Emma gelin, 'pandemiýa şertnamasy' diýen sözüň tagamyny bir pursat tagyň, haýyş edýärin, pandemiýa şertnamasy!
Adamlar pandemiýalar barada şertnamalara gol çekýärler.
Bu saglyk barada däl. Bu ýaman, ýaman öldürijilerden janlarymyzy goramak barada däl.
Google-da "On iň uly saglyk töwekgelçiligi" diýip gözläň we sanjym tankytçysyny taparsyňyz.
Bu gün Kla.TV advokat Beate Bahner bilen gürrüňdeş bolýar; ol WHO pandemiýa şertnamasy we
halkara saglyk düzgünnamalary boýunça hünärmen.
Bahner hanım, şu gün soraglarymyza jogap bermek üçin wagtyňyzy ajyrandygyňyz üçin sag boluň.
Bähbit bilen! Soňky birnäçe günüň wakalaryny nazara alsak, şu gün has-da möhüm bir wagtyň özünde gürleşýäris.
Birnäçe gaýtadan gepleşiklerden soň, milli WHO wekilleri Halkara Saglyk Kadalary üçin şertnama tekstine ylalaşyp bildiler.
Habarlara görä, şertnama agza döwletler tarapyndan 2024-nji ýylyň maý aýynda kabul edildi.
Bir ýyl soň, 19-dan 27-nji maýa çenli, Dünýä saglyk guramasynyň wekilleri gepleşikleri tamamlamak we Dünýä saglyk guramasynyň
pandemiýa şertnamasy boýunça ses bermek üçin ýygnanar.
Bu ses berişlik düýn, 21-nji maýda geçirildi.
Bu ýerde esasy aýratynlyklar nämeler we öňki wersiýalara garanyňda haýsy üýtgeşmeler girizildi?
Soňky, ýöne az möhüm däl: bu üýtgedilen halkara saglyk düzgünnamalary we pandemiýa şertnamasy agza
döwletleriň raýatlary üçin amalda näme many aňladýar?
Bir wagtda gaty köp sorag. Diňe kiçijik bir düzetme.
19-njy maý, sişenbe güni, bu Dünýä saglyk guramasynyň pandemiýa şertnamasy barada Ženewada çak edilşi ýaly
biragyzdan sessizlik boldy we bu soňra ses berişlik ýa-da tassyklama hökmünde hasap edildi.
Şonuň üçin elini götermek ýa-da ses bermek ýerine olar birnäçe sekunt sessiz galyp, soňra
auksiondaky ýaly: "Hemmesi kabul edildi" diýdiler.
Bu pandemiýa ylalaşygy boldy.
Men islärdim ... hakykatda, şu tapgyrda geçen ýylyň taslamasyna islendik üýtgeşmeleri ara alyp
maslahatlaşmagyň uly manysy ýok diýip pikir edýärin.
Çünki hakykatdanam şonça köp çynlakaý üýtgeşmeler ýokdy.
Men... we men muny hakykatdanam etdim... Ony (kitaby) saklamakda özümçe rugsat berýärin.
Sebäbi men bu kitaby bir ýyl ozal neşir etdim.
Şol wagt men bu kitapda Pandemiýa şertnamasyny we Halkara Saglyk Kadalaryny – bu iki şertnama, näme üçin şeýle
bolandygy doly düşnüksiz bolsa-da – doly hödürläp we seljeripdim, we elbetde olara teswirler hem berdim.
Indi men bu (şertnamany) şu ýerde görýärin, ony nemes diline terjime etdirip, üstünde işlemek üçin özüm üçin taýýarladym.
Men bu pandemiýa ylalaşygyny gaty gowy tanýaryn.
Olar birmeňzeş kesgitlemeler, birmeňzeş maksat: pandemiýalara gowy taýýarlykly bolmak.
Gaty geň, koronawirusdan öň hiç birimiz pandemiyalar bilen hakykatdanam köp işimiz bolmandy.
Birden-birden bizden hemişe taýýar bolmagyň talap edilýändigi aýdylýar. WHO-nyň pandemiýa baradaky şertnamasy pandemiýalaryň
arasynda hem ulanylmaly diýlip hasaplanýar, şonuň üçin meýilnama açyk-aydyn hemişelik
pandemiýalara taýýarlyk görmäge gönükdirilendir.
Pandemiýa bolmasa-da, Dünýä Saglyk Guramasynyň şertnamasy şonda-da güýje girmeli.
Çünki bu oýunçylara – we olar diňe guramalar däl, olar häzir hususy serişdeler bilen has-da maliýeleşdirilýär, indi diňe 80
göterim däl, belki-de 95 göterime çenli, sebäbi ABŞ, meniň pikirimçe, ýanwardan bäri, Trampyň döwründe çekilipdir – bu
oýunçylara, olar hem oýunçy, hem-de peýda gazanýanlar, we pandemiýalar howa üýtgemegine meňzeş uly iş ýaly
görünýär, Bolmasa pandemiýa baradaky şertnama baglaşylmazdy.
Siz diňe bu sözüň dilňizden aňsatlyk bilen akyp gitmegine ýol bermeli.
Pandemiýa şertnamasy! Olar bize koronawirus pandemiýasynyň Wuhan bazaryndaky yarasalar bilen başlap, birden bire
gelip, tutuş dünýäni ýokuşlandyrandygyny, munuň bolsa taňňyň bir zarbasy diýip ynandyrmaga synanyşdylar.
Bu geljek ýyllar we onýyllyklar üçin meýilleşdirilen ýaly görünýär.
Geljekde pandemiýalary yglan etmegi dowam etdirmek isleýärismi?
Men bu kitapda yglan edilen iň soňky pandemiýalary hem beýan etdim.
Guş grippi bardy, Ebola bardy, doňuz grippi bardy.
Biz hemişe tötänleýin ýatlaýarys, ýöne tötänleýin derman – sanjym taýýar bolýar.
Geljekde hem şeýle dowam eder.
Bu täze pandemiýa ylalaşygynda, geçen ýylyň taslamasyna eýýäm girizilen, gripp pandemiýasy eýýäm yglan edildi.
Olar gripp pandemiýasynyň bardygyny nädip bilýärler?
Kesellik X, şübheli kesellik, biz munuň üçin hem taýýar bolmaly.
Emma bu koronawirusdan on esse erbet.
Men heniz ýok bolan keseliň geljekde on esse howply boljakdygyny nädip bilýändiklerine örän täsir galdym.
Koronawirus entäk şonça howply bolmandygy üçin, bu hem howply bolmaz.
Emma bu ýerde bir zatlaryň şübheli bolup geçýändigi baradaky şübheleri güýçlendirýär.
Men hem 1999-njy ýyldan bäri dowam edýän ähli pandemiýa simulýasiýa türgenleşiklerine harby terminologiýany ulanmak
arkaly örän jikme-jik bir bölüm bagyşladym: Clade X, Dark Winter, Spars, näme bolsa-da, Contagion, Catastrophic Contagion – harby
lügatdan alnan ýowuz sözler; bu guramalarda, hökümetlerde, metbugatda we haýsydyr bir görnüşde gatnaşýan
hemmeleriň geljekki täze pandemiýalara taýýarlyk üçin tejribe geçirmäge we and içmäge ulanylýan.
Şol nukdaýnazardan gysgaça aýtsam, eger ony men ýaly Germaniýanyň lukmançylyk žurnaly Ärztezeitung bilen deňeşdirseňiz
ýa-da yzarlasaňyz, her birnäçe hepde ýa-da aýda onuň haýsydyr bir täze populyarlyk döredýändigini görersiňiz.
Men aýdşym ýaly, käwagt guş grippi, käwagt RSV, käwagt dengue gyzgynlygy. Hawa, dengue gyzgynlygy örän
agyr, bäş ýagdaý, pýto mosiýasy tarapyndan döredildi.
Bularyň ählisi gaýtalanyp durýar, ýöne geçen ýyl Waşingtonda geçirilen indiki tapgyry men örän geň galdyryp galdy.
2024-nji ýylyň oktýabr aýynda Waşingtonda guş grippi boýunça konferensiýa geçirildi.
Gatnaşmak üçin diňe öndürijiler, gyzyklanýan taraplar we peýda gözleýjiler üçin bary-ýogy müň ýewro ýa-da müň dollar çykdajy
gerekdi; şeýle hem, eger ähli işçiler ýok bolup gitse, hassahanalaryň we zähmet bazarynyň ýüküniň artmagyna
taýýarlyk görülýärdi, emma guş grippi sebäpli hiç kim-de ölenok.
Meniň pikirimçe, guş grippi hem daýhanlaryň we maldarçylyk ösdürijileriniň haýwanlarynyň, gaza we ördekleriniň guş grippi
bolandygyna ynanmaga mejbur edilýändigi, olaryň hökmany sanjym edilmeli ýa-da ýok edilmeli diýlip pikir
etmäge basyş edilýändigi baradaky ýaman mysal bolup, bu ýagdaý millionlarça gezek gaýtalanýar.
Şonuň üçin pandemiýa ýagdaýy örän ýaramaz; her ýyl milliardlarça çykdajy edýär ýaly görünýär, we bu pandemiýa
şertnamasy bilen bizi limon ýaly sıgmak isleýändikleri açyk.
Raýatlar özlerini nähili taýýarlap bilerler? Saglygy goramak maksady bilen girizilen diýilýän şeýle hökmany
çärelerden özüni goramak üçin haýsydyr bir ýollar barmy?
Hawa... biz... Koronadan nähili goranyk? Ahyrynda Korona hakykatdanam ussatlyk bilen sahnalaşdyrylan synag balony boldy.
Bu betbagt tälwe däl, biz hemmesini bilýäris, ýöne diňe bir maşgala, owadan kiçijik harby maşgala, ol örän gowy işledi.
Siz restorana, opera öýlerine, muzeýlere girip bilmezdiniz; şahsy durmuşyňyzda hem eger sanjym edilmän bolsaňyz, daşarda
galýardyňyz. Ilki synag talap edildi, soňra sanjymlar başlandy.
2020-nji ýylda, aýdşym ýaly, her gün her ýerde synag edildi, 2021-nji ýylda bolsa sanjym
edilmän galanyň jezasy hökmünde has-da köp edildi.
Näçe adam garşy çykdy?
Şonça köp däl.
Almanlaryň 25 göterimi aýdyň-aýdyň sanjymlary kabul etmändir, ýöne dozalaryň sany we
hasaplamalardan çen tutsaň, bu görkeziji ähtimal has ýokarydyr.
Galp sanjym şahadatnamasy olaryň arasynda täze moda jenaýata öwrüldi we käbir ýagdaýlarda örän berk jezalandy. Ilkinji gezek
jenaýat edenlere derrew jenaýat hasaby açyldy, bu örän seýrek duş gelýän ýagdaýdyr. Olar 90-dan gowrak günlük jerime aldular, bu
hem olaryň häzir jenaýat hasabynyň eýesi bolandygyny aňladýar.
Ilkinji gezek jenaýat edenlerinde adatça gündelik jerimeler 30, 40, 50 ýa-da 60 bolýar.
Şonuň üçin olar munuň öňüni almak isleýärdiler, we köp sudýalar ähtimal hakykatdanam sanjymdan ýüz
öwürýänleri howp we mümkin bolan öldüriji diýip pikir etdiler.
Özüňi nähili gorap bilersiň? Ýok diýip.
Diňe ýok, we munuň üstesine-de has köp zat bar: protest etmek, maglumat ýygnamak, men aýdşym
ýaly. Muny täzeden işlemek esasan mümkin däl.
Men ähtimal bu pandemiýa ylalaşygyny şu ýere kiçi goşmaça broşýurda goýaryn we soňra diýerin: "Okej, bu indi 4-nji
maddanyň 2G bendi däl-de, 3B bendi, ýöne mazmuny üýtgemedi."
Emma bu örän uly howp, sebäbi pandemiýa şertnamasynyň möhüm bölegi infodemik bilen göreşmekdir.
Maglumat kesellik hökmünde: pandemiýa, epidemiýa, infodemiýa, okeý?
Şonuň üçin adamlary çaşdyrjak gaty köp maglumat – gelin, men ony häzir şu ýerde tapyp
bilerinmi görýäli – adamlary çaşdyrjak, infodemiýa.
Ine, saglyk düzgünnamalaryna eýýäm girizilen, üýtgedilen we has berk görnüşindäki infodemiýanyň kesgitlenmesi: (Sitat)
"Infodemiýa keseliň ýaýramagy döwründe sanly we fiziki gurşawda maglumatlaryň aşa köp
bolmagyny, ýalan ýa-da aldatýan maglumatlary aňladýar."
Bu çaşma we töwekgelçilikli hereket etmäge getirýär, bu saglyga zyýanly bolup biler.
Eger döwlet tarapyndan kesgitlenen ähli sanjymlary almazsam, bu howply hereket – we bu eýýäm geň galdyryjy partlama boldy:
bir sanjym, soňra ikinji, soňra bolsa goşmaça sanjym geldi.
Käbir adamlar bäş gezek sanjym aldylar we munuň bilen buýsanyp hem ýörýärler – emma döwlet indi guş grippi ýa-da RSV ýa-da
taseworm gazlary ýaly howply keselleriň döräp biljekdigini aýdyp, her aý sanjym aldyryp durmagymyzy
buýuranda, onda döwlet raýatlarymyzdan boýun egmegini isleýär.
We raýatlaryň hakykatdanam gatnaşmagy şertinde muny diňe biziň bilen edip bilersiňiz.
Emma bu aýdym, "biz ylymyň eýesidiris, biz ylymdyrys, ylymda monopolýamyz bar" – bu meşhur BMG
syýasatçysy tarapyndan aýdyldy we elbetde örän howplydyr.
Siz eýýäm jenaýatçy hökmünde hasaplanýarsyňyz, we bu ýagdaý berkidilip, güýçlendirilýär, we munuň
üstünde eýýäm Ýewropa Bileleşiginde üns berilýär.
Hawa, Germaniýada, Ýewropa Bileleşiginde biz häzir ýurdy terk etmek isleýän we diňe başga syýasy garaýyşlara eýe bolan
nemesleriň nähili ýagdaýa duş gelýändigini görýäris – olar howply däl, terror hüjümlerini meýilleşdirmeýärler, hiç kimi zorlamak
ýa-da öldürmek islemeýärler – bu bolsa olaryň ýurdy terk etmäge rugsady ýa-da belki-de Russiýada ýaşaýan iki nemes žurnalistine
edilen ýaly girmesine rugsady ret etmegiň sebäbi bolup bilerdi.
Bu ÝB sanksiýasydyr.
Meniň üçin bu düýbünden aşa gaharlandyryjy bir ösüş, ýöne onuň kökleri bir ýyldan bäri
Ýewropada güýje giren Sanly Hyzmatlar Kanunyna barýar.
Bizde eýýäm Ýewropada bir görnüşli pandemiýa ylalaşygy bar, ýagny agyr serhetara howplar baradaky düzgün.
Bu ýerde synag balony Ýewropadyr.
We hereketlendiriji güýç kim? Germaniýa.
2020-nji ýylda Bütindünýä saglyk guramasyna iň uly goşant goşan Germaniýa, 2021-nji ýylda ABŞ-dan, Bill we Melinda Gates
gaznasyndan hem-de beýleki esasy goşantçylardan öňde boldy.
Aýtmaly zat, meni hakykatdanam gaharlandyrýan zat şundan ybarat: Germaniýa şu gün hem uly goşant goşýar we hemişe
şeýle bolup gelýär, ýöne bu şertnamalaryň we IGV-laryň hiç biri nemes diline terjime edilmeýär.
Olar hytaý, rus, ispan, fransuz, iňlis we belki-de başga bir ýa iki dilde terjime edilýär, ýöne nemes dilinde
däl. Bu bolsa biziň, raýatlaryň, üçin örän hormatsyzlyk; ahyrynda bu biziň salgyt pullarymyz.
Emma hakykatda, bu Ýewropa we Germaniýada eýýäm durmuşa geçirilen örän, örän howply bir ösüşdir. Habarlary, şol
sanda alternatiw mediýalary hem okaýan we yzarlaýan biz, munuň ornaşdyrylýandygyny görýäris.
Biz adamlaryň pikirlerini erkin beýan edendigi üçin öýleriniň gözden geçirilýändigini görýäris.
Munuň meniň hem başymdan gelip biljekdigini görýärin.
Aýtmaly, men hakykatdanam 2021-nji we 2022-nji ýyllarda koronawirusa garşy sanjym barada kitap ýazjakdygymy yglan edende
hem hemişe şeýle pikir ederdim. Şonda men "indi öýümde gözleg geçiriler" diýip pikir etdim.
Emma hakykatdanam hiç hili gözleg geçirilmedi.
Men häzirem pikir edýärin, maňa nähili-de bolsa hüjüm edilýär, ýöne bu men erbet adamdygym üçin däl, eýsem men dymdyrmaga razy
bolman we koronawirusyň, häzir RKI faýllary bilen tassyklanan ýaly, göz öňüne getirip
boljak iň seýrek kesellerdigini aýdýandygym üçin.
Başga, has seýrek duşýan kesellik bar, ol difteriýa. Ony aýratyn ara alyp maslahatlaşarys.
Muny aýdyp, tassyklanyp, howply bolup biler, we şonuň üçin bu pandemiýa şertnamasy, ol düýbünden başga maksatlara, ýagny doly
gözegçilik we gözegçilik, sanly şahsyýet bilen baglanyşyk, sanly waksin pasporty, synaglar, sanly pul bilen baglanyşyk üçin
niýetlenendir... Şonuň üçin biz, bilemok, alnymyza ýa derimiziň haýsydyr bir ýerine, häzirlikçe iPhone ýa mobil telefon
arkaly, ähli maglumatlaryň torlaşdyrylmagyna razy bolmalymy?
Öz gaznasy bilen iň uly oýunçy bolan Bill Gates, hakykatdanam Dünýä saglyk guramasynyň hem-de GAVI we CEPI atly iki sanly
sanjym guramasynyň iň uly maliýeleşdirijisi bolup, diňe dünýäniň hemmesini sanjym etmek bilen
çäklenmän, eýsem köp sanly maglumat hem almak isleýär.
Indi ony täzeden nireden tapyp biljegimi görerin... Synag, takyk. Ol maglumat isleýär we ony synag arkaly almak isleýär.
Ilki bilen olar biziň gorkunç, gorkunç täze pandemiýamyz bardygyny aýdýarlar, şonuň üçin ähli haýwanlar
günäkärlenmeli: doňuz grippi, meymunçiçeği, guş grippi we ş.m.
Şonuň üçin geljekki pandemiýany "blundery grippi" diýip atlandyryň.
Hawa, howp bar diýlip, Honolulu şäheriniň kanalizasiýasynda guş grippi wirusynyň yzlarynyň tapylmagy mümkinçiligi sebäpli olar
häzir guş grippini ýa-da guş grippi pandemiýasyny yglan edýärler. Soňra koronawirus bilen gören mehanizm
işläp başlaýar. Töwekgelçilik ýagdaýy yglan edilýär.
Täze ýagdaý bilen barlaglar hem gelýär, biriniň pozitiwdigini aýdýan iddialar hem gelýär, sebäbi PCR synagy
bu ýerde aldamçylygyň ajaýyp guraly bolup hyzmat etdi.
Dünýä Saglyk Guramasy (DSG) şeýle hem global laboratoriýalary göz öňünde tutýar. Bu synaglar giňeldiler.
We, Billy, Bill Gates 2021-nji ýylyň ýyllyk hatynda şeýle ýazýar: "Ony göz öňüne getirmek gorkunç bolsa-da,
indiki pandemiýa bioterrorizmiň netijesi hem bolup biler."
Menem şeýle pikir edýärin. Heiko Schöning hem şeýle pikir edýär, belki bu gezek bakterialar bilen. Emma bu tesadübi däl, eýsem
derman senagaty ýa-da Dünýä Saglyk Guramasy ýa-da haýsydyr bir mafýa tarapyndan bu biologiki laboratoriýalaryň ählisi arkaly
amala aşyrylýar. Şweýsariýada, owadan Spiezde, diňe nusga görkeziji laboratoriýa hökmünde täze bir laboratoriýa guruldy.
Şeýlelik bilen, wiruslary has ýokuşly we howply etmek boýunça funksiýanyň artdyrylmagy ugurly bu
gözleg dünýäniň dört bir künjeginde çalt ösýär.
Şonuň üçin men bioterrorizmi hakykatdanam howp hasaplaýaryn, ýöne bu howp ýaman niýetli terrorçylardan
däl-de, ondan girdeji gazanmak isleýänlerden gelip çykýar.
Geçen ýylyň betbagtçylygynyň, ýagny koronawirusyň, gaýtalanmagynyň öňüni almak üçin pandemiýa
taýarlygyny uruş howpy ýaly çynlakaý kabul etmeli.
Emma häzir Bill Gates aýdýar: "Gaty çalt ornaşdyrylyp bilinjek diagnostikalary işläp düzmek mümkin."
Men geljekki pandemiýa wagtynda dünýä ilatynyň her hepdede 20 göterimine çenli synag etmäge mümkinçilik berjek şol atlandyrylýan
mega-diagnostika platformalarymyz bolar diýip ynanýaryn.
Hawa, ol bir hepde içinde bir milliard adamy synag etmek isleýär, ýöne saglygymyzy goramak üçin däl,
sebäbi ol sanly şahsyýetnamanyň (ID2020) bir bölegidir.
Ine, Microsoft gatnaşýar, Rockefeller gaznasy gatnaşýar, hemmesi birneme tötänleýin ýaly,
hemişe şol bir şahsyýetler we adaty oýunçylar.
We Billy bu ýerde näme isleýär? Hemmesi hem meniň kitabyma ýazylan.
Ol adamlaryň aç-açan bolmagyny, maglumatlaryny isleýär, ýöne mysal üçin şahsyýet kartasynda ýa-da pasportda saklanandan has
köp maglumaty isleýär. Munuň ýerine ol şeýle ýazýar: "Şahsy maglumat – bu maglumatlar arkaly göni ýa-da
dolayysy bilen kesgitlenip bilinýän ýa-da kesgitlenen adama degişli islendik maglumatdyr."
Bu, ady, jynsy, öýleniş ýagdaýy, doglan senesi we ýeri, gelip çykan ýurdy, ýaşaýan ýurdy, şahsy hasaba alyş belgisi, hünäri,
dini we etniki ýazgy ýaly biografik maglumatlary öz içine alýar. Şeýle hem surat, barmak izi, ýüz ýa-da iris suraty ýaly biometrik
maglumatlar. Indi bolsa bu has-da ilerleýär. Ol saglyk maglumatlaryny hem-de şahsy barada beýan edilen
pikirleri, meselem saglyk ýagdaýy baradaky baha bermeler we/ýa-da aýratyn zerurlyklar ýaly maglumatlary isleýär.
Ey Hudaý! Wildung janaplary, bu WHO pandemiýa şertnamasy bilen hakykatdanam şu ýerde
planlaşdyrylýan zatlaryň diňe kiçijik bir syny boldy.
Has köp taraplar bar, ýöne biz olary dört sagatlap gürrüň etmeli bolarys.
Men diňe gysgaça aýtmak isleýärin, bu hukuk döwletiniň hökmüniň görkezilmeginiň iň täsirli mysallarynyň biridir.
Siz şertnama gol goýýarsyňyz diýlip çaklanylýar, we oňa gyzyklanýanlar hem öz bähbitlerini
gazanar. Bähbit gazanmaýanlar diňe raýatlardyr.
Olar bizi hakykatdanam synaglara, hökmany sanjymlara, barlaglara, sanly şahsyýete mejbur etmek we eger biz bu düzgünlere boýun
bolmasak, durmuşymyzy, jemgyýetçilik, ähtimal hünär we hatda saglyk bilen baglanyşykly durmuş
mümkinçiliklerimizi bizden mahrum etmek isleýärler.
Çuňňur sag boluň. Bahner hanım, biziň bilen gürleşmek üçin wagt ajyrandygyňyz üçin köp sag
boluň. Gyzykly teswirleriňiz üçin köp sag boluň.
Men pikir edýärin, biz ýene aragatnaşyk saklajak bolarys. Saňa iň gowy arzuwlarym, we bu işi dowam etdirýändigiň,
haklylyk üçin hakykatdan hem durup, gaýşymaýandygyň örän ajaýyp.
Bähbit bilen. Sanjymlar we Dünýä saglyk guramasy meniň geljekki birnäçe ýyllyk karýeram üçin hakykatdan hem öz
işim hökmünde kabul eden zatymdyr. Muny bes etmelimiz gerek.
Hawa. Çuňňur sag boluň ... Hah, hiç zat däl. ... size iň gowy arzuwlarymy bildirýärin. Hah, hiç zat däl.