1
00:00:00,000 --> 00:00:00,160


2
00:00:00,160 --> 00:00:07,062
E-Hungary, kunezinkinga eziningi zezempilo phakathi
kwezingane ezisanda kuzalwa, izingane, abasha nabantu abadala.

3
00:00:07,062 --> 00:00:14,803
Ububanzi bokuthi lezi zilonda zihlobene kangakanani nokugonywa
kwangaphambilini kuxoxwa ngakho engxoxweni elandelayo nodokotela

4
00:00:14,803 --> 00:00:22,631
nommeli waseHungary, kanye nomama othinteke kule ndaba onezingane
ezintathu ezazizalwe ziphilile kodwa manje ezikhubazekile.

5
00:00:22,631 --> 00:00:30,713
Ngokocwaningo lwabo, inani lezingane ezitholakale
zine-autismu emva kokugonywa lenyuke kakhulu eHungary.

6
00:00:30,713 --> 00:00:38,600
Izinhlelo eziningi zaseHungary zinakekela lezi zingane,
zizisekela – noma zilwela nabazali bazo ukuqinisekisa ukuthi

7
00:00:38,600 --> 00:00:43,100
ukugoma okusemthethweni kwezingane akusabophekile eHungary.

8
00:00:43,100 --> 00:00:47,690
Ukugonywa okuphoqelekile? Ingabe
ukugonywa ngempela kuphoqelekile eHungary?

9
00:00:47,690 --> 00:00:55,758
Eqinisweni, ukugoma kokuqala okuphoqelekile
kwethulwa eHungary kusukela ngo-1876, kanti

10
00:00:55,758 --> 00:01:00,928
okunye kwalandela ngo-1954 naseziminyaka yama-1960.

11
00:01:00,928 --> 00:01:08,029
Namuhla, zonke izingane ezisanda kuzalwa eHungary zithola umjovo
wokuvikela i-TB ngaphandle kokubuza abazali bazo ngaphambilini.

12
00:01:08,029 --> 00:01:16,530
Ngo-1997 nango-1998, uMnyango Wezempilo
waseHungary wamisa imithetho yezempilo eyethula

13
00:01:16,530 --> 00:01:21,748
ukugoma okwengeziwe ngokumelene nezifo eziningana.

14
00:01:21,748 --> 00:01:30,471
Njengamanje, izingane zaseHungary zithola imijovo eminingi
eyingozi yokuvikela i-diphtheria, i-whooping cough, i-tetanus,

15
00:01:30,471 --> 00:01:36,814
i-polio kanye ne-Haemophilus influenzae uhlobo
b lapho zineminyaka ezingu-2 izinyanga, 3

16
00:01:36,814 --> 00:01:41,131
izinyanga, 4 izinyanga kanye nezinyanga eziyi-18.

17
00:01:41,131 --> 00:01:48,135
Ngaphezu kwalokho, imijovo yokugoma
ye-pneumococcal inikezwa ezinyangeni eziyi-2, 4 no-12 zobudala.

18
00:01:48,135 --> 00:01:56,285
Umjovo wokuhlanganisa i-measles, i-mumps ne-rubella unikezwa
ezinyangeni eziyi-15 zobudala, kanti umjovo we-chickenpox

19
00:01:56,285 --> 00:02:00,735
unikezwa izingane ezinyangeni eziyi-13 neziyi-16 zobudala.

20
00:02:00,735 --> 00:02:08,390
Abazali baseHungary abakwazi ngempela ukukhulula izingane
zabo ekugonyweni okudingekayo, noma sekukhona ingane

21
00:02:08,390 --> 00:02:13,240
emndenini eseke yalimala kakhulu empilweni ngemuva kokugonywa.

22
00:02:13,240 --> 00:02:18,726
Lapho izingane ziqala ukuya endaweni yokunakekelwa kwezingane
nasemakilasini okufundela izingane, abahlengikazi

23
00:02:18,726 --> 00:02:24,640
bezingane nabasizi bokubeletha abazikhathalelayo kusukela
ekuzalweni kudingeka bahlolisise isimo sabo sokugonywa.

24
00:02:24,640 --> 00:02:28,881
Esikoleni, kunokugonywa okuningi kwazo zonke izigaba zezikilasi.

25
00:02:28,881 --> 00:02:35,159
Uma abazali benqaba ukuba ingane yabo ithole umjovo wokugoma,
udokotela wesikole kumele abike lokhu kugunyaziwe kwezempilo.

26
00:02:35,159 --> 00:02:40,480
Uma kuba nokungabaza, lokhu kungaholela
ezijezweni ezinzima nasekuxoshweni esikoleni.

27
00:02:40,480 --> 00:02:47,765
Isinqumo sango-2019 saphinde savumela
ukususwa kwezingane ezingagonyelwanga kubazali bazo.

28
00:02:47,765 --> 00:02:54,924
Engxoxweni, udokotela waseHungary ugcizelela ukuthi nezinye izici
nazo zingase zibe nendima ekunyukeni kokwenzeka

29
00:02:54,924 --> 00:03:02,187
kwezifo ezinganeni, njengokuthi inkinga yomhlaba wonke
yokudla okuguqulwe kakhulu, okungeyikho emvelweni.

30
00:03:02,187 --> 00:03:10,818
Nokho, kucacisiwe futhi ukuthi izifo ze-autoimmune,
ukuvuvukala, ukubambezeleka ekuthuthukeni, i-autism kanye nezifo

31
00:03:10,818 --> 00:03:16,240
eziningi ezintsha zokutheleleka zivame ukuvela ngemva kokugoma.

32
00:03:16,240 --> 00:03:22,667
Abashisekeli abathathu abaxoxwe nabo ngaleyo ndlela benza
umkhankaso wokuthi abakhiqizi bemijovo yokugoma babophezeleke

33
00:03:22,667 --> 00:03:27,312
ngokulimala okubangelwa yimijovo nokuthi
odokotela abagonyayo bagcwalise isibopho sabo

34
00:03:27,312 --> 00:03:30,580
sokwazisa iziguli ngemiphumela engemihle yokugoma.

35
00:03:30,580 --> 00:03:36,924
Ngaphezu kwalokho, ukunqunywa kwamazinga ama-antibodi kumele
kwenziwe ngokuphuthuma ngaphambi kokugonywa kokwengeza

36
00:03:36,924 --> 00:03:43,840
okuhleliwe ukuze kuvinjelwe ukuzivikela komzimba ngokweqile
kanye nengozi ephathelene nesifo sokuzivikela komzimba.

37
00:03:43,840 --> 00:03:50,328
Ngaphezu kwalokho, odokotela akufanele basolwe
ngokunikeza izitifiketi zokungavunyelwa ukugonywa,

38
00:03:50,328 --> 00:03:54,867
isibonelo ngokuvula izinqubo zomthetho ngokumelene nabo.

39
00:03:54,867 --> 00:04:01,391
Ngokuvamile, ukugoma kufanele kwenziwe kuphela ngokuzithandela –
lokhu futhi kuyacelwa abazali eJalimane

40
00:04:01,391 --> 00:04:07,850
abafuna ukuvikela izingane zabo emiphumeleni
engemihle yokugoma i-measles okudingekayo lapha.

41
00:04:07,850 --> 00:04:17,581
Lolu xoxiswano oluvusa imizwa lubonisa ukuthi ngisho naseHungary
– eseyindawo edume kakhulu yabokufika – akusikho konke okuhle.

42
00:04:17,581 --> 00:04:25,360
Ngenxa yemiphumela ebilokhu ivelaphi ngokusobala yokugonywa –
bheka futhi izimo eziningi zokulimala ezidalwe yizitofu zokugoma

43
00:04:25,360 --> 00:04:32,090
ze-coronavirus – kanye nokushintshela okuqhubekayo kuzo zonke
izitofu zokugoma kusetshenziswe izitofu ze-mRNA

44
00:04:32,090 --> 00:04:40,582
eziyingozi, ubunjalo bokuzithandela bokugonywa obucelwe kabanzi
busaqhubeka kuyindaba ebalulekile kwabanye abathintekayo.

45
00:04:40,582 --> 00:04:43,604
Ingxoxo: UKWETHULA AMAZINGANI BENGXOXO

46
00:04:43,604 --> 00:04:47,836
Umhleli (Dániel István): Ntambama emnandi,
ngiyanibingelela nonke ngokufudumele, futhi

47
00:04:47,836 --> 00:04:51,801
izivakashi zethu ngu-András, u-Angelika no-Niki.

48
00:04:51,801 --> 00:04:57,465
UDkt. András Guseo: NginguDkt. András Guseo, udokotela wezinzwa,
udokotela wezokwelapha kwengqondo, umcwaningi

49
00:04:57,465 --> 00:05:05,027
wamaseli ezinzwa, umcwaningi we-psycho-neuro-immunology,
umfundisi wokucindezeleka nodokotela wocwaningo.

50
00:05:05,027 --> 00:05:12,900
Njengelungu le-Hungarian Academy of Sciences,
bengihileleke ocwaningweni iminyaka engu-65.

51
00:05:12,900 --> 00:05:18,068
Izintshisekelo zami eziyinhloko zocwaningo zifaka
ukuzivikela komzimba okweqile, kanti muva nje futhi i-autismu

52
00:05:18,068 --> 00:05:22,128
njengendawo yezinkinga zokuzivikela komzimba okweqile.

53
00:05:28,457 --> 00:05:32,138
UDkt Angelika Mihalik: NginguAngelika Mihalik, ngingummeli.

54
00:05:32,138 --> 00:05:37,397
Ngibuyele emkhakheni wezomthetho izinyanga eziyishumi
nesishiyagalombili ezedlule – ngangishiye

55
00:05:37,397 --> 00:05:41,952
ngaphambilini ngoba bengingafuni ukuba umsolicitor noma ummeli.

56
00:05:41,952 --> 00:05:48,639
Yingakho ngathola iziqu ekuguquleleni kwezobuchwepheshe.
Bengiyazi isiNgisi futhi ngafunda ukuguqulela kwezobuchwepheshe

57
00:05:48,639 --> 00:05:52,290
ngesikhathi ngiyeka umsebenzi wami wezomthetho.

58
00:05:52,290 --> 00:05:58,040
Kusukela ngo-2019, bengihumusha izihloko
zezokwelapha eziphathelene ne-COVID-19, imijovo yokugoma

59
00:05:58,040 --> 00:06:02,942
i-COVID-19, kanye nocwaningo oluyinhloko lwabodokotela.

60
00:06:02,942 --> 00:06:12,309
Futhi njengoba ngabheka ngalokhu, ngahlangana nezihloko
ezikhethekile nezinkinga eziphathelene nemijovo yendabuko,

61
00:06:12,309 --> 00:06:18,904
futhi lapho ngabona ngempela okwenzekayo ngemijovo yendabuko.

62
00:06:21,341 --> 00:06:28,995
Kwafika lapho umuntu engangimhumusha yena wangithumelela
umlayezo ku-Messenger ethi sidinga uKennedy waseHungary

63
00:06:28,995 --> 00:06:33,516
, ngakho nganquma ukubuyela emsebenzini wokuba ngummeli.

64
00:06:33,516 --> 00:06:38,036
Angisho lokhu ngenxa yokuzigqaja,
kodwa ngoba yilokho okwabangela ngqo.

65
00:06:38,036 --> 00:06:42,431
Futhi uNiki waphinde wadlala indima ekwenza
ngiqaphele ukuthi kwakukhona inkinga ngoba kwakukhona

66
00:06:42,431 --> 00:06:45,300
imiphumela engemihle evela ekugonyweni okuphoqelekile.

67
00:06:45,300 --> 00:06:51,008
UNiki wangibonisa ubunzima balolu daba
olukhulu ngokungimema emcimbini womndeni endlini

68
00:06:51,008 --> 00:06:54,207
yakhe, lapho bekukhona izivakashi eziningi.

69
00:06:54,207 --> 00:07:00,820
Baphinde baletha izingane ezine noma ezinhlanu ezinobuthakathaka
bokuziphatha, ngakho-ke ngabona ubunzima benkinga.

70
00:07:00,820 --> 00:07:05,900
Lezi zizathu ezimbili zangenza ngabuyela emkhakheni wezomthetho.

71
00:07:05,900 --> 00:07:10,774
Umlawuli: Ngakho sidinga uKennedy waseHungary,
uma kungathiwa kanjalo. Yebo, Niki? Qhubeka.

72
00:07:10,774 --> 00:07:14,860
Nikoletta Kertész: NginguNikoletta
Kertész, ngaziwa kakhulu ngokuthi uNiki Kertész.

73
00:07:14,860 --> 00:07:18,820
Nginezingane ezintathu, zonke
ezintathu zilimele ngemijovo yokugoma.

74
00:07:18,820 --> 00:07:23,772
Lo muntu oneminyaka engu-24 ubudala waba
nokukhubazeka okukhulu kwengqondo, une-epilepsi futhi

75
00:07:23,772 --> 00:07:27,227
wahlangabezana nokuhlinzwa kobuchopho ngenxa yalokho.

76
00:07:27,227 --> 00:07:35,235
Omunye wamawele ami emshadweni wami wesibili waba ngumuntu
ongekwazi ukukhuluma, onokukhubazeka kwengqondo futhi one-autismu

77
00:07:35,235 --> 00:07:39,705
ngemva kokuthola umjovo we-MMR eneminyaka engu-15 izinyanga.

78
00:07:39,705 --> 00:07:46,048
Umfowabo owazalwa naye unokungezwani okukhulu
kokudla nokuvuvukala komgudu wokugaya, kodwa

79
00:07:46,048 --> 00:07:49,556
waphuma kulokho engaphazamisekile engqondweni.

80
00:07:49,556 --> 00:07:55,477
Ngazifuna futhi ngacwaninga izizathu, ngoba umuntu angacabanga
ukuthi awukwazi ukungena emfuleni ofanayo kabili, kodwa

81
00:07:55,477 --> 00:07:59,219
ungangena emfuleni we-autoimmunity kaningi ngangokuthanda kwakho.

82
00:07:59,219 --> 00:08:05,670
Ngakho-ke, ngokwempela, ngabona ukuthi kukhona
okungahambi kahle kubafana abaphindwe kabili, ngase

83
00:08:05,670 --> 00:08:10,760
ngiqala ukuhlola, futhi ngizokutshela lapha engikutholile.

84
00:08:10,760 --> 00:08:18,388
Eminyakeni eyishumi edlule, ngasungula iqembu le-Facebook
elibizwa ngokuthi "Autism Never Again" ngesistimu yokwelapha

85
00:08:18,388 --> 00:08:22,706
engiyithuthukisile esekelwe ekudleni nasekwelashweni okunye.

86
00:08:22,706 --> 00:08:34,978
Sisize izinkulungwane zabantu eqenjini ukunciphisa izimpawu zabo
ze-autism ne-ADHD – ngisho nangaphandle kwemingcele yeqembu.

87
00:08:34,978 --> 00:08:42,415
Ezinye izingane ngisho zasuswa ukuxilongwa kwazo kwe-autism.

88
00:08:42,415 --> 00:08:46,461
UKUGOMA OKUPHOQELEKILE EMHLABENI WONKE

89
00:08:46,461 --> 00:08:51,455
Umhleli: Ingabe izingane eHungary zithola
imijovo efanayo naleyo, isibonelo, e-Afrika?

90
00:08:51,455 --> 00:08:57,594
Ingabe imikhuba yokugoma ifana
emhlabeni wonke, noma kukhona umehluko?

91
00:08:57,594 --> 00:09:01,178
UDkt. András Guseo: Izindlela
zokugoma ziyahlukahluka ezweni ngalinye.

92
00:09:01,178 --> 00:09:08,766
Emazweni angu-18 kwezingu-30 aseYurophu, ukugoma akuphoqelekile,
noma uma kuphoqelekile, kungokugoma okukodwa noma

93
00:09:08,766 --> 00:09:16,126
okubili kuphela – ikakhulukazi ukuvimbela lezo
zifo ezibhekwa njengengozi enkulu kakhulu kulelo zwe.

94
00:09:16,126 --> 00:09:18,875
Yonke eminye imijovo yokugoma iyenziwa ngokuzithandela.

95
00:09:18,875 --> 00:09:23,148
UMPIKISWANO WOMTHETHO: UKUNGABI NOLWAZI NGOKUGOMA KWABAZALI

96
00:09:23,148 --> 00:09:27,006
Umlawuli: Hhayi-ke, Angelika, nginombuzo ngawe:

97
00:09:27,006 --> 00:09:35,226
Lapho abazali bephethe ingane yabo ukuze bayoyithatha
umhlangano wokugoma – lapha sikhuluma ngokugoma okusemthethweni

98
00:09:35,226 --> 00:09:39,298
– yiluphi ulwazi abazali abaluthola ngalokhu kugoma?

99
00:09:39,298 --> 00:09:42,259
Ingabe lo mbuzo uyinembuzo ebucayi?

100
00:09:48,914 --> 00:09:53,403
UDkt. Angelika Mihalik: Njengamanje
sinamacala enkantolo okungenani angu-150.

101
00:09:53,403 --> 00:09:58,379
Amaklayenti ethu ngokuyinhloko izingane
ezilimele; yibo abaphambili, futhi sithatha

102
00:09:58,379 --> 00:10:02,008
izinyathelo zomthetho egameni lezingane.

103
00:10:02,008 --> 00:10:08,632
Futhi iningi labo selizilimele
kakhulu noma kancane ngumuthi wokugoma.

104
00:10:08,632 --> 00:10:15,608
Noma beza kithi ngoba umfowabo noma udadewabo
walimala kakhulu ngenxa yokugonywa noma washona.

105
00:10:18,203 --> 00:10:23,997
Futhi ngeshwa, odokotela abafundiswa
ngokwanele noma ngokuningiliziwe eNyuvesi.

106
00:10:23,997 --> 00:10:29,258
Amakhosi okuqeqesha awafundisi mayelana nemijovo yokugoma noma
indlela esebenza ngayo, kodwa anikeza kuphela

107
00:10:29,258 --> 00:10:36,383
izibalo zokuthi kungani imijovo yokugoma imihle,
yiziphi imijovo yokugoma ezikhona, nokunye okunjalo.

108
00:10:36,383 --> 00:10:41,145
Ngakho-ke odokotela banolwazi oluncane
kakhulu lwangempela mayelana nemijovo yokugoma.

109
00:10:41,145 --> 00:10:45,135
Ngeshwa. Futhi mayelana nomshini wokusebenza kokugoma.

110
00:10:45,135 --> 00:10:48,640
Yingakho abazali nabo ngokusobala bengaziswa.

111
00:10:48,640 --> 00:10:53,881
Abazali bayaziswa kanjani? – Umthetho ka-1997 –
Zingaki izitozo ezikhona? – Ukuchithwa kwezitozo

112
00:10:53,881 --> 00:10:57,060
Umlawuli: Ngabe abazali bathola ishidi lolwazi
lapho izingane zabo sezizofakwa umjovo wokugoma?

113
00:10:57,060 --> 00:11:00,913
Ngakho-ke, incwadi yolwazi
mayelana nokuthi kuzokwenzekani enganeni?

114
00:11:00,913 --> 00:11:04,469
UDkt. Angelika Mihalik: Uzothola ishidi le-A4
elichaza ukuthi umjovo wokugoma usetshenzelwani.

115
00:11:04,469 --> 00:11:06,040
Umlawuli: Uyayithola lokho ngemva kokugonywa?

116
00:11:06,040 --> 00:11:10,157
UDkt. Angelika Mihalik: Cha, ngaphambi
kokugoma. Yilokho ingane ethatha ekhaya nayo.

117
00:11:10,157 --> 00:11:13,810
Kodwa ngizokhuluma ngesibonelo esisodwa
esibaluleke kakhulu, umuthi wokugoma i-MMR .

118
00:11:13,810 --> 00:11:16,677
I-MMR iqukethe i-rubella, futhi iyasabalala.

119
00:11:16,677 --> 00:11:20,032
Imiyalelo yokusebenzisa ithi kuyingozi kwabesifazane abakhulelwe.

120
00:11:20,032 --> 00:11:24,618
Lesi yisibonelo esithile kakhulu. Asifakiwe kumshicilelo wolwazi.

121
00:11:24,618 --> 00:11:29,278
Udokotela wesikole ubeka izingane
ngokulandelana, kodwa akasho lutho kuzo.

122
00:11:29,278 --> 00:11:33,872
Konke sekunakekelwe manje njengoba
leli shidi lolwazi selinikezwe abazali.

123
00:11:33,872 --> 00:11:39,961
Izingane zimi ngomugqa, akababuza noma ngubani wazo:
Ingabe umama wakho ukhulelwe? Ingabe udadewenu ukhulelwe?

124
00:11:39,961 --> 00:11:42,196
Lena isibonelo esithile kakhulu.

125
00:11:42,196 --> 00:11:48,379
Kukhona icala elithile lokuphuka kokukhulelwa okulandela
ukugonywa komfowabo noma udadewabo womntwana ongakazalwa.

126
00:11:48,379 --> 00:11:51,147
Ngakho-ke yilona uhlangothi olumnyama, njengoba wena usho.

127
00:11:51,147 --> 00:11:53,296
Abantu abanakunikezwa ulwazi olwanele.

128
00:11:53,296 --> 00:11:59,653
Umlawuli: Ingabe umthetho
wase-Hungary uthi abazali kumele baziswe?

129
00:11:59,653 --> 00:12:03,449
UDkt Angelika Mihalik: Kunjalo. Umhleli:
Iyiphi leyo mthetho, futhi wamukelwa nini?

130
00:12:03,449 --> 00:12:06,290
UDkt. Angelika Mihalik: Lona uMthetho Wezempilo ka-1997.

131
00:12:06,290 --> 00:12:09,336
Umlawuli: Manje sesibhala u-2025? UDkt Angelika Mihalik: Kunjalo.

132
00:12:09,336 --> 00:12:15,203
Umlawuli: Sekuyiminyaka eminingi manje! Futhi akekho
owakubheka kusukela lapho? UDkt Angelika Mihalik: Cha.

133
00:12:15,203 --> 00:12:19,297
Umlawuli: Futhi zingaki izitozo
ezengeziwe ezilethelwe abantu kusukela ngo-1997?

134
00:12:19,297 --> 00:12:26,294
Nikoletta Kertész: kusukela ku-97, ngicabanga ukuthi
kungenzeka kunezinye eziyishumi. Impela kunezinye eziyishumi.

135
00:12:26,294 --> 00:12:29,270
Umlawuli: Ngakho-ke kunezokugoma eziyisibhozo
eziyisibonelelo okungukuthi kumele zenziwe.

136
00:12:29,270 --> 00:12:35,413
Kodwa umthetho weminyaka yama-1990
awuzange ubuyekezwe. Nikoletta Kertész: Kunjalo.

137
00:12:35,413 --> 00:12:39,844
IMIPHAKHASHE YOKUGOMA = UKUGOMA OKUPHOQELEKILE EZIKOLENI

138
00:12:39,844 --> 00:12:47,885
Nikoletta Kertész: Ukugoma kwezingane ezingakafundi esikoleni
ezineminyaka engu-0 kuya kwengu-6 kwenziwa ngendlela yokuthi

139
00:12:47,885 --> 00:12:55,201
abazali bathatha izingane zabo baye kudokotela wezingane
izikhathi eziyi-12, okusho ukuthi baye kudokotela wabo

140
00:12:55,201 --> 00:13:00,208
womndeni wezingane, owabanazisa kafushane futhi abagome lapho.

141
00:13:00,208 --> 00:13:03,872
Isinyathelo esilandelayo ukugoma esikoleni.

142
00:13:03,872 --> 00:13:08,040
Zibizwa ngokuthi imikhankaso yokugoma.

143
00:13:08,040 --> 00:13:10,886
Umlawuli: Iyini umkhankaso wokugoma?

144
00:13:10,886 --> 00:13:15,025
Nikoletta Kertész: Kungani lo
mqondo ubizwa kanjalo, umbuzo omuhle.

145
00:13:15,025 --> 00:13:22,616
Ngokuyisisekelo, kusho ukuthi esikoleni, izingane ekilasini
elithile ziqondiswa njengezimvu ziye kudokotela wesikole,

146
00:13:22,616 --> 00:13:26,706
kuqala ngazo zonke izingane zekilasi lesithupha, isibonelo.

147
00:13:26,706 --> 00:13:36,587
Ikilasi 6a esifundweni sokuqala, ikilasi 6b esifundweni sesibili,
ikilasi 6c esifundweni sesithathu. Bese kuba 7a, 7b, 7c.

148
00:13:36,587 --> 00:13:43,917
Futhi konke lokhu ngosuku olulodwa, njengomkhankaso
wokumaketha noma womkhankaso wezepolitiki noma wokukhangisa,

149
00:13:43,917 --> 00:13:48,764
ukuze bonke abafundi bathole le mjekelo ngesikhathi esisodwa.

150
00:13:48,764 --> 00:13:52,323
Yingakho futhi ebizwa ngokuthi umkhankaso wokugoma eHungary.

151
00:13:52,323 --> 00:13:55,712
Umlawuli: Ngakho-ke lokho kuyimpoqo.

152
00:13:55,712 --> 00:14:02,500
Nikoletta Kertész: Kuyimpoqo, yebo. Ngakho-ke kunezitozo
ezinikezwa odokotela bezingane kanye nezitozo zesikole

153
00:14:02,500 --> 00:14:06,595
ezihlelwe esikoleni ukuze zonke izingane zibe endaweni eyodwa.

154
00:14:06,595 --> 00:14:11,068
Lokho kwenza kube lula ukugonyela
wonke umuntu ngalolo suku, bese usuqedile.

155
00:14:11,068 --> 00:14:15,782
Abazali abadingi ukuthatha izingane zabo kudokotela
ngokwabo, futhi akudingeki ukuthi iziphathimandla zihlolisise

156
00:14:15,782 --> 00:14:20,338
kamuva ukuthi ubani osogonyiwe nokuthi ubani ongakagonywa.

157
00:14:20,338 --> 00:14:24,839
ISHIDI LOLWAZI NGOKUGOMA

158
00:14:24,839 --> 00:14:30,358
: Nikoletta Kertész: Wonke umuthi nomjovo
wokugoma kuza nemininingwane yomkhiqizo.

159
00:14:30,358 --> 00:14:38,152
Leli incwadi yezihluthulelo, elifakiwe
kuphakethe, alifani nelikhiqizwe ngumkhiqizi.

160
00:14:38,152 --> 00:14:47,153
Ngakho-ke, kunencwadi yemininingwane yephakheji
ekhiqizwa ngumkhiqizi, bese kukhona enye udokotela ayithola.

161
00:14:47,153 --> 00:14:54,905
Kukhona isincomo, okusho ulwazi olufushane olufanele kube lwanele
kubazali, bese kuba nesigaba esifushane kakhulu okucelwa

162
00:14:54,905 --> 00:15:02,356
abazali ukuba basayine, esisho kuphela, isibonelo,
ukuthi umjovo ungabangela umkhuhlane nokubomvu kwesikhumba.

163
00:15:02,356 --> 00:15:08,238
Ngezinye izikhathi ngibonile ukuthi babhala ukuthi kungabangela
ukuzizwa udidekile noma ukuhlanza. Kodwa lokho kunqabile kakhulu.

164
00:15:08,238 --> 00:15:11,791
Lezi izimpawu ze-anaphylaxis .

165
00:15:11,791 --> 00:15:15,165
Kodwa ngabona kuphela lolu lwazi oluncane.

166
00:15:15,165 --> 00:15:20,313
Ngakho-ke lolu lwazi esiluthola thina abazali;
abazali abaningi bangiqinisekisile ngalokhu.

167
00:15:20,313 --> 00:15:25,373
AMAKHULU EZINTSHUBULA EZINTSHA NGENXUBO YOKUSHAYWA
KWEMVUBEKELO NGEMVA KOKUGOMA, ISIBONELO I-UKRAINE

168
00:15:25,373 --> 00:15:30,224
Umlawuli: Ngakho... uma beqala lo mkhankaso wokugoma lapha, uma
begoma izingane eziningi kangaka, ngabe kuzoba khona okuthile

169
00:15:30,224 --> 00:15:33,523
okufana nokuchitheka komuthi wokugoma –
ngamanye amazwi, ngabe kuzoba nezifo eziningi

170
00:15:33,523 --> 00:15:36,465
ezintsha ngokushesha ngemuva kwalokhu kugonywa?

171
00:15:36,465 --> 00:15:38,670
UDkt. András Guseo: Ngokomgomo, lokho kungenzeka.

172
00:15:38,670 --> 00:15:45,490
Impilo inikeze isibonelo esivelele salokhu,
njengoba kwatholakala e-Ukraine ukuthi izinga

173
00:15:45,490 --> 00:15:49,876
lokugonywa kwe-measles laliphansi kuka-35%.

174
00:15:49,876 --> 00:15:59,142
I-WHO ne-UNICEF zibonile lokhu, futhi ukuze "basize" i-Ukraine
ekunqobeni lesi simo esibi kakhulu sokuthi abantu, ikakhulukazi

175
00:15:59,142 --> 00:16:05,688
izingane, bangakagcwalisi ukugoma kwabo
ngokuphelele, banikeze i-Ukraine imijovo yokugoma

176
00:16:05,688 --> 00:16:11,012
futhi benza umkhankaso wokugoma ngendlela efanayo.

177
00:16:12,801 --> 00:16:18,161
Umphumela: Ngesilinganiso sangaphambilini
sokumbozwa kokugoma esingu-35%, kwakukhona izifo

178
00:16:18,161 --> 00:16:22,019
ze-measles ezingama-60 kuya kwezingama-70 ngonyaka.

179
00:16:22,019 --> 00:16:24,518
Kodwa hhayi iminyaka eminingi manje.

180
00:16:24,518 --> 00:16:31,511
Ngemva kokuqala komkhankaso wokugoma, kwaba nokutheleleka
kwe-measles okungu-12,000 ezinyangeni ezimbili,

181
00:16:31,511 --> 00:16:39,513
okungu-9,000 kwalokhu kwadinga ukulaliswa esibhedlela
kanti okungu-1,600 kwalokhu kwaholela ku-measles enzima.

182
00:16:39,513 --> 00:16:47,480
Ngakho-ke lokhu kukhombisa lokho esasikhuluma ngakho
ngaphambilini, ukuthi abantu abagonyiwe bangasakaza lesi sifo.

183
00:16:47,480 --> 00:16:51,849
Ukuhlolwa kwamazinga e-antibodi
okulahlekile kanye ne-hyperimmunity

184
00:16:51,849 --> 00:16:57,835
UDkt. András Guseo: Ngakho-ke kwakungekho izifo ze-measles
e-Ukraine, kodwa lapho baqala ukugoma ngomuthi

185
00:16:57,835 --> 00:17:03,825
ogcwele amagciwane aphilayo, abantu abagonyiwe
basabalalisa lesi sifo kwaba nobhubhane osesabekayo.

186
00:17:03,825 --> 00:17:06,616
Ngakho-ke yinkinga enkulu kakhulu.

187
00:17:06,616 --> 00:17:12,948
Enye into wukuthi lemikhankaso yokugoma ayigcini ngokungabheki
ukuthi ngabe kukhona umuntu okhulelwe emndenini,

188
00:17:12,948 --> 00:17:18,867
kodwa futhi ayibheki ukuthi lowo ozogonywa
usenamabhomphuno okuvikela umzimba ku-mhlatshelo X.

189
00:17:18,867 --> 00:17:25,713
Ngamanye amazwi, inani elilinganisekayo
lama-antibodi, i-titre yama-antibodi.

190
00:17:25,713 --> 00:17:30,080
UDkt. András Guseo: Ngoba uma unomthamo
we-antibodi ophezulu ngokwanele, awudingi umuthi wokugoma.

191
00:17:30,080 --> 00:17:34,716
Yilokho okushiwo encwadini yemininingwane
yomkhiqizo. Yebo. Kodwa lokho akukaze kuphenywe.

192
00:17:34,716 --> 00:17:44,004
Futhi ezimweni eziningana ezazidinga ukungenelela kwezomthetho,
izinga lama-antibodi lalilinganiswa, futhi laliphezulu kakhulu.

193
00:17:44,004 --> 00:17:54,010
Uma usebenzisa umuthi wokugoma i-measles kulesi zinga eliphezulu
kakhulu, udala i-hyperimmunity, futhi okubi kwe-hyperimmunity

194
00:17:54,010 --> 00:17:58,783
wukuthi ikhuthaza ukukhula kwezifo ze-autoimmune.

195
00:17:58,783 --> 00:18:06,264
Futhi lapho uhlelo lokuzivikela komzimba lugcwele umthwalo,
okungukuthi luvuswa ngokweqile, luyadukiswa kalula kakhulu.

196
00:18:06,264 --> 00:18:13,210
Kokubili utheleleko lwe-measles kanye nomuthi wokugoma kuvuselela
umzimba ukuthi ukhiqize ama-antibodi alwa

197
00:18:13,210 --> 00:18:20,007
ne-myelin basic protein ebuchosheni, futhi kusukela
lapho umzimba usengesimo sokuzivikela komzimba.

198
00:18:20,007 --> 00:18:27,525
Lokho akusho ukuthi uzogula ngokushesha – kungaba ngemuva konyaka
owodwa, emibili, emihlanu, emishumi noma emishumi nanhlanu.

199
00:18:27,525 --> 00:18:35,140
Ngoba-ke, lapho uhlelo lokuzivikela komzimba luthola omunye
walezi zikhuthazi, noma ngabe ngomjovo wokugoma, olunye

200
00:18:35,140 --> 00:18:41,761
utheleleko lwe-virus, ezinye izici zangaphandle,
ukucindezeleka, njll., uhlelo lokuzivikela komzimba

201
00:18:41,761 --> 00:18:46,775
luqala ukuhlasela okuzenzakalelayo ohlelweni lwezinzwa.

202
00:18:46,775 --> 00:18:52,181
UMBOPHEZELEKILE WOMKHIQIZI, I-ANTENNA YE-ALUMINIYAMU

203
00:18:52,181 --> 00:19:00,880
UDkt. András Guseo: Kusukela ekudlulisweni koMthetho ka-1986,
akukho mthwalo womkhiqizi wokuhlola umuthi wokugoma ngokwanele.

204
00:19:00,880 --> 00:19:06,721
Ucwaningo olungakhethi, olungabonakali kabili, olulawulwa
nge-placebo, ucwaningo olwenziwa ezikhungweni eziningi, oluthatha

205
00:19:06,721 --> 00:19:11,755
iminyaka emibili, njengoba empeleni kudingeka kuwo
wonke amakhambi kulo mkhakha, akukaze kwenziwe emithini

206
00:19:11,755 --> 00:19:14,870
yokugoma. Akukaze kwenziwe ngisho nakugoma okukodwa.

207
00:19:14,870 --> 00:19:17,909
Awudingi ukubheka kude ukuze uthole izibonelo.

208
00:19:17,909 --> 00:19:21,310
Isibonelo esihle kakhulu yisifo
esisha esisabalele emhlabeni jikelele.

209
00:19:21,310 --> 00:19:27,309
Umuthi wokugoma owawusetshenziswa watholakala ezinyangeni
ezimbalwa nje emva kokuqhuma kokutheleleka kwegciwane, kanti

210
00:19:27,309 --> 00:19:31,936
ngokujwayelekile kuthatha iminyaka emihlanu
kuya kweyi-eight ukuhlola umuthi wokugoma ukuze

211
00:19:31,936 --> 00:19:35,464
kubonakale ukuthi usebenza ngempela yini noma cha.

212
00:19:35,464 --> 00:19:40,966
Lena into eyodwa. Okunye ukuthi abazange
benze ucwaningo lwe-placebo, ngakho-ke abazange

213
00:19:40,966 --> 00:19:44,259
baqhathanise umphumela nomuthi ongasebenzi.

214
00:19:44,259 --> 00:19:50,360
Abakakwenzi lokho kunoma iyiphi imijovo yokugoma,
ngakho-ke asazi ukuthi imijovo yokugoma isebenza kangakanani.

215
00:19:50,360 --> 00:19:54,949
Siyazi ukuthi kunezinkinga, ikakhulukazi
lapho kunikezwa umjovo wokugoma ohlanganisiwe .

216
00:19:54,949 --> 00:20:01,018
Kunezibonelo eziningi zokuthi ingane
eneminyaka ezinyangeni ezimbili, ezintathu noma ezine

217
00:20:01,018 --> 00:20:05,620
ithola imijovo eyisithupha ngasikhathi sinye.

218
00:20:11,336 --> 00:20:17,258
Futhi lokho akubandakanyi zonke izitozo zokugoma ezivikela kuzo
zonke izinhlobo zamagciwane ezifakiwe kulesi sigomelo esiningi,

219
00:20:17,258 --> 00:20:21,129
ngoba lezi zitozo eziyisithupha zigxile
ekulweni nezinhlobo zamagciwane ezingaphezu

220
00:20:21,129 --> 00:20:23,875
kweziyishumi noma ezingaphezu kweziyishumi nambili.

221
00:20:23,875 --> 00:20:28,336
Nokho, uhlelo lokuzivikela komzimba
lomntwana onenyanga ezimbili alukakakhuli.

222
00:20:28,336 --> 00:20:33,161
Kuncike ekumelaneni komama nezifo.
Futhi lokhu kumelana nezifo kubuthakathaka.

223
00:20:33,161 --> 00:20:36,700
Manje uhlelo lokuzivikela komzimba womntwana luqala ukuthuthuka.

224
00:20:36,700 --> 00:20:42,320
Futhi siyiphusha ngesikhuthazo
esikhulu kangaka. Kuyamangalisa nje.

225
00:20:47,341 --> 00:20:54,422
Inkinga enye, enkulu kakhulu, wukuthi
ubuchopho balo mntwana abusakathuthuki; busathuthuka.

226
00:20:54,422 --> 00:20:58,360
Futhi ebuchosheni kunesithiyo
esivikela, okuthiwa isithiyo segazi nobuchopho.

227
00:20:58,360 --> 00:21:03,216
Ngakho-ke, okungena egazini akwazi ukungena ngqo ebuchosheni.

228
00:21:03,216 --> 00:21:07,400
Nokho, lesi sivikelo sokuvikela asikakhiqizwa ezinganeni.

229
00:21:07,400 --> 00:21:14,520
Lokho okunikezwa ingane futhi kungena egazini,
ngaleyo ndlela kungena ebuchosheni kungavikelwanga.

230
00:21:21,414 --> 00:21:25,777
Inkinga ukuthi imijovo yokugoma iyizikhuthazi
zokuzivikela komzimba ezibuthakathaka kakhulu.

231
00:21:25,777 --> 00:21:31,489
Ukuze ngempela bakhuthaze uhlelo lokuzivikela
komzimba, kufanele kwengezwe ama-adjuvants , okubangela

232
00:21:31,489 --> 00:21:34,552
ukuthi uhlelo lokuzivikela komzimba luqale ukusebenza.

233
00:21:34,552 --> 00:21:39,840
Futhi lo msizi emajabini yi-aluminium.

234
00:21:41,909 --> 00:21:45,735
Umlawuli: Bengicabanga ukuthi lokho
kuhlanganiswe kuzo zonke izitozo?

235
00:21:45,735 --> 00:21:50,765
UDkt. András Guseo: Imijovo yayivame
ukuba ne-mercury, kodwa ngenhlanhla yavinjwa.

236
00:21:50,765 --> 00:21:57,442
Kodwa kusekhona ezinye; umuthi
wokugoma i-hepatitis B usaqukethe i-mercury.

237
00:21:57,442 --> 00:22:01,185
Umjovo wokugoma umkhuhlane ungase usenayo i-mercury.

238
00:22:01,185 --> 00:22:05,568
Futhi leli aluminium lingena ebuchosheni ngokulingana.

239
00:22:05,568 --> 00:22:13,100
Futhi i-aluminium ivuswa kumaseli omsipha ngenxa
yokukhishwa kukagesi kwe-Wi-Fi noma kwefoni ephathekayo.

240
00:22:26,274 --> 00:22:29,095
Kuyoba ngumamukeli wabo, i-antenna yabo.

241
00:22:29,095 --> 00:22:34,067
Futhi lokho kudala umphumela
wogesi-magnethi omangalisayo ebuchosheni.

242
00:22:34,067 --> 00:22:39,767
Amaseli omsipha ebuchosheni nawo akhiqiza amagagasi
kagesi-magnethi, futhi wonke amaseli omzimba wami

243
00:22:39,767 --> 00:22:43,143
azwa la magagasi, ahlinzeka amaseli ami ngamandla.

244
00:22:43,143 --> 00:22:48,623
Uma manje ngibeka lo mzimba ensimini kagesi-magnetiki futhi
ngiwubeke ekuchayekeni ku-Wi-Fi – 50 Hz –

245
00:22:48,623 --> 00:22:54,434
nakwezinye izigxivizo zomsakazo weselula, khona-ke lezi
zithinta umsebenzi wami wangaphakathi kagesi-magnetiki.

246
00:22:54,434 --> 00:22:59,495
Futhi uma ngine-antenna ebuchosheni bami, lokho
kuzoba nomthelela omkhulu kakhulu ohlelweni

247
00:22:59,495 --> 00:23:03,943
lwami oluyinhloko lokulawula, umsebenzi walo weseli.

248
00:23:07,026 --> 00:23:12,434
HUNGARY – AKEKHO ONESIBOPHO NGOMONAKALO WEMJEKELO

249
00:23:12,434 --> 00:23:18,470
UDkt. Angelika Mihalik: E-Hungary, umthetho ubhalwe
ngendlela yokuthi akekho umkhiqizi, udokotela noma umbuso

250
00:23:18,470 --> 00:23:24,797
onecala nganoma yiluphi umonakalo obangelwa umuthi wokugoma.

251
00:23:24,797 --> 00:23:32,580
Umphumela walokhu wukuthi uma kungekho
izijeziso, akekho ozolandela imithetho.

252
00:23:34,644 --> 00:23:39,183
Lena yimithetho yemvelo!

253
00:23:39,183 --> 00:23:47,114
Njengoba kungekho udokotela, umbuso noma umkhiqizi
onecala eHungary, udokotela akagcwalisi isibopho

254
00:23:47,114 --> 00:23:52,965
sakhe sokwazisa isiguli ngemiphumela yesitofu sokugoma.

255
00:23:52,965 --> 00:23:58,078
Akasebenzi ezingeni elidingekayo
ngoba akakafundi ukuthi enzeni kanjalo.

256
00:23:58,078 --> 00:24:04,100
Ngakho-ke silwela labo abathintekile abasiza
ngoba kumele badlule ochungechungeni lokuhlupheka.

257
00:24:04,100 --> 00:24:09,276
Ngaphezu kwalokho, akekho ongabekwa
icala, ngakho siqhubeka sihlulwa kaningi.

258
00:24:09,276 --> 00:24:16,851
Kodwa siyamelana, izimangalo zethu ziyaqhubeka, futhi kumele
siqale kabusha kaningi ukuze sikhulule abantu ekugonyweni.

259
00:24:16,851 --> 00:24:20,962
ISINQUMO SOKUZIKHETHA SOKUGOMA

260
00:24:20,962 --> 00:24:24,036
UDkt. Angelika Mihalik: Ngakho-ke
kungaba kuhle uma izinto ezimbili zenzeka:

261
00:24:24,036 --> 00:24:29,552
Okokuqala, lokho i-United States of America ekulwela khona,
nalokho okuphathwa kukaKennedy, okungukuthi

262
00:24:29,552 --> 00:24:34,895
ukuphathwa kukaTrump, ekulwela khona, kuwukubeka
umkhawulo kulokhu kungathembeki kwabakhiqizi.

263
00:24:34,895 --> 00:24:42,664
Lokhu kufanele futhi kufezeke eHungary ukuze labo abaphethe
umthwalo wemfanelo bangasakwazi ukugwema ukubhekana nemiphumela.

264
00:24:42,664 --> 00:24:45,594
Futhi udokotela naye kufanele abhekelwe icala.

265
00:24:45,594 --> 00:24:54,469
Ngoba bazokhuthazeka kuphela ukufundisa abantu ngezingozi
zokugoma uma bengabekwa icala ngokulimala abakubangelayo.

266
00:24:54,469 --> 00:25:01,854
Futhi okunye ukuthi ngokushesha nje lapho lo mthetho ususwa –
lapho kungekho udokotela noma umbuso onomthwalo wemfanelo

267
00:25:01,854 --> 00:25:09,547
ngokulimala okubangelwa ukugonywa – ulwazi mayelana nemiphumela
engemihle yokugonywa luzodluliselwa nabaguli nabazali.

268
00:25:09,547 --> 00:25:14,447
Ngaphezu kwalokho, uma ukugonywa bekungokuzithandela,
bekungeke sidinge ukudlula kuleli zinga lobunzima, lapho

269
00:25:14,447 --> 00:25:17,948
empeleni silwa ukuze sivikele izimpilo zezingane zethu.

270
00:25:17,948 --> 00:25:24,302
Umlawuli: Kulungile, udokotela kumele afunge
ukuthi uzokwelapha noma akakwenzi umonakalo.

271
00:25:26,259 --> 00:25:29,520
Hhayi-ke, ake sihlolisise lokhu kancane:

272
00:25:29,520 --> 00:25:36,298
Ngakho-ke uma udokotela efunga isifungo ngalokhu, kodwa-ke hhayi
kuphela ehluleka ukudlulisa ulwazi mayelana nokugoma, kodwa futhi

273
00:25:36,298 --> 00:25:41,980
ehluleka ukwenza izivivinyo ngaphambi kwalokho ukuze
athole ukuthi ingabe lo mntwana uzogula kamuva noma cha,

274
00:25:41,980 --> 00:25:46,960
khona-ke usefungile isifungo sakhe ngokungenamsebenzi.

275
00:25:46,960 --> 00:25:51,270
Empeleni, waphula isifungo sakhe.

276
00:25:51,270 --> 00:25:54,263
UDkt. Angelika Mihalik: Asinayo nje
eyodwa yalezi zimo – sinazo eziningana!

277
00:25:54,263 --> 00:25:58,135
Akuyona nje isimangalo. Siyamangalela odokotela ngokukhethekile.

278
00:25:58,135 --> 00:26:03,190
Ngoba, noma kungasebenzi ngale ndlela, kuwumthetho eHungary:

279
00:26:03,190 --> 00:26:07,845
Uma udokotela ebhala ukuthi ingane ayikwazi
ukugonywa ngenxa yezizathu zezempilo,

280
00:26:07,845 --> 00:26:11,983
iziphathimandla kufanele ziyisuse ekufunweni kokugonywa.

281
00:26:11,983 --> 00:26:19,495
Sinezimo lapho odokotela ababili nodokotela
abane babhale ukuthi ingane ayikwazi ukugonywa.

282
00:26:19,495 --> 00:26:25,174
Abazali bathatha lokhu baya eziphathimandla,
iziphathimandla zibeka umeluleki wokugoma okubizwa kanjalo –

283
00:26:25,174 --> 00:26:29,630
okuyisikhungo eHungary – ongakaze ambone ingane ngaphambili.

284
00:26:29,630 --> 00:26:37,026
Odokotela ababili abelapha, noma-ke odokotela abane abelapha
ngempela lo mntwana, abanye babo iminyaka

285
00:26:37,026 --> 00:26:47,083
eyisishiyagalombili, abanye iminyaka emine, futhi babhala
kumakhasi ambalwa ukuthi lo mntwana angafa ngenxa yokugoma.

286
00:26:48,958 --> 00:26:57,107
Umeluleki wokugoma akabheki ngisho nengane, ufunda
nje okutholakele – ngikhuluma ngezimo ezithile –

287
00:26:57,107 --> 00:27:02,969
bese ebhala ngemigqa emine ukuthi ingane ingagonywa.

288
00:27:05,824 --> 00:27:08,480
Umlawuli: Futhi laba bangodokotela?

289
00:27:08,480 --> 00:27:13,800
UDkt Angelika Mihalik: Odokotela,
odokotela, odokotela abaqeqeshiwe ngokukhethekile.

290
00:27:13,800 --> 00:27:21,362
Mayelana nombuzo omunye: Yebo, siphinde simangalela
odokotela abangakayikhiphi izixolelo zokungagonywa

291
00:27:21,362 --> 00:27:27,204
kwabantwana abafanele ngempela ukukhululwa kulomgonyo.

292
00:27:27,204 --> 00:27:32,348
Futhi udokotela wabhala phansi.
Sinezikhalazo eziningana ezinjalo.

293
00:27:32,348 --> 00:27:38,446
Futhi odokotela abaningi abahlukene babhala ukuthi uma
kukhulunywa ngemijovo eyimpoqo, abacabangi ngenhlalakahle

294
00:27:38,446 --> 00:27:43,401
yengane, kodwa kunalokho bacabangela
intshisekelo yomphakathi, futhi le ngane kumele ithole

295
00:27:43,401 --> 00:27:48,236
imijovo ukuze kufezeke ukumelana komphakathi.

296
00:27:48,236 --> 00:27:51,069
Umlawuli: Futhi-ke akubalulekile ukuthi ingane inani.

297
00:27:51,069 --> 00:27:55,822
UDkt Angelika Mihalik: Lokhu nakho kwenziwa lapho kuneingozi
enkulu kakhulu yokuthi ingane ife ngenxa yokugonywa lokhu.

298
00:27:55,822 --> 00:27:59,824
Futhi sizofaka lokhu esitatimendeni
sokumangalela. Sinezimangalo eziningana ezinjalo.

299
00:27:59,824 --> 00:28:05,391
UKUNYUKA KWENANI LEZINGANE EZINE-AUTISIMU

300
00:28:05,391 --> 00:28:10,148
UDkt. András Guseo: I-CDC ishicilele idatha
emangazayo ekhombisa ukuthi izingane

301
00:28:10,148 --> 00:28:14,740
ezisanda kuzalwa ezingaki e-USA ezizoba ne-autismu.

302
00:28:18,211 --> 00:28:23,781
Ngo-2020, inani lalingu-158.

303
00:28:23,781 --> 00:28:29,784
Uma sibuyela emuva eminyakeni eyishumi
nanhlanu, inani lalingelilodwa kwabangu-10 000.

304
00:28:29,784 --> 00:28:33,280
Umlawuli: Ingabe kungu-158 kwezingu-10,000?

305
00:28:33,280 --> 00:28:38,662
UDkt. András Guseo: Cha, ingane eyodwa
kwabangu-158 abazalwa izoba ne-autism.

306
00:28:38,662 --> 00:28:43,224
Futhi eminyakeni edlule, inani elalibhalwe njengereferensi laya
lihlala lincane kancane, kanti ngonyaka

307
00:28:43,224 --> 00:28:48,755
odlule kwaba nengane eyodwa ene-autismu
phakathi kokuzalwa kwabantu abayisishiyagalolunye.

308
00:28:50,410 --> 00:28:54,453
Uhlelo lwezibalo lwehla kakhulu – okusho
ukuthi izingane ezingezona ezine-autism sezincane

309
00:28:54,453 --> 00:28:57,701
kakhulu phakathi kwezingane ezisanda kuzalwa.

310
00:28:57,701 --> 00:29:02,598
Futhi uma ngiqinisile, isisekelo
sizofinyelelwa eminyakeni emibili.

311
00:29:02,598 --> 00:29:09,527
Lokhu kusho ukuthi wonke umntwana
ozalelwe eMelika angaba ne-autismu.

312
00:29:09,527 --> 00:29:14,656
UDkt. András Guseo: Lokho kubi
nje. Ngakubuka ekhaya, ezweni lethu.

313
00:29:14,656 --> 00:29:20,373
Futhi ngithanda ukukubonisa idatha yakamuva kulesi shadi.

314
00:29:20,373 --> 00:29:27,084
Ibonisa inani lezingane ezine-autism ezineminyaka
engu-2 kuya kwengu-18 ezibikiwe yizikole kuzwelonke

315
00:29:27,084 --> 00:29:32,372
ekupheleni kukaSepthemba kusukela ngo-2018 kuya ku-2024.

316
00:29:34,006 --> 00:29:42,435
Futhi kubonisa ukuthi ukunyuka kubaluleke
kakhulu, kufinyelela ku-121% eminyakeni eyisikhombisa.

317
00:29:44,286 --> 00:29:52,474
Lokhu kusho ukuthi inani lezingane
ezine-autism ezikoleni liyanda cishe ngo-17% ngonyaka.

318
00:29:54,465 --> 00:30:00,857
Nikoletta Kertész: Kwathi-ke kwethulwa umjovo wokugoma
i-chickenpox, nomjovo wokugoma i-pneumococcal, eyayivikela

319
00:30:00,857 --> 00:30:08,394
ezinhlotsheni eziyi-13 ezahlukene zama-pneumococcal – manje
sekukhona izinhlobo eziyi-20. Futhi le nqubo iyaqhubeka ikhula.

320
00:30:08,394 --> 00:30:17,765
Manje sicela ngempela ukuthi kungenzeka kanjani ukuthi
kube nezingane ezingakakwazi ukukhuluma ngeminyaka emithathu.

321
00:30:17,765 --> 00:30:23,794
Ngakho-ke kungaba kanjani ukuthi izingane eziningi zingene
esikoleni sabantwana abancane zineminyaka emithathu ngaphandle

322
00:30:23,794 --> 00:30:27,155
kokukwazi ukukhuluma noma ukusebenzisa indlu yangasese?

323
00:30:27,155 --> 00:30:31,601
Futhi lezi zingane zisifika kithi
ngobuningi kulo lonke izwe – hhayi kithi kuphela.

324
00:30:31,601 --> 00:30:35,925
Bazobekwa ezindleleni zokweseka ezikhona.

325
00:30:35,925 --> 00:30:42,998
Hhayi-ke, akukho lizwe emhlabeni lapho kunezikhungo
zokweseka ezizimele, izikhungo zokwelapha ezizimele kanye

326
00:30:42,998 --> 00:30:47,033
nothisha bezidingo ezikhethekile abaningi kunaseHungary.

327
00:30:47,033 --> 00:30:53,035
Lokhu kukhombisa isidingo esikhulu, futhi asisakwazi ukwenza
izikhathi zokubhuka – akukho kulezi zikhungo okusakwazi

328
00:30:53,035 --> 00:30:56,644
ukwenza ezinye izikhathi zokubhuka. Kunezicelo eziningi kakhulu.

329
00:30:56,644 --> 00:31:01,263
Kuyisifo esisabalele, hhayi kuphela ngenani lezingane
ezine-autismu, kodwa futhi ngoba

330
00:31:01,263 --> 00:31:08,158
ukuziphatha kwalezi zingane kuhlukile kakhulu
ekuziphatheni okunempilo. Lokhu sekungasenqatshwa.

331
00:31:08,158 --> 00:31:12,349
UDkt. Angelika Mihalik: Yingakho sihlale simemezela
ukuthi izimemezelo zenkantolo zivulekile

332
00:31:12,349 --> 00:31:15,780
emphakathini, ukuze abantu bakwazi ukuya ezimemezelo zenkantolo.

333
00:31:15,780 --> 00:31:19,936
Besihlale simema abantu uma iklayenti livuma.

334
00:31:19,936 --> 00:31:28,279
Uthisha wesikole samabanga aphezulu wake wabamba iqhaza kuleli
cala lenkantolo ngoba wabona ukuthi kwabantwana abangu-47

335
00:31:28,279 --> 00:31:34,536
ababebambe ukuhlolwa kokungena esikoleni
samabanga aphezulu, abangu-20 babo babe nezidingo

336
00:31:34,536 --> 00:31:38,972
ezikhethekile zemfundo – iningi labo laline-autism.

337
00:31:38,972 --> 00:31:46,555
Akuzange kube thina, kodwa kwaba yinhlangano ehlukile eyabuza
Amazwe Angamalungu e-European Union – amazwe lapho ukugoma

338
00:31:46,555 --> 00:31:53,288
kungaphoqelekile – ukuthi kungani ukugoma kungaphoqelekile.

339
00:31:53,288 --> 00:32:02,658
Futhi baphendula mayelana nezinsizakalo esasivele
sizazi, okungukuthi azihambisani nomthethosisekelo.

340
00:32:06,413 --> 00:32:12,625
Isizathu sokuthi ukugonywa okuphoqelekile kungavumelani
nomthethosisekelo – futhi kungavumelani nomthethosisekelo

341
00:32:12,625 --> 00:32:17,018
yonke indawo emhlabeni – ukuthi ungafa ngenxa yokugonywa.

342
00:32:17,018 --> 00:32:20,964
Lokho kuyiqiniso. Akunakuphikwa.

343
00:32:20,964 --> 00:32:30,203
Ungafa ngenxa yethebhulethi ye-aspirini; ungahlaselwa
i-anaphylaxis nganoma yini. Ngakho-ke ungafa ngenxa yayo.

344
00:32:30,203 --> 00:32:37,324
Akumelwe ngokomthethosisekelo ukubhalela umuthi ongakubulala.

345
00:32:37,324 --> 00:32:40,946
Kwephula ilungelo lokuphila.

346
00:32:43,160 --> 00:32:48,206
Ngakolunye uhlangothi, abantu abazi lutho ngakho
ngoba kuthengiswa njengomsebenzi ophoqelekile futhi

347
00:32:48,206 --> 00:32:54,050
imijovo ingaba yinhle kuphela futhi awukwazi ukufa ngayo.

348
00:32:54,050 --> 00:33:02,695
Ngaphezu kokushintsha komthetho, kumele futhi
kube nomkhankaso wokwazisa ukuze kwaziswe abantu.

349
00:33:04,764 --> 00:33:14,005
Ukugonywa okuphoqelekile kumele kususwe futhi
abantu kumele baziswe ngezinzuzo, izingozi, ubungozi,

350
00:33:14,005 --> 00:33:20,476
njll. bokugonywa – odokotela, imidiya nohulumeni.

351
00:33:20,476 --> 00:33:29,650
UDkt. András Guseo: Futhi-ke, uma ubheka namuhla, i-CDC,
esiyishilo kaningi, i-US Centre for Disease Control, okungukuthi

352
00:33:29,650 --> 00:33:35,278
igunya laseMelika kwezokutheleleka, nayo iyisabalalisi yamajovo.

353
00:33:35,278 --> 00:33:41,303
Ngakho-ke inobudlelwano obuqondile nabakhiqizi bemijovo
yokugoma, futhi kusezinsizakalweni zabo ukuletha emakethe

354
00:33:41,303 --> 00:33:45,196
imijovo yokugoma eminingi ngangokunokwenzeka. Lokho kucacile.

355
00:33:45,196 --> 00:33:52,498
Inkinga enkulu wukuthi ngesikhathi ngiqala umsebenzi wami
eminyakeni engu-60 edlule futhi ngenza ukuhlolwa kwami

356
00:33:52,498 --> 00:34:00,144
kobungcweti kwe-neurology ne-psychiatry, umqondo
wokuzivikela komzimba wawukhona, kodwa wawungahlangene nezifo.

357
00:34:00,144 --> 00:34:04,321
Angikaze ngizwe nge-autism, futhi asizange sifunde lutho ngayo.

358
00:34:04,321 --> 00:34:07,455
Namuhla, izinhlobo zombili zezifo ziyanda.

359
00:34:07,455 --> 00:34:13,796
Hhayi-ke, lapha ungabona ukwanda, futhi
sesingakhuluma ngempandemikhi namuhla, ngoba akukho mndeni

360
00:34:13,796 --> 00:34:17,582
ongenayo isifo sokuzivikela komzimba phakathi kwabo.

361
00:34:17,582 --> 00:34:25,789
Akukho umndeni ongenalo ingane ene-autism noma
ingane enezinkinga zokuziphatha ehlala eduze kwabo.

362
00:34:27,356 --> 00:34:32,978
Uhlelo oluyinhloko aluvumeli noma yikuphi ukuphikisana

363
00:34:32,978 --> 00:34:38,846
UDkt. András Guseo: Iphuzu elilodwa elibaluleke kakhulu engifuna
ukulenza wukuthi akukho ucwaningo olusemthethweni mayelana

364
00:34:38,846 --> 00:34:43,161
nokugoma olubhekana nemiphumela yesikhathi eside yokugoma.

365
00:34:45,800 --> 00:34:51,708
Kwenzekani kubantu abagonyiwe emva kweminyaka
eyishumi, engamashumi amabili noma engamashumi amathathu?

366
00:34:53,241 --> 00:35:02,394
E-United States, kunocwaningo olubizwa nge-VAERS ,
oluhlolisise abantu abangama-35 000 abagonyiwe nabangagonywanga.

367
00:35:02,394 --> 00:35:08,040
Kwavela ukuthi labo abebegonyelwe babegula kakhulu, banezinye
izifo eziqinisekisiwe, baya kudokotela

368
00:35:08,040 --> 00:35:14,622
kaningi kunalabo abangagonyelwanga, kanti labo
abangagonyelwanga babe sempilweni engcono.

369
00:35:20,036 --> 00:35:29,596
Kodwa abantu abafuni ukukhuluma ngakho, yingakho empeleni
kungekho datha ngakho, futhi yilona inkinga enkulu kunazo zonke:

370
00:35:29,596 --> 00:35:36,231
Isayensi namuhla inamandla okulawula izincwadi
zesayensi kangangokuthi uma umuntu efuna ukubhala

371
00:35:36,231 --> 00:35:41,739
okungahambisani nombono ojwayelekile, ngeke kushicilelwe.

372
00:35:47,382 --> 00:35:54,001
UDkt. Angelika Mihalik: Futhi okunye okubaluleke kakhulu
okwashiwo ngu-András, ngoba kukhona odokotela, nakuba bebanqabile

373
00:35:54,001 --> 00:35:59,260
kakhulu, abanesibindi sokubhala ukuthi ingane ayinakugonywa.

374
00:35:59,260 --> 00:36:07,664
Futhi inkonzo yezempilo yomphakathi ithatha
izinyathelo zomthetho ngalaba madokotela ngoba babhale lokho.

375
00:36:07,664 --> 00:36:10,384
Impela, akubekwa kanjalo.

376
00:36:10,384 --> 00:36:16,678
Abanye odokotela abathintekayo bathola nje
ucingo olubatshela ukuthi bangaphindi benze lokhu.

377
00:36:16,678 --> 00:36:24,504
Ngokumelene nabanye, izinqubo
ezisemthethweni ziqalwa ngezizathu ezahlukene.

378
00:36:24,504 --> 00:36:33,272
Futhi ukuze abantu bazi imithetho: uma iziphathimandla zezempilo
zithola ukwephulwa – futhi lokhu kusebenza nakubantu ngabanye

379
00:36:33,272 --> 00:36:40,509
ngisho nakubazali abangavumeli izingane zabo zithole imijovo
yokugoma – bangahlawuliswa phakathi kuka-30

380
00:36:40,509 --> 00:36:48,132
000 no-5 000 000 ama-forinti , futhi lokhu
kungaphindwa kaningi ngokwephulwa ngakunye.

381
00:36:49,833 --> 00:36:58,952
Ngakho-ke odokotela abaningi bangalindela iziphindiselo
ngisho noma bevuma noma bebika umphumela ongathandeki ngomlomo.

382
00:37:00,838 --> 00:37:05,098
Umlawuli: Ingabe lokho kuzoshintsha? Ingabe
lokho esikuxoxa ngakho kuzoshintsha? Usebenze

383
00:37:05,098 --> 00:37:08,889
kulo msebenzi iminyaka eminingi manje, akunjalo?

384
00:37:08,889 --> 00:37:12,701
UDkt. András Guseo: Sithemba ukuthi
okuthile kuzoshintsha. Sesizamile.

385
00:37:12,701 --> 00:37:20,422
Cishe izinyanga eziyisithupha ezedlule, samema abamele
abahamba phambili kulo mkhakha emhlanganweni ukuze sixoxe

386
00:37:20,422 --> 00:37:25,065
ngalolu daba, sizwe imibono yabo futhi sikhombise eyethu.

387
00:37:25,065 --> 00:37:27,180
Kodwa kwakufana nesivalo sensimbi:

388
00:37:27,180 --> 00:37:33,647
Akekho owafika, kwathi kamuva emhlanganweni
wabezindaba esasiwumemele amalungu ezabezindaba

389
00:37:33,647 --> 00:37:37,457
angama-40, kwalandela inkantolo yensimbi efanayo.

390
00:37:37,457 --> 00:37:40,943
Ngakho-ke akukho ingxoxo.

391
00:37:40,943 --> 00:37:45,099
Ngakho-ke, kungenzeka kanjani ukuthi kube nokushintsha?

392
00:37:45,099 --> 00:37:50,398
UDkt. Angelika Mihalik: Hhayi-ke,
u-András uthe akekho owamukelayo izimemo.

393
00:37:52,816 --> 00:37:59,819
Baphoqa ukugoma okubalulekile futhi... I-Hungary
ngempela iyona kuphela izwe emhlabeni lapho kukhona

394
00:37:59,819 --> 00:38:06,353
lesi saba sokwesabisa sokugoma. Ngikuhlolile lokhu.

395
00:38:06,353 --> 00:38:11,642
Kodwa ingane eyodwa kuphela esifundeni esincane ithole usizo.

396
00:38:11,642 --> 00:38:18,703
Siyalwa, futhi sesifike esigabeni lapho enkantolo, ekuhlolweni
kwecala, ngemva kokulahlekelwa yicala, sizizwa

397
00:38:18,703 --> 00:38:25,627
sengathi siyalahlekelwa yizo zonke izicelo zethu.
Naphezu kobufakazi esinabo bokweseka icala lethu.

398
00:38:25,627 --> 00:38:33,543
Futhi ijaji, esesizwa ukuzisola, ithi akukho nkinga,
singaphinda sifake isicelo sokukhululwa ekugonyweni.

399
00:38:33,543 --> 00:38:35,683
Futhi konke kuqala kabusha.

400
00:38:35,683 --> 00:38:38,316
Lokhu akuyona nje imvo yomahluleli oyedwa, kodwa yeziningana.

401
00:38:38,316 --> 00:38:41,826
Ngakho-ke siqala izinqubo kaningi kaningi, kaningi kaningi.

402
00:38:41,826 --> 00:38:46,740
Ezinye izingane zigcinwa ziphila ngale ndlela.

403
00:38:46,740 --> 00:38:51,452
Uhlelo lonke lwezomthetho lwakhiwe
ngendlela yokuthi empeleni kwadingeka sakhe

404
00:38:51,452 --> 00:38:55,284
isikhala somthetho – luhlobo lomshini oqhubekayo.

405
00:38:55,284 --> 00:39:00,567
Uma singakwazi ukukhulula ingane
ekugonyweni, sifuna okungenani ukuqhubeka nenqubo

406
00:39:00,567 --> 00:39:03,824
yokukhulula isikhathi eside ngangokunokwenzeka.

407
00:39:03,824 --> 00:39:10,608
Ngoba inqobo nje uma lokhu kuqhubeka, abakwazi
ukusinika isijeziso noma ukuthatha ingane bayoyigonyela.

408
00:39:10,608 --> 00:39:13,839
Yingakho siqhubeka siphinda.

409
00:39:16,919 --> 00:39:22,666
Futhi kukhona okunye okubalulekile okufanele kusho
mayelana nezinyathelo ezithathwe ngokumelene nathi.

410
00:39:22,666 --> 00:39:26,064
Singabameli abathathu abasebenza kulezi zindaba.

411
00:39:26,064 --> 00:39:33,248
Futhi thina sonke esithathu sibizwa ngokuthi abaphikisi
bemijovo yokugoma futhi kuthiwa siyingozi emphakathini.

412
00:39:33,248 --> 00:39:39,238
Basisungula izinqubo zokuziphatha ngokumelene nathi – futhi
uma ngenxa yalokho silahlekelwa ubulungu bethu eNhlanganweni

413
00:39:39,238 --> 00:39:42,968
Yabameli, ngeke sibe sesivunyelwe ukusebenza njengabameli.

414
00:39:42,968 --> 00:39:45,761
Omunye wozakwethu wakhululwa kulesi simangalo.

415
00:39:45,761 --> 00:39:52,448
Kusamele izinqubo zokuziphatha ngokumelene nami ngoba
ngingumuntu ophikisa ukugoma futhi onobungozi emphakathini.

416
00:39:52,448 --> 00:39:58,471
Futhi izinqubo zokuziphatha nazo seziyaqhubeka
ngokumelene nomunye osebenza naye. Ngakho-ke...

417
00:39:58,471 --> 00:40:03,742
Umlawuli: Lapho ngikhuluma ngezihloko ezinjalo
kumavidiyo ami, ngihlala ngithi awudingi ukungikholwa.

418
00:40:03,742 --> 00:40:07,546
Ngithi: bheka bese wenza iziphetho zakho.

419
00:40:07,546 --> 00:40:09,652
Lena umbuzo wolwazi.

420
00:40:09,652 --> 00:40:16,550
Futhi ngolwazi oluningi kangaka, njengamanje
kulesi sixoxo, abantu bangaqala ku-inthanethi.

421
00:40:18,524 --> 00:40:19,668
Umlawuli: Ngiyabonga kakhulu!

