Lohateny kely
Tsy misy fikarohana mampiseho fa ny vehivavy bevohoka tsy voa vaksiny dia maty tamin'ny tazomoka,
ary tsy maty koa ny raibe marary na ny zazakely.
Ireto dia fikarohana sandoka, izay iantefan'ny RKI ary na dia ny Fitsarana Federaly momba ny
Lalàmpanorenana aza ankehitriny, fikarohana sandoka!
Fa tiako fotsiny ny hilaza fa sandoka aza ny vaksiny amin'ny tazomoka kely.
Ary mitovy ihany koa izany amin'ny vaksiny amin'ny tazomoka.
Tsy ara-drariny ity lalàna ity. Mifanohitra mazava izy.
Manompo ny indostrian'ny fanafody irery ihany izy, ary hasehoko izany.
Heveriko fa tena miely patrana ny kolikoly sy ny fiankinan-dohan'ny
rafi-pitsarana, ary tena manahy mafy aho momba izany.
Tsy azonao ampiharina amin'ity fomba ity ity lalàna ity. Mazava fa tsy ara-drariny izany.
Ny tazomoka dia ohatra tsara indrindra amin'ny fandaharan'asa fanaovam-vaksiny manontolo.
Ary ankehitriny dia tsy mino fanaovam-vaksiny intsony aho.
Notsambikinina ny Lalànan'ny Fanafody ary ankehitriny dia ampandringanana.
Ary tsy tranga mitokana amin'ny coronavirus sy ny tazomoka ity.
Ary tsy tranga mitokana ity momba ny coronavirus sy ny tazomoka.
Te hanome vaksiny ho an'ny olona rehetra manerantany imbetsaka isan-taona izy ireo, mba hiarovana amin'ny
karazana aretina rehetra izay lazain'izy ireo fa mahafaty.
Izany no drafitra, ary tsy maintsy ajanontsika izany.
Anio, miresaka amin'ny mpisolovava manam-pahaizana momba ny fifanarahana momba ny valan'aretina ao amin'ny OMS sy ny
fitsipika iraisam-pirenena momba ny fahasalamana i Kla.TV.
Izy dia mpisolovava manam-pahaizana manokana momba ny lalàna ara-pitsaboana sy ara-pahasalamana, ary raisinay soa izy anio
mba hiresaka momba ny lohahevitra hoe "vaksinin'ny tazomoka".
Beate Bahner, misaotra anao nandany fotoana namaly ny fanontanianay androany.
Faly aho hiresaka aminao momba lohahevitra iray izay mety ho toa mankaleo, nefa mety ho fototra
iankinan'ny valan'aretina sy ny fanaovana vaksiny.
Any Alemaina, efa taona maro izao no nampanery indray ny fanaovana vaksiny amin'ny tazomoka.
Amin'ny maha-mpisolovava anao, inona ny hevitrao momba ity fanaovana vaksiny tsy maintsy atao amin'ny tazomoka ity,
na inona avy ireo antony manohitra izany araka ny hevitrao?
Eny, teraka tamin'ny taona 1966 aho.
Koa dia nanaovana vaksiny ahy hiarovana amin'ny kôkôro, izay mazava ho azy fa manaiky ianao rehefa 8 na 10 taona,
satria voatsindry amin'ny tsindrona any an-tsekoly ianao.
Nofongorana tamin'ny taona 1976 ny fanaovana vaksiny tsy maintsy atao ho an'ny tazomoka kely,
taorian'ny mihoatra ny 100 taona nanaovana izany.
Ary nitombo aho tsy nanao vaksiny voatery satria avy any Alemaina Andrefana aho fa tsy avy any Alemaina Atsinanana.
Tany Alemaina Atsinanana kosa dia hafa ny toe-draharaha.
Nisy fanaovana vaksiny tsy maintsy atao talohan'ny fampiraisana, ary tany dia nodinihina tamin'ny fomba hentitra izany.
Koa, tsy nangatahana akory, dia voatsindrona fotsiny ny olona.
Saingy hafa ny fiainako – ary tamin'ny taona 2021 dia nasaina nanao fitoriana ara-dalàm-panorenana aho
hanoherana ity fepetra takiana amin'ny fanaovana vaksiny amin'ny tazomoka ity, izay nipoitra tampoka.
Tamin'ny Febroary 2020 no nanapahana izany, sa tsy izany?
Tsaroantsika fa nisy zava-nitranga maro tamin'ny taona 2020, ary nanomboka nanan-kery tamin'ny Martsa 2020 izany.
Koa dia tsy nisy fanaovana vaksiny tsy maintsy atao nandritra ny 45 taona.
Ary ankehitriny tampoka dia misy fepetra takiana hanaovana vaksiny tsy maintsy atao ho an'ny vondrona olona
sasany, dia ny ankizy, ny mpianatra, ny mpiasan'ny fahasalamana sy ny fanabeazana, ary ny mpitsoa-ponenana.
Voalohany indrindra, isan-taona dia misy vondrona olona ahitana ankizy 700.000.
Manodidina ny 700.000 ny isan'ny fahaterahana isan-taona any Alemaina.
Eny, ary manosotra ny masony amin'ny fahagagana ny olona, satria efa naheno momba ny tazomoka isika.
Nanana azy ireo izahay, ary angamba nanana azy ireo koa ny taranaka taloha.
Na izany aza, efa voan'ny varicella aho, ary angamba efa voan'ny morbily koa.
Nisy aretin'ny ampinga sy ny tazomoka tamin'ny rahavaviko.
Ary tsy voaro amin'izany koa izahay, satria tamin'izany fotoana izany, tahaka ny ankizy saika rehetra
manerantany, dia voajanahary nandalo ny aretin'ny tsilo izahay.
Etsy ankilany, efa nanome soso-kevitra fanaovana vaksiny ny STIKO nanomboka tamin'ny 1974 – izay,
raha ny marina, vao naorina herintaona talohan'izay.
Ary tahaka izany, manoro hevitra ny fanaovana vaksiny amin'ny tazomoka ny STIKO amin'ny fomba miray feo.
Nilaza ny mpikambana iray, profesora izay efa naneho hevitra momba ny tazomoka folo taona talohan'izay (tamin'izany fotoana
izany tsy nisy vaksiny, farafaharatsiny tany Alemaina): Tsia, tsy maintsy mandalo amin'ny tazomoka ianao ary afaka
manao izany tsy misy olana; tena vitsy ny fahasarotana ary azo tantanana tsara ka tsy ilaina ny vaksiny.
Fa folo taona taty aoriana – ary mihevitra aho fa ny fikambanana sasany, toy ny STIKO, Komity Maharitra momba ny Vaksiny... azonao
lazaina fa tsy mety izany, saingy... ny komity maharitra momba ny vaksiny dia angamba efa voahosotra tsara
tamin'ny indostrian'ny fanafody tamin'izany fotoana izany.
Fa tampoka teo, lasa aretina mampidi-doza ny tazomoka.
Tampoka teo, nanomboka voan'ny encephalitis, meningitis ary ny aretina SSPE tena, tena mahery
vaika, izay karazana meningitis mahafaty, ny olona.
Ary avy eo, nandritra ny taona maro, dia nitombo tsikelikely ny loza.
Koa telo volana lasa izay, tamin'ny volana Febroary, dia nanao fanapahan-kevitra tena tampoka
aho... satria mitantana baiko maro toy izany koa aho.
Tapitra ny vanim-potoanan'ny coronavirus, tsy misy intsony ny olan'ny fanaovana arotava, tsy misy intsony ny olan'ny fahafahana
manao vaksiny, tsy misy intsony ny fanaovana vaksiny an-tery, izay nampiharina nandritra ny sivy volana teo
amin'ny sehatry ny fahasalamana tamin'ny taona 2022.
Tsy takiana intsony ihany koa ny miaramila ny hanao vaksiny amin'ny COVID-19; efa nofoanana ihany koa io fepetra io.
Fa ankehitriny dia soloina amin'ity fepetra fitsapana ny tazomoka ity izy.
Tsy afaka milaza isika fa tsy maintsy atao ny fanaovana vaksiny, saingy tsy mahafinaritra ny sazy, indrindra ho an'ny
ray aman-dreny manana zanaka ao amin'ny fikarakarana andro.
Tsy avela hanatrika ny akanin-jaza izy ireo raha tsy efa nahazo vaksiny.
Azonao atao koa ny mitondra taratasy fanamarinana fa misy fampitsaharana.
Maro ny antony tsara ho an'izany.
Ny antony lehibe indrindra dia ny fandraràna tanteraka ny fanaovana vaksiny, satria mety hiteraka vokany
ratsy kokoa lavitra noho ny aretin'ny tazomoka ny vaksiny.
Fa mazava ho azy fa tsy ekena izany.
Tsy dia mahafantatra aho hoe misy taratasy fanamarinana tsy fanarahana vaksiny ekena manerana ny firenena amin'izao
fotoana izao – efa telo taona izao no nampiharana ny vaksiny tsy maintsy atao ary tena ampiharina mafy izany ankehitriny.
Ka amin'ny ankapobeny dia manorisory ny ray aman-drenin'ny ankizy ao amin'ny crèche sy ny sekoly ianareo amin'ny alalan'ny onitra,
fandoavana sazy ary fandraràna tsy hiditra ao amin'ny toerana.
Eny, noho ity fanaovana vaksiny tsy maintsy atao ity indrindra no mahatonga ny ray aman-dreny
maro ho ao anatin'ny toe-javatra tena sarotra.
Ary ambonin'izany rehetra izany, hoy aho fa tsy misy porofo tena izy momba ny fahombiazany.
Ary eny, vitsy no lazaina momba ireo vokadratsy goavana.
Toa voasokajy tanteraka ho tsy azo atao ireo safidy hafa tsy misy vokadratsy.
Araka ny vao nohazavainao, misy ny mety hisian'ny onitra mavesatra, izay mety hahatratra
an'arivony euro amin'ny toe-javatra sasany.
Ary hoy aho fa ny fandoavana ny lamandy dia tsy midika hoe efa nividy ny fahafahany ny olona iray.
Amin'ny maha-manam-pahaizana momba ny lalàna anao, inona no torohevitra azonao omena ireo ray aman-dreny voakasika?
Eny, satria efa niresaka momba ity resaka ity imbetsaka aho ary mahafantatra tsara ny olana:
Afaka mividy ny fahafahanao ianao.
Na izany aza, mety ho lafo be izany, miankina amin'izay mbola tsy tapak'ny fitsarana ambony indrindra, dia ny hoe
afaka mampihatra lamandy maromaro ve aho, amin'ny maha-manampahefana misahana ny fahasalamana ahy.
Efa misy manampahefana ara-pahasalamana sasany manao izany.
Tsy maninona na manoratra amin'ny antsipiriany ny olona iray na tsia.
Tsy ekena fotsiny izany na dia efa naseho tamin'ny manampahefana ara-pahasalamana aza, ary taty aoriana koa
tamin'ny fitsarana distrika, ary tsy novakiana akory.
Miady eto izahay amin'ny angano iray – angamba efa novakiana, saingy tsy noraisina ho zava-dehibe – izay efa ho zato taona
izao momba ny tazomoka, ary koa momba ny fanaovana vaksiny.
Ary tsikaritro fa ankehitriny, ny mpitsabo – ary io koa no fironana efa niseho nanomboka tamin'ny valan'aretina coronavirus
– dia sahy tokoa manao izay voalazan'ny lalàna mazava tsara, dia ny famoahana taratasy
fanamarinana ny tsy fahafahana manao fandidiana.
Ny mpanamboatra mihitsy no manome ny lisitry ny fepetra tsy ahafahana manao vaksiny,
anisan'izany ny tsy fahazakana ny akora ao anatiny.
Eny, fa tsy maintsy andramako aloha izy ireo.
Mazava ho azy, afaka milaza aho fa fantatsika ankehitriny fa nanana allergy ianao, ary indrisy fa
nodimandry ianao, zaza malahelo. Nanana allergy ianao.
Na izany aza, tsy ekena izany, ary tsy hampiharina.
Ny tsy fahampian'ny hery fiarovana, ary koa ny fitondrana vohoka misy tazo, dia fandraràna vonjimaika.
Tsy ekena izany rehetra izany.
Na dia manome taratasy fanamarinana tsy tokony hanaovana vaksiny aza ireo dokotera, dia ampangaina ankehitriny
izy ireo noho ireo taratasy fanamarinana momba ny tazomoka.
Taloha, taratasy fanamarinana fanaovana arovava sy taratasy fanamarinana fanafahana
amin'ny fanaovana vaksiny no momba ny coronavirus.
Ankehitriny rehefa tapitra ny coronavirus, ny fifantohana dia mifindra amin'ny tazomoka.
Ary satria miresaka momba ilay angano momba ny vaksiny aho, dia holazaiko koa ity: maro ny olona mbola
manaiky izany, ka milaza hoe, eny, coronavirus, azoko tsara ny antony anitsakitsahanao izany.
Fa ny tazomoka, ny kôlôra, ny difteria, ny tetanôsy ary ireo rehetra ireo.
Fa tena zava-dehibe tokoa izy, ary efa nandrava tanteraka ny aretina ary namonjy ain'olona an-tapitrisany.
Izany no azonao vakiana ao amin'ny tranonkalan'ny OMS, ary koa ao amin'ny tranonkalan'ny RKI na ao
amin'ny tranonkalan'ny Ministera Federalin'ny Fahasalamana.
An-tapitrisany ny ain'olona voavonjy, voafafa ny aretina.
Ary ao amin'ny bokiko, izay ho vitako ao anatin'ny andro vitsivitsy ary halefako any amin'ny mpamoaka boky, ary izay
havoaka ao anatin'ny roa na telo volana, dia hazavaiko, tsy ho aho voalohany hanao izany, fa antenaina ao
anatin'ny boky mora vakiana, fa tsy misy dikany izany.
Tamin'ny fiandohan'ny taonjato, ny morbily, tahaka ny aretina maro hafa, dia tena aretina nahafaty tokoa, noho ny tsy
fahampian'ny fepetra ara-pahasalamana sy ny fepetra fidiovana, ary angamba noho ny ady sy ny fahantrana. Any
Alemaina irery ihany, nisy 13 000 ny maty noho ny morbily tamin'ny fiandohan'ny taonjato.
Na izany aza, talohan'ny nampidirana ny vaksiny tany Alemaina tamin'ny 1973, ary ny fanoroana hevitra hanaraka
izany herintaona taty aoriana, dia 30 monja ny isan'ny maty.
Koa, nihena 99 isan-jato ny isan'ny maty tamin'ny tazomoka.
Ary raha efa midina ny taha, dia ho toy izao ankehitriny izao, saingy ankehitriny manana vaksiny isika, ka na tsy
nisy aza ireo dia tsy hisy fahafatesana vokatry ny tazomoka.
Ankehitriny, misy fahafatesana 30 vokatry ny tazomoka isan-taona, raha oharina amin'ny angamba 700 000 tany Alemaina Andrefana
tamin'izany fotoana izany ary iray tapitrisa any Alemaina ankehitriny. Tsy loza mitaky
fanaovana vaksiny ankizy 700 000 isan-taona izany.
Fa tiako ny hiverina amin'ity taratasy fanamarinana tsy tokony hanaovana fitsaboana ity, satria nisy
dokotera nanatona ahy herinandro vitsivitsy lasa izay satria niatrika fitoriana ara-pitsarana izy.
Satria nanome taratasy fanamarinana fandraràna ny vaksiny amin'ny sarampona ho an'ny zaza 4 na 5 taona izy.
Ary ny manampahefana misahana ny fahasalamana, ary koa ny Fikambanan'ny Mpitsabo ao South Württemberg, tsy nifandray
tamin'ity dokotera ity tamin'ny fomba rehetra, dia avy hatrany nihevitra fa nanome taratasy fanamarinana
diso izy ary nanomboka fitoriana heloka bevava tamin'ny biraon'ny mpampanoa lalàna ao Ulm.
Ary toy izany no nahazoako ny baiko.
Nitodika tamiko izy.
Nanontany azy aho hoe: Dokotera, manana antontan-taratasy momba ny marary ve ianao?
Tany an-tranonao ve izy ireo?
Ary tsy dokotera efa tena nalaza izy.
Misy amin'izy ireo no tena malaza satria manome taratasy fanakanana ara-dalàna izy ireo, miorina
amin'ny fanadihadiana tanteraka momba ny tombontsoa sy ny loza, tsy mitaky na inona na inona hafa.
Ny risika ho marary na ho faty vokatry ny vaksinin'ny morbily dia lehibe kokoa noho ny morbily mihitsy.
Saingy tena nahita ilay zaza ity dokotera ity, ary nandefa tamiko tantaram-pahasalamana
ara-pianakaviana voasoratra tanana mahafinaritra.
Ka miverina any amin'ny raibe sy renibe ary lavidavitra kokoa izany, amin'ny zava-drehetra nananany.
Ary izao ny zava-misy: ahitana koa taratasy fanamarinana tsy tokony hampiasana avy amin'ny Manampahefana
misahana ny Fahasalamana ao Augsburg tamin'ny taona 1980 ho an'ny raibe, izay 26 taona tamin'izany.
Hitako ilay taratasy fanamarinana ary mieritreritra aho hoe: tsara, tazomoka kely, ka izany no tazomoka kely,
ary nofoanana tany Alemaina ny fanaovana vaksiny tsy maintsy atao na ny fanaovana vaksiny voatery.
Fa izany no nieritreretako, ary izany mihitsy no nitranga, satria niresaka tamin'ny zanaka lahy,
izay rain'ilay zazavavy kely, tamin'ny finday aho.
Nampifandray ahy taminy tamim-pahalemem-panahy ny dokotera.
Ary nahafantatra aho fa ny raibeko, izay 26 taona tamin'izany fotoana izany... mbola velona izy ankehitriny, teraka
tamin'ny 1954, saingy indrisy fa voan'ny sclerose multiple izy.
Ary mety ho voka-dratsy hafa ateraky ny vaksiny koa izany.
Tamin'ny maha-injeniera tanora azy, nitsidika izao tontolo izao manontolo izy, anisan'izany ireo firenena mbola tsy nanafoana
ny fanaovana vaksiny tsy maintsy atao amin'ny tazomoka.
Efa toy izany tany amin'ny firenena hafa taona sy am-polony taona lasa izay, saingy tsy tany amin'ny toerana rehetra.
Koa dia nila taratasy fanamarinana tsy tokony hanaovana vaksiny izy satria nanana fiatraikany mafy taorian'ny
vaksiny kôkôra voalohany nataony, na angamba vaksiny hafa.
Ary ny manampahefana misahana ny fahasalamana no nanome izany taminy, tamin'ny teny anglisy, tany Bavaria, tamin'ny taona 1980.
Ary izao dia tonga izany.
Miresaka momba ny antontan-taratasy iray avy amin'ny OMS tamin'ny taona 1958 izany, mino aho.
Ary izany no nanaovanay fikarohana ary hitanay.
Ary misy ao anatiny ny fampahalalana tena mahaliana manaraka.
Antontan-taratasy izany, eny.
Tsy nisy PC tamin'izany fotoana izany, ka nampiasa milina fanoratana aho ary somary
mivily sy tsy mitovy tsara ny fanoratana.
Tsaroanay mbola ireo taratasy, ireo antontan-taratasy vita tamin'ny milina fanoratana avy
amin'ny ray aman-dreninay sy ny raibe ary renibe.
Ahitana ny tarehimarika momba ny tazomoka kely tany Alemaina tamin'ny taona 1948 ka hatramin'ny 1958.
Ary tao anatin'ny folo taona, nisy tranga dimy voatatitra momba ny kôlôra, tsy mino aho fa
nisy nahafaty – tranga dimy momba ny kôlôra.
Tranga iray amin'ny aretin'ny kisoa isaky ny roa taona.
Ary rahoviana no nofoanana ny fanaovana vaksiny amin'ny tazomoka kely?
30 taona taty aoriana tany Alemaina, 1976.
Tsy marina mihitsy ilay filazana fa ny vaksiny hanohitra ny kôlora no nampihena ny kôlora. Tsy nampihena akory.
Ny tazomoka kely koa dia efa voafafa tanteraka noho ny antony mitovy amin'ny an'ny tazomoka mena – mazava fa
aretina mifandray amin'ny fahadiovana izy – ary tsy hita nandritra ny taona maro tamin'ireo taona-polo ireo.
Kanefa, olona an-tapitrisany maro, anisan'izany aho ary angamba ianao koa, no efa voaentana hiarovana amin'ny tazomoka.
Ary angamba izany no mahatonga antsika hanana allergy sy sery vovoka, na dia avo telo heny aza ny
tolo-kevitra fanaovana vaksiny ankehitriny ary avo efatra heny raha oharina tamin'ny taona 1970 sy 1980.
Fa tiako fotsiny ny milaza fa sandoka aza ny vaksiny amin'ny tazomoka kely.
Ary mitovy ihany koa izany amin'ny vaksiny amin'ny tazomoka.
Ary nieritreritra aho fa mety hamaky aminao izay lazain'i Dr Gerd Reuter – izay dokotera, nefa koa mpahay
tantara ara-pitsaboana ary efa nanoratra boky maromaro –.
Nanoratra fampidirana ho an'ny bokiko tamim-pitiavana izy, ary tiako hovakiko amin'ny feo ambony
ny fehezanteny vitsivitsy, raha tsy maninona anao.
Manoratra eritreritra vitsivitsy mialoha izy. Avy amin'i Dr Gerd Reuter:
Mahatsiravina fa tsy maintsy nosoratana ity boky ity.
Ahoana no ahafahana manambara aretina tsy mampidi-doza tamin'ny fahazazana, izay angamba efa fantatra hatramin'ny
fiandohan'ny olombelona, ho fandrahonana ho an'ny fiaraha-monina manontolo ary mitarika fanaovana vaksiny tsy maintsy atao?
Tamin'ny taona 1997 aza, ny tantaran'ny valan'aretina misy pejy 1 400 nosoratan'i Stefan Winkle, mitondra ny
lohateny hoe "Scourges of Humanity," dia tsy nanokana toko iray akory momba ny tazomoka.
Hatramin'izay, nihena 90 isan-jato indray ny isan'ny tranga sy ny fampidirana hopitaly nefa tsy nisy fitsaboana.
Beate Bahner tsy mampiseho fotsiny ny lafiny ara-dalàna momba ny fanaovana vaksiny voatery ataon'ny fanjakana, fa mampiseho ihany
koa ny tontolo ara-pitsaboana sy ara-tsosialy manontolo izay, am-polony taona taorian'ny fanafoanana ny fanaovana vaksiny
voatery ho an'ny tazomoka kely tany Alemaina Andrefana sy ny fanaovana vaksiny hafa voatery tany amin'ny GDR, dia nampidirina
tampoka indray ny fanaovana vaksiny voatery ho an'ny tazomoka.
Tsy misy sakana na fiheverana diso, dia mampiseho ilay trano karatra hafahafa natsangana tamin'ny lainga izay fototry ny
tahotra ny tazomoka sy ny fanaovana vaksiny tsy maintsy atao.
Ireo tranga ireo dia lesona momba ny fomba ahafahan'ny vondrona kely mamitaka ara-drafitra ny fiarahamonina.
Ary izy dia iharan'ny fanenjehana, ary ampahany lehibe amin'ny mponina, dia ny ray aman-dreny, no iharan'ny fanenjehana na
amin'ny filazana hoe "tsy afaka mandeha any amin'ny sekoly fampianarana zaza ianao" na
amin'ny alalan'ny lamandy sy ny fandoavana sazy.
Ary afaka miaro tena amin'izany ianao.
Izany koa dia anisan'ny fanontanianao lavabe nataonao teo aloha.
Tena manoro hevitra izany aho, satria tokony aseho amin'ny fomba azo porofoina ny zavatra, sns.
Tsy vakiana ireo zavatra rehetra ireo.
Manoro hevitra aho mba hanemorana ny raharaha miaraka amin'ny manampahefana misahana ny
fahasalamana sy ny fitsarana mpitsara tokana.
Paikady manan-danja ny miandry ny hivoahan'ny boky, dia ampidirina fotsiny ilay boky ary
lazaina hoe: "Izany no antony tsy fanaovanay vaksiny."
Ary ianareo dia voatery, amin'ny maha-manam-pahefana misahana ny fahasalamana anareo, fa koa amin'ny
maha-fitsarana ambaratonga voalohany anareo, tsy hampihatra ity lalàna ity satria tsy ara-drariny.
Ahitana pejy mihoatra ny 400 izy izay manazava ny antony maha-disosa azy.
Tsy hoe, araka ny fanamarihanao marina teo aloha, mbola tsy nisedra ny fahombiazan'ny vaksiny mihitsy,
fa ambonin'izany rehetra izany, mbola tsy nisedra ny fiarovana omen'ny vaksiny mihitsy.
Tsy misy mihitsy fikarohana momba ny tazomoka izay mampitaha ny ankizy voaentana sy ny ankizy tsy voaentana.
Ary izany dia sakana amin'ny hery sy fahefana rehetra azo atao, satria ireo fikarohana vitsy misy sy ireo famintinana vitsy
dia mampiseho mazava fa salama kokoa ny ankizy tsy voa vaksiny.
Fa amin'ny fifanarahana momba ny valan'aretina an'ny OMS – izay vao nolaniana, saingy tsy hanan-kery raha tsy efa nanao sonia azy
ny firenena mpikambana 60, ka tsy misy loza mitatao avy hatrany – dia ny hampanaovana vaksiny ny olona
manerana izao tontolo izao imbetsaka an'arivony tapitrisa.
Ary ireo mpanao tombontsoa, ireo mpanamboatra vaksiny, ary koa ireo mpanao tombontsoa
hafa, dia efa mifampifampihorona amin-kafaliana.
Ary afaka miady hevitra araka izay itiavantsika isika...
Ny ezaka lehibe nataoko sy ny fitiavako mafy, tamin'ity boky ity koa, dia ny hanentana, na dia ireo efa mino ny soa azo avy
amin'ny vaksiny aza – ny mpitsara sy ny dokotera ao amin'ny sampan-draharahan'ny fahasalamana – aorian'ny pejy vitsy monja,
fa hita miharihary fa voafandrika tamin'ny angano lehibe momba ny vaksiny izy ireo – saingy azonao
atao koa ny miantso azy hoe hosoka sy lainga fotsiny.
Satria mampiseho ny tarehimarika fa tsy tena antony tokony hanerena ny fanaovana vaksiny ho an'ny
ankizy sy hanasaziana azy ireo mafy ny tazomoka.
Araka ny hevitro, tsy ara-dalàna ny sazy avo roa heny.
Nahazo fanapahan-kevitra roa nahafaly aho omaly.
Nampiasa ny lalàna momba ny fe-potoana aho, izay lafiny vaovao, ary eny, miady hevitra momba izany koa izahay.
Manana didim-pitsarana momba ity aho, izay navoaka an-tsitrapo.
Fa tamin'ny fitsarana hafa indray, niverimberina kely aho... tsia, tsy efa lany fe-potoana izany, ity sy ireny.
Dia namaly indray aho fotoana fohy mialoha ny datin'ny fitsarana, izay nofoanana avy eo
rehefa nanolotra fanambarana an-tsoratra hafa aho.
Ary ankehitriny, roa herinandro taty aoriana, dia nofoanana ny raharaha satria efa
lany daty ny fe-potoana fametrahana fitoriana.
Raha tsy naseho ny taratasy fanamarinana ny vakisina tamin'ny roa taona farany, dia efa lany fe-potoana araka ny fitsipiky ny
Lalànan'ny Heloka Fitantanana sy ny Lalànan'ny Fiarovana amin'ny Aretina, izay miara-miasa, somary sarotra, ka
tsy maintsy mijery ny rakitra sy manamarina ny mpisolovava fa efa lany fe-potoana izany.
Ary avy eo ny fanontaniana manaraka dia hoe: eny, milaza izy ireo fa efa voasakana ara-potoana
izany, fa ankehitriny mitaky izany indray izahay.
Ary avy eo dia manomboka indray ny fe-potoana herintaona sy roa taona.
Mbola maro ny fanontaniana ara-dalàna tsy mbola voavaly, anisan'izany ny hoe azo saziana ve
ny ray aman-dreny roa noho ny heloka mitovy.
Bavaria manao izany amin'ny toe-javatra sasany, fa any Baden-Württemberg sy eto
Heidelberg kosa tsy mitranga amin'izany fomba izany.
Miovaova eo anelanelan'ny €150 sy €1,000 ny vola sazy voalohany isaky ny zaza isaky ny ray aman-dreny.
Koa eto koa dia manana safidy maro isika.
Ary ambonin'izany rehetra izany, mbola miandry fanapahan-kevitra iray na roa farafahakeliny eo anatrehan'ny Fitsarana Federaly
momba ny Lalàmpanorenana isika; mikasika ny adidin'ny mpianatra hanome porofo fa efa nahazo vaksiny amin'ny tazomoka izy ireo.
Ary ny zava-misy fa tsy maintsy manatrika ny sekoly ny mpianatra na dia tsy voaentana
aza izy ireo, izay mety hampalahelo ny sasany.
Koa tsy mampidi-doza izy, raha tsy hoe laharam-pahamehana kokoa ny fampianarana tsy maintsy atao.
Koa, na ny mpanao lalàna aza toa tsy mihevitra fa tena ratsy toy izany.
Ary ho afaka hamaky ao amin'ilay boky ianao, mifototra amin'ny tarehimarika maro,
tarehimarika mahavariana, fa tena kely dia kely ny olana.
Saingy misy antony maro manohitra izany, indrindra rehefa 13 na 14 taona ireo mpianatra tanora ary tsy te-hanome vaksiny ny
tenany, ary milaza izany mazava izy ireo amin'ny soratra na amin'ny dingana fitsarana eo an-toerana momba ny onitra 250 euro.
Izaho manokana dia efa nanana izany – saingy misy koa fanapahan-kevitra hafa izay misy politika satria afaka milaza ny
ray aman-dreny rehefa feno 17 taona ny zaza hoe: "Tsy tiako izany noho ny antony maro, tsy mahomby izany, tsy azo antoka
izany, sns." Avy eo dia tsy afaka manery ny zaza ny ray aman-dreny ka noho izany dia tsy azo saziana izy ireo.
Eny, ny didim-pitsarana vao haingana dia naneho fa misy soa ny fanoherana.
Koa nisy tatitra tao amin'ny Telegram momba an'i Braunschweig… eny, izay tena nahitantsika ny fahalemen'ny vaksiny tsy maintsy
atao amin'ny tazomoka ary ny lazaina fa tsy azo iadian-kevitra.
Koa niady ny ray ka nandresy, tsy nisy lamandy, tsy nisy saram-pitsarana.
Nofoanana ny fitoriana natao tamin'ny zanany lahy.
Ary toa tsy tranga iray monja izany; araka ny vao nolazainao, toa mitranga matetika izany.
Fa kosa, porofo izao fa misy fahalalahana ara-dalàna sy ara-tsiansa ary mahomby ny fanoherana rehefa
atolotra amin'ny fomba antonony, manaja ary hendry.
Eny, ary sendra mpitsara sy mpiasan'ny fitsaboana koa ianao izay misokatra amin'izany.
Tsy izany ny ankamaroan'ny olona, satria mino tanteraka izy ireo fa, voalohany indrindra, efa lalàna izao izany.
Ary efa 30 taona aho no mpisolovava.
Hatramin'ny dimy taona lasa izay, nihevitra ihany koa aho fa nanana fikasana tsara sy antony manan-kery ireo mpanao lalàna.
Anio aho mahafantatra... fa rehefa miresaka momba ny valan'aretina, ny lalàna mifehy ny fiparitahan'ny aretina, ny
coronavirus, ny tazomoka, ny fifanarahana iraisam-pirenena momba ny valan'aretina ao amin'ny OMS, ary ireo olana maro hafa,
anisan'izany ny fahalalahana maneho hevitra, mazava ho azy fa tsy ny tombontsoantsika no ao am-pon'ny
mpanao lalàna, fa misolo tena tombontsoa hafa kosa izy.
Ary ireo dia tombontsoa manohitra ny olom-pirenena.
Ary fahatsapana mangidy izany.
Taorian'ny 25 taona naha-mpisolovava, vokatry ny COVID-19, ny fampiasana tsy araka ny tokony ho izy ny Lalàna momba ny
Fiarovana amin'ny Aretina – ary ny fisian'ny mpitsara iray monja tena manan-danja, izay
mbola tsy hita ao amin'ny fitsarana isam-paritra.
Satria raha mitsikera izy dia tsy hiala amin'ny Fitsarana Distrika ary tsy hafindra any
amin'ny Fitsarana Avo na ny Fitsarana Tampony.
Satria mila mpitsara manaraka ny fitsipika ianao izay hanohana ny fitantarana ara-politika fa tsy hanapotika izany.
Manantena am-pahatsorana aho fa hanampy ireo ray aman-dreny voakasika hanamafy ny antony fitoriany ny
bokiko, izay mandrakotra ny lafiny ara-dalàna rehetra.
Izany dia satria matetika lafo kokoa ny solontena ara-dalàna noho ny lamandy raha tsy
manana fiantohana ny fandaniana ara-dalàna ianao.
Dia ho mora kokoa be ilay boky, izay hividy, tsy haiko, 20 na 25 euros.
Ary avy eo dia azonao alefa izany ary milaza ianao hoe: "Eto izy milaza izany eto sy eto." Tsy mahazo
mampihatra ity lalàna ity amin'ity fomba ity ianao.
Mazava fa diso izany.
Tsy ara-drariny ity lalàna ity.
Mazava fa mifanohitra izany.
Manompo ny indostrian'ny fanafody fotsiny izy, ary hasehoko izany, ary tsy misy hafa.
Tsy misy dikany izany. Tsy miaro olona izany.
Hasehoko anao fa tsy misy ireo vondrona marefo tian'ny olona hiarovana.
Tsy misy fikarohana mampiseho fa ny vehivavy bevohoka tsy voa vaksiny dia maty noho ny tazomoka,
ary tsy maty koa ny raibe marary na ny zazakely.
Ary tsy misy porofo mihitsy fa ny encephalitis, ny meningitis ary indrindra indrindra ny SSPE miseho 6 ka hatramin'ny
20 taona taty aoriana dia vokatry ny tazomoka kely nananako fony mbola kely. Eny. Hadalana tanteraka izany.
Ireto dia fikarohana sandoka izay iankinan'ny RKI ary na dia ny Fitsarana Federaly momba ny Lalàmpanorenana aza
ankehitriny, fikarohana sandoka. Efa nanazava izany aho.
Nanome fanohanana ihany koa eto ny Profesora Andreas Sönnichsen ary naneho tamim-pahazavana
indray ny hadalàna tao anatin'ity fikarohana ity.
Misy fanoherana mahafinaritra isaky ny dingana ao amin'ny memorandum fanazavana momba ny lalàna, ary ambonin'izany
rehetra izany dia efa voafafa tanteraka ny tazomoka.
Tamin'ny taona 2022 tokoa no nahazoan'i Alemaina ity sata ity.
Koa tsy misy antony mihitsy, satria ny tanjon'ny fanaovana vaksiny tsy maintsy atao
amin'ny tazomoka dia ny hanafoana ny tazomoka.
Ary ny fiarovana andiany, izay lazaina fa 95%, tarehimarika izay nitombo tsy an-kijanona, dia mazava fa manohana ny indostrian'ny
fanafody... efa ela no tratra izany, efa taona maro izao.
Rehefa manomboka mianatra ny ankizy, mampiseho ny fitsapana fidirana any an-tsekoly fa
97 isan-jaton'izy ireo no efa nahazo vaksiny.
Ary ambany kokoa be, angamba 92 isan-jato ho an'ny vaksiny faharoa, izay, araka ny fikarohana iraisam-pirenena maro, tsy
ilaina satria ny ankamaroan'ny olona voaentana, 95 ka hatramin'ny 98 isan-jaton'ny rehetra, dia mamorona
antikorpo aorian'ny vaksiny voalohany ka heverina ho voaaro.
Voafitaka sy lainga no lazaina amintsika. Manantena aho fa afaka mampiseho izany mazava tsara ary hanampy ireo
ray aman-dreny voakasika ao anatin'ny roa na telo volana.
Ny fanemorana no paikady, ny fanoherana no fepetra fanoherana.
Tsara ihany koa ny mandoa onitra 150 na 200 euros, ary avy eo, farafahatarany rehefa avoaka ny onitra faharoa, dia milaza fa
sazy isan-taona, isan-dimy volana, isan-telovolana, isan-kerinandro na isan'andro izany, arakaraka izay
mety amin'ny manampahefana misahana ny fahasalamana.
Ny antenimiera sy ny Fitsarana Konstitisiona Federaly dia mbola milaza fa an-tsitrapo ny fanaovana vaksiny amin'ny tazomoka.
Koa tena misy fifandirana ao amin'ny Fitsarana Konstitisiona Federaly. Ary ireo fanapahan-kevitra ireo, izay efa nolazaiko
fohifohy teo aloha, dia efa miandry ao amin'ny Fitsarana Konstitisiona Federaly nandritra ny
efatra taona satria mahatsapa tsara io fifandirana io.
Etsy an-daniny, mbola tsy maintsy mandeha any an-tsekoly ny ankizy. Tokony ho an-tsitrapo izany,
saingy misy onitra sy sara fanasazy. Tsy mety eto.
Misy zavatra tsy mety, tsy mifanaraka izany.
Ary mampiseho fa tena tsy ara-drariny ity lalàna ity. Ankoatr'izay, asehoko fa tsy voatery apetraka ny lamandy ary tsy
ilaina koa ny fandraràna ny fidirana, fa miankina amin'ny fanapahan-kevitry ny
manampahefana misahana ny fahasalamana izany.
Koa raha tsy te-hilaza fa diso ity lalàna ity izy, dia milaza i Ramatoa Bahner fa diso izy; tsy te-handeha lavitra toy
izany aho, saingy manana fahefana fanapahan-kevitra aho, ary hitako fa tena mandresy lahatra ireo adihevitra.
Ary ireo vitsy ... tsara, tadidio fa 5% monja amin'ireo ray aman-dreny no mijery izany amin'ny fomba mitsikera.
Manantena aho fa hiakatra kely ny isan-jato, eny, mazava izany.
Satria fepetra tsy misy dikany sy tsy ilaina izany, satria tsy misy ny tazomoka, ary na dia misy aza, tsy mampidi-doza
izy, ary tsy tianay ny hanery ny ankizy hiaina izany.
Ary raha ny marina, vaksiny ho an'ny zazakely ireo.
Tsy tianay mihitsy izany.
Ary amin'izany, te-hisaotra anao aho, Andriamatoa Wildung, noho ny nanomezanao ahy fahafahana hanolotra ny bokiko sy ny tetikasako
vaovao aminao ary noho ny niresahanao tamiko momba izany.
Manana fanontaniana iray hafa aho mba hamaranana.
Afaka manantena ve isika, sa tsy maintsy manantena ny fampidirana indray fanaovam-baksiny tsy maintsy atao fanampiny vokatry
ireto fitsipika iraisam-pirenena momba ny fahasalamana ireto?
Eny. Eny, hilaza aho hoe eny, mazava tsara.
Fantatsika izany avy amin'ny GDR.
Tsy fantatray izany, fa tsy maintsy mamaky sy mianatra momba azy any an-kafa isika rehetra, anisan'izany aho,
avy amin'ireo firenena hafa ao amin'ny Vondrona Eoropeana sy ireo firenena hafa manerantany.
Tsy mahazo miditra ao amin'ny firenena ianao na manidina any raha tsy efa voaentana vaksiny
manohitra ny tazo mavo na ny tazo tifo na inona na inona.
Misy vaksiny sivy tsy maintsy atao any Tseky, ary neken'ny Fitsarana Eoropeana momba ny Rariny izany.
Ary hampiasa ihany koa ireo tarehimarika ireo aho, izay notanisain'ny governemanta Tseky tany, mba hanaporofoana
fa mampidi-doza kokoa ny vaksiny noho ny aretina mihitsy.
Tena eto izahay ... ary matahotra aho fa feno mpitsara politika izay manaiky ny zava-drehetra ny fitsarana.
Heveriko fa tena miely patrana ny kolikoly sy ny fiankinan-dohan'ny fitsarana, ary
tena taitra sy matahotra aho amin'izany.
Ary matahotra aho fa eny. Ny fanontanianao, tsotra sy mazava, dia hoe raha tsy miteny tsia ny olona eto, ary tsy
mitsahatra miteny hoe "mijanona" sy manao fihetsiketsehana, izay tena nandaitra tamin'ny taona 2022.
Vao avy tafavoaka tamin'ny fomba kely ny fanaovana vaksiny tsy maintsy atao amin'ny coronavirus tany Alemaina izahay.
Eto koa, ary izany koa no tanjon'ny bokiko, ny tazomoka no misolo tena ny fandaharan'asa fanaovam-vaksiny manontolo.
Ary ankehitriny dia tsy mino fanaovam-vaksiny intsony aho.
Tsy fantatro koa olona maty noho ny tetanosy.
Tsy fantatro koa ny tranga momba ny tazomoka kely.
Tsy fantatro koa olona maty noho ny difteria.
Vao haingana aho no nandre fa tena mahery ny kohaka, ka mety ho faty amin'ny fofonaina ianao.
Fa zaza iray any amin'ny hopitaly noho izany antony izany, izay efa ho voaentana eto ihany... Tiako holazaina fa
manana raharaha tsy mampino eo amin'ny biraoko koa aho.
Ary mandainga amin'ny fitsarana sy ny manampahefana misahana ny fahasalamana ihany koa ny dokotera.
Atao be loatra ny loza ateraky ny fahafatesana.
Mijery ny soso-kevitra fanaovana vaksiny RSV ho an'ny zaza vao teraka aho, vaksiny vaovao. Telo na efatra andro monja
izy ireo, faly rehefa afaka mifoka rivotra, ary efa ampanaovina vaksiny vaovao mampidi-doza manohitra ny RSV.
Inona no atao hoe RSV?
Izy dia virosy mampifindra amin'ny alalan'ny taovam-pisefoana.
Kohaka, sery, tazo, orona mikoriana – mahazatra izany, eny, viriosin'ny sery.
Fa raha manana vaksiny vaovao avy amin'i Sanofi eto isika, dia tsy maintsy mampiditra fepetra fanaovana tatitra tampoka aho.
Ary izany, araka ny hevitro, no fanodinkodinana ny parlemanta sy ny fitsarana, satria mino izany rehetra izany ny olona.
Na izany aza, ny tolo-kevitry ny RKI sy STIKO dia milaza mazava fa tsy mahafaty ny RSV, ary tsy misy loza mety hahafaty.
Na dia amin'ny tranga zazakely teraka aloha loatra aza, izay ao amin'ny sampana neonataly, tena malemy ary
mila fampidiran-drivotra, dia tsy misy loza ho faty.
Fa milaza izany ilay dokotera avy ao amin'ny klinika.
Efa nampiseho ny raharaha ihany koa aho, izay tena mahatehotia.
Milaza ny Helios Clinic Erfurt fa tsy maintsy atao vaksiny avy hatrany ny zaza vao teraka mba hiarovana amin'ny RSV.
Samy manohitra ny ray aman-dreny.
Ny dokotera dia mandefa fangatahana maika any amin'ny fitsarana momba ny fianakaviana.
Tsy manamarina ny mpitsara raha nipoitra ny RSV, inona no atao momba izany, efa nisy tatitra ve ary tena mampidi-doza tokoa ve
izy. Tsy manontany ny ray aman-dreny izy, tsy mihaino azy ireo, tsy mandeha any amin'ny tobim-pitsaboana, mamoaka didy ary
roa ora taty aoriana dia voavaksiny amin'ny RSV ilay zazakely.
Ireto no raharaha eo ambonin'ny biraoko.
Ary hitako izay mitranga eto.
Ary eny, tsy maintsy miomana amin'ny ratsy indrindra isika.
Eny, te-hanome vaksiny ho antsika rehetra izy ireo.
Nanoratra izany tao amin'ny bokiko WHO ihany koa aho ary manantena fa afaka mamintina azy fohifohy aho izao.
Ny fehezanteny nolazaina teto momba ny coronavirus, nataon'ny Minisitranay Federaly misahana ny Fiaraha-miasa ara-toekarena
sy ny Fampandrosoana tamin'izany fotoana izany, Svenja Schulze.
Eny, indrindra amin'ny fifandraisany amin'ny COVAX, izay hetsika iray hanaparitahana haingana dia haingana ny vaksiny,
tsy ao anatin'ny folo taona, fa ao anatin'ny 100 andro, ka tsy miraharaha ireo fepetra rehetra momba ny fiarovana.
Nodisoina ny Lalànan'ny Fanafody, sady atao tsirambina no ampiasaina mba hanaovana ilay filazana hosoka hoe, araka ny
fitsapana, ny fitsapana PCR, ny coronavirus, fantatsika fa an-tapitrisany ny fitsapana PCR nahazo valiny
positif, saingy tsy an-tapitrisany ny isan'ny maty.
Hoy i Schulze, ny minisitra, ny zava-dehibe dia ny fanaovana ny vaksiny eo amin'ny faritra ambony amin'ny
sandry, tsy any amin'ny tanàn-dehibe ihany, fa any amin'ireo zana-tany mitoka-monina ihany koa.
Izany dia ahitana ny fandaminana ny rojo famatsiana ho an'ny boaty fitaterana, vata fampangatsiahana, tsindrona,
fanafody famonoana mikraoba ary fonon-tanana, ary koa ny fampielezan-kevitra fampahafantarana sy fanentanana.
Ary tsy tranga mitokana ity momba ny coronavirus sy ny tazomoka.
Te hanome vaksiny ho an'ny olona rehetra manerantany imbetsaka isan-taona izy ireo, mba hiarovana amin'ny
karazana aretina rehetra izay lazain'izy ireo fa mahafaty.
Izany no drafitra, ary tsy maintsy ajanontsika izany.
Eny, misaotra betsaka, Ramatoa Bahner.
Misaotra betsaka tamin'ny fanehoan-kevitrao feno fahendrena.
Ary andao hanohy hatrany.
Mirary soa indrindra ary veloma.
Faly aho.
Misaotra anao noho ny fahaliananao.