WEBVTT

00:00.160 --> 00:07.062
E-Hungary, kunezinkinga eziningi zezempilo phakathi
kwezingane ezisanda kuzalwa, izingane, abasha nabantu abadala.

00:07.062 --> 00:14.803
Ububanzi bokuthi lezi zilonda zihlobene kangakanani nokugonywa
kwangaphambilini kuxoxwa ngakho engxoxweni elandelayo nodokotela

00:14.803 --> 00:22.631
nommeli waseHungary, kanye nomama othinteke kule ndaba onezingane
ezintathu ezazizalwe ziphilile kodwa manje ezikhubazekile.

00:22.631 --> 00:30.713
Ngokocwaningo lwabo, inani lezingane ezitholakale
zine-autismu emva kokugonywa lenyuke kakhulu eHungary.

00:30.713 --> 00:38.600
Izinhlelo eziningi zaseHungary zinakekela lezi zingane,
zizisekela – noma zilwela nabazali bazo ukuqinisekisa ukuthi

00:38.600 --> 00:43.100
ukugoma okusemthethweni kwezingane akusabophekile eHungary.

00:43.100 --> 00:47.690
Ukugonywa okuphoqelekile? Ingabe
ukugonywa ngempela kuphoqelekile eHungary?

00:47.690 --> 00:55.758
Eqinisweni, ukugoma kokuqala okuphoqelekile
kwethulwa eHungary kusukela ngo-1876, kanti

00:55.758 --> 01:00.928
okunye kwalandela ngo-1954 naseziminyaka yama-1960.

01:00.928 --> 01:08.029
Namuhla, zonke izingane ezisanda kuzalwa eHungary zithola umjovo
wokuvikela i-TB ngaphandle kokubuza abazali bazo ngaphambilini.

01:08.029 --> 01:16.530
Ngo-1997 nango-1998, uMnyango Wezempilo
waseHungary wamisa imithetho yezempilo eyethula

01:16.530 --> 01:21.748
ukugoma okwengeziwe ngokumelene nezifo eziningana.

01:21.748 --> 01:30.471
Njengamanje, izingane zaseHungary zithola imijovo eminingi
eyingozi yokuvikela i-diphtheria, i-whooping cough, i-tetanus,

01:30.471 --> 01:36.814
i-polio kanye ne-Haemophilus influenzae uhlobo
b lapho zineminyaka ezingu-2 izinyanga, 3

01:36.814 --> 01:41.131
izinyanga, 4 izinyanga kanye nezinyanga eziyi-18.

01:41.131 --> 01:48.135
Ngaphezu kwalokho, imijovo yokugoma
ye-pneumococcal inikezwa ezinyangeni eziyi-2, 4 no-12 zobudala.

01:48.135 --> 01:56.285
Umjovo wokuhlanganisa i-measles, i-mumps ne-rubella unikezwa
ezinyangeni eziyi-15 zobudala, kanti umjovo we-chickenpox

01:56.285 --> 02:00.735
unikezwa izingane ezinyangeni eziyi-13 neziyi-16 zobudala.

02:00.735 --> 02:08.390
Abazali baseHungary abakwazi ngempela ukukhulula izingane
zabo ekugonyweni okudingekayo, noma sekukhona ingane

02:08.390 --> 02:13.240
emndenini eseke yalimala kakhulu empilweni ngemuva kokugonywa.

02:13.240 --> 02:18.726
Lapho izingane ziqala ukuya endaweni yokunakekelwa kwezingane
nasemakilasini okufundela izingane, abahlengikazi

02:18.726 --> 02:24.640
bezingane nabasizi bokubeletha abazikhathalelayo kusukela
ekuzalweni kudingeka bahlolisise isimo sabo sokugonywa.

02:24.640 --> 02:28.881
Esikoleni, kunokugonywa okuningi kwazo zonke izigaba zezikilasi.

02:28.881 --> 02:35.159
Uma abazali benqaba ukuba ingane yabo ithole umjovo wokugoma,
udokotela wesikole kumele abike lokhu kugunyaziwe kwezempilo.

02:35.159 --> 02:40.480
Uma kuba nokungabaza, lokhu kungaholela
ezijezweni ezinzima nasekuxoshweni esikoleni.

02:40.480 --> 02:47.765
Isinqumo sango-2019 saphinde savumela
ukususwa kwezingane ezingagonyelwanga kubazali bazo.

02:47.765 --> 02:54.924
Engxoxweni, udokotela waseHungary ugcizelela ukuthi nezinye izici
nazo zingase zibe nendima ekunyukeni kokwenzeka

02:54.924 --> 03:02.187
kwezifo ezinganeni, njengokuthi inkinga yomhlaba wonke
yokudla okuguqulwe kakhulu, okungeyikho emvelweni.

03:02.187 --> 03:10.818
Nokho, kucacisiwe futhi ukuthi izifo ze-autoimmune,
ukuvuvukala, ukubambezeleka ekuthuthukeni, i-autism kanye nezifo

03:10.818 --> 03:16.240
eziningi ezintsha zokutheleleka zivame ukuvela ngemva kokugoma.

03:16.240 --> 03:22.667
Abashisekeli abathathu abaxoxwe nabo ngaleyo ndlela benza
umkhankaso wokuthi abakhiqizi bemijovo yokugoma babophezeleke

03:22.667 --> 03:27.312
ngokulimala okubangelwa yimijovo nokuthi
odokotela abagonyayo bagcwalise isibopho sabo

03:27.312 --> 03:30.580
sokwazisa iziguli ngemiphumela engemihle yokugoma.

03:30.580 --> 03:36.924
Ngaphezu kwalokho, ukunqunywa kwamazinga ama-antibodi kumele
kwenziwe ngokuphuthuma ngaphambi kokugonywa kokwengeza

03:36.924 --> 03:43.840
okuhleliwe ukuze kuvinjelwe ukuzivikela komzimba ngokweqile
kanye nengozi ephathelene nesifo sokuzivikela komzimba.

03:43.840 --> 03:50.328
Ngaphezu kwalokho, odokotela akufanele basolwe
ngokunikeza izitifiketi zokungavunyelwa ukugonywa,

03:50.328 --> 03:54.867
isibonelo ngokuvula izinqubo zomthetho ngokumelene nabo.

03:54.867 --> 04:01.391
Ngokuvamile, ukugoma kufanele kwenziwe kuphela ngokuzithandela –
lokhu futhi kuyacelwa abazali eJalimane

04:01.391 --> 04:07.850
abafuna ukuvikela izingane zabo emiphumeleni
engemihle yokugoma i-measles okudingekayo lapha.

04:07.850 --> 04:17.581
Lolu xoxiswano oluvusa imizwa lubonisa ukuthi ngisho naseHungary
– eseyindawo edume kakhulu yabokufika – akusikho konke okuhle.

04:17.581 --> 04:25.360
Ngenxa yemiphumela ebilokhu ivelaphi ngokusobala yokugonywa –
bheka futhi izimo eziningi zokulimala ezidalwe yizitofu zokugoma

04:25.360 --> 04:32.090
ze-coronavirus – kanye nokushintshela okuqhubekayo kuzo zonke
izitofu zokugoma kusetshenziswe izitofu ze-mRNA

04:32.090 --> 04:40.582
eziyingozi, ubunjalo bokuzithandela bokugonywa obucelwe kabanzi
busaqhubeka kuyindaba ebalulekile kwabanye abathintekayo.

04:40.582 --> 04:43.604
Ingxoxo: UKWETHULA AMAZINGANI BENGXOXO

04:43.604 --> 04:47.836
Umhleli (Dániel István): Ntambama emnandi,
ngiyanibingelela nonke ngokufudumele, futhi

04:47.836 --> 04:51.801
izivakashi zethu ngu-András, u-Angelika no-Niki.

04:51.801 --> 04:57.465
UDkt. András Guseo: NginguDkt. András Guseo, udokotela wezinzwa,
udokotela wezokwelapha kwengqondo, umcwaningi

04:57.465 --> 05:05.027
wamaseli ezinzwa, umcwaningi we-psycho-neuro-immunology,
umfundisi wokucindezeleka nodokotela wocwaningo.

05:05.027 --> 05:12.900
Njengelungu le-Hungarian Academy of Sciences,
bengihileleke ocwaningweni iminyaka engu-65.

05:12.900 --> 05:18.068
Izintshisekelo zami eziyinhloko zocwaningo zifaka
ukuzivikela komzimba okweqile, kanti muva nje futhi i-autismu

05:18.068 --> 05:22.128
njengendawo yezinkinga zokuzivikela komzimba okweqile.

05:28.457 --> 05:32.138
UDkt Angelika Mihalik: NginguAngelika Mihalik, ngingummeli.

05:32.138 --> 05:37.397
Ngibuyele emkhakheni wezomthetho izinyanga eziyishumi
nesishiyagalombili ezedlule – ngangishiye

05:37.397 --> 05:41.952
ngaphambilini ngoba bengingafuni ukuba umsolicitor noma ummeli.

05:41.952 --> 05:48.639
Yingakho ngathola iziqu ekuguquleleni kwezobuchwepheshe.
Bengiyazi isiNgisi futhi ngafunda ukuguqulela kwezobuchwepheshe

05:48.639 --> 05:52.290
ngesikhathi ngiyeka umsebenzi wami wezomthetho.

05:52.290 --> 05:58.040
Kusukela ngo-2019, bengihumusha izihloko
zezokwelapha eziphathelene ne-COVID-19, imijovo yokugoma

05:58.040 --> 06:02.942
i-COVID-19, kanye nocwaningo oluyinhloko lwabodokotela.

06:02.942 --> 06:12.309
Futhi njengoba ngabheka ngalokhu, ngahlangana nezihloko
ezikhethekile nezinkinga eziphathelene nemijovo yendabuko,

06:12.309 --> 06:18.904
futhi lapho ngabona ngempela okwenzekayo ngemijovo yendabuko.

06:21.341 --> 06:28.995
Kwafika lapho umuntu engangimhumusha yena wangithumelela
umlayezo ku-Messenger ethi sidinga uKennedy waseHungary

06:28.995 --> 06:33.516
, ngakho nganquma ukubuyela emsebenzini wokuba ngummeli.

06:33.516 --> 06:38.036
Angisho lokhu ngenxa yokuzigqaja,
kodwa ngoba yilokho okwabangela ngqo.

06:38.036 --> 06:42.431
Futhi uNiki waphinde wadlala indima ekwenza
ngiqaphele ukuthi kwakukhona inkinga ngoba kwakukhona

06:42.431 --> 06:45.300
imiphumela engemihle evela ekugonyweni okuphoqelekile.

06:45.300 --> 06:51.008
UNiki wangibonisa ubunzima balolu daba
olukhulu ngokungimema emcimbini womndeni endlini

06:51.008 --> 06:54.207
yakhe, lapho bekukhona izivakashi eziningi.

06:54.207 --> 07:00.820
Baphinde baletha izingane ezine noma ezinhlanu ezinobuthakathaka
bokuziphatha, ngakho-ke ngabona ubunzima benkinga.

07:00.820 --> 07:05.900
Lezi zizathu ezimbili zangenza ngabuyela emkhakheni wezomthetho.

07:05.900 --> 07:10.774
Umlawuli: Ngakho sidinga uKennedy waseHungary,
uma kungathiwa kanjalo. Yebo, Niki? Qhubeka.

07:10.774 --> 07:14.860
Nikoletta Kertész: NginguNikoletta
Kertész, ngaziwa kakhulu ngokuthi uNiki Kertész.

07:14.860 --> 07:18.820
Nginezingane ezintathu, zonke
ezintathu zilimele ngemijovo yokugoma.

07:18.820 --> 07:23.772
Lo muntu oneminyaka engu-24 ubudala waba
nokukhubazeka okukhulu kwengqondo, une-epilepsi futhi

07:23.772 --> 07:27.227
wahlangabezana nokuhlinzwa kobuchopho ngenxa yalokho.

07:27.227 --> 07:35.235
Omunye wamawele ami emshadweni wami wesibili waba ngumuntu
ongekwazi ukukhuluma, onokukhubazeka kwengqondo futhi one-autismu

07:35.235 --> 07:39.705
ngemva kokuthola umjovo we-MMR eneminyaka engu-15 izinyanga.

07:39.705 --> 07:46.048
Umfowabo owazalwa naye unokungezwani okukhulu
kokudla nokuvuvukala komgudu wokugaya, kodwa

07:46.048 --> 07:49.556
waphuma kulokho engaphazamisekile engqondweni.

07:49.556 --> 07:55.477
Ngazifuna futhi ngacwaninga izizathu, ngoba umuntu angacabanga
ukuthi awukwazi ukungena emfuleni ofanayo kabili, kodwa

07:55.477 --> 07:59.219
ungangena emfuleni we-autoimmunity kaningi ngangokuthanda kwakho.

07:59.219 --> 08:05.670
Ngakho-ke, ngokwempela, ngabona ukuthi kukhona
okungahambi kahle kubafana abaphindwe kabili, ngase

08:05.670 --> 08:10.760
ngiqala ukuhlola, futhi ngizokutshela lapha engikutholile.

08:10.760 --> 08:18.388
Eminyakeni eyishumi edlule, ngasungula iqembu le-Facebook
elibizwa ngokuthi "Autism Never Again" ngesistimu yokwelapha

08:18.388 --> 08:22.706
engiyithuthukisile esekelwe ekudleni nasekwelashweni okunye.

08:22.706 --> 08:34.978
Sisize izinkulungwane zabantu eqenjini ukunciphisa izimpawu zabo
ze-autism ne-ADHD – ngisho nangaphandle kwemingcele yeqembu.

08:34.978 --> 08:42.415
Ezinye izingane ngisho zasuswa ukuxilongwa kwazo kwe-autism.

08:42.415 --> 08:46.461
UKUGOMA OKUPHOQELEKILE EMHLABENI WONKE

08:46.461 --> 08:51.455
Umhleli: Ingabe izingane eHungary zithola
imijovo efanayo naleyo, isibonelo, e-Afrika?

08:51.455 --> 08:57.594
Ingabe imikhuba yokugoma ifana
emhlabeni wonke, noma kukhona umehluko?

08:57.594 --> 09:01.178
UDkt. András Guseo: Izindlela
zokugoma ziyahlukahluka ezweni ngalinye.

09:01.178 --> 09:08.766
Emazweni angu-18 kwezingu-30 aseYurophu, ukugoma akuphoqelekile,
noma uma kuphoqelekile, kungokugoma okukodwa noma

09:08.766 --> 09:16.126
okubili kuphela – ikakhulukazi ukuvimbela lezo
zifo ezibhekwa njengengozi enkulu kakhulu kulelo zwe.

09:16.126 --> 09:18.875
Yonke eminye imijovo yokugoma iyenziwa ngokuzithandela.

09:18.875 --> 09:23.148
UMPIKISWANO WOMTHETHO: UKUNGABI NOLWAZI NGOKUGOMA KWABAZALI

09:23.148 --> 09:27.006
Umlawuli: Hhayi-ke, Angelika, nginombuzo ngawe:

09:27.006 --> 09:35.226
Lapho abazali bephethe ingane yabo ukuze bayoyithatha
umhlangano wokugoma – lapha sikhuluma ngokugoma okusemthethweni

09:35.226 --> 09:39.298
– yiluphi ulwazi abazali abaluthola ngalokhu kugoma?

09:39.298 --> 09:42.259
Ingabe lo mbuzo uyinembuzo ebucayi?

09:48.914 --> 09:53.403
UDkt. Angelika Mihalik: Njengamanje
sinamacala enkantolo okungenani angu-150.

09:53.403 --> 09:58.379
Amaklayenti ethu ngokuyinhloko izingane
ezilimele; yibo abaphambili, futhi sithatha

09:58.379 --> 10:02.008
izinyathelo zomthetho egameni lezingane.

10:02.008 --> 10:08.632
Futhi iningi labo selizilimele
kakhulu noma kancane ngumuthi wokugoma.

10:08.632 --> 10:15.608
Noma beza kithi ngoba umfowabo noma udadewabo
walimala kakhulu ngenxa yokugonywa noma washona.

10:18.203 --> 10:23.997
Futhi ngeshwa, odokotela abafundiswa
ngokwanele noma ngokuningiliziwe eNyuvesi.

10:23.997 --> 10:29.258
Amakhosi okuqeqesha awafundisi mayelana nemijovo yokugoma noma
indlela esebenza ngayo, kodwa anikeza kuphela

10:29.258 --> 10:36.383
izibalo zokuthi kungani imijovo yokugoma imihle,
yiziphi imijovo yokugoma ezikhona, nokunye okunjalo.

10:36.383 --> 10:41.145
Ngakho-ke odokotela banolwazi oluncane
kakhulu lwangempela mayelana nemijovo yokugoma.

10:41.145 --> 10:45.135
Ngeshwa. Futhi mayelana nomshini wokusebenza kokugoma.

10:45.135 --> 10:48.640
Yingakho abazali nabo ngokusobala bengaziswa.

10:48.640 --> 10:53.881
Abazali bayaziswa kanjani? – Umthetho ka-1997 –
Zingaki izitozo ezikhona? – Ukuchithwa kwezitozo

10:53.881 --> 10:57.060
Umlawuli: Ngabe abazali bathola ishidi lolwazi
lapho izingane zabo sezizofakwa umjovo wokugoma?

10:57.060 --> 11:00.913
Ngakho-ke, incwadi yolwazi
mayelana nokuthi kuzokwenzekani enganeni?

11:00.913 --> 11:04.469
UDkt. Angelika Mihalik: Uzothola ishidi le-A4
elichaza ukuthi umjovo wokugoma usetshenzelwani.

11:04.469 --> 11:06.040
Umlawuli: Uyayithola lokho ngemva kokugonywa?

11:06.040 --> 11:10.157
UDkt. Angelika Mihalik: Cha, ngaphambi
kokugoma. Yilokho ingane ethatha ekhaya nayo.

11:10.157 --> 11:13.810
Kodwa ngizokhuluma ngesibonelo esisodwa
esibaluleke kakhulu, umuthi wokugoma i-MMR .

11:13.810 --> 11:16.677
I-MMR iqukethe i-rubella, futhi iyasabalala.

11:16.677 --> 11:20.032
Imiyalelo yokusebenzisa ithi kuyingozi kwabesifazane abakhulelwe.

11:20.032 --> 11:24.618
Lesi yisibonelo esithile kakhulu. Asifakiwe kumshicilelo wolwazi.

11:24.618 --> 11:29.278
Udokotela wesikole ubeka izingane
ngokulandelana, kodwa akasho lutho kuzo.

11:29.278 --> 11:33.872
Konke sekunakekelwe manje njengoba
leli shidi lolwazi selinikezwe abazali.

11:33.872 --> 11:39.961
Izingane zimi ngomugqa, akababuza noma ngubani wazo:
Ingabe umama wakho ukhulelwe? Ingabe udadewenu ukhulelwe?

11:39.961 --> 11:42.196
Lena isibonelo esithile kakhulu.

11:42.196 --> 11:48.379
Kukhona icala elithile lokuphuka kokukhulelwa okulandela
ukugonywa komfowabo noma udadewabo womntwana ongakazalwa.

11:48.379 --> 11:51.147
Ngakho-ke yilona uhlangothi olumnyama, njengoba wena usho.

11:51.147 --> 11:53.296
Abantu abanakunikezwa ulwazi olwanele.

11:53.296 --> 11:59.653
Umlawuli: Ingabe umthetho
wase-Hungary uthi abazali kumele baziswe?

11:59.653 --> 12:03.449
UDkt Angelika Mihalik: Kunjalo. Umhleli:
Iyiphi leyo mthetho, futhi wamukelwa nini?

12:03.449 --> 12:06.290
UDkt. Angelika Mihalik: Lona uMthetho Wezempilo ka-1997.

12:06.290 --> 12:09.336
Umlawuli: Manje sesibhala u-2025? UDkt Angelika Mihalik: Kunjalo.

12:09.336 --> 12:15.203
Umlawuli: Sekuyiminyaka eminingi manje! Futhi akekho
owakubheka kusukela lapho? UDkt Angelika Mihalik: Cha.

12:15.203 --> 12:19.297
Umlawuli: Futhi zingaki izitozo
ezengeziwe ezilethelwe abantu kusukela ngo-1997?

12:19.297 --> 12:26.294
Nikoletta Kertész: kusukela ku-97, ngicabanga ukuthi
kungenzeka kunezinye eziyishumi. Impela kunezinye eziyishumi.

12:26.294 --> 12:29.270
Umlawuli: Ngakho-ke kunezokugoma eziyisibhozo
eziyisibonelelo okungukuthi kumele zenziwe.

12:29.270 --> 12:35.413
Kodwa umthetho weminyaka yama-1990
awuzange ubuyekezwe. Nikoletta Kertész: Kunjalo.

12:35.413 --> 12:39.844
IMIPHAKHASHE YOKUGOMA = UKUGOMA OKUPHOQELEKILE EZIKOLENI

12:39.844 --> 12:47.885
Nikoletta Kertész: Ukugoma kwezingane ezingakafundi esikoleni
ezineminyaka engu-0 kuya kwengu-6 kwenziwa ngendlela yokuthi

12:47.885 --> 12:55.201
abazali bathatha izingane zabo baye kudokotela wezingane
izikhathi eziyi-12, okusho ukuthi baye kudokotela wabo

12:55.201 --> 13:00.208
womndeni wezingane, owabanazisa kafushane futhi abagome lapho.

13:00.208 --> 13:03.872
Isinyathelo esilandelayo ukugoma esikoleni.

13:03.872 --> 13:08.040
Zibizwa ngokuthi imikhankaso yokugoma.

13:08.040 --> 13:10.886
Umlawuli: Iyini umkhankaso wokugoma?

13:10.886 --> 13:15.025
Nikoletta Kertész: Kungani lo
mqondo ubizwa kanjalo, umbuzo omuhle.

13:15.025 --> 13:22.616
Ngokuyisisekelo, kusho ukuthi esikoleni, izingane ekilasini
elithile ziqondiswa njengezimvu ziye kudokotela wesikole,

13:22.616 --> 13:26.706
kuqala ngazo zonke izingane zekilasi lesithupha, isibonelo.

13:26.706 --> 13:36.587
Ikilasi 6a esifundweni sokuqala, ikilasi 6b esifundweni sesibili,
ikilasi 6c esifundweni sesithathu. Bese kuba 7a, 7b, 7c.

13:36.587 --> 13:43.917
Futhi konke lokhu ngosuku olulodwa, njengomkhankaso
wokumaketha noma womkhankaso wezepolitiki noma wokukhangisa,

13:43.917 --> 13:48.764
ukuze bonke abafundi bathole le mjekelo ngesikhathi esisodwa.

13:48.764 --> 13:52.323
Yingakho futhi ebizwa ngokuthi umkhankaso wokugoma eHungary.

13:52.323 --> 13:55.712
Umlawuli: Ngakho-ke lokho kuyimpoqo.

13:55.712 --> 14:02.500
Nikoletta Kertész: Kuyimpoqo, yebo. Ngakho-ke kunezitozo
ezinikezwa odokotela bezingane kanye nezitozo zesikole

14:02.500 --> 14:06.595
ezihlelwe esikoleni ukuze zonke izingane zibe endaweni eyodwa.

14:06.595 --> 14:11.068
Lokho kwenza kube lula ukugonyela
wonke umuntu ngalolo suku, bese usuqedile.

14:11.068 --> 14:15.782
Abazali abadingi ukuthatha izingane zabo kudokotela
ngokwabo, futhi akudingeki ukuthi iziphathimandla zihlolisise

14:15.782 --> 14:20.338
kamuva ukuthi ubani osogonyiwe nokuthi ubani ongakagonywa.

14:20.338 --> 14:24.839
ISHIDI LOLWAZI NGOKUGOMA

14:24.839 --> 14:30.358
: Nikoletta Kertész: Wonke umuthi nomjovo
wokugoma kuza nemininingwane yomkhiqizo.

14:30.358 --> 14:38.152
Leli incwadi yezihluthulelo, elifakiwe
kuphakethe, alifani nelikhiqizwe ngumkhiqizi.

14:38.152 --> 14:47.153
Ngakho-ke, kunencwadi yemininingwane yephakheji
ekhiqizwa ngumkhiqizi, bese kukhona enye udokotela ayithola.

14:47.153 --> 14:54.905
Kukhona isincomo, okusho ulwazi olufushane olufanele kube lwanele
kubazali, bese kuba nesigaba esifushane kakhulu okucelwa

14:54.905 --> 15:02.356
abazali ukuba basayine, esisho kuphela, isibonelo,
ukuthi umjovo ungabangela umkhuhlane nokubomvu kwesikhumba.

15:02.356 --> 15:08.238
Ngezinye izikhathi ngibonile ukuthi babhala ukuthi kungabangela
ukuzizwa udidekile noma ukuhlanza. Kodwa lokho kunqabile kakhulu.

15:08.238 --> 15:11.791
Lezi izimpawu ze-anaphylaxis .

15:11.791 --> 15:15.165
Kodwa ngabona kuphela lolu lwazi oluncane.

15:15.165 --> 15:20.313
Ngakho-ke lolu lwazi esiluthola thina abazali;
abazali abaningi bangiqinisekisile ngalokhu.

15:20.313 --> 15:25.373
AMAKHULU EZINTSHUBULA EZINTSHA NGENXUBO YOKUSHAYWA
KWEMVUBEKELO NGEMVA KOKUGOMA, ISIBONELO I-UKRAINE

15:25.373 --> 15:30.224
Umlawuli: Ngakho... uma beqala lo mkhankaso wokugoma lapha, uma
begoma izingane eziningi kangaka, ngabe kuzoba khona okuthile

15:30.224 --> 15:33.523
okufana nokuchitheka komuthi wokugoma –
ngamanye amazwi, ngabe kuzoba nezifo eziningi

15:33.523 --> 15:36.465
ezintsha ngokushesha ngemuva kwalokhu kugonywa?

15:36.465 --> 15:38.670
UDkt. András Guseo: Ngokomgomo, lokho kungenzeka.

15:38.670 --> 15:45.490
Impilo inikeze isibonelo esivelele salokhu,
njengoba kwatholakala e-Ukraine ukuthi izinga

15:45.490 --> 15:49.876
lokugonywa kwe-measles laliphansi kuka-35%.

15:49.876 --> 15:59.142
I-WHO ne-UNICEF zibonile lokhu, futhi ukuze "basize" i-Ukraine
ekunqobeni lesi simo esibi kakhulu sokuthi abantu, ikakhulukazi

15:59.142 --> 16:05.688
izingane, bangakagcwalisi ukugoma kwabo
ngokuphelele, banikeze i-Ukraine imijovo yokugoma

16:05.688 --> 16:11.012
futhi benza umkhankaso wokugoma ngendlela efanayo.

16:12.801 --> 16:18.161
Umphumela: Ngesilinganiso sangaphambilini
sokumbozwa kokugoma esingu-35%, kwakukhona izifo

16:18.161 --> 16:22.019
ze-measles ezingama-60 kuya kwezingama-70 ngonyaka.

16:22.019 --> 16:24.518
Kodwa hhayi iminyaka eminingi manje.

16:24.518 --> 16:31.511
Ngemva kokuqala komkhankaso wokugoma, kwaba nokutheleleka
kwe-measles okungu-12,000 ezinyangeni ezimbili,

16:31.511 --> 16:39.513
okungu-9,000 kwalokhu kwadinga ukulaliswa esibhedlela
kanti okungu-1,600 kwalokhu kwaholela ku-measles enzima.

16:39.513 --> 16:47.480
Ngakho-ke lokhu kukhombisa lokho esasikhuluma ngakho
ngaphambilini, ukuthi abantu abagonyiwe bangasakaza lesi sifo.

16:47.480 --> 16:51.849
Ukuhlolwa kwamazinga e-antibodi
okulahlekile kanye ne-hyperimmunity

16:51.849 --> 16:57.835
UDkt. András Guseo: Ngakho-ke kwakungekho izifo ze-measles
e-Ukraine, kodwa lapho baqala ukugoma ngomuthi

16:57.835 --> 17:03.825
ogcwele amagciwane aphilayo, abantu abagonyiwe
basabalalisa lesi sifo kwaba nobhubhane osesabekayo.

17:03.825 --> 17:06.616
Ngakho-ke yinkinga enkulu kakhulu.

17:06.616 --> 17:12.948
Enye into wukuthi lemikhankaso yokugoma ayigcini ngokungabheki
ukuthi ngabe kukhona umuntu okhulelwe emndenini,

17:12.948 --> 17:18.867
kodwa futhi ayibheki ukuthi lowo ozogonywa
usenamabhomphuno okuvikela umzimba ku-mhlatshelo X.

17:18.867 --> 17:25.713
Ngamanye amazwi, inani elilinganisekayo
lama-antibodi, i-titre yama-antibodi.

17:25.713 --> 17:30.080
UDkt. András Guseo: Ngoba uma unomthamo
we-antibodi ophezulu ngokwanele, awudingi umuthi wokugoma.

17:30.080 --> 17:34.716
Yilokho okushiwo encwadini yemininingwane
yomkhiqizo. Yebo. Kodwa lokho akukaze kuphenywe.

17:34.716 --> 17:44.004
Futhi ezimweni eziningana ezazidinga ukungenelela kwezomthetho,
izinga lama-antibodi lalilinganiswa, futhi laliphezulu kakhulu.

17:44.004 --> 17:54.010
Uma usebenzisa umuthi wokugoma i-measles kulesi zinga eliphezulu
kakhulu, udala i-hyperimmunity, futhi okubi kwe-hyperimmunity

17:54.010 --> 17:58.783
wukuthi ikhuthaza ukukhula kwezifo ze-autoimmune.

17:58.783 --> 18:06.264
Futhi lapho uhlelo lokuzivikela komzimba lugcwele umthwalo,
okungukuthi luvuswa ngokweqile, luyadukiswa kalula kakhulu.

18:06.264 --> 18:13.210
Kokubili utheleleko lwe-measles kanye nomuthi wokugoma kuvuselela
umzimba ukuthi ukhiqize ama-antibodi alwa

18:13.210 --> 18:20.007
ne-myelin basic protein ebuchosheni, futhi kusukela
lapho umzimba usengesimo sokuzivikela komzimba.

18:20.007 --> 18:27.525
Lokho akusho ukuthi uzogula ngokushesha – kungaba ngemuva konyaka
owodwa, emibili, emihlanu, emishumi noma emishumi nanhlanu.

18:27.525 --> 18:35.140
Ngoba-ke, lapho uhlelo lokuzivikela komzimba luthola omunye
walezi zikhuthazi, noma ngabe ngomjovo wokugoma, olunye

18:35.140 --> 18:41.761
utheleleko lwe-virus, ezinye izici zangaphandle,
ukucindezeleka, njll., uhlelo lokuzivikela komzimba

18:41.761 --> 18:46.775
luqala ukuhlasela okuzenzakalelayo ohlelweni lwezinzwa.

18:46.775 --> 18:52.181
UMBOPHEZELEKILE WOMKHIQIZI, I-ANTENNA YE-ALUMINIYAMU

18:52.181 --> 19:00.880
UDkt. András Guseo: Kusukela ekudlulisweni koMthetho ka-1986,
akukho mthwalo womkhiqizi wokuhlola umuthi wokugoma ngokwanele.

19:00.880 --> 19:06.721
Ucwaningo olungakhethi, olungabonakali kabili, olulawulwa
nge-placebo, ucwaningo olwenziwa ezikhungweni eziningi, oluthatha

19:06.721 --> 19:11.755
iminyaka emibili, njengoba empeleni kudingeka kuwo
wonke amakhambi kulo mkhakha, akukaze kwenziwe emithini

19:11.755 --> 19:14.870
yokugoma. Akukaze kwenziwe ngisho nakugoma okukodwa.

19:14.870 --> 19:17.909
Awudingi ukubheka kude ukuze uthole izibonelo.

19:17.909 --> 19:21.310
Isibonelo esihle kakhulu yisifo
esisha esisabalele emhlabeni jikelele.

19:21.310 --> 19:27.309
Umuthi wokugoma owawusetshenziswa watholakala ezinyangeni
ezimbalwa nje emva kokuqhuma kokutheleleka kwegciwane, kanti

19:27.309 --> 19:31.936
ngokujwayelekile kuthatha iminyaka emihlanu
kuya kweyi-eight ukuhlola umuthi wokugoma ukuze

19:31.936 --> 19:35.464
kubonakale ukuthi usebenza ngempela yini noma cha.

19:35.464 --> 19:40.966
Lena into eyodwa. Okunye ukuthi abazange
benze ucwaningo lwe-placebo, ngakho-ke abazange

19:40.966 --> 19:44.259
baqhathanise umphumela nomuthi ongasebenzi.

19:44.259 --> 19:50.360
Abakakwenzi lokho kunoma iyiphi imijovo yokugoma,
ngakho-ke asazi ukuthi imijovo yokugoma isebenza kangakanani.

19:50.360 --> 19:54.949
Siyazi ukuthi kunezinkinga, ikakhulukazi
lapho kunikezwa umjovo wokugoma ohlanganisiwe .

19:54.949 --> 20:01.018
Kunezibonelo eziningi zokuthi ingane
eneminyaka ezinyangeni ezimbili, ezintathu noma ezine

20:01.018 --> 20:05.620
ithola imijovo eyisithupha ngasikhathi sinye.

20:11.336 --> 20:17.258
Futhi lokho akubandakanyi zonke izitozo zokugoma ezivikela kuzo
zonke izinhlobo zamagciwane ezifakiwe kulesi sigomelo esiningi,

20:17.258 --> 20:21.129
ngoba lezi zitozo eziyisithupha zigxile
ekulweni nezinhlobo zamagciwane ezingaphezu

20:21.129 --> 20:23.875
kweziyishumi noma ezingaphezu kweziyishumi nambili.

20:23.875 --> 20:28.336
Nokho, uhlelo lokuzivikela komzimba
lomntwana onenyanga ezimbili alukakakhuli.

20:28.336 --> 20:33.161
Kuncike ekumelaneni komama nezifo.
Futhi lokhu kumelana nezifo kubuthakathaka.

20:33.161 --> 20:36.700
Manje uhlelo lokuzivikela komzimba womntwana luqala ukuthuthuka.

20:36.700 --> 20:42.320
Futhi siyiphusha ngesikhuthazo
esikhulu kangaka. Kuyamangalisa nje.

20:47.341 --> 20:54.422
Inkinga enye, enkulu kakhulu, wukuthi
ubuchopho balo mntwana abusakathuthuki; busathuthuka.

20:54.422 --> 20:58.360
Futhi ebuchosheni kunesithiyo
esivikela, okuthiwa isithiyo segazi nobuchopho.

20:58.360 --> 21:03.216
Ngakho-ke, okungena egazini akwazi ukungena ngqo ebuchosheni.

21:03.216 --> 21:07.400
Nokho, lesi sivikelo sokuvikela asikakhiqizwa ezinganeni.

21:07.400 --> 21:14.520
Lokho okunikezwa ingane futhi kungena egazini,
ngaleyo ndlela kungena ebuchosheni kungavikelwanga.

21:21.414 --> 21:25.777
Inkinga ukuthi imijovo yokugoma iyizikhuthazi
zokuzivikela komzimba ezibuthakathaka kakhulu.

21:25.777 --> 21:31.489
Ukuze ngempela bakhuthaze uhlelo lokuzivikela
komzimba, kufanele kwengezwe ama-adjuvants , okubangela

21:31.489 --> 21:34.552
ukuthi uhlelo lokuzivikela komzimba luqale ukusebenza.

21:34.552 --> 21:39.840
Futhi lo msizi emajabini yi-aluminium.

21:41.909 --> 21:45.735
Umlawuli: Bengicabanga ukuthi lokho
kuhlanganiswe kuzo zonke izitozo?

21:45.735 --> 21:50.765
UDkt. András Guseo: Imijovo yayivame
ukuba ne-mercury, kodwa ngenhlanhla yavinjwa.

21:50.765 --> 21:57.442
Kodwa kusekhona ezinye; umuthi
wokugoma i-hepatitis B usaqukethe i-mercury.

21:57.442 --> 22:01.185
Umjovo wokugoma umkhuhlane ungase usenayo i-mercury.

22:01.185 --> 22:05.568
Futhi leli aluminium lingena ebuchosheni ngokulingana.

22:05.568 --> 22:13.100
Futhi i-aluminium ivuswa kumaseli omsipha ngenxa
yokukhishwa kukagesi kwe-Wi-Fi noma kwefoni ephathekayo.

22:26.274 --> 22:29.095
Kuyoba ngumamukeli wabo, i-antenna yabo.

22:29.095 --> 22:34.067
Futhi lokho kudala umphumela
wogesi-magnethi omangalisayo ebuchosheni.

22:34.067 --> 22:39.767
Amaseli omsipha ebuchosheni nawo akhiqiza amagagasi
kagesi-magnethi, futhi wonke amaseli omzimba wami

22:39.767 --> 22:43.143
azwa la magagasi, ahlinzeka amaseli ami ngamandla.

22:43.143 --> 22:48.623
Uma manje ngibeka lo mzimba ensimini kagesi-magnetiki futhi
ngiwubeke ekuchayekeni ku-Wi-Fi – 50 Hz –

22:48.623 --> 22:54.434
nakwezinye izigxivizo zomsakazo weselula, khona-ke lezi
zithinta umsebenzi wami wangaphakathi kagesi-magnetiki.

22:54.434 --> 22:59.495
Futhi uma ngine-antenna ebuchosheni bami, lokho
kuzoba nomthelela omkhulu kakhulu ohlelweni

22:59.495 --> 23:03.943
lwami oluyinhloko lokulawula, umsebenzi walo weseli.

23:07.026 --> 23:12.434
HUNGARY – AKEKHO ONESIBOPHO NGOMONAKALO WEMJEKELO

23:12.434 --> 23:18.470
UDkt. Angelika Mihalik: E-Hungary, umthetho ubhalwe
ngendlela yokuthi akekho umkhiqizi, udokotela noma umbuso

23:18.470 --> 23:24.797
onecala nganoma yiluphi umonakalo obangelwa umuthi wokugoma.

23:24.797 --> 23:32.580
Umphumela walokhu wukuthi uma kungekho
izijeziso, akekho ozolandela imithetho.

23:34.644 --> 23:39.183
Lena yimithetho yemvelo!

23:39.183 --> 23:47.114
Njengoba kungekho udokotela, umbuso noma umkhiqizi
onecala eHungary, udokotela akagcwalisi isibopho

23:47.114 --> 23:52.965
sakhe sokwazisa isiguli ngemiphumela yesitofu sokugoma.

23:52.965 --> 23:58.078
Akasebenzi ezingeni elidingekayo
ngoba akakafundi ukuthi enzeni kanjalo.

23:58.078 --> 24:04.100
Ngakho-ke silwela labo abathintekile abasiza
ngoba kumele badlule ochungechungeni lokuhlupheka.

24:04.100 --> 24:09.276
Ngaphezu kwalokho, akekho ongabekwa
icala, ngakho siqhubeka sihlulwa kaningi.

24:09.276 --> 24:16.851
Kodwa siyamelana, izimangalo zethu ziyaqhubeka, futhi kumele
siqale kabusha kaningi ukuze sikhulule abantu ekugonyweni.

24:16.851 --> 24:20.962
ISINQUMO SOKUZIKHETHA SOKUGOMA

24:20.962 --> 24:24.036
UDkt. Angelika Mihalik: Ngakho-ke
kungaba kuhle uma izinto ezimbili zenzeka:

24:24.036 --> 24:29.552
Okokuqala, lokho i-United States of America ekulwela khona,
nalokho okuphathwa kukaKennedy, okungukuthi

24:29.552 --> 24:34.895
ukuphathwa kukaTrump, ekulwela khona, kuwukubeka
umkhawulo kulokhu kungathembeki kwabakhiqizi.

24:34.895 --> 24:42.664
Lokhu kufanele futhi kufezeke eHungary ukuze labo abaphethe
umthwalo wemfanelo bangasakwazi ukugwema ukubhekana nemiphumela.

24:42.664 --> 24:45.594
Futhi udokotela naye kufanele abhekelwe icala.

24:45.594 --> 24:54.469
Ngoba bazokhuthazeka kuphela ukufundisa abantu ngezingozi
zokugoma uma bengabekwa icala ngokulimala abakubangelayo.

24:54.469 --> 25:01.854
Futhi okunye ukuthi ngokushesha nje lapho lo mthetho ususwa –
lapho kungekho udokotela noma umbuso onomthwalo wemfanelo

25:01.854 --> 25:09.547
ngokulimala okubangelwa ukugonywa – ulwazi mayelana nemiphumela
engemihle yokugonywa luzodluliselwa nabaguli nabazali.

25:09.547 --> 25:14.447
Ngaphezu kwalokho, uma ukugonywa bekungokuzithandela,
bekungeke sidinge ukudlula kuleli zinga lobunzima, lapho

25:14.447 --> 25:17.948
empeleni silwa ukuze sivikele izimpilo zezingane zethu.

25:17.948 --> 25:24.302
Umlawuli: Kulungile, udokotela kumele afunge
ukuthi uzokwelapha noma akakwenzi umonakalo.

25:26.259 --> 25:29.520
Hhayi-ke, ake sihlolisise lokhu kancane:

25:29.520 --> 25:36.298
Ngakho-ke uma udokotela efunga isifungo ngalokhu, kodwa-ke hhayi
kuphela ehluleka ukudlulisa ulwazi mayelana nokugoma, kodwa futhi

25:36.298 --> 25:41.980
ehluleka ukwenza izivivinyo ngaphambi kwalokho ukuze
athole ukuthi ingabe lo mntwana uzogula kamuva noma cha,

25:41.980 --> 25:46.960
khona-ke usefungile isifungo sakhe ngokungenamsebenzi.

25:46.960 --> 25:51.270
Empeleni, waphula isifungo sakhe.

25:51.270 --> 25:54.263
UDkt. Angelika Mihalik: Asinayo nje
eyodwa yalezi zimo – sinazo eziningana!

25:54.263 --> 25:58.135
Akuyona nje isimangalo. Siyamangalela odokotela ngokukhethekile.

25:58.135 --> 26:03.190
Ngoba, noma kungasebenzi ngale ndlela, kuwumthetho eHungary:

26:03.190 --> 26:07.845
Uma udokotela ebhala ukuthi ingane ayikwazi
ukugonywa ngenxa yezizathu zezempilo,

26:07.845 --> 26:11.983
iziphathimandla kufanele ziyisuse ekufunweni kokugonywa.

26:11.983 --> 26:19.495
Sinezimo lapho odokotela ababili nodokotela
abane babhale ukuthi ingane ayikwazi ukugonywa.

26:19.495 --> 26:25.174
Abazali bathatha lokhu baya eziphathimandla,
iziphathimandla zibeka umeluleki wokugoma okubizwa kanjalo –

26:25.174 --> 26:29.630
okuyisikhungo eHungary – ongakaze ambone ingane ngaphambili.

26:29.630 --> 26:37.026
Odokotela ababili abelapha, noma-ke odokotela abane abelapha
ngempela lo mntwana, abanye babo iminyaka

26:37.026 --> 26:47.083
eyisishiyagalombili, abanye iminyaka emine, futhi babhala
kumakhasi ambalwa ukuthi lo mntwana angafa ngenxa yokugoma.

26:48.958 --> 26:57.107
Umeluleki wokugoma akabheki ngisho nengane, ufunda
nje okutholakele – ngikhuluma ngezimo ezithile –

26:57.107 --> 27:02.969
bese ebhala ngemigqa emine ukuthi ingane ingagonywa.

27:05.824 --> 27:08.480
Umlawuli: Futhi laba bangodokotela?

27:08.480 --> 27:13.800
UDkt Angelika Mihalik: Odokotela,
odokotela, odokotela abaqeqeshiwe ngokukhethekile.

27:13.800 --> 27:21.362
Mayelana nombuzo omunye: Yebo, siphinde simangalela
odokotela abangakayikhiphi izixolelo zokungagonywa

27:21.362 --> 27:27.204
kwabantwana abafanele ngempela ukukhululwa kulomgonyo.

27:27.204 --> 27:32.348
Futhi udokotela wabhala phansi.
Sinezikhalazo eziningana ezinjalo.

27:32.348 --> 27:38.446
Futhi odokotela abaningi abahlukene babhala ukuthi uma
kukhulunywa ngemijovo eyimpoqo, abacabangi ngenhlalakahle

27:38.446 --> 27:43.401
yengane, kodwa kunalokho bacabangela
intshisekelo yomphakathi, futhi le ngane kumele ithole

27:43.401 --> 27:48.236
imijovo ukuze kufezeke ukumelana komphakathi.

27:48.236 --> 27:51.069
Umlawuli: Futhi-ke akubalulekile ukuthi ingane inani.

27:51.069 --> 27:55.822
UDkt Angelika Mihalik: Lokhu nakho kwenziwa lapho kuneingozi
enkulu kakhulu yokuthi ingane ife ngenxa yokugonywa lokhu.

27:55.822 --> 27:59.824
Futhi sizofaka lokhu esitatimendeni
sokumangalela. Sinezimangalo eziningana ezinjalo.

27:59.824 --> 28:05.391
UKUNYUKA KWENANI LEZINGANE EZINE-AUTISIMU

28:05.391 --> 28:10.148
UDkt. András Guseo: I-CDC ishicilele idatha
emangazayo ekhombisa ukuthi izingane

28:10.148 --> 28:14.740
ezisanda kuzalwa ezingaki e-USA ezizoba ne-autismu.

28:18.211 --> 28:23.781
Ngo-2020, inani lalingu-158.

28:23.781 --> 28:29.784
Uma sibuyela emuva eminyakeni eyishumi
nanhlanu, inani lalingelilodwa kwabangu-10 000.

28:29.784 --> 28:33.280
Umlawuli: Ingabe kungu-158 kwezingu-10,000?

28:33.280 --> 28:38.662
UDkt. András Guseo: Cha, ingane eyodwa
kwabangu-158 abazalwa izoba ne-autism.

28:38.662 --> 28:43.224
Futhi eminyakeni edlule, inani elalibhalwe njengereferensi laya
lihlala lincane kancane, kanti ngonyaka

28:43.224 --> 28:48.755
odlule kwaba nengane eyodwa ene-autismu
phakathi kokuzalwa kwabantu abayisishiyagalolunye.

28:50.410 --> 28:54.453
Uhlelo lwezibalo lwehla kakhulu – okusho
ukuthi izingane ezingezona ezine-autism sezincane

28:54.453 --> 28:57.701
kakhulu phakathi kwezingane ezisanda kuzalwa.

28:57.701 --> 29:02.598
Futhi uma ngiqinisile, isisekelo
sizofinyelelwa eminyakeni emibili.

29:02.598 --> 29:09.527
Lokhu kusho ukuthi wonke umntwana
ozalelwe eMelika angaba ne-autismu.

29:09.527 --> 29:14.656
UDkt. András Guseo: Lokho kubi
nje. Ngakubuka ekhaya, ezweni lethu.

29:14.656 --> 29:20.373
Futhi ngithanda ukukubonisa idatha yakamuva kulesi shadi.

29:20.373 --> 29:27.084
Ibonisa inani lezingane ezine-autism ezineminyaka
engu-2 kuya kwengu-18 ezibikiwe yizikole kuzwelonke

29:27.084 --> 29:32.372
ekupheleni kukaSepthemba kusukela ngo-2018 kuya ku-2024.

29:34.006 --> 29:42.435
Futhi kubonisa ukuthi ukunyuka kubaluleke
kakhulu, kufinyelela ku-121% eminyakeni eyisikhombisa.

29:44.286 --> 29:52.474
Lokhu kusho ukuthi inani lezingane
ezine-autism ezikoleni liyanda cishe ngo-17% ngonyaka.

29:54.465 --> 30:00.857
Nikoletta Kertész: Kwathi-ke kwethulwa umjovo wokugoma
i-chickenpox, nomjovo wokugoma i-pneumococcal, eyayivikela

30:00.857 --> 30:08.394
ezinhlotsheni eziyi-13 ezahlukene zama-pneumococcal – manje
sekukhona izinhlobo eziyi-20. Futhi le nqubo iyaqhubeka ikhula.

30:08.394 --> 30:17.765
Manje sicela ngempela ukuthi kungenzeka kanjani ukuthi
kube nezingane ezingakakwazi ukukhuluma ngeminyaka emithathu.

30:17.765 --> 30:23.794
Ngakho-ke kungaba kanjani ukuthi izingane eziningi zingene
esikoleni sabantwana abancane zineminyaka emithathu ngaphandle

30:23.794 --> 30:27.155
kokukwazi ukukhuluma noma ukusebenzisa indlu yangasese?

30:27.155 --> 30:31.601
Futhi lezi zingane zisifika kithi
ngobuningi kulo lonke izwe – hhayi kithi kuphela.

30:31.601 --> 30:35.925
Bazobekwa ezindleleni zokweseka ezikhona.

30:35.925 --> 30:42.998
Hhayi-ke, akukho lizwe emhlabeni lapho kunezikhungo
zokweseka ezizimele, izikhungo zokwelapha ezizimele kanye

30:42.998 --> 30:47.033
nothisha bezidingo ezikhethekile abaningi kunaseHungary.

30:47.033 --> 30:53.035
Lokhu kukhombisa isidingo esikhulu, futhi asisakwazi ukwenza
izikhathi zokubhuka – akukho kulezi zikhungo okusakwazi

30:53.035 --> 30:56.644
ukwenza ezinye izikhathi zokubhuka. Kunezicelo eziningi kakhulu.

30:56.644 --> 31:01.263
Kuyisifo esisabalele, hhayi kuphela ngenani lezingane
ezine-autismu, kodwa futhi ngoba

31:01.263 --> 31:08.158
ukuziphatha kwalezi zingane kuhlukile kakhulu
ekuziphatheni okunempilo. Lokhu sekungasenqatshwa.

31:08.158 --> 31:12.349
UDkt. Angelika Mihalik: Yingakho sihlale simemezela
ukuthi izimemezelo zenkantolo zivulekile

31:12.349 --> 31:15.780
emphakathini, ukuze abantu bakwazi ukuya ezimemezelo zenkantolo.

31:15.780 --> 31:19.936
Besihlale simema abantu uma iklayenti livuma.

31:19.936 --> 31:28.279
Uthisha wesikole samabanga aphezulu wake wabamba iqhaza kuleli
cala lenkantolo ngoba wabona ukuthi kwabantwana abangu-47

31:28.279 --> 31:34.536
ababebambe ukuhlolwa kokungena esikoleni
samabanga aphezulu, abangu-20 babo babe nezidingo

31:34.536 --> 31:38.972
ezikhethekile zemfundo – iningi labo laline-autism.

31:38.972 --> 31:46.555
Akuzange kube thina, kodwa kwaba yinhlangano ehlukile eyabuza
Amazwe Angamalungu e-European Union – amazwe lapho ukugoma

31:46.555 --> 31:53.288
kungaphoqelekile – ukuthi kungani ukugoma kungaphoqelekile.

31:53.288 --> 32:02.658
Futhi baphendula mayelana nezinsizakalo esasivele
sizazi, okungukuthi azihambisani nomthethosisekelo.

32:06.413 --> 32:12.625
Isizathu sokuthi ukugonywa okuphoqelekile kungavumelani
nomthethosisekelo – futhi kungavumelani nomthethosisekelo

32:12.625 --> 32:17.018
yonke indawo emhlabeni – ukuthi ungafa ngenxa yokugonywa.

32:17.018 --> 32:20.964
Lokho kuyiqiniso. Akunakuphikwa.

32:20.964 --> 32:30.203
Ungafa ngenxa yethebhulethi ye-aspirini; ungahlaselwa
i-anaphylaxis nganoma yini. Ngakho-ke ungafa ngenxa yayo.

32:30.203 --> 32:37.324
Akumelwe ngokomthethosisekelo ukubhalela umuthi ongakubulala.

32:37.324 --> 32:40.946
Kwephula ilungelo lokuphila.

32:43.160 --> 32:48.206
Ngakolunye uhlangothi, abantu abazi lutho ngakho
ngoba kuthengiswa njengomsebenzi ophoqelekile futhi

32:48.206 --> 32:54.050
imijovo ingaba yinhle kuphela futhi awukwazi ukufa ngayo.

32:54.050 --> 33:02.695
Ngaphezu kokushintsha komthetho, kumele futhi
kube nomkhankaso wokwazisa ukuze kwaziswe abantu.

33:04.764 --> 33:14.005
Ukugonywa okuphoqelekile kumele kususwe futhi
abantu kumele baziswe ngezinzuzo, izingozi, ubungozi,

33:14.005 --> 33:20.476
njll. bokugonywa – odokotela, imidiya nohulumeni.

33:20.476 --> 33:29.650
UDkt. András Guseo: Futhi-ke, uma ubheka namuhla, i-CDC,
esiyishilo kaningi, i-US Centre for Disease Control, okungukuthi

33:29.650 --> 33:35.278
igunya laseMelika kwezokutheleleka, nayo iyisabalalisi yamajovo.

33:35.278 --> 33:41.303
Ngakho-ke inobudlelwano obuqondile nabakhiqizi bemijovo
yokugoma, futhi kusezinsizakalweni zabo ukuletha emakethe

33:41.303 --> 33:45.196
imijovo yokugoma eminingi ngangokunokwenzeka. Lokho kucacile.

33:45.196 --> 33:52.498
Inkinga enkulu wukuthi ngesikhathi ngiqala umsebenzi wami
eminyakeni engu-60 edlule futhi ngenza ukuhlolwa kwami

33:52.498 --> 34:00.144
kobungcweti kwe-neurology ne-psychiatry, umqondo
wokuzivikela komzimba wawukhona, kodwa wawungahlangene nezifo.

34:00.144 --> 34:04.321
Angikaze ngizwe nge-autism, futhi asizange sifunde lutho ngayo.

34:04.321 --> 34:07.455
Namuhla, izinhlobo zombili zezifo ziyanda.

34:07.455 --> 34:13.796
Hhayi-ke, lapha ungabona ukwanda, futhi
sesingakhuluma ngempandemikhi namuhla, ngoba akukho mndeni

34:13.796 --> 34:17.582
ongenayo isifo sokuzivikela komzimba phakathi kwabo.

34:17.582 --> 34:25.789
Akukho umndeni ongenalo ingane ene-autism noma
ingane enezinkinga zokuziphatha ehlala eduze kwabo.

34:27.356 --> 34:32.978
Uhlelo oluyinhloko aluvumeli noma yikuphi ukuphikisana

34:32.978 --> 34:38.846
UDkt. András Guseo: Iphuzu elilodwa elibaluleke kakhulu engifuna
ukulenza wukuthi akukho ucwaningo olusemthethweni mayelana

34:38.846 --> 34:43.161
nokugoma olubhekana nemiphumela yesikhathi eside yokugoma.

34:45.800 --> 34:51.708
Kwenzekani kubantu abagonyiwe emva kweminyaka
eyishumi, engamashumi amabili noma engamashumi amathathu?

34:53.241 --> 35:02.394
E-United States, kunocwaningo olubizwa nge-VAERS ,
oluhlolisise abantu abangama-35 000 abagonyiwe nabangagonywanga.

35:02.394 --> 35:08.040
Kwavela ukuthi labo abebegonyelwe babegula kakhulu, banezinye
izifo eziqinisekisiwe, baya kudokotela

35:08.040 --> 35:14.622
kaningi kunalabo abangagonyelwanga, kanti labo
abangagonyelwanga babe sempilweni engcono.

35:20.036 --> 35:29.596
Kodwa abantu abafuni ukukhuluma ngakho, yingakho empeleni
kungekho datha ngakho, futhi yilona inkinga enkulu kunazo zonke:

35:29.596 --> 35:36.231
Isayensi namuhla inamandla okulawula izincwadi
zesayensi kangangokuthi uma umuntu efuna ukubhala

35:36.231 --> 35:41.739
okungahambisani nombono ojwayelekile, ngeke kushicilelwe.

35:47.382 --> 35:54.001
UDkt. Angelika Mihalik: Futhi okunye okubaluleke kakhulu
okwashiwo ngu-András, ngoba kukhona odokotela, nakuba bebanqabile

35:54.001 --> 35:59.260
kakhulu, abanesibindi sokubhala ukuthi ingane ayinakugonywa.

35:59.260 --> 36:07.664
Futhi inkonzo yezempilo yomphakathi ithatha
izinyathelo zomthetho ngalaba madokotela ngoba babhale lokho.

36:07.664 --> 36:10.384
Impela, akubekwa kanjalo.

36:10.384 --> 36:16.678
Abanye odokotela abathintekayo bathola nje
ucingo olubatshela ukuthi bangaphindi benze lokhu.

36:16.678 --> 36:24.504
Ngokumelene nabanye, izinqubo
ezisemthethweni ziqalwa ngezizathu ezahlukene.

36:24.504 --> 36:33.272
Futhi ukuze abantu bazi imithetho: uma iziphathimandla zezempilo
zithola ukwephulwa – futhi lokhu kusebenza nakubantu ngabanye

36:33.272 --> 36:40.509
ngisho nakubazali abangavumeli izingane zabo zithole imijovo
yokugoma – bangahlawuliswa phakathi kuka-30

36:40.509 --> 36:48.132
000 no-5 000 000 ama-forinti , futhi lokhu
kungaphindwa kaningi ngokwephulwa ngakunye.

36:49.833 --> 36:58.952
Ngakho-ke odokotela abaningi bangalindela iziphindiselo
ngisho noma bevuma noma bebika umphumela ongathandeki ngomlomo.

37:00.838 --> 37:05.098
Umlawuli: Ingabe lokho kuzoshintsha? Ingabe
lokho esikuxoxa ngakho kuzoshintsha? Usebenze

37:05.098 --> 37:08.889
kulo msebenzi iminyaka eminingi manje, akunjalo?

37:08.889 --> 37:12.701
UDkt. András Guseo: Sithemba ukuthi
okuthile kuzoshintsha. Sesizamile.

37:12.701 --> 37:20.422
Cishe izinyanga eziyisithupha ezedlule, samema abamele
abahamba phambili kulo mkhakha emhlanganweni ukuze sixoxe

37:20.422 --> 37:25.065
ngalolu daba, sizwe imibono yabo futhi sikhombise eyethu.

37:25.065 --> 37:27.180
Kodwa kwakufana nesivalo sensimbi:

37:27.180 --> 37:33.647
Akekho owafika, kwathi kamuva emhlanganweni
wabezindaba esasiwumemele amalungu ezabezindaba

37:33.647 --> 37:37.457
angama-40, kwalandela inkantolo yensimbi efanayo.

37:37.457 --> 37:40.943
Ngakho-ke akukho ingxoxo.

37:40.943 --> 37:45.099
Ngakho-ke, kungenzeka kanjani ukuthi kube nokushintsha?

37:45.099 --> 37:50.398
UDkt. Angelika Mihalik: Hhayi-ke,
u-András uthe akekho owamukelayo izimemo.

37:52.816 --> 37:59.819
Baphoqa ukugoma okubalulekile futhi... I-Hungary
ngempela iyona kuphela izwe emhlabeni lapho kukhona

37:59.819 --> 38:06.353
lesi saba sokwesabisa sokugoma. Ngikuhlolile lokhu.

38:06.353 --> 38:11.642
Kodwa ingane eyodwa kuphela esifundeni esincane ithole usizo.

38:11.642 --> 38:18.703
Siyalwa, futhi sesifike esigabeni lapho enkantolo, ekuhlolweni
kwecala, ngemva kokulahlekelwa yicala, sizizwa

38:18.703 --> 38:25.627
sengathi siyalahlekelwa yizo zonke izicelo zethu.
Naphezu kobufakazi esinabo bokweseka icala lethu.

38:25.627 --> 38:33.543
Futhi ijaji, esesizwa ukuzisola, ithi akukho nkinga,
singaphinda sifake isicelo sokukhululwa ekugonyweni.

38:33.543 --> 38:35.683
Futhi konke kuqala kabusha.

38:35.683 --> 38:38.316
Lokhu akuyona nje imvo yomahluleli oyedwa, kodwa yeziningana.

38:38.316 --> 38:41.826
Ngakho-ke siqala izinqubo kaningi kaningi, kaningi kaningi.

38:41.826 --> 38:46.740
Ezinye izingane zigcinwa ziphila ngale ndlela.

38:46.740 --> 38:51.452
Uhlelo lonke lwezomthetho lwakhiwe
ngendlela yokuthi empeleni kwadingeka sakhe

38:51.452 --> 38:55.284
isikhala somthetho – luhlobo lomshini oqhubekayo.

38:55.284 --> 39:00.567
Uma singakwazi ukukhulula ingane
ekugonyweni, sifuna okungenani ukuqhubeka nenqubo

39:00.567 --> 39:03.824
yokukhulula isikhathi eside ngangokunokwenzeka.

39:03.824 --> 39:10.608
Ngoba inqobo nje uma lokhu kuqhubeka, abakwazi
ukusinika isijeziso noma ukuthatha ingane bayoyigonyela.

39:10.608 --> 39:13.839
Yingakho siqhubeka siphinda.

39:16.919 --> 39:22.666
Futhi kukhona okunye okubalulekile okufanele kusho
mayelana nezinyathelo ezithathwe ngokumelene nathi.

39:22.666 --> 39:26.064
Singabameli abathathu abasebenza kulezi zindaba.

39:26.064 --> 39:33.248
Futhi thina sonke esithathu sibizwa ngokuthi abaphikisi
bemijovo yokugoma futhi kuthiwa siyingozi emphakathini.

39:33.248 --> 39:39.238
Basisungula izinqubo zokuziphatha ngokumelene nathi – futhi
uma ngenxa yalokho silahlekelwa ubulungu bethu eNhlanganweni

39:39.238 --> 39:42.968
Yabameli, ngeke sibe sesivunyelwe ukusebenza njengabameli.

39:42.968 --> 39:45.761
Omunye wozakwethu wakhululwa kulesi simangalo.

39:45.761 --> 39:52.448
Kusamele izinqubo zokuziphatha ngokumelene nami ngoba
ngingumuntu ophikisa ukugoma futhi onobungozi emphakathini.

39:52.448 --> 39:58.471
Futhi izinqubo zokuziphatha nazo seziyaqhubeka
ngokumelene nomunye osebenza naye. Ngakho-ke...

39:58.471 --> 40:03.742
Umlawuli: Lapho ngikhuluma ngezihloko ezinjalo
kumavidiyo ami, ngihlala ngithi awudingi ukungikholwa.

40:03.742 --> 40:07.546
Ngithi: bheka bese wenza iziphetho zakho.

40:07.546 --> 40:09.652
Lena umbuzo wolwazi.

40:09.652 --> 40:16.550
Futhi ngolwazi oluningi kangaka, njengamanje
kulesi sixoxo, abantu bangaqala ku-inthanethi.

40:18.524 --> 40:19.668
Umlawuli: Ngiyabonga kakhulu!
