
00:11:27,251 --> 00:11:31,458
ka ha ke boletse. Ha ho bonolo ho ka fetola seo.

106
00:11:31,458 --> 00:11:43,162
Mohlomong ke tla beha tumellano ena ea seoa mona ka har'a bukana e
nyane e eketsehileng ebe ke re, ho lokile, ena ha e sa le Karolo

107
00:11:43,162 --> 00:11:49,416
ea 4(2G), empa ke Karolo ea 4(3B), empa litaba ha li fetohala.

108
00:11:49,416 --> 00:11:56,359
empa e le kotsi e tshabehang, hobane
karolo ya bohlokwa ya konteraka ya sewa ke ho

109
00:11:56,359 --> 00:12:01,041
lwantsha phatlalatso ya ditaba tsa bohata.

110
00:12:01,041 --> 00:12:10,125
Tlhahisoleseding e le lefu: sewa se akaretsang,
sewa sa mafu, sewa sa tlhahisoleseding, ho lokile?

111
00:12:10,125 --> 00:12:19,042
Kahoo, tlhahisoleseding e ngata haholo e ka
ferekanyang batho – a re boneng hore na nka e fumana

112
00:12:19,042 --> 00:12:23,625
hona joale – e ka ferekanyang batho, infodemic.

113
00:12:23,625 --> 00:12:32,324
Tlhaloso ea 'infodemic' ke ena, e seng e kenyelelitsoe melaong ea
bophelo bo botle, mofuta o fetotsoeng le o tiileng haholoanyane:

114
00:12:32,324 --> 00:12:40,086
(Qotso) "'Infodemic' e bolela tlaleho e feteletseng ea
tlhahisoleseling, e leng leshano kapa e khelisang, tikolohong

115
00:12:40,086 --> 00:12:44,000
ea dijithale le ea sebele nakong ea ho qhoma ha lefu."

116
00:12:44,000 --> 00:12:49,958
Sena se baka pherekano le boitšoaro ba ho
ipeha kotsing bo ka kotsetsang bophelo bo botle.

117
00:12:49,958 --> 00:12:58,672
Hantle, ke boitšoaro bo kotsi ha ke sa fumane ente e 'ngoe le e
'ngoe eo mmuso o e laelang – 'me seo e ne e se e

118
00:12:58,672 --> 00:13:06,500
le keketseho e makatsang, ente e le 'ngoe, eaba
ho tla ea bobeli, eaba ho fihla ente ea tlatsetso.

119
00:13:06,500 --> 00:13:15,987
Batho ba bang ba entiloe makhetlo a mahlano mme ba bile ba
motlotlo ka hona – empa ha mmuso o laela hore jwale re na le

120
00:13:15,987 --> 00:13:24,278
'bird flu' kapa RSV kapa masepa a phokojoe a ka bang
kotsi mme o re o tlameha ho entoa khoeli le khoeli,

121
00:13:24,278 --> 00:13:28,791
ka nako eo mmuso o batla hore rona baahi re inehele.

122
00:13:28,791 --> 00:13:34,625
Mme o ka etsa seo le rona feela
haeba baahi ba hlile ba nka karolo.

123
00:13:34,625 --> 00:13:44,597
Empa polelo ena, "re ruile saense, rona re saense," hore re na le
monyako o le mong feela saenseng – e builoe ke ralipolotiki ea

124
00:13:44,597 --> 00:13:50,166
tsebahalang oa Machaba a Kopaneng, 'me, ehlile, e kotsi haholo.

125
00:13:50,166 --> 00:14:01,250
Mme o se o nkuoa e le senokoane, mme seo se ntse se
tiisoa le ho matlafatsoa, mme ho se ntse ho shebisisoa EU.

126
00:14:01,250 --> 00:14:10,464
E, Jeremane, le ka hara EU, hajoale re bona se etsahalang ho
Majeremane a batlang ho tloha naheng le a nang le maikutlo a

127
00:14:10,464 --> 00:14:20,364
fapaneng a lipolotiki feela – ha ba kotsi, ha ba rera litlhaselo
tsa bokhukhuni, ha ba batle ho beta kapa ho bolaea mang kapa mang

128
00:14:20,364 --> 00:14:29,731
– seo e ka ba lebaka la ho ba hanela tumello ea ho tloha naheng
kapa mohlomong ho ba hanela ho kena, joalokaha ho etsahetse

129
00:14:29,731 --> 00:14:34,958
ho baqolotsi ba litaba ba babeli ba Majeremane ba lulang Russia.

130
00:14:34,958 --> 00:14:37,125
Ena ke kotlo ya EU.

131
00:14:37,125 --> 00:14:44,235
Ho 'na, ena ke tsoelopele e makatsang ka ho fetisisa,
empa e ka saloa morao ho ea ho Molao oa Litšebeletso

132
00:14:44,235 --> 00:14:48,208
tsa Dijithale, o bileng o sebetsa Europe ka selemo joale.

133
00:14:48,208 --> 00:14:56,583
Re se re ntse re na le tumellano e itseng ea seoa Europe, e leng
Molaoana o mabapi le litšokelo tse tebileng tse tšelang meeli.

134
00:14:56,583 --> 00:15:00,416
Europa ke teko ea pele mona.

135
00:15:00,416 --> 00:15:04,208
Mme ke mang ea susumetsang tsohle? Jeremane.

136
00:15:04,208 --> 00:15:10,847
Jeremane, mofani e moholo ka ho fetisisa ho WHO ka
2020, e le ka pele ho United States, Motheo oa Bill &

137
00:15:10,847 --> 00:15:14,291
Melinda Gates, le bafani ba bang ba baholo ka 2021.

138
00:15:14,291 --> 00:15:22,787
Se nkgathatsang kannete, ke hore Jeremane e ntse e le mofani
e moholo le kajeno mme esale e le jwalo, empa ha ho le e nngwe

139
00:15:22,787 --> 00:15:27,083
ya ditumellano tsena le di-IGV e fetoletsweng ka Sejeremane.

140
00:15:27,083 --> 00:15:33,137
Li fetoletswe ka Sechaena, Serussia, Sepanishe, Sefora,
Senyesemane, mohlomong le ka dipuo tse ding tse le nngwe kapa tse

141
00:15:33,137 --> 00:15:39,416
pedi, empa eseng ka Sejeremane. Hantle-ntle, hoo ke ho re nyatsa
rona baahi, hobane qetellong ke tjhelete ya rona ya lekgetho.

142
00:15:39,416 --> 00:15:48,951
Empa ha e le hantle, ena ke ntshetsopele e kotsi haholo-holo e
seng e kentswe tshebetsong Europe le Jeremane. Mme rona ba

143
00:15:48,951 --> 00:15:58,250
balang le ho latela ditaba, ho kenyeletsa le mecheng e
meng ya phatlalatso, re ka bona hore sena se ntse se qobellwa.

144
00:15:58,250 --> 00:16:07,416
Re bona batho ba phatlalatswa matlo a bona ka lebaka la ho bua
maikutlo a bona ka bolokolohi. Seo se ka etsahala le ho nna.

145
00:16:07,416 --> 00:16:14,381
Ke tlameha ho bolela hore ha e le hantle ke ne ke dula ke nahana
jwalo ka 2021 le ka 2022, ha ke ne ke phatlalatsa hore ke tlo

146
00:16:14,381 --> 00:16:20,738
ngola buka mabapi le ente ya coronavirus. E ne e le ka
nako eo ke ileng ka nahana, "Jwale ke tlo fumana phuputso ya

147
00:16:20,738 --> 00:16:24,000
ntlo." Ha ke a ka ka e fumana, ruri ke tlameha ho bolela.

148
00:16:24,000 --> 00:16:32,185
Le kajeno ke ntse ke nahana hore ka tsela e itseng ke hlaselwa,
empa e seng hobane ke motho ya mobe, empa hobane ke hana ho

149
00:16:32,185 --> 00:16:39,040
kgutsiswa mme ke bolela hore coronavirus, jwalo ka
ha jwale ho netefaditswe ke difaele tsa RKI, ke lefu

150
00:16:39,040 --> 00:16:42,583
le sa tlwaelehang ka ho fetisisa le ka nahanehang.

151
00:16:42,583 --> 00:16:50,708
Ho na le lefu le leng, le sa tlwaelehang, e
leng maselese. Re tla bua ka lona ka thoko.

152
00:16:50,708 --> 00:17:00,886
Ho bua joalo, ho fumana netefatso ea seo, ho ka ba kotsi, 'me ke
ka lebaka leo tumellano ena ea seoa, e sebeletsang merero e

153
00:17:00,886 --> 00:17:11,556
fapaneng ka ho feletseng, e leng taolo e feletseng le tlhokomelo,
ho hokahanya le boitsebiso ba dijithale, le pasepoto ea ente, le

154
00:17:11,556 --> 00:17:21,570
liteko, le chelete ea dijithale... Kahoo re lokela, ha ke tsebe,
hore na e tla ba matleng a rona kapa kae-kae letlalong la

155
00:17:21,570 --> 00:17:31,666
rona, hajoale e ntse e le ka li-iPhone kapa mehala ea thekeng,
na re lokela, na lintlha tsohle li lokela ho hokahanngoa.

156
00:17:31,666 --> 00:17:43,102
Mme Bill Gates, eo e leng motshameki e moholo ka ho fetisisa ka
motheo wa hae, eo kannete e leng motshehetsi e moholo ka

157
00:17:43,102 --> 00:17:54,252
ditjhelete wa WHO le mekgatlo ena e mmedi ya ente, GAVI le
CEPI, ha a batle feela ho enta lefatshe lohle, jwalo ka ha

158
00:17:54,252 --> 00:18:00,875
a boletse, empa hape o batla le tlhahisoleseding e ngata.

159
00:18:00,875 --> 00:18:09,500
Mme jwale e re ke bone hore nka fumana seo hape hokae... Teko,
hantle-ntle. O batla tlhahisoleseding, mme o e batla ka teko.

160
00:18:09,500 --> 00:18:17,664
Pele, ba re re na le seoa se secha se sebe haholo,
kahoo liphoofolo kaofela li tlameha ho qosoa: feberu ea

161
00:18:17,664 --> 00:18:22,458
likolobe, monkeypox, feberu ea linonyana, le eng kapa eng.

162
00:18:22,458 --> 00:18:26,500
Kahoo, ha re re sewa se latelang sa mafu ke "mofets'e oa bofofu".

163
00:18:26,500 --> 00:18:39,469
E, mme hobane ho na le tšokelo, hobane mehlala ea vaerase ea flu
ea linonyana e kanna eaba e fumanoe metsing a litšila kae-kae

164
00:18:39,469 --> 00:18:51,718
Honolulu, joale ba phatlalatsa flu ea linonyana kapa seoa
sa flu ea linonyana. Ebe mokhoa oo re o boneng ka coronavirus

165
00:18:51,718 --> 00:18:57,791
oa qala ho sebetsa. Ho phatlalatsoa boemo ba tšohanyetso.

166
00:18:57,791 --> 00:19:06,223
Ka boemo ba tšohanyetso ho tlile liteko, ho tlile le
liqoso tsa hore motho o na le tšoaetso, hobane teko ea PCR e

167
00:19:06,223 --> 00:19:10,750
sebelitse mona e le sesebelisoa se hlollang sa bomenemene.

168
00:19:10,750 --> 00:19:19,333
WHO e boetse e bona laboratori tsa lefats'e
ka bophara. Liteko tsena li tla atolosetsoa.

169
00:19:19,333 --> 00:19:31,055
Mme Billy, Bill Gates o ngola lengolong la hae la
selemo la 2021: "Leha ho tshosa ho nahana ka hona, sewa se

170
00:19:31,055 --> 00:19:36,916
latelang se ka ba sephetho sa bokhukhuni ba baeloji."

171
00:19:36,916 --> 00:19:46,568
Le nna ke belaela jwalo. Le yena Heiko Schöning o belaela jwalo,
mohlomong lekgetlong lena ka dibaktheria. Empa e seng ka kotsi,

172
00:19:46,568 --> 00:19:54,787
empa ke indasteri ya meriana kapa WHO kapa mofuta o itseng wa
mafia ka dilaboratori tsena tsohle tsa baeloji.

173
00:19:54,787 --> 00:20:01,875
Ho sa tswa hahuwa e ntjha Switzerland, Spiez
e ntle, e le laboratori ya mohlala e bontshang.

174
00:20:01,875 --> 00:20:09,050
Kahoo, patlisiso ena ea ho eketsa matla a tšoaetso, patlisiso ena
ea ho etsa hore livaerase li be kotsi le ho feta le ho bolaea

175
00:20:09,050 --> 00:20:12,708
habonolo, e ntse e tsoela pele ka potlako lefatšeng ka bophara.

176
00:20:12,708 --> 00:20:20,423
Kahoo, ruri ke nka bioterrorism e le tšokelo,
empa e seng e tsoang ho batšokisi ba khopo,

177
00:20:20,423 --> 00:20:24,375
empa ho tsoa ho ba ka bang le molemo ho eona.

178
00:20:24,375 --> 00:20:30,190
Ho thibela bomadimabe ba selemo se fetileng hore bo se
phetohe," ke hore, coronavirus, "boitokisetso ba sewa bo

179
00:20:30,190 --> 00:20:34,166
tlameha ho nkuoa ka botebo bo lekanang le tšokelo ea ntoa."

180
00:20:34,166 --> 00:20:41,083
Empa jwale Bill Gates o re: "Ho a kgonahala ho ntshetsapele
mekgwa ya tlhahlobo e ka sebediswang kapele haholo."

181
00:20:41,083 --> 00:20:48,987
Ke na le tšepo ea hore ha sewa se latelang se fihla, re tla be re
na le seo ho thoeng ke li-platform tse kholo tsa

182
00:20:48,987 --> 00:20:57,458
tlhahlobo tse tla re nolofalletsa ho hlahloba ho fihla ho
liperesente tse 20 tsa baahi ba lefatše beke e 'ngoe le e 'ngoe.

183
00:20:57,458 --> 00:21:10,484
E, kahoo o batla ho hlahloba batho ba bilione ka beke,
empa e seng ho sireletsa bophelo ba rona, empa hobane le

184
00:21:10,484 --> 00:21:17,458
eena o amehile ho ID2020, e leng boitsebiso ba dijithale.

185
00:21:17,458 --> 00:21:24,680
Ke hona moo, Microsoft e kenelletswe, Rockefeller
Foundation e kenelletswe, kaofela ka tsela e itseng ka

186
00:21:24,680 --> 00:21:29,458
kotsi, kamehla ke batho ba bang le ba bang ba tloaelehileng.

187
00:21:29,458 --> 00:21:34,166
Mme Billy o batla eng mona? Tsohle di ngotswe le ka bukeng ya ka.

188
00:21:34,166 --> 00:21:41,362
O batla batho ba pepeneneng, o batla tlhahisoleseding, empa ho
feta haholo ho feta e fumanehang kareteng ea boitsebiso kapa

189
00:21:41,362 --> 00:21:48,090
pasepoto, mohlala. Ho e-na le hoo, o ngola: Boitsebiso ba botho
ke tlhahisoleseding efe kapa efe e amanang le motho

190
00:21:48,090 --> 00:21:54,375
eo a tsebahalang kapa a ka tsebahatsoang ka
kotloloho kapa ka tsela e sa tobang ka tlhahisoleseding ena.

191
00:21:54,375 --> 00:22:02,834
Sena se kenyeletsa lintlha tsa bophelo ba motho tse kang lebitso,
bong, boemo ba lenyalo, letsatsi le sebaka sa tsoalo, naha ea

192
00:22:02,834 --> 00:22:11,093
tsoalo, naha ea bolulo, nomoro ea boingoliso ea motho ka mong,
mosebetsi, bolumeli le morabe. Lintlha tsa biometric tse kang

193
00:22:11,093 --> 00:22:19,285
senepe, mohlala oa monwana, setšoantšo sa sefahleho kapa sa
leihlo. Mme joale ho tsoela pele ho feta moo. O batla datha tsa

194
00:22:19,285 --> 00:22:26,678
bophelo bo botle hammoho le maikutlo afe kapa afe a
hlahisitsoeng ka motho, joalo ka litekolo tsa boemo ba bona

195
00:22:26,678 --> 00:22:31,166
ba bophelo bo botle le/kapa litlhoko tse khethehileng.

196
00:22:31,166 --> 00:22:34,333
Ao Morena! Eo e ne e le pono e nyenyane feela,
Monghadi Wildung, ea se hlileng se reretsweng

197
00:22:34,333 --> 00:22:35,916
mona ka tumellano ya sewa sa lefatshe ya WHO.

198
00:22:35,916 --> 00:22:46,750
Ho na le dintlha tse ding tse ngata, empa re
ne re tla hloka ho bua ka tsona dihora tse nne.

199
00:22:46,750 --> 00:22:54,361
Ke ne ke batla feela ho bolela ka bokgutshwane
hore ena ke e nngwe ya mehlala e hlahelletseng

200
00:22:54,361 --> 00:22:58,333
ka ho fetisisa ya boiketsiso ba puso ya molao.

201
00:22:58,333 --> 00:23:06,666
Ho thwe o saena konteraka, mme ba nang le thahasello ho yona le
bona ba tla rua molemo. Ba seng ba rua molemo ke baahi feela.

202
00:23:06,666 --> 00:23:15,828
Ba hlile ba batla ho re beha tlas'a liteko, liente tse tlamang,
taolo, boitsebiso ba dijithale, le ho re amoha maphelo a rona

203
00:23:15,828 --> 00:23:24,916
kapa phihlello ea bophelo ba sechaba, mohlomong le ba mosebetsi,
esita le ba bophelo bo botle, haeba re sa inehele ho sena.

204
00:23:24,916 --> 00:23:30,853
Re a leboha haholo. Mofumahatsana Bahner, re a
leboha haholo ka ho ipha nako ea ho bua le rona.

205
00:23:30,853 --> 00:23:33,916
Re a leboha haholo ka maikutlo a hao a khahlang.

206
00:23:33,916 --> 00:23:40,428
Ke nahana hore re tla boela re buisane. Ke o lakaletsa
mahlohonolo, mme ke ntho e ntle hore o ntse o tsoela

207
00:23:40,428 --> 00:23:43,958
pele, o emetse se nepahetseng ka tieo ebile ha o inehele.

208
00:23:43,958 --> 00:23:50,848
Ka thabo. Liente le Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo (WHO) ke taba
eo ke ikemiseditseng ho e etsa morero wa ka

209
00:23:50,848 --> 00:23:56,916
dilemong tse mmalwa tse tlang tsa mosebetsi
wa ka. Re tlameha ho beha pheletso ho sena.

210
00:23:56,916 --> 00:24:00,333
E. Kea leboha haholo ... Ha ho letho.
... le mahlohonolo ho uena. Ha ho letho.

