1
00:00:00,000 --> 00:00:00,160
Sehlooho se ka tlase

2
00:00:00,160 --> 00:00:05,543
Ha ho na liphuputso tse bontšang hore
mosali ea moimana ea sa kenteloang o shoela

3
00:00:05,543 --> 00:00:08,080
moriana, kapa ntate-moholo ea kulang kapa lesea.

4
00:00:08,080 --> 00:00:13,134
Tsena ke liphuputso tsa bohata, tseo RKI le eona
Lekhotla la Molao oa Motheo la Federale joale

5
00:00:13,134 --> 00:00:15,439
li itšetlehileng ka tsona, liphuputso tsa bohata!

6
00:00:15,439 --> 00:00:20,120
Empa ke batla feela ho bolela hore le
ente ea smallpox e ne e le ea bohata.

7
00:00:20,120 --> 00:00:23,399
Mme hoo ho tshwana le ka ente ya maselese.

8
00:00:23,399 --> 00:00:28,320
Molao ona ha o na toka. O iphikisa ka ho hlaka.

9
00:00:28,320 --> 00:00:34,200
E sebeletsa, mme ke tla paka sena,
indasteri ea meriana feela, eseng motho e mong.

10
00:00:34,200 --> 00:00:42,920
Ke bona bobodu le ho sekamela ha makgotla a dinyewe e le
dintho tse atileng haholo, mme sena se ntshosa haholo.

11
00:00:42,920 --> 00:00:47,560
Ha o a dumellwa ho sebedisa molao ona ka
tsela ena. Sena se hlakile hore ha se na toka.

12
00:00:47,560 --> 00:00:51,119
Maselese ke mohlala o ka sehloohong oa lenaneo lohle la liente.

13
00:00:51,119 --> 00:00:53,880
Mme jwale ha ke sa dumela mekento efe kapa efe.

14
00:00:53,880 --> 00:00:57,479
Molao oa Meriana o hapiloe 'me o ntse o nyenyefatsoa.

15
00:00:57,479 --> 00:00:58,079
Mme sena ha se ketsahalo e ikemetseng
feela mabapi le coronavirus le maselese.

16
00:00:58,079 --> 00:01:01,560
Mme sena ha se ketsahalo e ikemetseng
feela mabapi le coronavirus le maselese.

17
00:01:01,560 --> 00:01:07,650
Ba batla ho enta lefatshe lohle ka dibilione
dilemo tse ngata ka selemo kgahlanong le mefuta

18
00:01:07,650 --> 00:01:11,200
yohle ya malwetse ao ba reng ke malwetse a bolaeang.

19
00:01:11,200 --> 00:01:14,760
Ke morero oo, mme re tlameha ho o emisa.

20
00:01:14,760 --> 00:01:20,799
Kajeno, Kla.TV e buisana le 'muelli oa molao
eo e leng setsebi sa tumellano ea seoa sa

21
00:01:20,799 --> 00:01:24,879
WHO le melao ea machaba ea bophelo bo botle.

22
00:01:24,879 --> 00:01:29,367
Ke 'muelli oa molao ea ipabolang molaong oa bongaka le
bophelo bo botle, 'me re thabetse ho mo amohela kajeno

23
00:01:29,367 --> 00:01:31,879
hore a tle ho buisana le rona ka taba ea 'ento ea maselese'.

24
00:01:31,879 --> 00:01:36,680
Beate Bahner, rea leboha ka ho ipha
nako ea ho araba lipotso tsa rona kajeno.

25
00:01:36,680 --> 00:01:49,200
Nka thabela ho bua le uena ka taba e ka
utloahalang e tena, empa e ka bang khubu ea seoa le liente.

26
00:01:49,200 --> 00:01:54,079
Jeremane, ente ea maselese e boetse e
tlamile ka molao ka lilemo tse 'maloa.

27
00:01:54,079 --> 00:01:58,485
Joaloka 'muelli oa molao, maikutlo a hau ke afe
mabapi le ente ena e tlamang ea masoebe, kapa ke

28
00:01:58,485 --> 00:02:01,359
lipuo life tse khahlanong le eona ho ea ka pono ea hau?

29
00:02:01,359 --> 00:02:05,439
Hantle, ke hlahile ka 1966.

30
00:02:05,439 --> 00:02:14,666
Ka hona le nna ke ile ka entoa khahlanong le malakabe, e
leng ntho eo, e le ngoana ea lilemo li 8 kapa 10, o mpa o e

31
00:02:14,666 --> 00:02:19,960
amohela feela, hobane o entoa sekolong ka tsela e itseng.

32
00:02:19,960 --> 00:02:24,466
Molao oa ho qobelloa ho entoa khahlanong le
lepera le lenyane o ile oa hlakoloa ka

33
00:02:24,466 --> 00:02:27,759
1976, kamora lilemo tse fetang 100 tsa molao oo.

34
00:02:27,759 --> 00:02:34,952
Mme ke holetse ntle le liente tse tlamang hobane
ke tsoa Jeremane Bophirimela, eseng Jeremane

35
00:02:34,952 --> 00:02:39,360
Botjhabela. Jeremane Botjhabela, lintho li ne li fapane.

36
00:02:39,360 --> 00:02:48,280
Ho ne ho ena le liente tse tlamang ho fihlela
kopano, 'me moo li ne li hlahlojoa ka tieo haholo.

37
00:02:48,280 --> 00:02:53,919
Kahoo, batho ba ile ba entoa feela, ba sa botswa.

38
00:02:53,919 --> 00:03:04,359
Empa nna ke holetse ka tsela e fapaneng – mme ka 2021 ka laeloa
ho kenya tletlebo ea molao oa motheo khahlanong le tlhokahalo

39
00:03:04,359 --> 00:03:09,120
ena ea ente ea masoebe, e ileng ea hlaha ka tšohanyetso.

40
00:03:09,120 --> 00:03:14,280
Seo se ile sa etswa qeto ka Hlakola 2020, akere?

41
00:03:14,280 --> 00:03:20,919
Re hopola hore ho ne ho na le lintho tse ngata tse neng li
etsahala ka 2020, mme e ile ea qala ho sebetsa ka Hlakubele 2020.

42
00:03:20,919 --> 00:03:27,520
Ka hona, ha re so be le ente e tlamang ka lilemo tse 45.

43
00:03:27,520 --> 00:03:34,732
Mme jwale ka tshohanyetso ho na le tlhokahalo ya ho entelwa ka
patelo bakeng sa dihlopha tse itseng tsa batho,

44
00:03:34,732 --> 00:03:41,560
e leng bana, baithuti ba sekolo, basebetsi ba
tsa bophelo bo botle le thuto, le baphaphathehi.

45
00:03:41,560 --> 00:03:51,879
Pele ho tsohle, selemo se seng le se seng ho na
le sehlopha sa batho se nang le bana ba 700,000.

46
00:03:51,879 --> 00:03:58,599
Re na le tsoalo e ka bang 700,000
selemo se seng le se seng Jeremane.

47
00:03:58,599 --> 00:04:08,400
Ee, 'me motho o itlotsa mahlo ka ho
makala, hobane re utloile ka maselese.

48
00:04:08,400 --> 00:04:13,639
Re ne re na le tsona, mme mohlomong
le moloko o moholo o ne o na le tsona.

49
00:04:13,639 --> 00:04:17,560
Leha ho le jwalo, ke ne ke na le
makhopho a kgoho, mme mohlomong le maselese.

50
00:04:17,560 --> 00:04:20,319
Khaitseli ea ka e ne e na le mumps le maselese.

51
00:04:20,319 --> 00:04:28,403
Mme le rona ha re a sireletseha ho yona, hobane
mehleng ya kgale, jwaloka hoo e ka bang bana bohle

52
00:04:28,403 --> 00:04:34,399
lefatsheng ka bophara, ka tlhaho re ne re tshwarwa ke kgathla.

53
00:04:34,399 --> 00:04:41,950
Ka lehlakoreng le leng, ho bile le khothaletso ea
ente e tsoang ho STIKO ho tloha ka 1974 – eo, ka

54
00:04:41,950 --> 00:04:46,160
tsela, e neng e sa tsoa thehoa selemo pele ho moo.

55
00:04:46,160 --> 00:04:53,240
Mme feela jwalo, STIKO e
kgothalletsa ente ya maselese ka ntwe-nngwe.

56
00:04:53,240 --> 00:05:02,240
Ha setho se seng, e leng moprofesa ya neng a se a kile a bua ka
maselese dilemong tse 10 tse fetileng, a ne a itse (ka nako eo ho

57
00:05:02,240 --> 00:05:09,845
ne ho se na mekento, bonyane eseng Jeremane): Tjhe, o tlameha ho
tshwara maselese mme o ka etsa jwalo ntle le

58
00:05:09,845 --> 00:05:17,519
mathata; mathata a tsamaisanang le yona a sa tlwaeleha
haholo mme a ka alafshwa, kahoo mekento ha e hlokehe.

59
00:05:17,519 --> 00:05:28,122
Empa lilemo tse 10 hamorao – mme ke nahana hore mekhatlo e meng,
jwalo ka STIKO, Komiti e sa Feleng ya Mokento... o ka re ha ho a

60
00:05:28,122 --> 00:05:38,560
loka, empa... komiti e sa feleng ya mokento, mohlomong e ne e
se e ntse e tsamaiswa hantle ke indasteri ya meriana ka nako eo.

61
00:05:38,560 --> 00:05:46,920
Hobane ka tšohanyetso, maselese a ile a fetoha lefu le kotsi.

62
00:05:46,920 --> 00:05:55,294
Ka tšohanyetso, batho ba ile ba qala ho tšoaetsoa
ke encephalitis, meningitis le lefu le mpe haholo

63
00:05:55,294 --> 00:05:59,920
la SSPE, e leng mofuta oa meningitis o bolaeang.

64
00:05:59,920 --> 00:06:11,319
Mme yaba, ha dilemo di ntse di feta,
kotsi e ile ya eketswa butle-butle.

65
00:06:11,319 --> 00:06:19,907
Ka hona, likhoeling tse tharo tse fetileng, ka
Hlakola, ke ile ka etsa qeto ea tšohanyetso... hobane hape

66
00:06:19,907 --> 00:06:24,160
ke sebetsana le litaelo tse ngata haholo tse joalo.

67
00:06:24,160 --> 00:06:30,685
Nako ea coronavirus e felile, ha re sa na mathata a limaske, ha
re sa na mathata a ho tšoaneleha bakeng sa ente, ha re

68
00:06:30,685 --> 00:06:36,879
sa na ente e tlamang, e neng e le teng ka sekhahla sa
likhoeli tse robong lekaleng la bophelo bo botle ka 2022.

69
00:06:36,879 --> 00:06:41,879
Bahlabani le bona ha ba sa tlameha ho entoa
kgahlanong le COVID-19; tlhokahalo ena le yona e tlositswe.

70
00:06:41,879 --> 00:06:49,000
Empa jwale e nkelwa sebaka ke
tlhoko ena ya tlhahlobo ya maselese.

71
00:06:49,000 --> 00:06:55,211
Re ke ke ra re ente ke tlamo, empa dikotlo ha di
monate, haholoholo ho batswadi ba nang le bana

72
00:06:55,211 --> 00:06:58,879
ba kenang ditshebeletsong tsa tlhokomelo ya bana.

73
00:06:58,879 --> 00:07:03,639
Ha ba dumellwe ho kena kereche haeba ba sa entelwa.

74
00:07:03,639 --> 00:07:07,279
U ka boela oa tlisa setifikeiti sa hore ha ho na litšitiso.

75
00:07:07,279 --> 00:07:08,839
Ho na le mabaka a mangata a matle bakeng sa sena.

76
00:07:08,839 --> 00:07:16,177
Lebaka la bohlokoahali ke hore ente e hanelwa
ka ho feletseng, hobane ente e ka ba le

77
00:07:16,177 --> 00:07:21,199
ditlamorao tse mpe haholo ho feta maselese ka boyona.

78
00:07:21,199 --> 00:07:23,600
Empa ehlile seo ha se amohelehe.

79
00:07:23,600 --> 00:07:30,511
Ha ke tsebe ka mang kapa mang ea amohetsoeng linyeoe tsa boikarolo
naheng ka bophara hona joale – ente e tlamang e se e na le

80
00:07:30,511 --> 00:07:34,560
lilemo tse tharo e le teng 'me joale e se e phethahatsoa ka tieo.

81
00:07:34,560 --> 00:07:40,626
Kahoo ha e le hantle le hlorisa batsoali ba
bana ba kereche le ba sekolo ka litefiso,

82
00:07:40,626 --> 00:07:44,680
litefello tsa kotlo le lithibelo tsa ho kena moahong.

83
00:07:44,680 --> 00:07:51,680
E, ke hantle ka lebaka la ente ena e qobelloang hore batsoali
ba bangata ba iphumane ba le maemong a sa thabiseng ho hang.

84
00:07:51,680 --> 00:07:56,639
Mme ka hodima tsohle, nka re ha ho na bopaki ba nnete ba katleho.

85
00:07:56,639 --> 00:08:03,920
Mme e, ho buuwa ho honyane ka ditlamorao tse kgolo haholo.

86
00:08:03,920 --> 00:08:09,120
Ho bonahala mekhoa e meng e se nang
litla-morao e hanoe ka ho feletseng.

87
00:08:09,120 --> 00:08:14,480
Jwalokaha o sa tswa supa, ho na le kotsi ya ditefiso tse boima,
tse ka fihlang ho dikete tse mmalwa tsa di-euro maemong a mang.

88
00:08:14,480 --> 00:08:19,639
Mme nka re ho lefa tefiso ha ho bolele
hore motho o rekile tokoloho ya hae.

89
00:08:19,639 --> 00:08:24,000
Joaloka setsebi sa molao, u fana ka
keletso efe ho batsoali ba amehileng?

90
00:08:24,000 --> 00:08:32,440
E, hobane ke se ke bile le puisano ena makhetlo
a mangata haholo mme ke tloaelane le bothata:

91
00:08:32,440 --> 00:08:34,960
O ka reka tokoloho ya hao.

92
00:08:34,960 --> 00:08:39,188
Leha ho le jwalo, sena se ka ba theko e boima haholo, ho
itshetlehile ka se e-so etswe qeto ka sona ke lekgotla le

93
00:08:39,188 --> 00:08:43,840
phahameng ka ho fetisisa, e leng hore na nna, jwalo ka
bolaodi ba tsa bophelo bo botle, nka qosa ka ditefiso tse ngata.

94
00:08:43,840 --> 00:08:48,080
Ba bang ba balaodi ba tsa bophelo bo botle ba se ba etsa sena.

95
00:08:48,080 --> 00:08:53,120
Ha ho na taba hore na motho o ngola ka botlalo kapa che.

96
00:08:53,120 --> 00:08:58,821
Ha e a amoheleha ho hang ke bolaodi ba tsa
bophelo bo botle, mme hamorao le ke lekgotla

97
00:08:58,821 --> 00:09:02,480
la setereke, ebile ha e balwe le ho balwa.

98
00:09:02,480 --> 00:09:11,332
Re loantša mona khahlanong le – mohlomong e baliloe, empa ha e
nkeloa ka botebo – re loantša mona khahlanong

99
00:09:11,332 --> 00:09:20,200
le tšōmo e seng e na le lilemo tse ka bang 100
mabapi le maselese, empa hape le mabapi le ente.

100
00:09:20,200 --> 00:09:31,180
Mme ke hlokometse hore kajeno, dingaka – mme ena hape ke mokgwa o
ntseng o hlaha ho tloha sewa sa coronavirus – di

101
00:09:31,180 --> 00:09:41,919
hlile di iteta sefuba ho etsa seo molao o se laelang ka
ho hlaka, e leng ho fana ka setifikeiti se hanelang.

102
00:09:41,919 --> 00:09:48,679
Baetsi ka bo bona ba thathamisa mabaka a
kgahlanong le ho enta, ho kenyeletsa le aleji ho metswako.

103
00:09:48,679 --> 00:09:51,519
Ee, empa ke tlameha ho li leka pele.

104
00:09:51,519 --> 00:09:59,799
Ehlile, nka re, joale rea tseba hore o ne o na le aleji, ka
bomalimabe o hlokahetse, ngoana ea maswabi. O ne o na le aleji.

105
00:09:59,799 --> 00:10:02,919
Leha ho le jwalo, sena ha se na ho
amohelwa, ebile ha se na ho phethahatsoa.

106
00:10:02,919 --> 00:10:10,720
Bofokoli ba sesole sa mmele, hantle, boimana
bo nang le feberu ke kganyetso ya nakwana.

107
00:10:10,720 --> 00:10:13,039
Ha ho letho la tsena le tla amoheleha.

108
00:10:13,039 --> 00:10:21,919
Bongaka ba fanang ka setifikeiti sa kganyetso leha ho le jwalo,
jwale ba qoswa ka lebaka la ditifikeiti tsena tsa maselese.

109
00:10:21,919 --> 00:10:27,840
Pele, e ne e le ditifikeiti tsa maske le
ditifikeiti tsa tokollo ya ente mabapi le coronavirus.

110
00:10:27,840 --> 00:10:31,360
Kaha coronavirus e felile,
tlhokomelo e se e lebisitsoe ho maselese.

111
00:10:31,360 --> 00:10:41,405
Mme kaha ke bua ka taba ena ya bohata ya ente, ke tla boela
ke bolele sena: batho ba bangata ba ntse ba e dumela, ba re,

112
00:10:41,405 --> 00:10:46,679
e, coronavirus, ke a utlwisisa hore na ke hobaneng o e nyatsa.

113
00:10:46,679 --> 00:10:54,320
Empa maselese le pempetlele le
diphtheria le tetanus le tsohle tseo.

114
00:10:54,320 --> 00:11:04,279
Empa ehlile ho bohlokoa, mme e felisitse
lefu lena mme e pholositse maphelo a limilione.

115
00:11:04,279 --> 00:11:08,541
Kahoo ke seo o ka se balang webosaeteng ea
WHO, hammoho le webosaeteng ea RKI kapa

116
00:11:08,541 --> 00:11:11,600
webosaeteng ea Lekala la Federale la Bophelo bo Botle.

117
00:11:11,600 --> 00:11:14,679
Maphelo a limilione a pholositsoe, mafu a felisitsoe.

118
00:11:14,679 --> 00:11:23,963
Mme bukeng ya ka, eo ke tlo e qeta ka matsatsi a mmalwa ebe ke e
romela ho mohatisi, mme e tla lokollwa dikgweding tse pedi kapa

119
00:11:23,963 --> 00:11:35,480
tse tharo, ke tla hlalosa, eseng ke le wa pele ho etsa jwalo, empa
ka tshepo ka buka e balehang habonolo, hore sena ke bosaoana.

120
00:11:35,480 --> 00:11:45,907
Qalong ea lekholo la bo20 la lilemo, maselese, joalo ka mafu a
mang a mangata, e ne e le lefu le ka bolaeang, ka lebaka la maemo

121
00:11:45,907 --> 00:11:53,483
a bohloeki le a boitšireletso, mohlomong le ntoa
le bofuma. Jeremane feela, ho bile le mafu a

122
00:11:53,483 --> 00:11:57,480
13,000 a bakoang ke maselese qalong ea lekholo leo.

123
00:11:57,480 --> 00:12:05,447
Leha ho le jwalo, pele meento e hlahiswa
Jeremane ka 1973, mme kgothaletso ya latela

124
00:12:05,447 --> 00:12:11,120
selemo hamorao, ho ne ho na le mafu a 30 feela.

125
00:12:11,120 --> 00:12:15,200
Kahoo, mafu a maselese a fokotsehile ka liperesente tse 99.

126
00:12:15,200 --> 00:12:22,544
Mme haeba sekolokolo se se se ntse se theoha, e ne e tla ba, jwalo
ka ha ho ntse ho le jwalo kajeno, empa kajeno re na le mekento,

127
00:12:22,544 --> 00:12:26,159
kahoo le ntle le yona ho ne ho ke ke ha eba le mafu a maselese.

128
00:12:26,159 --> 00:12:34,367
Matsatsing ana, ho na le mafu a 30 a kankanyana ka selemo, ha ho
bapisoa le mohlomong ba 700,000 Naheng ea Jeremane Bophirimela ka

129
00:12:34,367 --> 00:12:39,798
nako eo le milione ea mafu Jeremane kajeno.
Hona ha se tlokotsi e hlokang hore bana ba

130
00:12:39,798 --> 00:12:43,759
700,000 ba entoe selemo se seng le se seng.

131
00:12:43,759 --> 00:12:50,005
Empa ke kopa ho kgutlela setifikeiting sena sa kganyetso,
hobane ngaka e ile ya tla ho nna dibeke tse mmalwa tse

132
00:12:50,005 --> 00:12:53,960
fetileng hobane e ne e tobane le diqoso tsa botlokotsebe.

133
00:12:53,960 --> 00:13:02,879
Hobane a fane ka setifikeiti se jwalo se hanelang ho entwa
ha maselese bakeng sa ngwana wa dilemo tse 4 kapa tse 5.

134
00:13:02,879 --> 00:13:09,951
Mme bolaodi ba tsa bophelo bo botle, hammoho le mokgatlo wa
bongaka wa South Württemberg, ntle le ho ikopanya le ngaka ena ka

135
00:13:09,951 --> 00:13:16,231
tsela efe kapa efe, ba ile ba nka hang-hang hore ho
fannwe ka setifikeiti se fosahetseng mme ba qala diqoso tsa

136
00:13:16,231 --> 00:13:20,000
botlokotsebe le ofisi ya mochochisi wa setjhaba e Ulm.

137
00:13:20,000 --> 00:13:22,440
Mme ke kamoo ke ileng ka fumana taelo.

138
00:13:22,440 --> 00:13:23,519
A retelehela ho 'na.

139
00:13:23,519 --> 00:13:27,399
Ke ile ka mmotsa, Ngaka, na o na le ditokomane tsa mokudi?

140
00:13:27,399 --> 00:13:30,080
Na ba ne ba le ha hao?

141
00:13:30,080 --> 00:13:32,559
Mme e ne e se ngaka e neng e tsebahala haholo.

142
00:13:32,559 --> 00:13:42,183
Ba bang ba tsebahala haholo hobane ba fana ka
litifikeiti tsa thibelo ka nepo, tse thehiloeng tlhahlobong e

143
00:13:42,183 --> 00:13:47,759
hlakileng ea molemo le kotsi, ntle le ho hloka letho le leng.

144
00:13:47,759 --> 00:13:54,679
Kotsi ea ho kula kapa ho shoa ka lebaka la ente
ea maselese e kholo ho feta ea maselese ka boeona.

145
00:13:54,679 --> 00:14:00,376
Empa ngaka ena e ne e hlile e bone ngoana,
mme a nthomella nalane e babatsehang ea

146
00:14:00,376 --> 00:14:04,080
bophelo bo botle ea lelapa e ngotsoeng ka letsoho.

147
00:14:04,080 --> 00:14:08,919
Kahoo hoo ho kgutlela ho nkgono le ntate-moholo
le ho feta, ho sohle seo ba neng ba na le sona.

148
00:14:08,919 --> 00:14:18,183
Mme jwale taba ke ena: e boetse e kenyeletsa setifikeiti sa
kganyetso se tswang ho Bolaodi ba Bophelo ba

149
00:14:18,183 --> 00:14:26,559
Augsburg sa selemo sa 1980 bakeng sa
ntate-moholo, ya neng a le dilemo tse 26 ka nako eo.

150
00:14:26,559 --> 00:14:34,159
Ke bona setifikeiti ebe ke nahana, ho lokile,
bolwetse ba matetetso, kahoo e ne e le matetetso, ente e

151
00:14:34,159 --> 00:14:38,559
tlamang kapa ente e qobelloang e ile ya fediswa Jeremane.

152
00:14:38,559 --> 00:14:46,879
Empa ke ne ke nahana jwalo, mme ho ile ha etsahala hantle jwalo,
hobane ke ile ka bua le mora, ntate wa ngwananyana, ka mohala.

153
00:14:46,879 --> 00:14:50,080
Ngaka e ile ya nkgokahanya le yena ka mosa.

154
00:14:50,080 --> 00:14:55,776
Mme ka tseba hore ntate-moholo wa ka, ya neng a le
dilemo di 26 ka nako eo... o ntse a phela le kajeno,

155
00:14:55,776 --> 00:14:58,960
o tswetswe ka 1954, empa ka bomadimabe o na le MS.

156
00:14:58,960 --> 00:15:03,759
Mme hoo hape e ka ba phello e sa lebelloang ya ente.

157
00:15:03,759 --> 00:15:08,307
E le moenjiniere e monyane, o ile a fofa
lefats'eng lohle, ho kenyeletsa le linaheng tse

158
00:15:08,307 --> 00:15:12,080
neng li e-s'o tlose mokento o tlamang oa nyooko.

159
00:15:12,080 --> 00:15:18,120
Sena se ne se se se ntse se le tjena linaheng tse ling
lilemong le mashome a lilemo tse fetileng, empa eseng hohle.

160
00:15:18,120 --> 00:15:26,018
Ka hona o ne a hloka setifikeiti sa kganyetso hobane
o bile le ditlamorao tse mpe haholo kamora ente ya

161
00:15:26,018 --> 00:15:30,159
hae ya pele ya matetetso kapa mohlomong ente e nngwe.

162
00:15:30,159 --> 00:15:38,080
Mme bolaodi ba tsa bophelo bo mo file
yona, ka Senyesemane, Bavaria, ka 1980.

163
00:15:38,080 --> 00:15:39,440
Mme jwale, se a tla.

164
00:15:39,440 --> 00:15:46,919
E bua ka tokomane ea WHO ea 1958, ke lumela.

165
00:15:46,919 --> 00:15:51,919
Mme ke sona seo re se fuputsitseng mme ra se fumana.

166
00:15:51,919 --> 00:15:56,440
Mme e na le tlhahisoleseding e latelang e kgahlang haholo.

167
00:15:56,440 --> 00:15:57,679
Ke tokomane, e.

168
00:15:57,679 --> 00:15:59,925
Ka nako eo ho ne ho se na li-PC, kahoo ke
ile ka sebelisa mochini oa ho thaepa 'me

169
00:15:59,925 --> 00:16:01,279
mongolo o ne o sekamela ebile o sa leka-lekane.

170
00:16:01,279 --> 00:16:05,074
Re ntse re hopola mangolo, le litokomane tse
thunngoeng ka mochini tse tsoang ho batsoali

171
00:16:05,074 --> 00:16:07,799
le bo-ntat'emoholo le bo-ntšetšemoholo ba rona.

172
00:16:07,799 --> 00:16:22,279
E na le lipalo-palo tsa malakabe naheng ea
Jeremane bakeng sa lilemo tsa 1948 ho isa ho 1958.

173
00:16:22,279 --> 00:16:28,900
Mme ka dilemo tse leshome, ho tlalehilwe diketsahalo tse
hlano tsa bolwetse ba matheba, ha ke dumele hore ho bile

174
00:16:28,900 --> 00:16:33,919
le mafu – diketsahalo tse hlano tsa bolwetse ba matheba.

175
00:16:33,919 --> 00:16:35,720
Ketsahalo e le 'ngoe ea lefu la makhopho lilemo tse peli ka seng.

176
00:16:35,720 --> 00:16:40,200
Mme ente ea matetetso e ile ea felisoa neng?

177
00:16:40,200 --> 00:16:44,399
Dilemo tse 30 hamorao Jeremane, 1976.

178
00:16:44,399 --> 00:16:54,679
Pale ea hore ente ea matetetso e
fokolitse matetetso, ha e na nnete ho hang.

179
00:16:54,679 --> 00:17:01,897
Bolwetse ba matetetso le bona bo ne bo nyametse ka lebaka le
tshwanang le la sefefo – ho hlakile hore ke lefu le

180
00:17:01,897 --> 00:17:08,920
amanang le bohloeki – mme bo ne bo se bo sa
bonahale ka dilemo tse ngata nakong ya mashome a dilemo ao.

181
00:17:08,920 --> 00:17:16,160
Leha ho le jwalo, batho ba dimilione, ho kenyeleditswe le nna,
mme mohlomong le wena, re ile ra entelwa kgahlanong le malakabe.

182
00:17:16,160 --> 00:17:22,345
Mohlomong ke ka lebaka leo ka tsela e itseng re bang le aleji le
sefuba sa lehola, leha likhothaletso tsa liente kajeno li

183
00:17:22,345 --> 00:17:29,480
phahame ka makhetlo a mararo, 'me ka makhetlo a mane ho feta
kamoo li neng li le kateng lilemong tsa bo-1970 le bo-1980.

184
00:17:29,480 --> 00:17:34,759
Empa ke batla feela ho bolela hore le
ente ea smallpox e ne e le ea bohata.

185
00:17:34,759 --> 00:17:38,160
Mme hoo ho tshwana le ka ente ya maselese.

186
00:17:38,160 --> 00:17:45,713
Mme ke ile ka nahana hore nka le balela seo Ngaka Gerd
Reuter – eo e leng ngaka, empa hape e le rahistori oa

187
00:17:45,713 --> 00:17:50,519
tsa bongaka le eena a qapileng libuka tse 'maloa – a reng.

188
00:17:50,519 --> 00:17:55,112
O ngotse mantswe a pele ka mosa bakeng sa buka ya
ka, ao nka thabelang ho a bala ka lentswe le

189
00:17:55,112 --> 00:17:58,359
phahameng, dipolelo tse mmalwa, haeba o sa tshwenyehe.

190
00:17:58,359 --> 00:18:02,920
O ngola mehopolo e seng mekae esale pele. Ka Dr Gerd Reuter:

191
00:18:02,920 --> 00:18:08,240
Ke ntho e hlabisang dihlong hore buka
ena e bile le tlhokahalo ya ho ngolwa.

192
00:18:08,240 --> 00:18:14,266
Ho ka etsahala joang hore lefu le sa kotsi la bongoaneng, leo
mohlomong le tsejiloeng ho tloha qalehong ea

193
00:18:14,266 --> 00:18:20,519
botho, le phatlalatsoe e le tšokelo ho
lichaba kaofela 'me le lebise enteong e qobelloang?

194
00:18:20,519 --> 00:18:27,513
Ho fihlela haufinyane ka 1997, buka ea nalane ea seoa ea Stefan
Winkle e nang le maqephe a 1,400, "Scourges

195
00:18:27,513 --> 00:18:33,839
of Humanity," ha ea ka ea nehelana le
khaolo le ha e le e le 'ngoe bakeng sa maselese.

196
00:18:33,839 --> 00:18:38,982
Ho tloha ka nako eo, palo ea batho ba tšoaelitsoeng le
ba kenngoang lipetlele e theohile ka liperesente tse ling

197
00:18:38,982 --> 00:18:43,119
tse 90 ntle le ho kena-kenana leha e le hofe ha bongaka.

198
00:18:43,119 --> 00:18:49,667
Beate Bahner ha a totobatse feela dintlha tsa molao tsa meento e
laetsweng ke mmuso, empa hape le tikoloho yohle ya bongaka le ya

199
00:18:49,667 --> 00:18:56,062
setjhaba moo, mashome a dilemo kamora ho fediswa ha meento e
qobellang ya matheba-le-matheba naheng ya Bophirimela Jeremane le

200
00:18:56,062 --> 00:19:03,119
meento e meng e qobellang naheng ya GDR, meento e qobellang ya
masiba e ileng ya boela ya kenngwa tshebetsong ka tshohanyetso.

201
00:19:03,119 --> 00:19:09,085
A sa iphapanyetse nnete kapa a nahana ka bohata, o pepesa
ntlo e makatsang ea likarete e hahiloeng holim'a mashano, e

202
00:19:09,085 --> 00:19:12,640
tšehetsang tšabo e feteletseng ea maselese le ente e qobelloang.

203
00:19:12,640 --> 00:19:21,660
Liketsahalo tsena ke thuto ea kamoo sechaba se ka
qhekelloang ka morero ke sehlopha se senyenyane.

204
00:19:24,960 --> 00:19:33,491
Mme o hloriswa, karolo e kgolo ya baahi, e leng
batswadi, e hloriswa ka ho bolelloa hore "ha o ka ke wa

205
00:19:33,491 --> 00:19:37,920
ya kereche" kapa ka ditefiso le ditefello tsa kotlo.

206
00:19:37,920 --> 00:19:40,000
Mme o ka itshireletsa kgahlanong le hoo.

207
00:19:40,000 --> 00:19:44,319
Hape hoo e ne e le karolo ya potso ya hao
e pharalletseng eo o e botsitseng pejana.

208
00:19:44,319 --> 00:19:51,920
Ha e le hantle kea e khothaletsa, hobane lintho li
hloka ho hlahisoa ka tsela e nang le bopaki, jj.

209
00:19:51,920 --> 00:19:54,160
Dintho tsena kaofela ha di balwe.

210
00:19:54,160 --> 00:20:00,519
Ke kgothalletsa ho diehisa ditshebetso le bolaodi
ba tsa bophelo bo botle le lekgotla la maseterata.

211
00:20:00,519 --> 00:20:07,015
Ke leqheka la bohlokoa ho emela hore buka e
tsoe, ebe o mpa o e kenyelletsa feela mme o

212
00:20:07,015 --> 00:20:10,720
re, "Lebaka ke lena leo ka lona re sa entoeng."

213
00:20:10,720 --> 00:20:20,577
Mme le tlamehile, jwalo ka bolaodi ba tsa bophelo bo
botle, empa hape le jwalo ka lekgotla la mashemane,

214
00:20:20,577 --> 00:20:26,400
ho se kenye molao ona tshebetsong hobane ha o na toka.

215
00:20:26,400 --> 00:20:30,400
E na le maqephe a fetang 400 a
hlalosang hore na ke hobaneng e fosahetse.

216
00:20:30,400 --> 00:20:36,478
Hase feela, joalokaha o boletse ka nepo pejana,
hore katleho ea ente ha e so ka e lekoa, empa ka

217
00:20:36,478 --> 00:20:40,640
holim'a tsohle, polokeho ea liente ha e so ka e lekoa.

218
00:20:40,640 --> 00:20:50,440
Ha ho na lephuputso le le leng la maselese le
bapisang bana ba entetsoeng le bana ba sa entoang.

219
00:20:50,440 --> 00:20:56,742
Mme sena se thibelwa ka matla ohle a ka kgonehang, hobane
diphuputso tse mmalwa tse teng le

220
00:20:56,742 --> 00:21:03,440
ditlhahlobo tse mmalwa di bontsha ka ho hlaka hore
bana ba sa entwang ba phetse hantle ho feta.

221
00:21:03,440 --> 00:21:11,949
Empa ka tumellano ea seoa sa lefats'e ea WHO – e sa tsoa
amoheloa, empa e tla qala ho sebetsa feela ha linaha tse 60 tseo

222
00:21:11,949 --> 00:21:17,786
e leng litho li se li e saenetse, kahoo ha
ho na kotsi e potlakileng – sepheo ke ho

223
00:21:17,786 --> 00:21:21,119
enta lefatše lohle ka bilione ea makhetlo.

224
00:21:21,119 --> 00:21:28,960
Mme bahlodi, baetsi ba ente, empa hape le
bahlodi ba bang, ba se ba thabile haholo.

225
00:21:28,960 --> 00:21:34,319
Mme re ka ngangisana kamoo re ratang kateng...

226
00:21:34,319 --> 00:21:44,429
Boikitlaetso ba ka bo boholo le tjantjello ea ka, le ka buka ena,
e ne e le ho kholisa, ka tšepo, le ba seng ba kholisehile ka

227
00:21:44,429 --> 00:21:53,175
melemo ea ente, baahloli le lingaka lefapheng la bophelo bo
botle, kamora maqephe a seng makae feela, hore ka

228
00:21:53,175 --> 00:22:01,279
ho hlaka ba wele lerabeng la tšōmo e kholo ea
ente – empa u ka e bitsa feela bomenemene le mashano.

229
00:22:01,279 --> 00:22:09,355
Hobane lipalo li bontsha hore maselese ha e le
hantle ha se lebaka la ho etsa hore ente e be

230
00:22:09,355 --> 00:22:14,839
tlamo ho bana le ho ba ahlola ka dikotlo tse boima.

231
00:22:14,839 --> 00:22:19,160
Ka maikutlo a ka, dikotlo tse menahaneng habedi ha di molaong.

232
00:22:19,160 --> 00:22:23,200
Ke fumane diqeto tse pedi tse thabisang maobane.

233
00:22:23,200 --> 00:22:30,079
Ke sebelisitse molao oa nako e behiloeng, e leng ntlha
e ncha, 'me e, le rona re ntse re ngangisana ka eona.

234
00:22:30,079 --> 00:22:34,759
Ke na le kahlolo ea lekhotla mabapi
le taba ena, e fanoeng ka boithaopo.

235
00:22:34,759 --> 00:22:40,200
Empa lekgotleng le leng, ke ile ka pheha le ho
pheha hanyane... tjhe, ha ho sa na nako, sena le sele.

236
00:22:40,200 --> 00:22:47,319
Eaba ke araba hape nakoana pele ho letsatsi la lekhotla, leo eaba
le hlakolwa kamora hore ke fane ka polelo e nngwe e ngotsweng.

237
00:22:47,319 --> 00:22:52,799
Mme jwale, dibeke tse pedi hamorao, nyeoe e
hlakotswe hobane nako ya molao ya ho qeta nyeoe e felile.

238
00:22:52,799 --> 00:22:59,387
Kamora dilemo tse pedi tse fetileng ha setifikeiti sa maselese se
sa hlahiswa, taba e ba ya kgale ho ya ka melao ya Molao wa

239
00:22:59,387 --> 00:23:04,647
Dinyewe tsa Tsamaiso le Molao wa Thibelo ya Tshwaetso, tse
sebetsang mmoho, e leng ntho e batlang e

240
00:23:04,647 --> 00:23:10,119
rarahane, ka hoo 'muelli wa molao o tlameha ho sheba
faele le ho netefatsa... hore e se e na le nako.

241
00:23:10,119 --> 00:23:16,680
Mme potso e latelang e tla ba hore, e, ba re
nako e se e fetile, empa jwale re e batla hape.

242
00:23:16,680 --> 00:23:19,839
Mme jwale dinako tsa selemo se le seng le tse pedi di qala hape.

243
00:23:19,839 --> 00:23:25,038
Ho sa na le lipotso tse ngata tsa molao tse sa
arabelwang, ho kenyeletsa le hore na batsoadi ka bobedi

244
00:23:25,038 --> 00:23:27,079
ba ka fuwa kotlo bakeng sa tlolo ya molao e le nngwe.

245
00:23:27,079 --> 00:23:32,440
Bavaria e etsa joalo maemong a mang, empa Baden-Württemberg
le mona Heidelberg ha ho etsahale ka tsela ena.

246
00:23:32,440 --> 00:23:40,400
Chelete e fapana pakeng tsa €150 le €1,000 bakeng sa
tefiso ea pele ho ngoana ka mong ho motsoali ka mong.

247
00:23:40,400 --> 00:23:43,000
Ka hona le mona, re na le mefuta e mengata.

248
00:23:43,000 --> 00:23:48,024
Mohlomong ka hodima tsohle, re ntse re e-na le bonyane qeto e le
'ngoe kapa tse peli tse ntseng li emetse qeto Lekhotleng

249
00:23:48,024 --> 00:23:54,640
la Molao oa Motheo la Federale; tsena li ama tlameho ea
hore bana ba sekolo ba fane ka bopaki ba ente ea maselese.

250
00:23:54,640 --> 00:24:02,400
Le taba ea hore baithuti ba tlameha ho kena sekolo
leha ba sa entoa, e leng ntho eo ba bang ba ka e llelang.

251
00:24:02,400 --> 00:24:07,640
Kahoo ha se kotsi, ntle le haeba
sekolo sa tlamo se ba bohlokoa ho feta.

252
00:24:07,640 --> 00:24:13,039
Kahoo, le eena moetsamolao ha a
bonahale a nahana hore ho hobe hakaalo.

253
00:24:13,039 --> 00:24:17,388
Mme o tla kgona ho bala bukeng, ho
itshetlehilwe hodima dipalo tse ngata, dipalo tse

254
00:24:17,388 --> 00:24:20,440
kgahlehang, kamoo e bakang kotsi e nyane kateng.

255
00:24:20,440 --> 00:24:31,776
Empa ho na le mabaka a mangata a hananang le sena, haholoholo ha
baithuti ba banyenyane ba le lilemo li 13 kapa 14 mme ba sa batle

256
00:24:31,776 --> 00:24:39,189
ho entoa, mme ba hlakisa sena ka ho ngola
kapa mananeong a tshekatsheko a lekgotla la

257
00:24:39,189 --> 00:24:43,200
selegae mabapi le tefiso ya di-euro tse 250.

258
00:24:43,200 --> 00:24:50,764
Nna ka bonna ke na le eona – empa hape ho na le liqeto tse ling
tseo ho nang le leano ka tsona hobane batsoali ba ka, ha ngoana a

259
00:24:50,764 --> 00:24:57,623
le lilemo li 17, reha, "Ha ke e batle ka mabaka a mangata,
ha e sebetse hantle, ha e bolokehe, jj." Joale batsoali ba

260
00:24:57,623 --> 00:25:02,240
ke ke ba qobella ngoana mme ka hona ba ke ke ba fuoa kotlo.

261
00:25:02,240 --> 00:25:07,720
E, kahlolo ea haufinyane ea lekhotla e
bontšitse hore khanyetso e na le molemo.

262
00:25:07,720 --> 00:25:13,593
Kahoo ho ne ho na le tlaleho feela ho Telegram mabapi le
Braunschweig... e, moo re ileng ra bona

263
00:25:13,593 --> 00:25:19,160
hantle kamoo ente e tlamang ea masoebe e leng
bofokoli le ho nahanoa e se na khang kateng.

264
00:25:19,160 --> 00:25:24,000
Ka hona ntate o ile a lwana mme a hlola, ha
ho tefiso, ha ho ditshenyehelo tsa lekgotla.

265
00:25:24,000 --> 00:25:27,319
Lits'ebetso khahlanong le mora oa hae li emisitsoe.

266
00:25:27,319 --> 00:25:32,960
Mme ho bonahala e se ketsahalo e ikemetseng; jwalo
ka ha o sa tswa bua, ho bonahala e etsahala kgafetsa.

267
00:25:32,960 --> 00:25:40,484
Ho e-na le hoo, hona joale ke bopaki ba hore ho na le
sebaka molaong le sa mahlale, le hore khanyetso e sebetsa ha e

268
00:25:40,484 --> 00:25:44,880
hlahisoa ka tsela e utloahalang, e hlomphehang le e bohlale.

269
00:25:44,880 --> 00:25:50,079
E, hape o kopana le baahlodi le
balaodi ba tsa bongaka ba amohelang sena.

270
00:25:50,079 --> 00:25:55,720
Batho ba bangata ha ba jwalo, hobane ba
dumela kannete hore, sa pele, ona ke molao jwale.

271
00:25:55,720 --> 00:25:58,160
Mme ke bile 'muelli oa molao ka
lilemo tse mashome a mararo hona joale.

272
00:25:58,160 --> 00:26:04,989
Ho fihlela dilemo tse hlano tse fetileng, le
nna ke ne ke nahana hore baetsi ba melao ba

273
00:26:04,989 --> 00:26:08,960
na le merero e metle le mabaka a utlwahalang.

274
00:26:08,960 --> 00:26:16,914
Kajeno kea tseba... hore ha ho tluoa tabeng ea seoa sa mafu,
melao ea taolo ea tšoaetso, coronavirus, maselese, tumellano ea

275
00:26:16,914 --> 00:26:23,520
seoa ea WHO le litaba tse ling tse ngata, ho
kenyeletsoa le tokoloho ea ho bua, ehlile, moetsi oa molao

276
00:26:23,520 --> 00:26:26,920
ha a re emele, empa o emetse lithahasello tse ling.

277
00:26:26,920 --> 00:26:29,680
Mme tseo ke dithahasello tse kgahlanong le baahi.

278
00:26:29,680 --> 00:26:31,839
Mme ke temoho e bohloko.

279
00:26:31,839 --> 00:26:37,881
Kamora dilemo tse 25 ke le 'muelli wa molao, ho bakilwe ke
COVID-19, tshebediso e mpe ya Molao wa Tshireletso

280
00:26:37,881 --> 00:26:44,200
kgahlanong le Tshwaetso – le moahlodi a le mong feela ya
bohlokwa, ya ntseng a ka fumanwa lekgotleng la setereke.

281
00:26:44,200 --> 00:26:48,989
Hobane haeba a ka ba moahlodi wa boahlodi bo phahameng, a ke ke a
tlohela lekgotla la setereke mme a ke ke a fetisetsoa lekgotleng

282
00:26:48,989 --> 00:26:51,200
le phahameng la setereke kapa Lekgotla la Toka la Federale.

283
00:26:51,200 --> 00:26:58,240
Hobane le hloka baahlodi ba dumellanang le lona, ba tla
tshehetsa pale ya dipolotiki ho ena le ho e phethola.

284
00:26:58,240 --> 00:27:10,599
Ke tšepa ka tieo hore buka ea ka, e akaretsang lintlha tsohle tsa
molao, e tla thusa batsoali ba amehang ho tiisa nyeoe ea bona.

285
00:27:10,599 --> 00:27:16,160
Sena ke hobane hangata boemeli ba molao bo turu ho feta
tefiso haeba u se na inshorense ea litšenyehelo tsa molao.

286
00:27:16,160 --> 00:27:20,400
Ebe buka, e tla bitsa, ha ke tsebe, li-euro
tse 20 kapa tse 25, e theko e tlase haholo.

287
00:27:20,400 --> 00:27:27,160
Mme ka mora moo o ka e romela mme wa re, mona ho ngotswe tjena
le tjena. Ha o dumellwe ho sebedisa molao ona ka tsela ena.

288
00:27:27,160 --> 00:27:29,680
Hoo ho hlakile hore ha ho a nepahala.

289
00:27:29,680 --> 00:27:31,240
Molao ona ha o na toka.

290
00:27:31,240 --> 00:27:34,680
Ho hlakile hore ho a iphikisa.

291
00:27:34,680 --> 00:27:41,119
E sebeletsa, mme ke tla paka sena,
indasteri ea meriana feela, eseng motho e mong.

292
00:27:41,119 --> 00:27:44,039
Ha e na kelello. Ha e sireletse mang kapa mang.

293
00:27:44,039 --> 00:27:49,319
Ke tla o bontša hore lihlopha tse tlokotsing
tseo batho ba batlang ho li sireletsa ha li eo.

294
00:27:49,319 --> 00:27:57,599
Ha ho na liphuputso tse bontšang hore mosali ea moimana ea sa
entoang o shoela moriana, kapa ntate-moholo ea kulang kapa lesea.

295
00:27:57,599 --> 00:28:07,340
Mme ha ho na bopaki le hanyenyane ba hore encephalitis,
meningitis, le ka hodima tsohle, SSPE e hlahang dilemo tse

296
00:28:07,340 --> 00:28:18,000
pakeng tsa 6 le 20 ka mora moo, e bakwa ke maselese ao ke
ileng ka a tshwara ke sa le ngwana e monyane. Ee. Ke bosaoana.

297
00:28:18,000 --> 00:28:23,955
Tsena ke liphuputso tsa bohata, tseo RKI esita le
Lekhotla la Molao oa Motheo la Federale joale li itšetlehileng

298
00:28:23,955 --> 00:28:27,079
ho tsona, liphuputso tsa bohata. Ke hlalositse seo.

299
00:28:27,079 --> 00:28:35,279
Moprofesa Andreas Sönnichsen le eena o fane ka tshehetso
mona mme hape a pepesa ka bokgabane bohlanya bo phuputsong ena.

300
00:28:35,279 --> 00:28:43,946
Ho na le mabaka a mang a babatsehang a
khahlanong le sena hohle mongolong o hlalosang molao,

301
00:28:43,946 --> 00:28:48,279
'me ka holim'a tsohle, maselese a felisitsoe.

302
00:28:48,279 --> 00:28:53,160
Ha e le hantle, Jeremane e fihletse boemo bona ka 2022.

303
00:28:53,160 --> 00:28:57,839
Kahoo ha ho na lebaka ho hang, hobane sepheo sa
ente e tlamang ea masoebe ke ho felisa masoebe.

304
00:28:57,839 --> 00:29:05,204
Mme boitshireletso ba setjhaba, boo ho bolelwang hore bo 95%,
palo e ntseng e nyoloha butle-butle, ho hlakile

305
00:29:05,204 --> 00:29:12,119
hore bo tshehetsa indasteri ya meriana... bo se
bo fihletswe kgale, esale e le dilemo tse ngata.

306
00:29:12,119 --> 00:29:22,039
Ha bana ba qala sekolo, diteko tsa ho kena sekolong di
bontsha hore diperesente tse 97 tsa bona di entilwe.

307
00:29:22,039 --> 00:29:29,774
Mme e tlase haholo, mohlomong liphesente tse 92 bakeng sa ente ea
bobeli, eo, ho latela liphuputso tse ngata tsa machaba, e sa

308
00:29:29,774 --> 00:29:35,810
hlokahaleng hobane boholo ba batho ba entetsoeng, liphesente tse
95 ho isa ho tse 98 tsa batho bohle ba

309
00:29:35,810 --> 00:29:41,839
entetsoeng, ba ba le masole a 'mele kamora ente
ea pele mme ka hona ba nkoa ba sirelelitsoe.

310
00:29:41,839 --> 00:29:47,410
Re a thetswa mme re buelwa mashano. Mme ke tshepa hore
nka bontsha sena ka ho hlaka mme ka hona ka thusa

311
00:29:47,410 --> 00:29:51,319
batswadi ba amehileng ka mora dikgwedi tse pedi kapa tse tharo.

312
00:29:51,319 --> 00:29:54,720
Ho liehisa ke leqheka, ho tiisetsa ke thibelo.

313
00:29:54,720 --> 00:30:04,128
Hape ho eletsoa hore o lefe tefiso ea li-euro tse 150 kapa 200
ebe, bonyane ha tefiso ea bobeli e fanoa, o pheha khang ea hore

314
00:30:04,128 --> 00:30:11,147
ena ke kotlo ea selemo le selemo, halofo ea
selemo, kotara, beke kapa letsatsi le letsatsi, ho

315
00:30:11,147 --> 00:30:15,839
latela se loketseng bolaodi ba bophelo bo botle.

316
00:30:15,839 --> 00:30:22,200
Lekgotla la ketsamolao le Lekgotla la Molaotheo la
Federale ba ntse ba tiisa hore ente ya maselese ke ya boithaopo.

317
00:30:22,200 --> 00:30:27,839
Ka hona, Lekhotla la Molao oa Motheo la Federale le hlile le na
le khohlano. 'Me liqeto tsena, tseo ke li boletseng ka

318
00:30:27,839 --> 00:30:32,523
bokhutšoanyane pejana, li qetile lilemo tse 'ne
li ntse li emetse Lekhotleng la Molao oa Motheo la

319
00:30:32,523 --> 00:30:35,119
Federale hobane le hlokomela hantle khohlano ena.

320
00:30:35,119 --> 00:30:39,560
Ka lehlakoreng le leng, bana ba ntse ba tlameha ho ea sekolong.
Ho reretsoe hore e be boithaopo, empa ho na le litefiso

321
00:30:39,560 --> 00:30:42,440
le litefello tsa kotlo. Ho na le ho hong ho sa lokang mona.

322
00:30:42,440 --> 00:30:45,200
Ho na le phoso, seo ha se tsamaisane.

323
00:30:45,200 --> 00:30:54,153
Mme sena se senola kamoo molao ona e leng o sa lokang kateng. Ho
feta moo, ke bontsha hore ha ho hlokehe hore ho bewe ditefiso

324
00:30:54,153 --> 00:31:03,240
le hore dithibelo tsa ho kena le tsona ha di hlokehe, empa
hore taba ena e ka qetoa ke bolaodi ba tsa bophelo bo botle.

325
00:31:03,240 --> 00:31:09,576
Kahoo haeba e sa batle ho bolela hore molao ona o fosahetse,
Mofumahatsana Bahner o phatlalatsa hore o fosahetse,

326
00:31:09,576 --> 00:31:15,799
ha ke batle ho fihla hole hoo, empa ke na le matla a ho
iketsetsa qeto, mme ke fumana mabaka a kholisa haholo.

327
00:31:15,799 --> 00:31:22,000
Mme ba fokolang ... ee, hopola hore ke 5% feela ya
batswadi ba bonang taba ena ka leihlo le bohale.

328
00:31:22,000 --> 00:31:27,720
Ke tšepa hore peresente e tla nyoloha hanyane, e, hoo ho hlakile.

329
00:31:27,720 --> 00:31:33,637
Hobane ke mohato o se nang thuso le o sa hlokahaleng,
kaha maselese ha a eo, mme le ha a ne a le teng, ha

330
00:31:33,637 --> 00:31:36,680
a kotsi, mme ha re batle ho beha bana kotsing ka ona.

331
00:31:36,680 --> 00:31:40,319
Mme ha e le hantle, tsena ke liente tsa masea.

332
00:31:40,319 --> 00:31:41,440
Ruri ha re batle seo.

333
00:31:41,440 --> 00:31:47,462
Mme ntlheng ena, ke rata ho leboha, Monghadi Wildung,
ka ho mpumella hore ke hlahise buka ya ka le morero

334
00:31:47,462 --> 00:31:51,279
wa ka o motjha ho wena, le ka ho qoqa le wena ka ona.

335
00:31:51,279 --> 00:31:53,759
Ke na le potso e 'ngoe hape ea ho qetela.

336
00:31:53,759 --> 00:31:58,882
Na re ka lebella kapa na re tla tlameha ho lebella
ho hlahisoa hape ha liente tse ling tse tlamang ka

337
00:31:58,882 --> 00:32:02,119
lebaka la melao ena ea machaba ea bophelo bo botle?

338
00:32:02,119 --> 00:32:08,519
E. E, nka re e, ka ho hlaka.

339
00:32:08,519 --> 00:32:11,319
Re e tseba ho tsoa ho GDR.

340
00:32:11,319 --> 00:32:16,760
Ha re tsebe ka yona, empa re tlameha ho e bala le ho
ithuta ka yona kae kae, ho kenyeletsa le nna, ho tswa dinaheng

341
00:32:16,760 --> 00:32:20,599
tse ding tsa EU le dinaheng tse ding lefatsheng ka bophara.

342
00:32:20,599 --> 00:32:25,400
Ha o dumellwa ho kena naheng kapa ho fofa ho
ya teng ntle le haeba o entilwe kgahlanong le

343
00:32:25,400 --> 00:32:27,960
feberu e tshweu kapa typhoid kapa eng kapa eng.

344
00:32:27,960 --> 00:32:39,480
Ho na le liente tse robong tse tlamang naheng ea
Czechia, 'me Lekhotla la Toka la Europe le lumetse sena.

345
00:32:39,480 --> 00:32:46,334
Mme hape ke tla sebedisa dipalo tsena, tse
qotsitsweng teng ke mmuso wa Czech, ho paka

346
00:32:46,334 --> 00:32:50,519
hore mekento e kotsi ho feta lefu ka bo lona.

347
00:32:50,519 --> 00:33:01,680
Ruri re fihlile ... mme ke tshaba hore makgotla a
tletse baahlodi ba dipolotiki ba amohelang ntho tsohle.

348
00:33:01,680 --> 00:33:10,486
Ke bona bobodu le ho sekamela ha makgotla a
dinyewe e le dintho tse atileng haholo, mme

349
00:33:10,486 --> 00:33:15,559
sena se ntshosa ebile se ntshwenya haholo.

350
00:33:15,559 --> 00:33:23,671
Mme ke tshaba hore ho jwalo. Potso ya hao, ka bokgutshwane le ka
ho otloloha, ke hore na batho ba mona ha ba ka ke ba hana, ba re

351
00:33:23,671 --> 00:33:27,799
emisa, mme ba ipelaetsa, e leng ntho e ileng ya sebetsa ka 2022.

352
00:33:27,799 --> 00:33:36,799
Re sa tsoa atleha ho qoba ka bothata ente e
tlamang khahlanong le coronavirus naheng ea Jeremane.

353
00:33:36,799 --> 00:33:45,680
Le mona, 'me hape ona ke morero oa buka ea
ka, maselese e emetse lenaneo lohle la ente.

354
00:33:45,680 --> 00:33:48,359
Mme jwale ha ke sa dumela mekento efe kapa efe.

355
00:33:48,359 --> 00:33:53,480
Le nna ha ke tsebe motho ea kileng a shoela tetanose.

356
00:33:53,480 --> 00:33:55,160
Le nna ha ke tsebe ka diketsahalo
dife kapa dife tsa bolwetse ba sefuba.

357
00:33:55,160 --> 00:33:57,720
Le nna ha ke tsebe motho ea shoeleng ka diphtheria.

358
00:33:57,720 --> 00:34:02,200
Ke utlwile haufinyane hore sefuba sa hooho se
ka ba sebe haholo, hore o ka fofoha ka sona.

359
00:34:02,200 --> 00:34:07,283
Empa lesea le sepetlele ka lebaka leo, le tlang ho
entoa mona leha ho le joalo... Ke bolela hore, le 'na ke

360
00:34:07,283 --> 00:34:10,039
na le linyeoe tse tlas'a tafole ea ka tse makatsang.

361
00:34:10,039 --> 00:34:16,480
Mme dingaka le tsona di thetsa makgotla a
dinyewe le balaodi ba tsa bophelo bo botle.

362
00:34:16,480 --> 00:34:18,760
Likotsi tsa lefu li feteletsoa.

363
00:34:18,760 --> 00:34:27,557
Ke shebile khothaletso ea ente ea RSV bakeng sa masea a sa tsoa
tsoaloa, e leng ente e ncha. Masea a na le matsatsi a mararo

364
00:34:27,557 --> 00:34:36,199
kapa a mane feela, a thabela ha a khona ho hema, ebe a se
a ntse a entoa liente tse ncha, tse kotsi khahlanong le RSV.

365
00:34:36,199 --> 00:34:37,119
RSV ke eng?

366
00:34:37,119 --> 00:34:39,119
Ke vaerase ea phefumoloho.

367
00:34:39,119 --> 00:34:45,639
Ke ho kokota, sefuba, feberu, le nko e tsoang –
ke tsona tloaelehileng, e, ke vaerase ea sefuba.

368
00:34:45,639 --> 00:34:52,079
Empa haeba re na le ente e ncha mona e tsoang ho Sanofi, joale
ka tšohanyetso ke tlameha ho hlahisa boikarabello ba ho tlaleha.

369
00:34:52,079 --> 00:35:02,039
Mme seo, ka maikutlo a ka, ke ho senngwa ha matla a dipalamente
le makgotla a ditsheko, hore batho ba dumele sena sohle.

370
00:35:02,039 --> 00:35:12,119
Leha ho le jwalo, ditshisinyo tsa RKI le STIKO di
bolela hore RSV ha e bolaye, le hore ha ho na kotsi ya lefu.

371
00:35:12,119 --> 00:35:17,320
Leha e le tabeng ea lesea le hlahileng pele ho nako, le leng
karolong ea masea a sa tsoa tsoaloa, le fokolang kannete 'me le

372
00:35:17,320 --> 00:35:20,039
hloka ho fanoa moea, leha ho le joalo ha ho na kotsi ea lefu.

373
00:35:20,039 --> 00:35:22,559
Empa ngaka ea tleliniking e a pheha khang.

374
00:35:22,559 --> 00:35:25,840
Le nna ke hlahisitse taba, e leng ntho e makatsang.

375
00:35:25,840 --> 00:35:32,519
Kliniki ea Helios Erfurt e bolela hore masea a sa tsoa
tsoaloa a tlameha ho entoa khahlanong le RSV hang-hang.

376
00:35:32,519 --> 00:35:34,280
Batsoali ka bobedi ba a hanana.

377
00:35:34,280 --> 00:35:38,480
Ngaka e kenya kopo e potlakileng Lekhotleng la Lelapa.

378
00:35:38,480 --> 00:35:46,651
Moahlodi ha a hlahlobe hore na RSV e hasane, ho etswa eng ka
yona, hore na e tlalehilwe le hore na e kotsi hakae kannete. Ha a

379
00:35:46,651 --> 00:35:52,877
botse batswadi, ha a ba mamele, ha a ye
tleliniking, o fana ka taelo mme dihora tse pedi hamorao

380
00:35:52,877 --> 00:35:56,199
ngwana wa mosenyana o entelwa kgahlanong le RSV.

381
00:35:56,199 --> 00:35:57,880
Tsena ke linyeoe tse tafoleng ea ka.

382
00:35:57,880 --> 00:36:00,280
Mme ke bona se etsahalang mona.

383
00:36:00,280 --> 00:36:02,880
E, re tlameha ho lebella se sebe ka ho fetisisa.

384
00:36:02,880 --> 00:36:08,480
E, ba batla ho re enta bohle.

385
00:36:08,480 --> 00:36:16,880
Ke boetse ke ngotse sena bukeng ea ka ea WHO mme ke
tšepa hore joale nka se akaretsa ka bokhutšoanyane.

386
00:36:16,880 --> 00:36:26,104
Polelo e builweng mona mabapi le coronavirus ke
Letona la rona la Mmuso wa Kopanelo la Tshebedisano-mmoho

387
00:36:26,104 --> 00:36:32,679
le Ntshetsopele ya Moruo ka nako eo, Svenja Schulze.

388
00:36:32,679 --> 00:36:41,433
E, haholo-holo mabapi le COVAX, e leng morero ona oa ho
isa liente kapele-pele, eseng ka mora lilemo tse leshome,

389
00:36:41,433 --> 00:36:46,159
empa ka matsatsi a 100, ho tlōla melaoana eohle ea polokeho.

390
00:36:46,159 --> 00:36:53,318
Molao oa Meriana o hapiloe, o ntse o nyenyefatsoa, 'me o
sebelisoa ho etsa qoso ea bomenemene ea hore, ho latela liteko

391
00:36:53,318 --> 00:36:58,552
tsa PCR tsa coronavirus, re tseba hore re
bile le limilione tsa liteko tse fumanoeng li

392
00:36:58,552 --> 00:37:02,000
na le tšoaetso, empa eseng limilione tsa mafu.

393
00:37:02,000 --> 00:37:09,602
Schulze, letona, o re se bohlokoa ke hore
litekanyetso tsa ente li abeloe matsohong a kaholimo, eseng

394
00:37:09,602 --> 00:37:13,440
feela metseng-moholo, empa hape le metseng e hole.

395
00:37:13,440 --> 00:37:18,747
Sena se kenyelletsa ho hloma mekhoa ea phepelo bakeng sa mabokose
a lipalangoang, liofisi tsa sehatsetsi, liinjini,

396
00:37:18,747 --> 00:37:24,239
lintho tse bolaeang likokoana-hloko le liatlana,
hammoho le matšolo a tlhahisoleseling le a tlhokomeliso.

397
00:37:24,239 --> 00:37:28,880
Mme sena ha se ketsahalo e ikemetseng
feela mabapi le coronavirus le maselese.

398
00:37:28,880 --> 00:37:39,840
Ba batla ho enta lefatshe lohle ka dibilione dilemo le dilemo
kgahlanong le mefuta yohle ya mafu ao ba reng ke mafu a bolaeang.

399
00:37:39,840 --> 00:37:43,639
Ke morero oo, mme re tlameha ho o emisa.

400
00:37:43,639 --> 00:37:47,000
Ee, ke leboha haholo, Mofumahadi Bahner.

401
00:37:47,000 --> 00:37:49,599
Ke leboha haholo ka maikutlo a lona a tebileng.

402
00:37:49,599 --> 00:37:54,159
Mme a re tsweleng pele.

403
00:37:54,159 --> 00:37:57,360
Mahlohonolo mme salang hantle.

404
00:37:57,360 --> 00:37:58,679
Ka thabo.

405
00:37:58,679 --> 00:38:00,159
Kea leboha ka thahasello ea lona.

