Alt ýazgy
Sanjym edilmedik göwrelidir aýalyň, keselli babasynyň ýa-da çaga çagaňyň qızamykdan ölýändigini görkezýän hiç bir barlag ýok.
Bularyň hemmesi galp barlaglar, RKI hem-de Federal Konstitusiýa Kazyýeti häzir şolara esaslanýar, galp barlaglar!
Ýöne men diňe şunu aýtmak isleýärin: hatda çeçäk sanjymy hem galpdy.
We şol bir zat çaga keseline garşy sanjym üçin hem degişlidir.
Bu kanun adalatsyz. Ol açyk garşylyklydyr.
Ol diňe derman senagatyna hyzmat edýär we men muny subut ederin, başga hiç kime däl.
Men korrupsiýanyň we kazyýet häkimiýetiniň garaşlygynyň örän giň ýaýranidigini hasaplaýaryn we munuň bilen çuňňur aladalanýaryn.
Siz bu kanuny şeýle ulanyp bilmezsiňiz. Bu açyk-aýdyň adalatsyzlyk.
Çaga keseli sanjym programmasynyň iň gowy mysaly bolup durýar.
Indi men hiç hili sanjymlara ynanmaýaryn.
Dermanlar hakyndaky kanun ele alyndy we zaýalanýar.
Bu koronawirus we çaga keseli bilen baglanyşykly ýeke-täk ýagdaý däl.
Olar öldüriji keseller diýip atlandyrýan ähli görnüşli kesellere garşy bütin dünýäni ýylda
milliardlarça gezek sanjym etmek isleýärler.
Bu meýilnama, we biz ony togtatmaly.
Häzir Kla.TV WHO pandemiýa şertnamasy we halkara saglyk düzgünnamalary boýunça hünärmen advokat bilen gürleşýär.
Ol lukmançylyk we saglyk hukugy boýunça ýörite hukukçy we biz ony şu gün 'çaga difteri sanjymy' temasyny ara
alyp maslahatlaşmak üçin hoş geldiňe diýmäge begenýäris.
Beate Bahner, şu gün soraglarymyza jogap bermek üçin wagt ajyrandygyňyz üçin sag boluň.
Men size birneme gyzyksyz eşidilip biljek, ýöne pandemiýalar we sanjymlar üçin esasy baglanyşyk nokady
bolup biljek bir tema barada gürleşmekden hoşal bolardym.
Germaniýada difteriýa garşy sanjym birnäçe ýyldan bäri täzeden hökmany boldy.
Advokat hökmünde, bu hökmany çaga keseline garşy sanjym barada siziň garaýşyňyz nähili, ýa-da
siziň pikirňizçe munuň garşysynda haýsy deliller bar?
Men 1966-njy ýylda doguldym.
Şonuň üçin menem suçiçege garşy sanjymlandym; elbetde, sekiz ýa on ýaşyndaky çaga hökmünde munuň bilen razy
bolýarsyň, sebäbi mekdepde nädipdir sanjym edýärler.
100 ýyldan gowrak dowam eden hökmany suçiçek sanjymy 1976-njy ýylda ýatyryldy.
Men Gündogar Germaniýadan däl-de Günbatar Germaniýadan gelýänligim üçin hiç hili hökmany sanjym almadan
ulaldym. Gündogar Germaniýada ýagdaýlar başgaça boldy.
Gaýtadan birleşýänçä hökmany sanjymlar bardy we olar şol ýerde gaty berk barlanýardy.
Şonuň üçin soralmandan adamlar ýönekeýçe "sanjymlandy".
Emma men başgaça ulaldym – we soňra 2021-nji ýylda men bu birden peýda bolan qızamyk sanjymy talaby
boýunça konstitusion şikaýat bermek üçin tabşyryk aldym.
Ol 2020-nji ýylyň fewralynda karar berildi, dogrymy?
2020-nji ýylda köp zat bolup geçendigini we onuň 2020-nji ýylyň martynda güýje girenini ýatda saklaýarys.
Şonuň üçin biz 45 ýyldan bäri hökmany sanjym geçirmeýäris.
Indi birden käbir adamlaryň toparlary üçin, ýagny çagalar, mekdep okuwçylary, saglygy goraýyş we bilim
işgärleri hem-de bosgunlar üçin hökmany sanjym talaby girizildi.
Ilki bilen, her ýyl 700,000 çagadan ybarat adamlar topary bar.
Her ýyl Germaniýada takmynan 700 000 dogulma bolýar.
Hawa, we adam haýranlyk bilen gözlerini sürtýär, sebäbi biz difteri barada eşitdik.
Bizde olar bardy, we belki-de uly nesilde hem olar bardy.
Her halda, men suçiçeği geçirdim we belki-de qızamasyny hem geçirdim.
Meniň doganym çene şişi we qızamyk keselini geçirdi.
Bizem munuňdan daşda galmadyk, sebäbi şol wagtlar, dünýäniň ähli çagalary ýaly, biz hem tebigy ýagdaýda çaga keseline tutuldyk.
Başga tarapdan, 1974-nji ýyldan bäri STIKO tarapyndan sanjym maslahat berilýär – bu gurama bolsa bir ýyl öň täzeden döredildi.
Şonuň ýaly-da, STIKO biragyzdan çaga keseline garşy sanjymy maslahat berýär.
Şol bir agzanyň biri, on ýyl ozal çaga keseli barada pikir beýan eden bir professor, şeýle diýipdi (şol wagt, azyndan Germaniýada
hiç hili sanjym ýokdy): "Ýok, çaga keseline duçar bolmaly we muny hiç hili kynçylyksyz başdan geçirip
bilersiňiz; agyrlaşmalar örän seýrek bolup, dolandyrylyp bilner, şonuň üçin sanjym gerek däl."
Emma 10 ýyl soň – we men STIKO ýaly, ýagny Sanjymlar boýunça Durnukly Komitet ýaly käbir guramalaryň… muny dogry däl diýip hem
bolýar, ýöne sanjymlar boýunça durnukly komitetiň şol wagtlar derman senagaty tarapyndan
gowy ýaglanan bolandygyny çaklap bilersiňiz.
Çünki birden qızamça howply kesele öwrüldi.
Birden adamlar ensefalit, menenjit we örän-örän agyr SSPE keseline duçar bolup başladylar; SSPE menenjitiň ölümli görnüşidir.
Soňra, ýyllar geçdigiçe, töwekgelçilik yzygiderli artdy.
Şonuň üçin üç aý ozal, fewralda men örän spontaniýa karara geldim... sebäbi men şeýle köp buýruklary hem ýerine ýetirýärin.
Koronawirus döwri tamamlandy, indi maskany dakmak bilen baglanyşykly meselelerimiz ýok, indi sanjym almak
mümkinçiligi bilen baglanyşykly meselelerimiz ýok, indi 2022-nji ýylda saglyk pudagynda dokuz aýlap hökmany sanjym hem ýok.
Esgerlerden hem COVID-19-a garşy sanjym edilmegi talap edilmeýär; bu talap hem ýatyryldy.
Emma häzir ol bu difteriýa synagy talaby bilen çalyşylýar.
Biz sanjymyň hökmanydygyny aýdyp bilmeris, ýöne sanksiýalar ýaramaz, esasan hem çagalar bagyndaky çagalaryň ene-atalary üçin.
Eger olar sanjym edilmedik bolsa, çagalar bagçasyna barmaga rugsat berilmeýär.
Siz garşy görkezme şahadatnamasyny hem getirip bilersiňiz.
Munuň üçin köp gowy sebäpler bar.
Iň möhüm sebäbi sanjym üçin doly gadaganlykdyr, sebäbi sanjym özüniň özi bolan çaga
keseline garanyňda has agyr netijelere getirip biler.
Emma elbetde bu kabul edilmeýär.
Men häzirki wagtda tutuş ýurtda kabul edilen hiç hili garşy görkezme şahadatnamasynyň bardygyny bilemok –
üç ýyldan bäri hökmany sanjym ulgamymyz bar we häzir ol hakykatdanam berk berjaý edilýär.
Şonuň üçin siz esasan bagça we mekdep çagalarynyň ene-atalaryny jerimeler, jezaly tölegler we mekdep
meýdançasyna girmegi gadagan etmek arkaly gorkuzýarsyňyz.
Hawa, köp ene-atalar şol hökmany sanjym sebäpli hakykatdanam ýaramaz ýagdaýda galýarlar.
Hem-de her zatdan öň, men aýdardym, täsirliligiň hakyky subutnamasy ýok.
Hawa, uly ýan täsirler barada az gürrüň edilýär.
Ýan täsirsiz alternatiwalar düýbünden inkär edilýär ýaly görünýär.
Siz häzirlikçe belläp geçeniňiz ýaly, käbir ýagdaýlarda birnäçe müň ýewro möçberinde agyr jerimeler tölemegiň töwekgelçiligi bar.
Men aýdardym, jerimäni tölemek adamyň azatlygyny satyn alandygyny aňlatmaýar.
Hukuk bilermeni hökmünde täsirlenen ene-atalara nähili maslahat berersiňiz?
Hawa, sebäbi men bu meseläni onlarça gezek ara alyp maslahatlaşdym we meseläni gowy bilýärin:
Pul töläp ýoldan çykyp bilersiňiz.
Emma bu örän gymmat düşüp biler, sebäbi iň ýokary kazyýet heniz karar bermän galan meselä, ýagny saglyk
edarasynyň ýolbaşçysy hökmünde maňa birnäçe jerime salmak hukugynyň bardygyna ýa ýokdugyna baglydyr.
Käbir saglyk edaralary eýýäm muny edýärler.
Kimdir biri jikme-jik ýazsa-da ýa-da ýazmasa-da, munuň hiç hili ähmiýeti ýok.
Ol saglyk edarasy tarapyndan ýönekeýçe kabul edilmedi we soňra etrap kazyýeti tarapyndan hem kabul edilmedi, hatda okalmandy.
Biz şu ýerde – belki okadyňyz, ýöne çynlakaý kabul etmändir – suraty ýok edilýän mif bilen göreşýäris; ol
mif diňe masallar boýunça däl, eýsem sanjym meselesinde hem takmynan 100 ýyllyk taryha eýedir.
Men şu gün lukmanlaryň – we bu koronawirus pandemisinden bäri dörän tendensiýa – hakykatdanam kanunda
aýdyň görkezilen işi, ýagny garşy görkezme şahadatnamasyny bermäge bat edýändiklerini gördüm.
Öndürijiler sanjym etmäge garşy görkezmeleri, şol sanda düzümindäki maddalara allergiýalary hem özleri görkezýärler.
Hawa, ýöne men olary ilki synap görmeli.
Elbetde, men aýdyp bilerin: indi biz bilýäris, siz allergiýa eýe ekeniňiz, gynansak-da, ölüp
gitdiňiz, bahtsyz çaga. Siz allergiýa eýe ekeniňiz.
Emma bu kabul edilmez we durmuşa geçirilmez.
Immun ýetmezçiligi, şeýle hem gyzjylykly göwrelilik wagtlaýyn gadaganlykdyr.
Bularyň hiç biri kabul edilmez.
Şeýle-de bolsa garşy görkezme şahadatnamasy berýän lukmanlar häzir şol difteriýa şahadatnamalary üçin sud edilýärler.
Öňki döwürde koronawirus bilen baglanyşykly maska şahadatnamalary we sanjymdan boşadylmak şahadatnamalary bardy.
Koronawirus gutaransoň, üns difteriýa gönükdirilýär.
Wekilem sanjym baradaky mif barada gürleşýän mahaly, muny hem aýdyp geçeliň: köp adam henizem şoňa goşulyp, "hawa,
koronawirus, näme üçin ony tankyt edýändigiňi düşünýärin" diýýär.
Emma difteriýa, tetanus we ş.m.
Emma bu hakykatdanam möhümdir, we ol keseli ýok etdi hem-de millionlarça adamyň janlaryny halas etdi.
Şonuň üçin muny WHO-nyň web sahypasynda, şeýle hem RKI-nyň web sahypasynda ýa-da Federal Saglyk
Ministrliginiň web sahypasynda okaýyp bilersiňiz.
Millionlarça adam halas edildi, keseller ýok edildi.
Meniň birnäçe gün içinde tamamlap neşirýata iberjek, soňra iki-üç aýyň içinde çap ediljek kitabyma gelince, men,
ilkinji bolman-da, umyt edýärin, aňsat okalýan kitapda munuň boş gürrüňdigini düşündirerin.
Asyryň öwrüminde, köp beýleki keseller ýaly, difteri hem higiena we sanitariýa şertleriniň ýetmezçiligi, belki-de uruş we
garyplyk sebäpli hakykatdanam ölümli keseldi. Diňe Germaniýada asyryň öwrüminde difteriden 13 000 ölüm hasaba alyndy.
Emma, 1973-nji ýylda Germaniýada sanjymlar girizilmezden öň, bir ýyl soňra berlen maslahat bilen, diňe 30 ölüm bolupdyr.
Şonuň üçin difteri bilen baglanyşykly ölümler 99 göterim azaldy.
Eger egri eýýäm aşak gidýän bolsa, onda ýagdaý şu günki ýaly bolardy, ýöne häzir bizde sanjymlar bar, şonuň
üçin sanjymlar bolmasa-da difteriýadan ölümler bolmazdy.
Häzirki wagtda her ýyl 30 kiçin keseli ölüm ýüze çykýar, şol döwürde Günbatar Germaniýada takmynan 700 000, häzirki
Germaniýada bolsa bir million ölüm bar. Bu her ýyl 700 000 çaganyň sanjym edilmegini talap edýän betbagtçylyk däl.
Emma men bu gadaganlyk şahadatnamasyna gaýdyp gelmek isleýärin, sebäbi birnäçe hepde ozal bir lukman
maňa ýüz tutdy, ol jenaýat işine sezewar bolupdy.
Ol dört ýa bäş ýaşly çaga üçin şol görnüşli qızamaga garşy kontraindikasiýa şahadatnamasyny berdi.
Saglyk edarasy hem-de Günorta Wurtemberg lukmançylyk assosiasiýasy bu lukman bilen hiç hili aragatnaşyk
saklamadan, derrew onuň nädogry şahadatnama berendigini çaklap, Ulmdaky prokuraturada jenaýat işi gozgadylar.
Şeýlelik bilen maňa buýruk berildi.
Ol maňa öwrüldi.
Men ondan soradym: "Doktor, siziňde näsag dokumentleri barmy?"
Olar siziň ýeriňizde boldularmy?
We ol başgaça meşhur bolmadyk bir lukman däldi.
Käbirleri bolsa, başga hiç zat talap etmän, peýda/howp analiziniň doly negatiw netijelerine esaslanyp, kontraindikasiýa
şahadatnamalaryny dogry berýändigi üçin gowy tanalýar.
Çiçek sanjymyndan keselleýiş ýa-da ölmek howpy, çiçek keseliň özünden has ýokarydyr.
Emma bu lukman hakykatdan hem çagany görüpdi we maňa ajaýyp el ýazmasy maşgalanyň lukmançylyk taryhyny iberdi.
Şeýlelikde, bu babalara we olardan-da öňki nesillere, olaryň eýe bolan ähli zatlaryna gaýdýar.
Indi bolsa mesele şunda: onda 1980-nji ýyldan, şol wagt 26 ýaşyndaky babanyň Augsburg saglygy goraýyş
edarasyndan berlen gadaganlyk şahadatnamasy hem bar.
Men şahadatnamany görüp pikir edýärin: "Bolýar, suçuk; demäk, bu suçuk eken; Germaniýada
hökmany sanjym ýa-da hökmany sanjym ýatyryldy."
Emma men şeýle pikir edipdim, we hemmesi şol ýaly boldy, sebäbi men telefonda kiçi gyzyň kakasy bilen gürrüňdeş boldum.
Doktor meni oňa hoşniýetli ýagdaýda baglanyşdyrdy.
Men şol wagt 26 ýaşyndaky babam barada öwrendim... Ol 1954-nji ýylda doguldy we häzir hem ýaşaýar,
ýöne gynansak-da, ol köp skleroz keseline duçar boldy.
Bu hem sanjymyň ýan täsiri bolup biler.
Ýaş inžener hökmünde ol dünýäniň dört bir künjegine uçdy, şol sanda henizem hökmany
suçiçek sanjymyny ýatyryp goýmadyk ýurtlara hem.
Bu ýagdaý başga ýurtlarda birnäçe ýyl we onýyllyk öňden bar eken, ýöne her ýerde däl.
Şonuň üçin oňa garşy görkezme şahadatnamasy gerek boldy, sebäbi ol ilkinji suçekleniň sanjymyndan ýa-da belki
başga bir sanjymdan soň agyr reaksiýalara sezewar boldy.
We saglyk edarasy ony oňa 1980-nji ýylda Bawariýada iňlis dilinde berdi.
Indi bolsa, bu gelýär.
Meniň pikirimçe, bu 1958-nji ýyldan Dünýä Saglyk Guramasynyň bir resminamasyna degişlidir.
We biz şony öwrenip tapdyk.
Ol aşakdaky örän gyzykly maglumatlary öz içine alýar.
Bu resminama, hawa.
Şol wagtlar PC ýokdy, şonuň üçin men ýazgy maşynyny ulandym we ol biraz egri we deňsiz boldy.
Biz henizem ene-atalarymyzdan we babalarymyzdan gelen hatlary, ýazgy enjamda ýazylan resminamalary ýatda saklaýarys.
Ol 1948–1958-nji ýyllar üçin Germaniýada çuňňur keseli boýunça sanlary öz içine alýar.
On ýylyň dowamynda beş sany suğak keseli ýagdaýy habar berildi, olaryň hiç birinde ölüm ýagdaýy bolmandygyna
ynanmaýaryn – beş sany suğak keseli ýagdaýy habar berildi.
Her iki ýylda bir gezek suçiçeği hadysasy.
We çeçegiň sanjymy haçan ýatyryldy?
Almanýada 30 ýyl soň, 1976.
Çiçek sanjymy çiçegi azaltdy diýlen iddiýa şonça-da. Hiç-de däl.
Çiçäk hem çemik ýokuşy ýaly şol bir sebäpli ýok edildi – bu keseliň arassaçylyk bilen gönüden-göni baglanyşyklydygy
aýdyň – we şol onýyllyklarda birnäçe ýyllap görünmedi.
Şeýle-de bolsa meniň ýaly, belki-de siziň hem, millionlarça adam kiçi çotga garşy sanjym edildi.
Mümkin şonuň üçindir, sanjym boýunça maslahatlar häzir üç esse ýokary we 1970–1980-nji ýyllardakydan dört esse ýokary
bolmagyna garamazdan, bizde allergiýa we polen allergiýasy bar.
Ýöne men diňe şunu aýtmak isleýärin: hatda çeçäk sanjymy hem galpdy.
We şol bir zat çaga keseline garşy sanjym üçin hem degişlidir.
Men size doktor Gerd Reuterdan – ol lukman, şeýle hem medisina taryhçysy we birnäçe kitap ýazypdyr – näme
diýýändigini okaýyp berjek bolardym diýip pikir etdim.
Ol hoşniýetlilik bilen meniň kitabama öň söz ýazdy, men size ondan birnäçe setir okap bermek isleýärin, eger razy bolmasaňyz.
Ol öňünden birnäçe pikir ýazýar. Dr Gerd Reuter tarapyndan:
Bu kitabyň ýazylyp bilinmegi düýbünden skandal.
Adamzat taryhynyň başyndan bäri, ähtimal, bilinýän we zyýansyz bolan çagalyk keseli nähili edip tutuş
jemgyýetler üçin howp hökmünde yglan edilip, hökmany sanjym girizilmegine getirip bilýärdi?
Hatda 1997-nji ýylda-da Stefan Winkle-iň epidemiýalaryň 1 400 sahypalyk taryhy "Adamzadyň belalary"
kitabynda çaga keseline bir-de bölüm bagyşlanmandy.
Şondan bäri hadysalaryň sany we hassahana ýerleşdirilişleri hiç hili lukmançylyk müdahalesi bolmazdan ýene-de 90 göterim azaldy.
Beate Bahner diňe döwlet tarapyndan talap edilýän sanjymlaryň hukuk taýdan taraplaryny däl-de, eýsem Günbatar Germaniýada kiçi
çotga sanjymlarynyň we GDR-de beýleki hökmany sanjymlaryň ýatyrylmagyndan onýyllyklaryň soň, hökmany çaga
sanjymlarynyň birden täzeden girizilen tutuş lukmançylyk we jemgyýetçilik gurşawyny hem üns merkezine alýar.
Görmezlikden gelmek ýa-da ýalan pikirler bolmazdan, ol çaga panikasyny we hökmany sanjym etmegi esaslandyrýan
hakykatdan daşda gurlan geň karta öýini açyp görkezýär.
Bu wakalar kiçi bir toparyň jemgyýeti sistematik usulda nädip aldawyp biljekdiginiň dersidir.
Ol basyşa sezewar edilýär, ilatyň uly bölegi, ýagny ene-atalar, "çagalar bagyna gidip bilmeýärsiňiz" diýlip
aýdylmak ýa-da jerime we jezalar arkaly basyşa sezewar edilýär.
We siz munuň garşysynda özüňizi gorap bilersiňiz.
Bu hem öňki giň gerimli soragyňyzyň bir bölegi boldy.
Men hakykatdanam ony maslahat berýärin, sebäbi zatlar subutnamalara esaslanýan görnüşde hödürlenmeli, we ş.m.
Bu zatlaryň ählisi okalmaýar.
Men saglyk edarasy we magistrat sudyndaky işleriň gijikdirilmegini maslahat berýärin.
Kitap çykýança garaşmak we ony goşup, "Munuň üçin biz sanjym almanýarys" diýmek möhüm strategiýa.
Siz saglyk edarasy hökmünde hem-de magistrat sudy hökmünde bu kanuny adalatsyz bolandygy üçin durmuşa geçirmeli dälsiňiz.
Ol nädogrydygyny düşündirýän 400-den gowrak sahypany öz içine alýar.
Diňe öňki dogry belläniňiz ýaly, sanjymyň täsirliligi hiç haçan synag edilmän galman, iň esasy zat,
sanjymlaryň howpsuzlygy hem hiç haçan synag edilmän galýar.
Sowuk keseli barada sanjym edilen çagalary sanjym edilmedik çagalar bilen deňeşdirýän bir-de bir gözleg ýok.
Bu mümkin bolan ähli güýç we kuwwat bilen gadagan edilýär, sebäbi bar bolan az sanly barlag we az sanly umumy
synlar aýdyň görkezýärkä, sanjym edilmedik çagalar has sagdyn.
Emma WHO pandemiýa şertnamasy bilen – ol häzirlikçe kabul edildi, ýöne güýje girmegi üçin 60 agza döwletleriň ony
hakykatdan gol çekmegi zerurdyr, şonuň üçin derrew howp ýok – maksat bütin dünýäni milliardlarça gezek sanjym etmekdir.
Peýda gazanýanlar, sanjym öndürijiler we beýleki peýda gazanýanlar eýýäm şatlyk bilen ellerini bir-birine sürtýärler.
We biz islänçe çekeleşip bileris...
Meniň uly tagallam we höwesim, bu kitap bilen hem, diňe birnäçe sahypany okaýan mahaly, sanjymyň peýdalaryna ynananlary,
sudýalary we saglyk edarasynyň lukmanlaryny hem ynandyrmak boldy: olar aç-açan uly bir sanjym mifine aldanandyklaryny –
ýa-da ony ýönekeý aldaw we ýalan diýip atlandyrmak bolýandygyny.
Sanlar görkezýärkä, çagaçyň hakykatdan hem çagalary sanjym etmeli we olara agyr jezalar bermeli hiç bir sebäbi ýok.
Meniň pikirimçe, iki esse jerimeler kanuna garşy.
Men düýn iki hoş habarly karara eýe boldum.
Men möhlet çäklendiriş kanunyny ulandym, bu bolsa täze bir tarapdyr, we, hakykatdanam, biz munuň üstünde-de çekeleşýäris.
Meniň bu barada öz islegim bilen berlen kazyýet kararym bar.
Emma başga bir kazyýetde men biraz gelip-gittim... ýok, bu wagt çägi bilen çäklendirilmeýär, şol-da, şu-da.
Soňra sud gününe gysga wagt galanda men ýene-de jogap ýazdym, soňra başga bir ýazma
beýanatymy tabşyranymdan soň ol sud güni ýatyryldy.
Indi iki hepde soňra iş möhletiniň geçmegi sebäpli ýatyryldy.
Soňky iki ýylyň dowamynda difteriýa şahadatnamasy hödürlenmeýän halatynda, Administratiw Jenaýatlar Hakyndaky Kanun bilen
Infeksiýalardan Goranmak Hakyndaky Kanunyň bilelikde işleýän düzgünlerine görä mesele möhletden geçipdir; bu
biraz çylşyrymly, şonuň üçin advokat faýly gözden geçirip, meseläniň möhletden geçendigini anyklamaly.
Soňra indiki sorag şeýle bolar: "Hawa, olar munuň möhleti geçen diýýärler, ýöne indi biz ony täzeden talap edýäris."
Soňra bir ýyllyk we iki ýyllyk döwürler täzeden başlaýar.
Köp hukuk soraglary jogapsyz galýar, şol sanda iki ene-ata bir hili jenaýat üçin jezalandyrylyp bilnermi diýen sorag hem bar.
Bavariýada käbir ýagdaýlarda şeýle edilýär, ýöne Baden-Würtembergde we şu ýerde, Heidelbergde, şeýle bolmaýar.
Her bir ene-ata üçin her bir çaga degişli ilkinji jerime mukdary 150 ýewrodan 1 000 ýewroya çenli üýtgeýär.
Şu ýerde hem giň gerime eýe.
Hem-de iň esasy zat, bizde henizem Federal Konstitusiýa Kazyýetinde azyndan bir ýa-da iki kararyň çykmagyny
garaşýarys; olar mekdep okuwçylarynyň difteriýa garşy sanjym alandyklaryny subut etmegiň borçlulygyna degişlidir.
We okuwçylaryň sanjym edilmedik ýagdaýynda hem mekdebe barmaly bolmagy, bu käbirleriniň gynanmagyna sebäp bolup biler.
Şonuň üçin ol howp döretmeýär, mejbury okuw üstünlük berilmedikçe.
Şonuň üçin hatda kanun çykaryjy hem munuň şonça ýaramazdygyny pikir etmeýär.
We kitapda köp sanlara, täsin sanlara esaslanyp, meseläniň hakykatdanam nähili kiçijikdigini okaýyp bilersiňiz.
Emma munuň garşy köp deliller bar, esasanam ýaş okuwçylar 13 ýa-da 14 ýaşda bolup, özleri sanjym edilmek islemeýänlerinde,
we olar muny 250 ýewro jerime bilen bagly ýerli kazyýetdäki ýazuwly ýa-da sud işlerinde aç-açan beýan edýärler.
Men özüm şeýle etdim – ýöne başga kararlary hem bar: syýasat şundan ybaratdyr, sebäbi ene-atalar çaga 17 ýaşyna dolanda "men
muny köp sebäplere görä islemeýärin, bu täsirli däl, howpsuz däl" diýip aýdyp bilerler; şonda ene-atalar çagany mejbur edip
bilmeýärler we şonuň üçin olara hiç hili sanksiýa girizilmeýär.
Hawa, soňky sud karary garşylyk görkezmegiň peýdaly bolandygyny görkezdi.
Telegramda Braunschweig barada bir hasabat çykdy... Hawa, şol ýerde biz hökmany çaga çemesi sanjymynyň hakykatdanam
näderejede gowşak we şübhesiz diýlip kabul edilýändigini gördük.
Şonuň üçin ata garşy göreşip ýeňiş gazandy, hiç hili jerime ýa-da sud çykdajylary ýok.
Onuň oglyna garşy açylan iş togtadyldy.
Göräniňçe, bu ýeke-täk ýagdaý däl; siziň häzir aýdşyňyz ýaly, bu örän ýygy-ýygydan bolup durýar.
Aslynda, bu häzir hukuk we ylmy taýdan giňişligiň bardygyny we garşylygyň düşünjeli, hormatly we akylly
görnüşde beýan edilende täsirli bolýandygyny subut edýär.
Hawa, şeýle hem bu meselä açyk sudýalar we lukmançylyk işgärleri bilen hem duş gelersiňiz.
Köp adamlar däl, sebäbi olar hakykatdanam ynanýarlar, ilki bilen munuň häzir kanun bolandygyna.
Men 30 ýyldan bäri advokat bolup işleýärin.
Bäş ýyl mundan ozal men hem kanun çykaryjynyň gowy niýet bilen hereket edendigine we
onuň ýerlikli sebäpleriň bardygyna ynanýardym.
Şu gün men bilýärin... pandemiýalar, infeksiýa gözegçiligi kanunlary, koronawirus, çaga ýokuşy, Dünýä Saglyk Guramasynyň
pandemiýa şertnamasy we beýleki köp meseleler, elbetde, pikir beýan etmegiň azatlygyny hem goşmak bilen, kanun
çykaryjynyň biziň iň gowy bähbitlerimizi gözleýän däldigini, eýsem başga bähbitleri gorap çykyş edýändigini.
We olar raýatlara garşy bähbitlerdir.
We bu agyr düşünje.
Advokat hökmünde 25 ýyl işläp, COVID-19 sebäpli döredilen epidemiýa garşy gorag kanunynyň nädogry ulanylmagy netijesinde,
etrap kazyýetinde entek tapylan ýeke-täk tankytçy hakim bilen.
Çünki eger ol kritik bolsa, etrap kazyýetinden çykmaz we ýokary sebit kazyýetine ýa-da Federal Adalat Kazyýetine geçirilmez.
Siz syýasy gürrüňi agdarmak ýerine ony goldajak, tarapdaş sudýalaryňyz gerek.
Men çyndan umyt edýärin, ähli hukuk taýdan taraplary öz içine alýan kitabyň degişli
ene-atalara öz işlerini öňe sürmekde kömek etjekdigine.
Bu, hukuk çykdajylarynyň ätiýaçlandyryşyňyz ýok bolsa, hukuk wekilliňiň hyzmaty
köplenç jerimeden hem gymmat bolýandygy üçindir.
Soňra kitap, bahasy, bilmeýärin, 20 ýa-da 25 ýewro bolar, ep-esli arzan bolýar.
Soňra ony iberip, "Mana, bu ýerde we şu ýerde şeýle diýilýär" diýip bilersiňiz. Siz bu
kanuny şeýle ulanmak hukugyna eýe dälsiňiz.
Bu açyk ýalňyş.
Bu kanun adalatsyz.
Bu aç-açan garşy gelýär.
Ol diňe derman senagatyna hyzmat edýär we men muny subut ederin, başga hiç kime däl.
Bu hiç hili manyly däl. Ol hiç kimi goramaýar.
Men size görkezjek, adamlar goramak isleýän goragsyz toparlaryň ýokdugyny.
Sanjym edilmedik göwrelidir aýalyň, keselli babasynyň ýa-da çaga çagaňyň qızamykdan ölýändigini görkezýän hiç bir barlag ýok.
We hiç hili subutnama ýok, encefalit, menenjit we esasanam 6–20 ýyl soň ýüze çykýan SSPE-iň meniň çagalykda geçiren
çaga ýokanjymdan döränligine. Hawa. Bu tamamy bilen ýalan.
Bu galp barlaglar, RKI hem-de hatda Federal Konstitusiýa Kazyýeti häzir şolara esaslanýar, galp barlaglar. Men muny düşündirdim.
Professor Andreas Sönnichsen hem şu ýerde goldaw berdi we ýene bir gezek bu barlagdaky manysyzlygy ussatlyk bilen ýüze çykardy.
Kanuna düşündiriş memorandumynyň her ädiminde ajaýyp garşy deliller bar, we iň esasy zat, difteriýa ýok edildi.
Germaniýa hakykatdanam bu derejä 2022-nji ýylda ýetdi.
Şonuň üçin hiç hili sebäp ýok, sebäbi mejbury difteriýa sanjymynyň maksady difteriýany ýok etmekdir.
Hem-de 95% diýlip çaklanylýan we yzygiderli ýokarlanýandygy aýdylýan toplumy immunitet açyk-aydyn derman senagatynyň
bähbidine işleýär... ol birnäçe ýyldan bäri eýýäm gazanyldy.
Çagalar mekdebe başlanda, mekdep kabul synaglary olaryň 97 göteriminiň sanjym edilendigini görkezýär.
We ep-esli pes, belki-de ikinji sanjym üçin 92 göterim, bu bolsa köp halkara barlaglaryň netijelerine görä zerur däl, sebäbi
sanjym edilenleriň 95–98 göterimi ilkinji sanjymdan soň antitelalar öndürýär we şonuň üçin immunlaşdyrylan hasaplanýar.
Bizi aldawçylyk we ýalan maglumatlar bilen aldýarlar. Umid edýärin, muny düşnükli görkezip, şonuň bilen iki-üç
aýyň içinde täsirlenen ene-atalara kömek edip bilerin.
Gijikdirmek taktika, garşy durmak garşy çäre.
Şeýle hem 150 ýa-da 200 ýewro jerime tölemek maslahat berilýär we soňra, iň soňky pursatda ikinji jerime çykarylanda, saglyk
edarasynyň islegine görä munuň ýyllyk, ýarym ýyllyk, çärýeklik, hepdelik ýa-da günlük jerime bolandygyny öňe sürmek gerek.
Kanun çykaryjylar we Federal Konstitusiýa Kazyýeti henizem çaga keseline garşy sanjymyň islegli bolup durýandygyny aýdýarlar.
Şonuň üçin Federal Konstitusiýa Kazyýeti hakykatdan hem çaknyşykda. Men öňki gysgaça belläp geçen bu kararlaryň
Federal Konstitusiýa Kazyýetinde dört ýyldan bäri garaşyp galýandygyny, sebäbi ol takyk şu çaknyşygy ykrar edýär.
Bir tarapdan, çagalar henizem mekdebe gitmeli. Bu erkin hasaplanýar, ýöne jerimeler
we jezalar bar. Bu ýerde bir zat dogry däl.
Bir zat nädogry, bu gabat gelmeýär.
Bu kanunyň nähili adalatsyzdygyny açyp görkezýär. Mundan başga-da, men jerimeleriň goýulmaly däldigini we
giriş gadaganlyklarynyň hem zerur däldigini, munuň saglyk edarasynyň öz islegine baglydygyny görkezýärin.
Eger bu kanunyň nädogrydygyny aýtmak islemeýän bolsa, hanım Bahner ony nädogry diýip yglan edýär; men şonça gitmek
islemeýärin, ýöne käbir karara gelmek ygtyýarym bar we men bu delilleri örän ynandyryjy diýip hasaplaýaryn.
We az sanly ... ýöne ýadyňyzda saklaň, diňe ene-atalaryň 5%-i munuň üstünde tankytçy garaýyş edýär.
Men göterimiň biraz ýokarlanjakdygyna umyt edýärin, hawa, bu açyk.
Çünki bu manysyz, zerur däl çäre, çünki difteri ýok we eger-de bar bolsa-da howply däl, we
biz çagalary munuň astyna salmak islemeýäris.
Hakykatdanam, bularyň ählisi çagalaryň sanjymlarydyr.
Biz elbetde muny islemeýäris.
Bu babatda, Wildung janaplaryna kitabyňy we täze taslamamy size hödürlemäge rugsat berendigiňiz we onuň barada size gürrüňdeşlik
etmek mümkinçilik döredeniňiz üçin minnetdarlyk bildirýärin.
Jemlemek üçin meniň ýene bir soragym bar.
Bu halkara saglyk düzgünleriniň netijesinde goşmaça hökmany sanjymlaryň gaýtadan
girizilmegine garaşyp bilerisimi ýa-da garaşmalymy?
Hawa. Hawa, men aýdyň-aýdyň "hawa" diýerdim.
Biz ony GDR-den bilýäris.
Biz bu barada bilmeýäris, ýöne men hem-de beýleki ÝB ýurtlarynyň we dünýäniň beýleki ýurtlarynyň
adamlary ýaly, bu barada nirede bolsa-da okap öwrenmeli.
Eger siz sary gyzançyga ýa-da tifoya ýa-da başga bir zada garşy sanjym edilmändigiňizden,
girip ýa-da uçup gelmegiňize rugsat berilmeýär.
Çeh Respublikasynda dokuz sany hökmany sanjym bar we bu Ýewropa Adalat Kazyýeti tarapyndan tassyklanyldy.
Men şeýle hem Çeh hökümetiniň ol ýerde getirilen bu sanlary ulanyp, sanjymlaryň keseldenem howplydygyny subut ederin.
Biz hakykatdanam şu ýerde... we men sudlaryň syýasy sudýalar bilen doldurlandygyny we
olaryň her zady tassyklap geçýändigini gorkýaryn.
Men korrupsiýanyň we kazyýet ulgamynyň garaşlygynyň örän giň ýaýran bolup durýandygyny hasap
edýärin we munuň bilen çuňňur geň galyp, aladalanýaryn.
Gorkýaryn, şeýle. Siziň soragyňyz gaty ýönekeý: eger bu ýerdäki adamlar "ýok" diýmän, "durnuň"
diýip protest etseler, bu 2022-nji ýylda işledi.
Biz Germaniýada koronawirusa garşy hökmany sanjymdan gysgaça gaça durmaga başardyk.
Bu ýerde hem, we bu meniň kitabyň maksady hem, difteri tutuş sanjym programmasynyň nusgasy bolup durýar.
Indi men hiç hili sanjymlara ynanmaýaryn.
Menem tetanusdan ölen hiç kimi tanamaýan.
Menem kiçi çotga keseli ýagdaýlarynyň hiç birini bilmeýärin.
Menem difteriýadan ölen hiç kimi tanamaýan.
Men soňky wagtlarda köp öksürigiň örän howply bolup biljekdigini, ondan dem alyp bilmeýändigiňi eşitdim.
Emma şol sebäpli hassahanada ýatýan, bu ýerde hem sanalgy aljak bir çaga... Meniň hem iş stolumda ynanmak kyn işlerim bar.
Hekimler hem sudlara we saglyk edaralaryna ýalan aýdýarlar.
Ölüm howplary artyk görkezilýär.
Men täze bir sanjym bolan RSV sanjymynyň täzelik doglan çagalara berilýän maslahatyna seredýärin. Çagalar üç ýa dört
günlük, diňe dem alyp bilýändiklerine şatlanýarlar, emma eýýäm RSV-e garşy täze, howply sanjymlara sezewar edilýärler.
RSV näme?
Bu dem alyş wirusydyr.
Bu öksürik, sowuklama, gyzmak, burun akmak – adaty, elbetde, sowuklama wirusy.
Emma eger Sanofiden täze sanjymymyz bar bolsa, onda men birden hasabat bermek borçnamasyny girizmeli bolaryn.
Meniň pikirimçe, adamlaryň munuň hemmesiniň hakykatdygyna ynanmagy parlamentleriň hem-de kazyýetleriň subwersiýasydyr.
Şeýle-de bolsa, RKI we STIKO maslahatlarynda RSV-iň ölümli däldigi we ölüm howpynyň ýokdugy aýdylýar.
Hatda neonatal bölüme ýerleşdirilen, hakykatdanam gowşak we dem beriş enjamyna mätäç wagtyndan öň doglan çaga hem ölüm howpy ýok.
Emma klinikanyň lukmany munuň özi şeýle diýýär.
Men hem bu işi hödürledim, bu gaty hyýanlyk.
Helios Klinika Erfurt täze doglan çagalaryň derrew RSV-e garşy sanjym edilmelidigini öňe sürýär.
Ikisi hem garşy durýarlar.
Doktor maşgala kazyýetine çalt arza tabşyrýar.
Sudya RSV ýokanjynyň ýaýran-ýa ýaýramandygyny, munuň üçin näme çäreleriň görülýändigini, bu barada habar berlendigini we onuň
hakykatdanam nähili howplydygyny barlamaýar. Ol ene-atalardan soramaýar, olary diňlemeýär, klinika gitmeýär, buýruk
çykaryp, iki sagat soňra kiçi çaga RSV-e garşy sanjym edýär.
Bu meniň iş stolumdaky işler.
Men bu ýerde näme bolup geçýändigini görýärin.
Hawa, biz iň erbetine garaşmaly.
Hawa, olar hemmämizi sanjym etmek isleýärler.
Men muny WHO kitabyma hem ýazdym we indi ony gysgaça jemläp biljekdigime umyt edýärin.
Bu ýerde koronawirus bilen baglanyşykly aýdylan jümle biziň şol wagtky Iqtisadyýet we Ösüş boýunça
Federal ministrimiz Svenja Schulze tarapyndan aýdyldy.
Hawa, esasanam COVAX bilen baglanyşykly, bu başlangyç sanjymlary on ýylda däl-de, 100 günde çalt
ýetirmek üçin ähli howpsuzlyk düzgünlerini aýlap geçýär.
Dermanlar hakyndaky kanun ele salyndy, zaýalanylýar we testlere, PCR testlerine, koronawirusa esaslanyp aldawly
çaklama etmäge ulanylýar: millionlarça oňyn PCR testiň bardygyny bilýäris, emma millionlarça ölüm ýok.
Ministr Schulze aýdýar, esasy zat sanjym dozalarynyň diňe paýtagatlarda däl-de, uzakdaky
obalarda hem ýokarky gol bölegine berilmegi.
Bu, transport gutulary, sowadyjylar, şprýsler, dezinfeksiýa serişdeleri we ellikler üçin üpjünçilik
zynjyrlaryny döretmegi, şeýle hem maglumat we habarlylyk kampaniýalaryny geçirmegi öz içine alýar.
Bu koronawirus we çaga keseli bilen baglanyşykly ýeke-täk ýagdaý däl.
Olar öldüriji keseller diýip atlandyrýan dürli kesellere garşy bütin dünýäni ýylda milliardlarça gezek sanjym etmek isleýärler.
Bu meýilnama, we biz ony togtatmaly.
Hawa, köp sag boluň, Bahner hanım.
Akylly pikirleriňiz üçin size uly sag bolsun.
Gel, şony dowam edeliň.
Size iň gowy arzuwlarym, hoş gal.
Höwes bilen.
Gyzyklanmaňyz üçin sag boluň.