WEBVTT

00:00.160 --> 00:07.062
E-Hungary, zininzi iingxaki zempilo phakathi kweentsana,
abantwana, abakwishumi elivisayo, kwanabantu abadala.

00:07.062 --> 00:13.492
Umgangatho olinganiselweyo wokuqhagamshelana kwezi zenzakalo
nokugonywa kwangaphambili kuxoxwa ngako kudliwano-ndlebe

00:13.492 --> 00:18.912
olulandelayo nogqirha kunye negqwetha elisuka eHungary,
kunye nomama ochaphazelekileyo ngulo mba onabantwana

00:18.912 --> 00:22.631
abathathu abazalwa bempilile kodwa ngoku banokukhubazeka.

00:22.631 --> 00:30.713
Ngokophononongo lwabo, inani labantwana abafunyaniswe
bene-autism emva kokugonywa lonyuke kakhulu eHungary.

00:30.713 --> 00:38.498
Iinzame ezininzi zaseHungary ziyakhathalela la bantwana,
zibaxhasa – okanye zilwa kunye nabazali babo ukuqinisekisa ukuba

00:38.498 --> 00:43.100
ukugonya abantwana okunyanzelekileyo akusanyanzelwanga eHungary.

00:43.100 --> 00:47.690
Ukugonywa okunyanzelekileyo? Ngaba
ukugonywa kunyanzelekile ngokwenene eHungary?

00:47.690 --> 00:55.803
Enyanisweni, ugonyo lokuqala olunyanzelekileyo
lwaziswa eHungary kwangoko ngowe-1876, laza

00:55.803 --> 01:00.928
amanye alulandela ngowe-1954 nangeeminyaka yoo-1960.

01:00.928 --> 01:08.029
Namhlanje, zonke iintsana ezisandul' ukuzalwa eHungary zifakhelwa
isifo sephepha ngaphandle kokuba abazali bazo babuzwe kuqala.

01:08.029 --> 01:16.763
Ngo-1997 nango-1998, iSebe lezeMpilo laseHungary
lasungula imithetho yezempilo eyazisa unyango

01:16.763 --> 01:21.748
lokugonya olongezelelweyo nxamnye nezifo ezininzi.

01:21.748 --> 01:31.034
Okwangoku, abantwana baseHungary bagonywa ngokugonywa okuninzi
okunobungozi nxamnye nediphtheria, umkhuhlane

01:31.034 --> 01:41.131
wokukrakra, itetanasi, ipoliyo kunye neHaemophilus
influenzae type b kwiinyanga zobudala eziyi-2, 3, 4 ne-18.

01:41.131 --> 01:48.135
Ukongeza, izitofu zokugonya ze-pneumococcal
zinikwa kwiinyanga ezi-2, ezi-4 nezi-12 zobudala.

01:48.135 --> 01:54.731
Umthamo wokugonya odibanisayo wemichuno, i-mumps kunye ne-rubella
unikezelwa xa umntwana eneenwaka ezili-15 ubudala,

01:54.731 --> 02:00.735
kwaye umthamo wokugonya i-chickenpox unikezelwa
kwiintsana ezinenyanga ezili-13 nezili-16 ubudala.

02:00.735 --> 02:08.739
Abazali baseHungary kunzima kakhulu ukuba bakhulule abantwana
babo kwizitofu zokugonya ezinyanzelekileyo, nokuba sele kukho

02:08.739 --> 02:13.240
umntwana kusapho owonakele kakhulu empilweni emva kokugonywa.

02:13.240 --> 02:19.090
Xa abantwana beqala ukuya kwi-daycare nakwizikolo zabantwana
abancinci, abongikazi bezonyango lwabantwana kunye

02:19.090 --> 02:24.640
nabalekisi ababakhathalele ukusukela ekuzalweni
banyanzelekile ukuba bajonge imeko yabo yokugonywa.

02:24.640 --> 02:28.881
Esikolweni, kukho ukugonywa ngobuninzi kweeklasi zizonke.

02:28.881 --> 02:35.159
Ukuba abazali bayala ukuba umntwana wabo abhiyozwe,
ugqirha wesikolo kufuneka axele oku kubaphathi bezempilo.

02:35.159 --> 02:40.480
Xa kukho amathandabuzo, oku kunokubangela
izohlwayo ezinkulu nokugxothwa esikolweni.

02:40.480 --> 02:47.765
Isigwebo sika-2019 sade savumela ukuba
abantwana abangagonywanga bakhutshwe kubazali babo.

02:47.765 --> 02:54.671
Kudliwano-ndlebe, ugqirha waseHungary ugxininisa ukuba ezinye
izinto nazo zinokuba negalelo ekunyukeni kwezinga

02:54.671 --> 03:02.187
lokosuleleka kwezifo kubantwana, njengengxaki yehlabathi
jikelele yokutya okuguqulwe kakhulu nokungeyokwemvelo.

03:02.187 --> 03:11.141
Nangona kunjalo, kucacisiwe ngokucacileyo ukuba izifo
ze-autoimmune, ukudumba, ukulibaziseka kuphuhliso, i-autism kunye

03:11.141 --> 03:16.240
nosulelo oluninzi olutsha zihlala zenzeka emva kokugonywa.

03:16.240 --> 03:23.207
Abatshantliziyo abathathu abathethe nathi ke ngoko baphikisana
ukuqinisekisa ukuba abavelisi begonyo bayaphenduliseka ngomonakalo

03:23.207 --> 03:30.580
ogonyo, kwaye oogqirha abagonyayo bayayifezekisa imisebenzi yabo
yokwazisa izigulana ngeziphumo ebezingalindelekanga zokugonya.

03:30.580 --> 03:35.705
Ukongeza, ukuvavanywa kwezinga lama-antibody kufuneka kwenziwe
ngokukhawuleza phambi kokugonywa okongezelelweyo

03:35.705 --> 03:40.461
okucwangcisiweyo, ukuze kuthintelwe ukusebenza
ngokugqithisileyo kwenkqubo yokuzikhusela komzimba kunye

03:40.461 --> 03:43.840
nomngcipheko osisiphumo sesifo sokuhlasela izicubu zomzimba.

03:43.840 --> 03:50.642
Ukongeza, oogqirha akufanelanga basohlwaywe ngenxa
yokukhupha izatifikethi zokukhululwa kugonyo, umzekelo

03:50.642 --> 03:54.867
ngokuqalisa amatyala asemthethweni ngokuchasene nabo.

03:54.867 --> 04:01.443
Ngokubanzi, ukugonya kufuneka kwenziwe kuphela ngokuzithandela –
oku kukwafunwa ngabazali baseJamani abafuna

04:01.443 --> 04:07.850
ukukhusela abantwana babo kwiziphumo
ebezingalindelekanga zokugonya i-measles okufunekayo apha.

04:07.850 --> 04:13.571
Le dliwano-ndlebe echukumisayo ibonisa ukuba
naseHungary – ekuye yaba yindawo ethandwayo

04:13.571 --> 04:17.581
ngabaphambukeli – ayizizo zonke izinto ezihamba kakuhle.

04:17.581 --> 04:24.329
Ngenxa yeziphumo ebezingalindelekanga zokugonya eziya zibonakala
ngakumbi – jonga kwakhona iimeko ezininzi zomonakalo obangelwe

04:24.329 --> 04:30.811
ziivaksini ze-coronavirus – kunye notshintsho oluqhubekayo
olusingisa kwiivaksini eziyingozi ze-mRNA kuzo zonke iivaksini,

04:30.811 --> 04:36.602
isimo sokuba ukugonya kunganyanzeliswa kodwa kusenziwe
ngokuzithandela, esifunwa ngabantu abaninzi, sisahleli

04:36.602 --> 04:40.582
siyindaba ebaluleke kakhulu kwabanye abachaphazelekayo.

04:40.582 --> 04:43.604
Udliwano-ndlebe: UKWAZISA AMAQABANE ZODLIWANO-NDLEBE

04:43.604 --> 04:47.718
Umququzeleli (Dániel István): Malunga emva kwemini,
ndamkela nonke ngothando nentlonipho enkulu.

04:47.718 --> 04:51.801
Iindwendwe zethu namhlanje ngu-András, u-Angelika no-Niki.

04:51.801 --> 04:56.801
Gqr András Guseo: NdingunguGqr András Guseo, ugqirha
wemithambo-luvo, ugqirha wengqondo, umphandi wamalungu

04:56.801 --> 05:05.027
emithambo-luvo, ingcali yezifundo zengqondo-mithambo-luvo-nkqubo
yokhuselo lomzimba, umhlohli woxinzelelo kunye nogqirha wophando.

05:05.027 --> 05:12.900
Njengelungu le-Akademi yeeNzululwazi yaseHungary,
bendithatha inxaxheba kuphando iminyaka engama-65.

05:12.900 --> 05:22.128
Imiba yam ephambili yophando yizifo zokuzikhusela komzimba, kwaye
kutshanje, i-autism njengomcimbi wezifo zokuzikhusela komzimba.

05:28.457 --> 05:32.138
Gqirha Angelika Mihalik: Ndingo Angelika Mihalik, ndingummeli.

05:32.138 --> 05:37.854
Ndibuyele kumsebenzi wezomthetho kwiinyanga
ezili-18 ezidlulileyo – ndandikhe ndawushiya ngaphambili

05:37.854 --> 05:41.952
kuba ndandingafuni kuba ngusolicitor okanye igqwetha.

05:41.952 --> 05:48.098
Yiloo nto ndafumana isidanga sokuguqulela kwezobuchwepheshe.
Ndandisazi isiNgesi kwaye ndafunda ukuguqulela

05:48.098 --> 05:52.290
kwezobuchwepheshe xa ndayeka umsebenzi wam wezomthetho.

05:52.290 --> 05:58.102
Ukusukela ngo-2019, bendiguqulela amanqaku
ezonyango anxulumene ne-Covid, izitofu zokugonya

05:58.102 --> 06:02.942
ze-Covid, kunye nezifundo eziphambili zeezonyango.

06:02.942 --> 06:12.507
Kwaye njengoko ndandiyiphanda, ndafumana amanqaku obuchwepheshe
neengxaki ezinxulumene nokugonya kwesiqhelo, kwaye kulapho ke

06:12.507 --> 06:18.904
ndabona khona into eyenzekayo ngokwenene ngokugonya kwesiqhelo.

06:21.341 --> 06:29.062
Kwafika kwinqanaba apho umntu endandimguqulela wabhalela
umyalezo kuMessenger esithi sidinga uKennedy waseHungary , ngoko

06:29.062 --> 06:33.516
ke ndagqiba kwelokuba ndibuyele ekusebenzeni njengegqwetha.

06:33.516 --> 06:38.036
Andithethi oku ngenxa yokuzidla, kodwa
kungenxa yokuba yiyo leyo nto kanye ebangele oku.

06:38.036 --> 06:42.878
Kwaye uNiki naye waba negalelo ekundenza ndaqonda
ukuba bekukho ingxaki kuba bekukho iziphumo ebezingalindelekanga

06:42.878 --> 06:45.300
ezivela kwizitofu zokugonya ezinyanzelekileyo.

06:45.300 --> 06:50.484
UNiki wandibonisa ubunzulu bale ngxaki
inkulu ngokundimema kwisidlo somndeni

06:50.484 --> 06:54.207
endlwini yakhe, apho bekukho iindwendwe ezininzi.

06:54.207 --> 07:00.820
Baza nabantwana abane okanye abahlanu
abane-autism, ndaza ndabona ubunzima bengxaki.

07:00.820 --> 07:05.900
Ezi zizathu zimbini zandikhokelela
ekubuyeleni kwam kumsebenzi wezomthetho.

07:05.900 --> 07:10.774
Umlawuli: Ngoko ke sidinga uKennedy
waseHungary, masithi. Ewe, Niki? Qhubeka.

07:10.774 --> 07:14.860
Nikoletta Kertész: NdinguNikoletta
Kertész, endaziwa kakhulu njengoNiki Kertész.

07:14.860 --> 07:18.820
Ndinabantwana abathathu, bonke
abathathu baye bonzakaliswa kukugonywa.

07:18.820 --> 07:23.750
Lo mfo oneminyaka engama-24 ubudala waba
nakhubazeko olukhulu lwengqondo, une-epilepsi

07:23.750 --> 07:27.227
kwaye watshayelwa utyando lwengqondo ngenxa yoko.

07:27.227 --> 07:34.754
Omnye wamawele am asemtshatweni wam wesibini waba ngumntu
ongenakuthetha, onakwengqondo kwaye one-autism emva

07:34.754 --> 07:39.705
kokufumana isitofu sokugonya i-MMR eneminyaka eyi-15 yeenyanga.

07:39.705 --> 07:45.486
Umntakwabo wemilingane unezifo ezimandla
zokungahambelani nokutya kunye nokudumba kwemijelo

07:45.486 --> 07:49.556
yokwetyisa, kodwa yena wasinda engonakaliswanga engqondweni.

07:49.556 --> 07:55.603
Ndakhangela ndaza ndaphanda izizathu, kuba umntu
angacinga ukuba awunakunyathela kumlambo ophindwe kabini, kodwa

07:55.603 --> 07:59.219
unokunyathela kumlambo we-autoimmunity kangangoko uthanda.

07:59.219 --> 08:05.471
Ngoko ke, xa kuziwa emcimbini, ndaqaphela ukuba kukho
into engalunganga ngamawele, ndaza ndaqalisa

08:05.471 --> 08:10.760
ukuphanda, kwaye ndiza kunixelela apha into endiyifumanisileyo.

08:10.760 --> 08:18.291
Kwiminyaka elishumi eyadlulayo, ndaseka iqela
likaFacebook elithi "Autism Never Again" kunye nenkqubo yonyango

08:18.291 --> 08:22.706
endayiphuhlisayo esekelwe kwisondlo kunye nolunye unyango.

08:22.706 --> 08:34.978
Sincede amawaka abantu eqeleni ukuba banciphise iimpawu
zabo ze-autistic ne-ADHD – kwanaphaya kwemida yeqela.

08:34.978 --> 08:42.415
Abanye abantwana baye
baxhadathiswa nokuxilongwa kwabo kwe-autism.

08:42.415 --> 08:46.461
UKUGONWA OKUNYANZELWEYO KWIHlabathi jikelele

08:46.461 --> 08:51.455
Umlawuli: Ingaba abantwana baseHungary bafumana
izitofu zokugonya ezifana nezo, umzekelo, zaseAfrika?

08:51.455 --> 08:57.594
Ingaba imikhwa yokugonya iyafana
kwihlabathi lonke, okanye kukho umahluko?

08:57.594 --> 09:01.178
Gqr. András Guseo: Iindlela zokugonya
ziyahluka ukusuka kwelinye ilizwe ukuya kwelinye.

09:01.178 --> 09:07.852
Kumazwe ali-18 kwangama-30 aseYurophu, ukugonywa
akunyanzelekanga, okanye ukuba kunyanzelekile, kuba kukugonywa

09:07.852 --> 09:12.482
okukodwa okanye okubini kuphela –
ngokukodwa nxamnye nezo ntlungelo zithathwa

09:12.482 --> 09:16.126
njengoyena nobangela mkhulu wengozi kwelo lizwe.

09:16.126 --> 09:18.875
Zonke ezinye izitofu zokugonya zikhethekile.

09:18.875 --> 09:23.148
NGXABANO YOMTHETHO: UKUNGENAKHO KOLWAZI NGOKUGONWA KWABAZALI

09:23.148 --> 09:27.006
Umlawuli: Kulungile, Angelika, ndinombuzo kuwe:

09:27.006 --> 09:34.817
Xa abazali bezisa umntwana wabo kwidinga lokugonywa
– apha sithetha ngokugonywa okunyanzelekileyo –

09:34.817 --> 09:39.298
yeyiphi inkcazelo abayifumanayo abazali ngolu gonyo?

09:39.298 --> 09:42.259
Ngaba lo ngumbuzo obuthathaka?

09:48.914 --> 09:53.403
Gqirha Angelika Mihalik: Okwangoku
sinamatyala enkundla angangathi i-150.

09:53.403 --> 09:58.056
Abathengi bethu ubukhulu becala ngabantwana
abonzakeleyo; ngabo abangundoqo, kwaye

09:58.056 --> 10:02.008
sithatha amanyathelo asemthethweni egameni labo.

10:02.008 --> 10:08.632
Kwaye uninzi lwabo ngokwalo lwenzakele
kakhulu okanye kancinci sisitofu sokugonya.

10:08.632 --> 10:15.608
Okanye beze kuthi kuba umntu wabo wenzakele
kakhulu ngenxa yokugonywa okanye wasweleka.

10:18.203 --> 10:23.997
Kwaye ngelishwa, oogqirha abafundiswa
ngokwaneleyo okanye ngokweenkcukacha ezaneleyo eyunivesithi.

10:23.997 --> 10:29.238
Amakhosi okuqeqesha akafundisi ngemijovo yokugonya okanye indlela
esebenza ngayo, kodwa afundisa kuphela

10:29.238 --> 10:36.383
iinkcukacha-manani malunga nokuba kutheni imijovo
yokugonya ilungile, yeyiphi ekhoyo, njalo njalo.

10:36.383 --> 10:41.145
Ngoko ke oogqirha banolwazi oluncinci
kakhulu oluyinyani malunga neentsholongwane.

10:41.145 --> 10:45.135
Ngelishwa. Kwaye kananjalo malunga
nendlela ezisebenza ngayo izitofu zokugonya.

10:45.135 --> 10:48.640
Yiyo loo nto ke nabazali ngokucacileyo abazisiwayo.

10:48.640 --> 10:53.881
ABAZALI BAYAZISWA NJANI? – UMTHETHO WANGO-1997 –
ZINGKANANI IZITOFO EZIKHAYO? – UKUPHELELA KWESITOFO

10:53.881 --> 10:57.060
Umlawuli: Ngaba abazali bafumana iphepha
lolwazi xa abantwana babo kufuneka bagonywe?

10:57.060 --> 11:00.913
Ngoko ke, ileta enolwazi malunga
nokuba kuza kwenzeka ntoni ngomntwana?

11:00.913 --> 11:04.469
Gqirha Angelika Mihalik: Uza kufumana iphepha
le-A4 elichaza ukuba le ntlawulo yeyentoni.

11:04.469 --> 11:06.040
Mlawuli: Uyakufumana oko emva kokugonywa?

11:06.040 --> 11:10.157
Gqirha Angelika Mihalik: Hayi, phambi
kokugonywa. Yiloo nto umntwana agoduka nayo.

11:10.157 --> 11:13.810
Kodwa ndiza kukhankanya umzekelo omnye
obaluleke kakhulu, isitofu sokugonya i-MMR .

11:13.810 --> 11:16.677
I-MMR inayo irubella, kwaye iyosulela.

11:16.677 --> 11:20.032
Imiyalelo ithi kuyingozi kubafazi abakhulelweyo.

11:20.032 --> 11:24.618
Lo ngumzekelo ochanekileyo
kakhulu. Awufakwanga kwiphepha lolwazi.

11:24.618 --> 11:29.278
Ugqirha wesikolo ubeka abantwana
emgceni, kodwa akathethi nto kubo.

11:29.278 --> 11:33.872
Konke kulungile ngoku ekubeni eli
phepha lenkcazelo linikwe abazali.

11:33.872 --> 11:39.961
Abantwana bemi ngomgca, akababuzi namnye kubo:
Ingaba umama wakho ukhulelwe? Ingaba udadewenu ukhulelwe?

11:39.961 --> 11:42.196
Lo ngumzekelo ochanekileyo kakhulu.

11:42.196 --> 11:48.379
Kukho imeko ethile yokosulelwa ngumntwana okwasemathunjini
kulandela ukugonywa kwesizalwana somntwana ongazalwanga.

11:48.379 --> 11:51.147
Ngoko ke yileyo icala elimnyama, njengoko ubeke.

11:51.147 --> 11:53.296
Abantu abayifumani inkcazelo eyaneleyo.

11:53.296 --> 11:59.653
Umlawuli: Ingaba umthetho
waseHungary uthi abazali kufuneka baziswe?

11:59.653 --> 12:03.449
Gqirha Angelika Mihalik: Kunjalo.
Umququzeleli: Leliphi elo mthetho, kwaye wapasiswa nini?

12:03.449 --> 12:06.290
Gqirha Angelika Mihalik: Leyo yiMthetho wezeMpilo ka-1997.

12:06.290 --> 12:09.336
Umlawuli: Ngoku sibhala u-2025? Gqr. Angelika Mihalik: Kunjalo.

12:09.336 --> 12:12.728
Umlawuli: Sele kuliminyaka eliqela
eyadlulayo ngoku! Kwaye akukho mntu ukhe wayijonga

12:12.728 --> 12:15.203
ukusukela ngoko? Gqr. Angelika Mihalik: Hayi.

12:15.203 --> 12:19.297
Umlawuli: Kwaye zingaphi iinjongo
ezongezelelweyo eziye zanikezelwa ukusukela ngo-1997?

12:19.297 --> 12:26.294
Nikoletta Kertész: ukusukela ngo-97, ndicinga ukuba kusenokubakho
ezinye ezilishumi. Ngokuqinisekileyo zikho ezinye ezilishumi.

12:26.294 --> 12:29.270
Umlawuli: Ngoko ke kukho malunga ne-10
ezinye iintlawulo ezinyanzelekileyo.

12:29.270 --> 12:35.413
Kodwa umthetho weminyaka yoo-1990 awuzange
uphononongwe. Nikoletta Kertész: Kunjalo.

12:35.413 --> 12:39.844
AMAPHULOMPHANDA OKUGONWA = UKUGONWA OKUNYANZELWEYO EZIKOLWENI

12:39.844 --> 12:47.889
Nikoletta Kertész: Ugonyo lwangaphambi kwesikolo lwabantwana
abaneminyaka ephakathi kwe-0 ne-6 lwenziwa ngendlela yokuba

12:47.889 --> 12:55.129
abazali bathathe nje abantwana babo baya kugqirha
wabantwana izihlandlo ezili-12, oko kukuthi, kugqirha wabo

12:55.129 --> 13:00.208
wosapho wabantwana, obazisa ngokufutshane aze abagonyele apho.

13:00.208 --> 13:03.872
Inyathelo elilandelayo kukugonyelwa esikolweni.

13:03.872 --> 13:08.040
Zibizwa ngokuba ngamaphulo okugonya.

13:08.040 --> 13:10.886
Umlawuli: Yintoni iphulo lokugonya?

13:10.886 --> 13:15.025
Nikoletta Kertész: Isizathu sokuba le
ngcamango ibizwe ngaloo ndlela ngumbuzo olungileyo.

13:15.025 --> 13:22.449
Ngokwesiseko, kuthetha ukuba esikolweni, abantwana bebanga
elithile bakhokelwa njengeegusha baye kugqirha wesikolo,

13:22.449 --> 13:26.706
kuqalwa ngabo bonke abantwana bebanga lesithandathu, umzekelo.

13:26.706 --> 13:36.587
Iklasi 6a kwisigaba sokuqala, iklasi 6b kwisigaba
sesibini, iklasi 6c kwisigaba sesithathu. Emva koko 7a, 7b, 7c.

13:36.587 --> 13:44.179
Kwaye konke oku ngosuku olunye, njengephulo lokuthengisa
okanye iphulo lezopolitiko okanye iphulo leentengiso,

13:44.179 --> 13:48.764
ukuze bonke abafundi bafumane esi siqholo ngaxeshanye.

13:48.764 --> 13:52.323
Yiyo loo nto ikwabizwa ngokuba yiphulo lokugonya eHungary.

13:52.323 --> 13:55.712
Umlawuli: Ngoko ke loo nto inyanzelekile.

13:55.712 --> 14:02.695
Nikoletta Kertész: Kuyanyanzeleka, ewe. Ngoko ke kukho izitofu
zokugonya ezinikwa ngoogqirha bezingane kunye nezitofu zesikolo

14:02.695 --> 14:06.595
ezicwangciswa esikolweni ukuze onke abantwana babe kwindawo enye.

14:06.595 --> 14:11.068
Oko kwenza kube lula ukugonya wonke
umntu ngaloo mini, kwaye ke ube ugqibile.

14:11.068 --> 14:14.964
Abazali akufuneki bazise abantwana babo kugqirha ngokwabo, kwaye
akukho mfuneko yokuba abasemagunyeni

14:14.964 --> 14:20.338
bajonge emva koko ukuba ngubani owenziwe isitofu
sokugonya nongubani ongakhange asifumane.

14:20.338 --> 14:24.839
ICWECHE LOLWAZI NGOKUGONWA

14:24.839 --> 14:30.358
: Nikoletta Kertész: Yonke imithi
nesitofu sokugonya iza nencwadana yezikhokelo.

14:30.358 --> 14:38.152
Olu xwebhu lweenkcukacha, olufakwe
kwipakethe, alufani ncam nolo lukhutshwe ngumenzi.

14:38.152 --> 14:47.153
Ngoko ke, kukho incwadana yeziyobisi ekhutshwe
ngumenzi, kwaye kukho enye efunyanwa ngugqirha.

14:47.153 --> 14:54.708
Kukho isindululo, oko kukuthi, ulwazi olufutshane olufanele
lwanele abazali, kwaye ke kukho isicatshulwa esifutshane kakhulu

14:54.708 --> 15:02.356
abazali abacelwa ukuba basityikitye, esichaza nje, umzekelo,
ukuba ugonyo lunokubangela umkhuhlane nokubabomvu kolusu.

15:02.356 --> 15:08.238
Maxa wambi, ndiye ndabona bebhala ukuba inokubangela
isiyezi okanye ukugabha. Kodwa oko kunqabile kakhulu.

15:08.238 --> 15:11.791
Ezi ziimpawu ze-anaphylaxis .

15:11.791 --> 15:15.165
Kodwa ndibone nje le ncinci yolwazi.

15:15.165 --> 15:20.313
Ngoko ke lolo ulwazi esilufumanayo thina
bazali; abazali abaliqela balungqinile oku kum.

15:20.313 --> 15:25.373
ZININZI IINTSULU EZINTSHA NGENXA YOKUCHITHA
KWEENTSHULU EMVA KOKUGONYWA, UMZEKELO I-UKRAINE

15:25.373 --> 15:29.882
Umlawuli: Ngoko ke... ukuba baqala eli phulo lokugonya apha,
ukuba bagonya abantwana abaninzi kangaka, ingaba kuza kubakho

15:29.882 --> 15:33.540
into efana nokusasazeka kwegciwane elivela
kwisitofu – ngamanye amazwi, ingaba kuza kubakho usulelo

15:33.540 --> 15:36.465
oluninzi olutsha kamsinya nje emva kokugonya oku?

15:36.465 --> 15:38.670
Gqr. András Guseo: Ngokomgaqo, oko kunokwenzeka.

15:38.670 --> 15:44.914
Ubomi bunike umzekelo obubalaseleyo woku,
njengoko kwafunyaniswa e-Ukraine ukuba izinga

15:44.914 --> 15:49.876
lokugonywa ngomthubi-gonyamelo lalingaphantsi kwe-35%.

15:49.876 --> 15:59.418
I-WHO ne-UNICEF zayibona le nto, yaye, ukuze "bancede" i-Ukraine
ekoyiseni le "meeko yentlekele" yokuba abantu, ingakumbi

15:59.418 --> 16:05.963
abantwana, bangagonywanga ngokupheleleyo,
bayinike i-Ukraine izitofu zokugonya baza

16:05.963 --> 16:11.012
baqhuba iphulo lokugonya ngendlela efanayo.

16:12.801 --> 16:22.019
Isiphumo: Ngezinga lokugonya langaphambili eliyi-35%, bekubakho
izifo zomkhuhlane wengane eziphakathi kwama-60 nama-70 ngonyaka.

16:22.019 --> 16:24.518
Kodwa hayi kwiminyaka emininzi ngoku.

16:24.518 --> 16:31.276
Emva kokuba kuphehlelelwe iphulo lokugonya, kwabakho izifo
zomkhuhlane wamakhwenkwezi ezili-12,000 kwiinyanga

16:31.276 --> 16:39.513
ezimbini, apho izi-9,000 zazo zafuna ukulaliswa esibhedlele
kwaye i-1,600 yazibangela umkhuhlane wamakhwenkwezi omandundu.

16:39.513 --> 16:47.480
Ngoko ke oku kubonisa le nto besithetha ngayo
ngaphambili, yokuba abantu abagonyiweyo banokosulela abanye.

16:47.480 --> 16:51.849
UVIDO LWEEMVAVANYYO ZOMTHAMO WAMACHA
KUNYE NOKWANDISWA OKUGQITHISILEYO KWAMACHA

16:51.849 --> 16:59.661
Gqr. András Guseo: Ngoko ke, khange kubekho zosulelo lwe-measles
e-Ukraine, kodwa xa baqala ukugonya ngesitofu esiphilayo, abantu

16:59.661 --> 17:03.825
abagonyiweyo basasaza isifo kwaye kwabakho ubhubhane omandundu.

17:03.825 --> 17:06.616
Ngoko ke yingxaki enkulu leyo.

17:06.616 --> 17:12.755
Enye into yeyokuba olu phulo lokugonya aluthatheli ngqalelo
kuphela ukuba kukho umntu okhulelweyo usapho,

17:12.755 --> 17:18.867
kodwa kananjalo nokuba umntu oza kugonywa sele
eneesisithinteli-mzimba ezichasene nesitofu u-X.

17:18.867 --> 17:25.713
Ngamanye amazwi, inani le-antibodies
elinokulinganiswa, i-antibody titre.

17:25.713 --> 17:30.080
Gqirha András Guseo: Kuba ukuba unamanqanaba ezokontra
aphezulu ngokwaneleyo, awuyidingi isitofu sokugonya.

17:30.080 --> 17:34.716
Yiloo nto ebhaliweyo kumaphepha esiphakethi.
Ewe. Kodwa loo nto ayikaze iphantsi kwephando.

17:34.716 --> 17:44.004
Kwaye kwiimeko ezininzi ezifune ungeno lwezomthetho,
amanqanaba e-antibody alinganiswa, kwaye ayephakamele kakhulu.

17:44.004 --> 17:50.992
Ukuba usebenzisa isitofu sokugonya umkhuhlane kwinqanaba
eliphezulu kangaka, udala ukhuseleko olugqithisileyo,

17:50.992 --> 17:58.783
kwaye ingozi yokhuseleko olugqithisileyo kukuba ludala
imeko efanelekileyo yokukhula kwezifo zokuhlasela umzimba.

17:58.783 --> 18:03.063
Kwaye xa inkqubo yokhuselo lomzimba
ityhalelwe ngokugqithisileyo, oko kukuthi xa ivuswe

18:03.063 --> 18:06.264
ngokugqithisileyo, ikhokiswa lula kakhulu.

18:06.264 --> 18:13.363
Zombini, usulelo lwe-measles kunye nesitofu sokugonya, zivuselela
umzimba ukuba uvelise izilwa-mzimba ezichasene

18:13.363 --> 18:20.007
neprotheyini yesiseko se-myelin engqondweni, kwaye
ukusukela ngoko, umzimba ukwimeko yokuzihlasela.

18:20.007 --> 18:24.788
Oko akuthethi ukuba uza kugula kwangoko –
kunokwenzeka kwakhona emva konyaka omnye, emibini,

18:24.788 --> 18:27.525
emihlanu, elishumi okanye elishumi elinesihlanu.

18:27.525 --> 18:35.545
Kuba ke, xa inkqubo yokhuselo lomzimba ifumana enye yezi
zikhulisi, nokuba kungenxa yesitofu sokugonya, olunye usulelo

18:35.545 --> 18:42.001
lwe-virus, ezinye izinto zangaphandle,
uxinzelelo, njl.njl., inkqubo yokhuselo lomzimba iqalisa

18:42.001 --> 18:46.775
uhlaselo lwe-autoimmune kwinkqubo yemithambo-luvo.

18:46.775 --> 18:52.181
UXANDUVO LOMVELISI, I-ANTENNA YE-ALUMINIYAM

18:52.181 --> 18:56.872
Gqirha András Guseo: Ukusukela ekuphasisweni
koMthetho ka-1986, akukho nyanzeliso

18:56.872 --> 19:00.880
kumvelisi yokuvavanya ngokwaneleyo isitofu sokugonya.

19:00.880 --> 19:06.627
Uphononongo olungakhethi, olungabonisi macala omabini, nolawulwa
nge-placebo, uphando olwenziwa kwiiziko ezininzi, oluthatha

19:06.627 --> 19:11.586
iminyaka emibini, njengoko kufuneka ngokwenene kuzo
zonke iyeza kweli shishini, aluzange lwenziwe kwizitofu

19:11.586 --> 19:14.870
zokugonya. Akukaze kwenziwe nakwisitofu esinye sokugonya.

19:14.870 --> 19:17.909
Akufuneki ukhangele kude ufumane imizekelo.

19:17.909 --> 19:21.310
Eyona mzekelo ilungileyo
yobhubhane wamva nje wehlabathi jikelele.

19:21.310 --> 19:27.423
Isitofu sokugonya esasisetyenzisiwe safumaneka kwiinyanga nje
ezimbalwa emva kokuqhambuka kolu bhubhane lwenkcitho, ngelixa

19:27.423 --> 19:31.747
kudla ngokuthatha iminyaka emihlanu ukuya
kwemibhozo ukuvavanya isitofu sokugonya ukuze

19:31.747 --> 19:35.464
kufunyaniswe ukuba sisebenza ngokwenene na okanye hayi.

19:35.464 --> 19:40.865
Leyo yinto enye. Enye into yeyokuba abazange
benze uphando lwe-placebo, ngoko ke abazange

19:40.865 --> 19:44.259
bathelekise isiphumo nonyango olungasebenziyo.

19:44.259 --> 19:50.360
Abakenzanga oko kuso nasiphi na isitofu
sokugonya, ngoko ke asazi ukuba zisebenza kangakanani na.

19:50.360 --> 19:54.949
Siyazi ukuba zikho iingxaki, ingakumbi xa
kugutyungelwa isitofu esidibanisiweyo .

19:54.949 --> 20:00.620
Zininzi iimzekelo zoku, apho umntwana
oneenyanga ezimbini, ezintathu okanye ezine

20:00.620 --> 20:05.620
ubudala afumana izitofu ezithandathu ngaxeshanye.

20:11.336 --> 20:17.542
Kwaye oko akubandakanyi zonke izitofu zokugonya ezichasene nazo
zonke iintsholongwane ezifakiwe kolu gonyo lwezitofu ezininzi,

20:17.542 --> 20:21.531
kuba ezi zitofu zintandathu zijolise
kwiintsholongwane ezingaphezulu kwezilishumi

20:21.531 --> 20:23.875
okanye ezingaphezulu kwamashumi amabini.

20:23.875 --> 20:28.336
Noko ke, inkqubo yokhuselo lomzimba
lomntwana onenyanga ezimbini ayikakhuli.

20:28.336 --> 20:33.161
Kuxhomekeke kwikhuselo lomzimba
likamama. Kwaye eli khuselo libuthathaka.

20:33.161 --> 20:36.700
Kwaye ngoku inkqubo yokhuselo lomzimba womntwana iqala ukukhula.

20:36.700 --> 20:42.320
Kwaye siyiphambilisela phambili le nto
ngamandla amakhulu kangaka. Ayikholeleki tu.

20:47.341 --> 20:54.422
Enye ingxaki enkulu kakhulu yeyokuba
ingqondo yalo mntwana ayikakhuli; isakhula.

20:54.422 --> 20:58.360
Kwaye engqondweni kukho umqobo
okhuselayo, umqobo wegazi nengqondo.

20:58.360 --> 21:03.216
Ngoko ke, into engena egazini ayinakungena ngqo engqondweni.

21:03.216 --> 21:07.400
Nangona kunjalo, esi sikhwama
sokukhusela asikakhuli ngoku ebantwaneni.

21:07.400 --> 21:14.520
Into enikwa umntwana kwaye ingena emzimbeni ngokuphuma
kwegazi, ngaloo ndlela ingena engakhuselekanga engqondweni.

21:21.414 --> 21:25.777
Ingxaki yeyokuba izitofu zokugonya zizinto
ezikhuthaza amajoni omzimba ezibuthathaka kakhulu.

21:25.777 --> 21:31.358
Ukuze bakhuthaze ngokwenene inkqubo yokhuselo lomzimba,
kufuneka kongezwe ii-adjuvants , ezibangela ukuba

21:31.358 --> 21:34.552
inkqubo yokhuselo lomzimba iqalise ukusebenza kwasekuqaleni.

21:34.552 --> 21:39.840
Kwaye esi sincedisi kwi-vaccine yi-aluminiyam.

21:41.909 --> 21:45.735
Umlawuli: Bendicinga ukuba oko
kuqulethwe kuzo zonke izitofu zokugonya?

21:45.735 --> 21:50.765
Gqirha András Guseo: Izitofu zokugonya zazifudula
zine-mercury, kodwa ngethamsanqa loo nto yavalwa.

21:50.765 --> 21:57.442
Kodwa kusekho ezinye; isitofu
sokugonya i-hepatitis B sisene-mercury.

21:57.442 --> 22:01.185
Isitofu sokugonya umkhuhlane sisenokuba sisene-mercury.

22:01.185 --> 22:05.568
Kwaye le aluminium ingena engqondweni nganye-nganye.

22:05.568 --> 22:13.100
Kwaye ialuminiyam ivuselelwa kwiiseli
zemithambo-luvo ngumitha we-Wi-Fi okanye weselula.

22:26.274 --> 22:29.095
Iza kuba ngumamkeli wabo, i-antenna yabo.

22:29.095 --> 22:34.067
Kwaye oko kudala isiphumo
sombane-magnethi esingaqhelekanga engqondweni.

22:34.067 --> 22:39.749
Iiseli zemithambo-luvo engqondweni nazo zivelisa
amaza ombane-magnethi, kwaye zonke iiseli emzimbeni

22:39.749 --> 22:43.143
wam ziyaqonda la mazaza, anika iiseli zam amandla.

22:43.143 --> 22:49.046
Ukuba ngoku ndibeka lo mzimba kwindawo yamandla ombane-magnethi
kwaye ndiwuchaphazela nge-Wi-Fi – 50 Hz – kunye nezinye

22:49.046 --> 22:54.434
iintlobo zomitha wefowuni ephathwayo, ke ezi zinto
ziyayiphazamisa imisebenzi yam yangaphakathi yombane-magnethi.

22:54.434 --> 22:59.737
Kwaye ukuba ndinee-antena engqondweni yam, oko
kuza kuba nefuthe elikhulu kakhulu kwinkqubo yayo

22:59.737 --> 23:03.943
engundoqo yokulawula, ukusebenza kwayo kweeseli.

23:07.026 --> 23:12.434
HUNGARY – AKUKHO MNTU UXANDUVELAYO NGOMONAKALO WESITOYIZO

23:12.434 --> 23:18.833
Gqirha Angelika Mihalik: EHungary, umthetho ubhalwe ngendlela
yokuba akukho menzi, ugqirha, okanye urhulumente onoxanduva

23:18.833 --> 23:24.797
lwalo naluphi na umonakalo obangelwe sisitofu sokugonya.

23:24.797 --> 23:32.580
Isiphumo saloku kukuba ukuba akukho
zohlwayo, akukho mntu uya kuzilandela imithetho.

23:34.644 --> 23:39.183
Loo nto ngumthetho wendalo!

23:39.183 --> 23:47.753
Ngenxa yokuba kungekho nguye ugqirha, urhulumente okanye umenzi
wemveliso onoxanduva eHungary, ugqirha akayifezekisi imisebenzi

23:47.753 --> 23:52.965
yakhe yokwazisa isigulana ngeziphumo zomthamo wokugonya.

23:52.965 --> 23:58.078
Akasebenzi kwinqanaba elifunekayo
kuba akakafundi ukuba kwenziwa njani.

23:58.078 --> 24:04.100
Ngoko ke siyalwela abo bachaphazelekileyo abaza
kuthi kuba kufuneka badlule kuvavanyo olunzima.

24:04.100 --> 24:09.276
Phezu koko, akukho mntu unokubanjwa uxanduva,
ngoko ke sihlala sisilela ngokuphindaphindiweyo.

24:09.276 --> 24:13.204
Kodwa siyamelana, amatyala ethu ayaqhubeka,
kwaye kufuneka siqale phantsi

24:13.204 --> 24:16.851
ngokuphindaphindiweyo ukuze sikhulule abantu ekugonyweni.

24:16.851 --> 24:20.962
ISIGQIBO SOKUZIKHETHELA SOKUGONWA

24:20.962 --> 24:24.036
Gqirha Angelika Mihalik: Ngoko ke
kungakuhle ukuba kwenzeke izinto ezimbini:

24:24.036 --> 24:30.861
Okokuqala, into elwela yona i-United States of America,
nento elwela yona ulawulo lukaKennedy, oko kukuthi ulawulo

24:30.861 --> 24:34.895
lukaTrump, kukuphelisa le nto yokungabikho kotyala kwabenzi.

24:34.895 --> 24:42.664
Oku kufanele kwenziwe naseHungary
ukuze abo baphetheyo bangaphenduli mntu.

24:42.664 --> 24:45.594
Kwaye ugqirha naye kufuneka aphenduliswe.

24:45.594 --> 24:50.541
Kuba baya kukhuthazeka kuphela ukuba
bafundise abantu ngeengozi zokugonya ukuba

24:50.541 --> 24:54.469
banokubanjwa baphendule ngomonakalo abawubangelayo.

24:54.469 --> 25:01.566
Kwaye enye into yeyokuba, xa lo mthetho ususiwe – apho kungabi
ngugqirha okanye urhulumente onoxanduva lomonakalo obangelwa

25:01.566 --> 25:06.470
zizitofu zokugonya – ulwazi malunga
neziphumo ebezingalindelekanga zezitofu zokugonya

25:06.470 --> 25:09.547
nalo luya kudluliselwa kwizigulana nakubazali.

25:09.547 --> 25:14.109
Ngaphezu koko, ukuba ukugonywa bekukhetho,
besingazukunyanzelwa ukuba sidlule kule meko

25:14.109 --> 25:17.948
inzima, apho ngokwenene silwela ubomi bantwana bethu.

25:17.948 --> 25:24.302
Umlawuli: Ke, ugqirha kufuneka afunge ukuba
uza kukuphilisa okanye akayi kukwenzakalisa.

25:26.259 --> 25:29.520
Kulungile, masiyihlolisise kancinci loo nto:

25:29.520 --> 25:35.574
Ngoko ke, ukuba ugqirha ufunga isifungo esinje kodwa ke
engaphumeleli nje kuphela ekudluliseleni ulwazi malunga

25:35.574 --> 25:41.519
nokugonya, kodwa akwatyhafa nokwenza iimvavanyo
kwangaphambili ukuze kufunyaniswe ukuba lo mntwana uza kugula

25:41.519 --> 25:46.960
kamva na, ngoko ke ufunge isifungo sakhe ngokungenamsebenzi.

25:46.960 --> 25:51.270
Enyanisweni, waphula isifungo sakhe.

25:51.270 --> 25:54.263
Gqirha Angelika Mihalik: Asinayo nje
kuphela ityala elinye elinjalo – sinazo ezininzi!

25:54.263 --> 25:58.135
Asibanga ngamangalo nje. Simangalela ngokukodwa oogqirha.

25:58.135 --> 26:03.190
Kuba, nokuba ayenziwa ngolu hlobo, yeyona mthetho eHungary:

26:03.190 --> 26:07.845
Ukuba ugqirha ubhala ukuba umntwana
akanakugonywa ngenxa yezizathu zempilo, ngoko

26:07.845 --> 26:11.983
abasemagunyeni kufuneka bamxolele kwimfuneko yokugonywa.

26:11.983 --> 26:19.495
Sinezimeko apho oogqirha ababini noogqirha
abane babhale ukuba umntwana akanakugonywa.

26:19.495 --> 26:25.480
Abazali bayisa le nto kubaphathi, kwaye abaphathi bamisa
umcebisi wamachiza okugonya ekuthiwa nguye – eli liziko

26:25.480 --> 26:29.630
laseHungary – ongazange ambonane nomntwana ngaphambili.

26:29.630 --> 26:37.398
Ngokomzekelo, ngoogqirha ababini abanyanga, okanye ngoogqirha
abane abanyanga elo ntwazana, abanye babo iminyaka

26:37.398 --> 26:47.083
esibhozo, abanye iminyaka emine, baze babhale kumaphepha
aliqela ukuba loo ntwazana ingafa ngenxa yesitofu sokugonya.

26:48.958 --> 26:57.326
Umcebisi wokugonya akalijongisi nokulijonga ingane,
ufunda nje iziphumo – ndithetha ngeemeko ezithile –

26:57.326 --> 27:02.969
aze abhale ngemigca emine ukuba ingane ingagonywa.

27:05.824 --> 27:08.480
Umlawuli: Kwaye aba ngoogqirha?

27:08.480 --> 27:13.800
Gqirha Angelika Mihalik: Oogqirha,
oogqirha, oogqirha abaqeqeshwe ngokukhethekileyo.

27:13.800 --> 27:21.416
Ngomnye umbuzo: Kaloku, thina sikwamangalela noogqirha
abangakhange banike imivumeleko yokungagonywa kuloo

27:21.416 --> 27:27.204
bantwana banelungelo lokwenene lokukhululwa kolu gonyo.

27:27.204 --> 27:32.348
Kwaye ugqirha wabhala phantsi. Sinezikhalazo ezininzi ezinjalo.

27:32.348 --> 27:38.818
Kwaye oogqirha abaliqela abohlukeneyo babhala besithi xa kuziwa
kwizitofu zokugonya ezinyanzelekileyo, abayithatheli ngqalelo

27:38.818 --> 27:43.527
impilontle yomntwana, kodwa endaweni yoko
bathatha umdla woluntu, kwaye lo mntwana kufuneka

27:43.527 --> 27:48.236
agonywe ukuze kufezekiswe ukhuseleko lweqela.

27:48.236 --> 27:51.069
Umlawuli: Kwaye ke akukhathaliseki ukuba umntwana unantoni.

27:51.069 --> 27:54.131
Gqirha Angelika Mihalik: Oku kwenziwa
kwakhona xa kukho umngcipheko ophezulu kakhulu

27:54.131 --> 27:55.822
wokuba umntwana angafa ngenxa yesi siqhushumbisi.

27:55.822 --> 27:59.824
Kwaye siza kuyifaka loo nto kwingxelo
yesimangalo. Sineemeko ezininzi ezinje.

27:59.824 --> 28:05.391
UKUNYUKA KWINOMBOLO YABANTWANA ABANE-AUTISM

28:05.391 --> 28:10.386
Gqr. András Guseo: I-CDC ipapashe idatha
eyothusayo ebonisa ukuba bangaphi abantwana

28:10.386 --> 28:14.740
abasandul' ukuzalwa e-USA abaza kuba ne-autism.

28:18.211 --> 28:23.781
Ngo-2020, elo nani lalingama-158.

28:23.781 --> 28:29.784
Ukuba sibuyela emva iminyaka eli-15, elo
nani lalingomnye kwishumi elinamawaka.

28:29.784 --> 28:33.280
Umlawuli: Ingaba yi-158 kwi-10,000?

28:33.280 --> 28:38.662
Gqirha András Guseo: Hayi, umntwana omnye
kwabazalwa abali-158 uya kuba ne-autism.

28:38.662 --> 28:44.491
Kwaye kule minyaka idlulileyo, isibalo esisetyenziswayo
esapapashwayo siye sahlala sisihla, kwaye kunyaka ophelileyo

28:44.491 --> 28:48.755
bekukho umntwana omnye one-autism kubazali abasithoba.

28:50.410 --> 28:54.444
Ithrendi iyehla kakhulu – nto leyo ethetha ukuba
kuncipha ngokuya kusiba bambalwa abantwana abangengawo

28:54.444 --> 28:57.701
i-autistic phakathi kwezintsana ezisandul' ukuzalwa.

28:57.701 --> 29:02.598
Kwaye ukuba andiphazami, isiseko
siza kufikelelwa kwiminyaka emibini.

29:02.598 --> 29:09.527
Oku kuthetha ukuba wonke umntwana
ozalelwe eMelika angaba ne-autism.

29:09.527 --> 29:14.656
Gqirha András Guseo: Kubi kakhulu oko.
Ndiyibukele ndisekhaya, kwilizwe lethu.

29:14.656 --> 29:20.373
Kwaye ndingathanda ukukubonisa idatha yamva nje kule chati.

29:20.373 --> 29:27.226
Ibonisa inani labantwana abane-autism abaneminyaka
ephakathi kwe-2 ne-18, abaxeliweyo zizikolo kwilizwe lonke

29:27.226 --> 29:32.372
ekupheleni kukaSeptemba ukusukela ngo-2018 ukuya ku-2024.

29:34.006 --> 29:42.435
Kwaye kubonisa ukuba ukwanda kubaluleke kakhulu,
kufikelela kwi-121% kwisithuba seminyaka esi-7.

29:44.286 --> 29:52.474
Oku kuthetha ukuba inani labantwana
abane-autism ezikolweni liyanda ngomyinge we-17% ngonyaka.

29:54.465 --> 30:00.395
Nikoletta Kertész: Emva koko kwaziswa isitofu sokugonya
i-chickenpox, kunye nesitofu sokugonya i-pneumococcal, apho

30:00.395 --> 30:05.242
kwakusoloko kugonyelwa iintlobo ezili-13
ezahlukeneyo zeentsholongwane ze-pneumococcal – ngoku

30:05.242 --> 30:08.394
sele zizi-20. Kwaye elo nani liyaqhubeka linyuka.

30:08.394 --> 30:14.302
Kwaye ngoku sizibuza ngokungathandabuzekiyo ukuba
kunokwenzeka njani ukuba kubekho abantwana abangakwaziyo

30:14.302 --> 30:17.765
ukuthetha nanamhlanje beseneminyaka emithathu ubudala.

30:17.765 --> 30:23.611
Ngoko ke, kunokwenzeka njani ukuba intsalela yabantwana
ingene kwizikolo zabantwana abancinci ineminyaka emithathu

30:23.611 --> 30:27.155
ubudala, ingakwazi ukuthetha okanye ukusebenzisa ipotala?

30:27.155 --> 30:31.601
Kwaye la bantwana beza kuthi
ngobuninzi kwilizwe lonke – asikho sodwa.

30:31.601 --> 30:35.925
Baza kufakwa kwiinkqubo zokuxhasa ezikhoyo.

30:35.925 --> 30:42.941
Kaloku, akukho lizwe ehlabathini eline iziko
lenkxaso yabucala, iindawo zonyango ezizimeleyo, kunye

30:42.941 --> 30:47.033
nootitshala bezidingo ezizodwa ezininzi kuneHungary.

30:47.033 --> 30:52.753
Oku kubonisa imfuno ephezulu, kwaye asisakwazi
ukwenza iidipozithi – akukho nanye kwezi ziko

30:52.753 --> 30:56.644
enokusenza ezinye iidipozithi. Zininzi nje iicelo kakhulu.

30:56.644 --> 31:03.159
Sisiqhwithi, kungekuphela ngokwenani labantwana abane-autism,
kodwa kananjalo kuba ukuziphatha kwaba bantwana kwahluke

31:03.159 --> 31:08.158
kakhulu ekuziphatheni okusempilweni. Oku akunakusaphikiswa.

31:08.158 --> 31:12.889
Gqirha Angelika Mihalik: Yiyo loo nto
besisoloko besazisa ukuba iinkundla zivulelekile

31:12.889 --> 31:15.780
eluntwini, ukuze abantu bakwazi ukuya kuzo.

31:15.780 --> 31:19.936
Besisoloko simema abantu xa umxhasi evuma.

31:19.936 --> 31:27.326
Utitshala wesikolo samabanga aphakamileyo wakha wathatha
inxaxheba kwityala elinje enkundleni kuba wayeqaphele ukuba

31:27.326 --> 31:34.717
kubantwana abangama-47 ababewenzile uviwo lokungena
kwisikolo samabanga aphakamileyo, abangama-20 babo babenamadinga

31:34.717 --> 31:38.972
okufunda akhethekileyo – uninzi lwabo lwalune-autism.

31:38.972 --> 31:47.356
Asingabo thina, kodwa ngomnye umbutho owabuza amazwe angamalungu
oManyano lwaseYurophu – amazwe apho ukugonya kunganyanzeliswanga

31:47.356 --> 31:53.288
– ukuba kutheni ukugonya kunganyanzeliswanga.

31:53.288 --> 32:02.658
Kwaye baphendula malunga neenkonzo, esesele
sizazi, kungenxa yokuba azihambelani nomgaqo-siseko.

32:06.413 --> 32:12.738
Isizathu sokuba ukugonywa okunyanzelekileyo kungavumelani
nomgaqo-siseko – kwaye kungavumelani nomgaqo-siseko

32:12.738 --> 32:17.018
kwihlabathi lonke – kukuba ungafa ngenxa yokugonywa.

32:17.018 --> 32:20.964
Yinyani leyo. Akunakukhanyelwa.

32:20.964 --> 32:30.203
Ungafa ngenxa yepilisi ye-aspirin; unokufumana i-anaphylaxis
ngayo nayiphi na into. Ngoko ke unokufa ngenxa yayo.

32:30.203 --> 32:37.324
Akumiselwanga ngumgaqo-siseko ukumisela into enokubulala.

32:37.324 --> 32:40.946
Iwaphula ilungelo lobomi.

32:43.160 --> 32:48.116
Kwelinye icala, abantu abazi nto ngayo kuba
ithengiswa njengoxanduva kwaye izitofu zokugonya

32:48.116 --> 32:54.050
zisenokuba zilungile kuphela kwaye awunako ukufa ngazo.

32:54.050 --> 33:02.695
Ukongeza kutshintsho emthethweni, kufuneka kubekho
naphakathi iphulo lokwazisa ukuze kutyhutyhwe abantu.

33:04.764 --> 33:13.879
Ukugonywa okunyanzelekileyo kufuneka kupheliswe kwaye
abantu kufuneka baziswe ngeenzuzo, iingxaki, iingozi, njl.njl.

33:13.879 --> 33:20.476
zokugonywa – ngoogqirha, amajelo eendaba kunye norhulumente.

33:20.476 --> 33:27.162
Gqr. András Guseo: Emva koko, ukuba ujonga imihla yethu
yanamhlanje, i-CDC, esele siyikhankanyile izihlandlo eziliqela,

33:27.162 --> 33:31.937
iZiko lase-US lokuLawula iziZifo, oko
kukuthi, igunya laseMelika lezifundo zokunwenwa

33:31.937 --> 33:35.278
kwezifo, ikwangumthengisi wezitofu zokugonya.

33:35.278 --> 33:41.095
Ngoko ke inobudlelwane obuthe ngqo nabavelisi begonyo,
kwaye kuluncedo kubo ukuzisa iintlobo ezininzi

33:41.095 --> 33:45.196
zegalelo kangangoko kunokwenzeka kwimarike. Loo nto icacile.

33:45.196 --> 33:52.110
Ingxaki enkulu yeyokuba xa ndandiqala umsebenzi wam kwiminyaka
engama-60 eyadlulayo ndaza ndenza uviwo lwam

33:52.110 --> 34:00.144
lobuchwepheshe kwi-neurology nakwi-psychiatry, ingqikelelo
ye-autoimmunity yayikho, kodwa yayingadityaniswanga nezifo.

34:00.144 --> 34:04.321
Bendingazange ndive nge-autism, kwaye sasingafundanga nto ngayo.

34:04.321 --> 34:07.455
Namhlanje, zombini ezi ntlobo zezifo ziyanda.

34:07.455 --> 34:13.673
Kulungile, apha ungabona ukwanda, kwaye
singathetha ngobhubhane kule namhlanje, kuba akukho

34:13.673 --> 34:17.582
ndlu ingenaso isifo se-autoimmune ekufutshane nayo.

34:17.582 --> 34:25.789
Akukho ndlu inomntwana one-autism okanye
onengxaki yokuziphatha, ongahlala kufutshane nayo.

34:27.356 --> 34:32.978
I-mainstream ayivumeli naziphi na iziphikisana

34:32.978 --> 34:38.474
Gqr. András Guseo: Nto le nto ndingathanda
ukuyithetha yeyokuba akukho phando lusemthethweni malunga

34:38.474 --> 34:43.161
nokugonywa olujongene neziphumo zokugonywa zexesha elide.

34:45.800 --> 34:51.708
Kwenzeka ntoni kubantu abagonyiweyo
emva kweminyaka eli-10, eli-20, neli-30?

34:53.241 --> 34:57.869
E-United States, kukho uphando olubizwa
ngokuba yi-VAERS , oluphonononge abantu

34:57.869 --> 35:02.394
abangama-35,000 abagonyiweyo nabangagonywanga.

35:02.394 --> 35:07.838
Kwavela ukuba abo babehlatywe isitofu babegula kakhulu,
baneentlobo ezininzi zezifo ezingqinisisiweyo,

35:07.838 --> 35:14.622
baya kugqirha rhoqo kunabo babengahlatywanga,
kwaye abo babengahlatywanga babesempilweni ngakumbi.

35:20.036 --> 35:29.596
Kodwa abantu abafuni ukuthetha ngayo, yiyo loo nto
eneneni kungekho datha ngayo, kwaye yeyona ngxaki inkulu:

35:29.596 --> 35:36.468
INzululwazi namhlanje inelawulo elikhulu phezu kweempapasho
zenzululwazi kangangokuba, ukuba umntu ufuna ukubhala

35:36.468 --> 35:41.739
into engahambelaniyo nengcinga eqhelekileyo, ayizukupapashwa.

35:47.382 --> 35:53.910
Gqirha Angelika Mihalik: Kwaye enye into ebaluleke kakhulu
ethethwe ngu-András, kuba kukho oogqirha, nangona bebambalwa

35:53.910 --> 35:59.260
kakhulu, abanobuganga bokubhala ukuba umntwana akanakugonywa.

35:59.260 --> 36:07.664
Kwaye inkonzo yezempilo yoluntu iqalisa amanyathelo
ngokuchasene nooGqirha aba ngenxa yokuba babhale lonto.

36:07.664 --> 36:10.384
Kakade ke, ayibekwa ngolo hlobo.

36:10.384 --> 36:16.678
Ezinye iingcali zonyango ezibandakanyekileyo zifumana nje
umnxeba ozibxelela ukuba mazingaphindi zikwenze kwakhona.

36:16.678 --> 36:24.504
Ngokuchasene nabanye, iinkqubo
ezisemthethweni ziqaliswa ngezizathu ezahlukeneyo.

36:24.504 --> 36:32.416
Kwaye ukuze abantu bazi imithetho: ukuba abasemagunyeni
kwezempilo bafumana ukwaphulwa komthetho – kwaye oku kusebenza

36:32.416 --> 36:39.725
nakubantu abazimeleyo nkqu nakubazali abangabavaxi abantwana babo
– banokuhlawuliswa phakathi kwe-30,000 ne-5

36:39.725 --> 36:48.132
lezigidi zeforinti , kwaye oku kunokuphindwa-phindwa
kwizihlandlo ezininzi kwakho kwaphulwa ngakunye.

36:49.833 --> 36:58.952
Uninzi lweegqirha ngoko ke lunokulindela ukuphindiselwa, nokuba
bayavuma okanye bayixela impembelelo engathandekiyo ngomlomo.

37:00.838 --> 37:05.106
Mlawuli: Ingaba oko kuza kutshintsha?
Ingaba le nto besiyixoxa iza kutshintsha? Sele

37:05.106 --> 37:08.889
uneminyaka eliqela ubandakanyekile, akunjalo?

37:08.889 --> 37:12.701
Gqr. András Guseo: Siyathemba
ukuba kuza kubakho utshintsho. Sizame.

37:12.701 --> 37:20.319
Kwathuba elimalunga neenyanga ezintandathu ezidlulileyo,
samema abameli abaphambili beli candelo kwintlanganiso ukuze

37:20.319 --> 37:25.065
sixoxe ngalo mba, sive izimvo zabo size sinikezele ngezemathu.

37:25.065 --> 37:27.180
Kodwa yayifana nesigqubuthelo sentsimbi:

37:27.180 --> 37:33.435
Akubangakho mntu weza, kwaye emva koko, kwinkomfa
noonondaba ebesimenyele kuyo abameli abangama-40

37:33.435 --> 37:37.457
babezindaba, kwalandela isigqubuthelo esifanayo sentsimbi.

37:37.457 --> 37:40.943
Ngoko ke akukho ncoko.

37:40.943 --> 37:45.099
Ngoko ke, utshintsho lungenzeka njani?

37:45.099 --> 37:50.398
Gqirha Angelika Mihalik: Ke,
uAndrás uthe akukho mntu wamkela izimemo.

37:52.816 --> 37:59.620
Banyanzelisa ukugonywa okunyanzelekileyo kwaye...
IHungary ngokwenene kuphela ilizwe ehlabathini apho

37:59.620 --> 38:06.353
kukho olu hlobo lwekhoboka lokugonywa. Ndikujongile oku.

38:06.353 --> 38:11.642
Kuphela umntwana omnye kwisithili esincinci oyifumeneyo inxaso.

38:11.642 --> 38:18.643
Siyalwa, kwaye sifikelele kwinqanaba lokuba, enkundleni,
kwityala, emva kokuphulukana netyala, sivakalelwa

38:18.643 --> 38:25.627
kukuba siphulukana nazo zonke iityala zethu.
Ngaphandle kobungqina esinabo bokuxhasa ityala lethu.

38:25.627 --> 38:33.543
Kwaye umgwebi, esele ezisola, uthi akukho ngxaki,
singaphinda singenise isicelo sokukhululwa kugonyo.

38:33.543 --> 38:35.683
Kwaye yonke into iqala kwakhona.

38:35.683 --> 38:38.316
Eli asilolona uluvo lwejaji enye
kuphela, kodwa lolwejaji ezininzi.

38:38.316 --> 38:41.826
Ngoko ke siqala iinkqubo
ngokuphindaphindiweyo, siphinde siphinde.

38:41.826 --> 38:46.740
Abanye abantwana bagcinwa bephila ngale ndlela.

38:46.740 --> 38:51.862
Lonke uhlelo lwezomthetho luyilwe ngendlela yokuba
kuye kwanyanzeleka ukuba sizenzele isikhewu somthetho –

38:51.862 --> 38:55.284
luhlobo lomatshini oqhubeka usebenza ngokungapheliyo.

38:55.284 --> 39:00.375
Ukuba asikwazi ukwenza umntwana akhululwe kwisitofu
sokugonya, sifuna ubuncinci ukuba inkqubo

39:00.375 --> 39:03.824
yokukhululwa iqhubeke ixesha elide kangangoko kunokwenzeka.

39:03.824 --> 39:10.608
Kuba logama oku kusenzeka, abanakusibeka
isohlwayo okanye bathathe umntwana baye kumgonyela.

39:10.608 --> 39:13.839
Yiloo nto esisoloko siyiphinda.

39:16.919 --> 39:22.666
Kwaye kukho enye into ebalulekileyo ekufuneka
ithethwe ngamanyathelo athathwe ngokuchasene nathi.

39:22.666 --> 39:26.064
Singamagqwetha amathathu asebenza kwezi zityholo.

39:26.064 --> 39:33.248
Kwaye sonke thathu sibizwa ngokuba ngabachasi
bokugonya kwaye kuthiwa singingozi eluntwini.

39:33.248 --> 39:39.155
Baqalisa iinkqubo zentswela-bulumko ngakuthi – kwaye ukuba
ngenxa yoko siphulukana nobulungu bethu kwi-Bar Association,

39:39.155 --> 39:42.968
asisayi kuphinda sivunyelwe ukuba sisebenze njengamagqwetha.

39:42.968 --> 39:45.761
Omnye wogxa bam ukhululwe kule nto.

39:45.761 --> 39:52.448
Kukho inkqubo yentshilelo em ndijongileyo ngenxa yokuba ndingumntu
ochasene neentlobo ezibambiweyo, onobungozi eluntwini.

39:52.448 --> 39:58.471
Kwaye iinkqubo zentsimeko nazo
ziyaqhubeka ngakwelinye iqabane. Ngoko ke...

39:58.471 --> 40:03.742
Umlawuli: Xa ndithetha ngezihloko ezinjalo kwiividiyo
zam, ndisoloko ndisithi akunyanzelekanga ukuba undikholelwe.

40:03.742 --> 40:07.546
Ndithi: khangela uze wenze eyakho ingqikelelo.

40:07.546 --> 40:09.652
Lo ngumbuzo wolwazi.

40:09.652 --> 40:16.550
Kwaye ngolwazi oluninzi kangaka, njengoku kule
dliwano-ndlebe, abantu bangaqalisa kwi-intanethi.

40:18.524 --> 40:19.668
Umlawuli: Enkosi kakhulu!
